En geni\u015f anlam\u0131yla \u00e7evre “ekosistemler” ya da “biyosfer” \u015feklinde a\u00e7\u0131klanabilir. Daha a\u00e7\u0131k olarak \u00e7evre, insan\u0131 ve di\u011fer canl\u0131 varl\u0131klar\u0131 do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak etkileyen fiziksel, kimyasal, biyolojik ve toplumsal etmenlerin t\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131 \u00e7evre kirlili\u011fi konusunda duyarl\u0131 hale getirebilmek i\u00e7in 1997 y\u0131l\u0131 \u00e7evre y\u0131l\u0131 olarak kutland\u0131.<\/p>\n
\u00c7evrenin do\u011fal yap\u0131s\u0131n\u0131 ve bile\u015fiminin bozulmas\u0131n\u0131, de\u011fi\u015fmesini ve b\u00f6ylece insanlar\u0131n olumsuz y\u00f6nde etkilenmesini \u00e7evre kirlenmesi olarak tan\u0131mlayabiliriz. Art\u0131k hepimizin bildi\u011fi gibi \u00e7evreden, i\u00e7indeki varl\u0131klara g\u00f6re en \u00e7ok yararlanan bizleriz. \u00c7evreyi en \u00e7ok kirleten yine bizleriz. Bu nedenle “\u00c7evreyi kirletmek kendi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r” denilebilir.<\/p>\n
Bilin\u00e7siz kullan\u0131lan her \u015fey gibi temiz ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 tutulmayan \u00e7evre de bizlere zarar verir. Bu nedenle \u00e7evre denince akl\u0131m\u0131za \u00f6nce ya\u015fama hakk\u0131 gelmelidir. \u0130nsan\u0131n en temel hakk\u0131 olan ya\u015fama hakk\u0131, canl\u0131 ya da cans\u0131z t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131, temiz ve g\u00fczel tutarak d\u00fcnyan\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatmak, gelecek ku\u015faklara b\u0131rak\u0131lacak en de\u011ferli mirast\u0131r.<\/p>\n
1970’li y\u0131llardan sonra bilincine vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evre kirlili\u011fi dayan\u0131lmaz boyutlara ula\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k temiz hava soluyamaz olduk. Ruhsal rahatlamam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak ye\u015fil alanlara hasret kalmaya ba\u015flad\u0131k. Y\u00fczmek i\u00e7in deniz k\u0131y\u0131s\u0131nda bile y\u00fczme havuzlar\u0131na girmek zorunda kald\u0131k.g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcz ve sakin bir uyku uyuyamaz, midemiz bulanmadan bir akarsuya bakamaz olduk. K\u0131saca art\u0131k kirletece\u011fimiz \u00e7evre t\u00fckenmek \u00fczeredir. 2000-3000 y\u0131l \u00f6nce bir do\u011fa cenneti ve b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 otlaklarla kapl\u0131 olan Anadolu’yu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu durumlara d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck.<\/p>\n
Do\u011fada kirlenmeye neden olan etmenleri, do\u011fal etmenler ve insan faaliyetleri ile olu\u015fan etmenler olmak \u00fczere iki grupta inceleyebiliriz.<\/p>\n
Do\u011fal etmenler:depremler, volkanik patlamalar, seller gibi do\u011fadan kaynaklanan etmenlerdir.<\/p>\n
\u0130nsan faaliyetlerinden kaynaklanan etmenler ise a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralanabilir.<\/p>\n
Evler, i\u015f yerleri ve ta\u015f\u0131t ara\u00e7lar\u0131nda; petrol, kalitesiz k\u00f6m\u00fcr gibi fosil yak\u0131tlar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 ve bilin\u00e7siz t\u00fcketilmesi. <\/p>\n
Sanayi at\u0131klar\u0131 ve evsel at\u0131klar\u0131n \u00e7evreye geli\u015fig\u00fczel b\u0131rak\u0131lmas\u0131. <\/p>\n
N\u00fckleer silahlar, n\u00fckleer reakt\u00f6rler ve n\u00fckleer denemeler gibi etmenlerle radyasyon yay\u0131lmas\u0131. <\/p>\n
