Enzim, (hemen hemen hepsi denilebilecek kadar b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu) protein yap\u0131s\u0131nda olan, do\u011fal olarak yaln\u0131z canl\u0131lar taraf\u0131ndan sentezlenebilen biyolojik kataliz\u00f6rlerdir.<\/p>\n
H\u00fccre i\u00e7ersinde meydana gelen binlerce tepkimenin h\u0131z\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fczenlerler. \u00c7ok defa h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131nda da etkinliklerini korurlar. Ayn\u0131 enzim farkl\u0131 h\u00fccre veya doku tiplerinde de kataliz\u00f6r g\u00f6revi \u00fcstlenebilir. Bu durumda \u00fc\u00e7 boyutlu yap\u0131s\u0131 farkl\u0131, ancak g\u00f6revleri ayn\u0131 olan ‘izoenzimler’den s\u00f6z edilir. Canl\u0131 h\u00fccrelerde tepkimeler kural olarak,0-50 0C; \u00e7o\u011funlukla da 20-42 0C aras\u0131nda meydana gelir.<\/p>\n
Enzimlerin \u00e7o\u011fu protein yap\u0131s\u0131ndad\u0131r ya da protein k\u0131s\u0131m bulundururlar. Enzimin etki etti\u011fi bile\u015fi\u011fe “Substrat”, enzimin saniyede etki etti\u011fi substrat molek\u00fcl say\u0131s\u0131na “Enzimin Etkinlik De\u011feri=Turnover say\u0131s\u0131” denir. Kuramsal olarak enzimli tepkimeler d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Enzimler, aktivasyon enerjisini d\u00fc\u015f\u00fcrerek, zor ve uzun s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015fecek olan tepkimeleri \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede ve az enerji harcanarak yapmay\u0131 sa\u011flarlar.<\/p>\n
Enzimler yap\u0131 olarak iki k\u0131s\u0131mda incelenir.Basit enzimler ve bile\u015fik enzimler.<\/p>\n
Basit Enzimler: Sadece proteinden meydana gelmi\u015f enzimlerdir.Bunlara en iyi \u00f6rnek sindirim enzimleri ve \u00fcreyi par\u00e7alayan \u00fcreaz enzimleridir.Reaksiyon direk olarak protein k\u0131sm\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr.
\n Bile\u015fik Enzimler: Bile\u015fik enzimler iki k\u0131s\u0131mdan meydana gelir.
\n Protein + Vitaminler
\n Protein + Mineral maddeler veya metal iyonlar\u0131d\u0131r.
\n Bu enzimlerin protein k\u0131sm\u0131na apoenzim, vitamin k\u0131sm\u0131na koenzim veya prostatik grup denir. Metal iyonlar\u0131 ve mineral maddeler gibi k\u0131s\u0131mlar\u0131na da enzim aktivat\u00f6rleri denir. Bile\u015fik enzimler ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6rev yapamazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc enzimin etki etti\u011fi maddeyi protein k\u0131sm\u0131 belirler. Koenzim reaksiyonu ger\u00e7ekle\u015ftirir. Organizmalarda vitamin veya metal iyonlar\u0131 eksik olursa protein k\u0131s\u0131mlar\u0131 reaksiyonu ger\u00e7ekle\u015ftiremez. Bundan dolay\u0131 canl\u0131 hastalan\u0131r. Mesela g\u00f6zdeki A vitamini g\u00f6rme reaksiyonlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren enzimin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Yani koenzimdir. A vitamini olmasa reaksiyon ger\u00e7ekle\u015fmez ve gece k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
Canl\u0131da her enzim proteinden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her protein bir gen taraf\u0131ndan programland\u0131r\u0131larak g\u00f6revlendirilmi\u015ftir, buna bir gen bir enzim hipotezi denir. Genler, sentezletmi\u015f oldu\u011fu proteine ne yapaca\u011f\u0131n\u0131da \u015fifrelemi\u015ftir. Baz\u0131 enzimler yaln\u0131z proteinden olu\u015furken, baz\u0131lar\u0131, farkl\u0131 iki k\u0131s\u0131mdan meydana gelmi\u015ftir. Bunlar :<\/p>\n
Apoenzim K\u0131sm\u0131 : ( enzimin protein k\u0131sm\u0131) enzimin hangi maddeye etki edece\u011fini saptar.
\n Koenzim K\u0131sm\u0131 : organik \u00e7o\u011fu defa fosfattan meydana gelmi\u015f, protein k\u0131sm\u0131na g\u00f6re \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck molek\u00fcll\u00fc bir k\u0131s\u0131md\u0131r. Enzimde i\u015flev g\u00f6ren ve esas i\u015f yapan k\u0131s\u0131md\u0131r. Genellikle, b\u00fct\u00fcn vitaminler h\u00fccrede enzimlerin koenzim k\u0131sm\u0131 olarak i\u015f g\u00f6r\u00fcr.