Kimyasal ve biyolojik silahlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131. <\/p>\n
Bilin\u00e7siz ve gereksiz tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131, b\u00f6cek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler, so\u011futucu ve spreylerde zararl\u0131 gazlar \u00fcretilip kullan\u0131lmas\u0131. <\/p>\n
Orman yang\u0131nlar\u0131, a\u011fa\u00e7lar\u0131n kesilmesi, bilin\u00e7siz ve zamans\u0131z avlanmalard\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131da say\u0131lan olumsuzluklar\u0131n \u00f6nlenmesiyle \u00e7evre kirlili\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nlenebilir.<\/p>\n
\u00c7evre bilimcilere g\u00f6re genelde, a\u015fa\u011f\u0131da verilen iki \u00e7e\u015fit kirlenme vard\u0131r.<\/p>\n
Birinci tip kirlenme; biyolojik olarak ya da kendi kendine zarars\u0131z hale d\u00f6n\u00fc\u015febilen maddelerin olu\u015fturdu\u011fu kirliliktir. Hayvanlar\u0131n besin art\u0131klar\u0131, d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131, \u00f6l\u00fcleri, bitki kal\u0131nt\u0131lar\u0131 gibi maddeler birinci tip kirlenmeye neden olur. Kolayca ve k\u0131sa zamanda yok olan maddelerin meydana getirdi\u011fi kirlili\u011fe ge\u00e7ici kirlilik de denir.<\/p>\n
\u0130kinci tip kirlenme: biyolojik olarak veya kendi kendisine yok olmayan ya da \u00e7ok uzun y\u0131llarda yok olan maddelerin olu\u015fturdu\u011fu kirliliktir. Plastik, deterjan, tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131, b\u00f6cek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler (DDT gibi), radyasyon vb. maddeler ikinci tip kirlenmeye neden olur.<\/p>\n
Kal\u0131c\u0131 kirlenme de denilen ikinci tip kirlenmeye neden olan maddeler bitki ve hayvanlar\u0131n v\u00fccutlar\u0131na kat\u0131l\u0131r. Sonra besin zincirinin son halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturan insana ge\u00e7erek insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 tehlikeye sokar. \u00d6rne\u011fin; Marmara denizine sanayi at\u0131klar\u0131 ile c\u0131va ve kadminyum iyonlar\u0131 b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Zararl\u0131 at\u0131klar besin zincirinde alglere, bal\u0131klara ve sonunda insana ge\u00e7erek \u00f6nemli hastal\u0131klara ve ani \u00f6l\u00fcmlere neden olmaktad\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
En geni\u015f anlam\u0131yla \u00e7evre “ekosistemler” ya da “biyosfer” \u015feklinde a\u00e7\u0131klanabilir. Daha a\u00e7\u0131k olarak \u00e7evre, insan\u0131 ve di\u011fer canl\u0131 varl\u0131klar\u0131 do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak etkileyen fiziksel, kimyasal, biyolojik ve toplumsal etmenlerin t\u00fcm\u00fcd\u00fcr. \u0130nsanlar\u0131 \u00e7evre kirlili\u011fi konusunda duyarl\u0131 hale getirebilmek i\u00e7in 1997 y\u0131l\u0131 \u00e7evre y\u0131l\u0131 olarak kutland\u0131. \u00c7evrenin do\u011fal yap\u0131s\u0131n\u0131 ve bile\u015fiminin bozulmas\u0131n\u0131, de\u011fi\u015fmesini ve b\u00f6ylece …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6582,3719,3720,4070,3718,8945,8944,3466],"class_list":["post-3936","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-biyolojik-silahlar","tag-biyosfer","tag-cevre-kirliligi","tag-depremler","tag-ekosistem","tag-sanayi-atiklari","tag-seller","tag-volkanik-patlamalar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3936"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3936\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}