\n Baz\u0131 enzimler ise, ortama yaln\u0131z belli iyonlar eklendi\u011finde etkindirler. Canl\u0131 b\u00fcnyesinde bulunan eser elementler (Mn, Cu, Zn, Fe,vs.) bu enzimatik i\u015flevlerde aktivat\u00f6r olarak kullan\u0131l\u0131rlar. Bazen, enzimin i\u015f g\u00f6rebilmesi i\u00e7in bir metal iyonuna gereksinimi vard\u0131r. Yani koenzim metal iyonu ise buna “Kofakt\u00f6r” denir. Baz\u0131 durumlarda koenzim apoenzim k\u0131sm\u0131na s\u0131k\u0131ca ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r; bu ba\u011flanan k\u0131sma “Prostetik grup”; prostetik grupla apoenzim k\u0131sm\u0131n\u0131n her ikisine birden “Holoenzim” denir.<\/p>\n
Enzimler; etki etti\u011fi maddenin sonuna “ase=az” eki getirilerek ya da katalizledi\u011fi tepkimenin \u00e7e\u015fidine g\u00f6re adland\u0131r\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n
Enzimler genel olarak \u015f\u00f6yle s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilirler:<\/p>\n
Oksidored\u00fcktazlar
\n Transferazlar
\n Hidrolazlar
\n Liazlar
\n \u0130zomerazlar
\n Ligazlar (Sentetazlar) <\/p>\n
Enzim reaksiyonlar\u0131n\u0131 etkileyen fakt\u00f6rler [<\/p>\n
Enzimler kimyasal reaksiyonlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerinde baz\u0131 fakt\u00f6rlerin etkisi alt\u0131nda kal\u0131rlar. Bunlar;<\/p>\n
Is\u0131: Her enzim reaksiyonunun optimal bir \u0131s\u0131 seviyesi vard\u0131r.\u0130nsanda bu \u0131s\u0131 36,5 derecedir.0 derecede enzimler pasiftir.Ancak yap\u0131lar\u0131 bozulmaz.Canl\u0131l\u0131kta kaybedilmeyebilir.Genel olarak enzimler 60 C de bozulurlar
\n pH: (asitlik-bazl\u0131k oran\u0131): Her reaksiyonun ger\u00e7ekle\u015febilmesi ortam\u0131n pH’\u0131n\u0131 belirleyen belli oranda [[H+]] ve [[OH-]] iyonlar\u0131 konsantrasyonu olmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\n Substrat konsantrasyonu: Ortamda reaksiyon h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 yap\u0131lardan biride enzim ve substrat miktar\u0131d\u0131r.Her ikisinin miktar\u0131 belirli oranlarda art\u0131r\u0131l\u0131rsa reaksiyon h\u0131z\u0131 s\u00fcrekli artar.
\n Su: Enzim reaksiyonunun ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in ortamda belirli oranda su olmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc molek\u00fcllerin birbirine \u00e7arparak reaksiyonu ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesi i\u00e7in hareketi sa\u011flayacak s\u0131v\u0131 bir ortam\u0131n olmas\u0131 gerekir. Tohumlarda su miktar\u0131 az oldu\u011fundan reaksiyonlarda minimal seviyede ger\u00e7ekle\u015fmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Enzim, (hemen hemen hepsi denilebilecek kadar b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu) protein yap\u0131s\u0131nda olan, do\u011fal olarak yaln\u0131z canl\u0131lar taraf\u0131ndan sentezlenebilen biyolojik kataliz\u00f6rlerdir. H\u00fccre i\u00e7ersinde meydana gelen binlerce tepkimenin h\u0131z\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fczenlerler. \u00c7ok defa h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131nda da etkinliklerini korurlar. Ayn\u0131 enzim farkl\u0131 h\u00fccre veya doku tiplerinde de kataliz\u00f6r g\u00f6revi \u00fcstlenebilir. Bu durumda \u00fc\u00e7 boyutlu yap\u0131s\u0131 farkl\u0131, ancak g\u00f6revleri …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[7592,4876,2535,8962,6486,2301,8110,2505,8965,8966,8963,8961,2303,5664,8964,4452],"class_list":["post-3950","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-apoenzim","tag-biyolojik-katalizorler","tag-enzimler","tag-holoenzim","tag-izomerazlar","tag-kimyasal-reaksiyonlar","tag-koenzim","tag-kofaktor","tag-liazlar","tag-ligazlar","tag-oksidoreduktazlar","tag-prostatik-grup","tag-protein","tag-substrat","tag-transferazlar","tag-vitaminler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3950","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3950"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3950\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}