V\u00fccutlar\u0131n\u0131 \u00f6rten boynuzsu tabakan\u0131n kal\u0131nla\u015fmas\u0131ndan pullar\u0131 meydana gelmi\u015ftir. Bu sayede v\u00fccuttaki suyun buharla\u015fma ile kayb\u0131 \u00f6nlenmi\u015f olur. V\u00fccutlar\u0131n\u0131 \u00f6rten pullar\u0131n \u015fekli ve rengi s\u0131n\u0131fland\u0131rmada \u00f6nemli rol oynar. Salg\u0131 bezleri olmad\u0131\u011f\u0131ndan derileri daima kurudur. B\u00fcy\u00fcmeye mani oldu\u011fu i\u00e7in zaman zaman deri de\u011fi\u015ftirirler.<\/p>\n
Di\u015fler besini tutmaya yarar ve geriye do\u011fru yat\u0131k\u00e7ad\u0131r. Zehirli y\u0131lanlarda \u00f6n \u00e7enede uzun oluklu zehir di\u015fleri de vard\u0131r. Bunlarda t\u00fck\u00fcr\u00fck bezleri, zehir bezine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Y\u00fcrekleri \u00fc\u00e7 g\u00f6zl\u00fcd\u00fcr. Yar\u0131m bir zar ile k\u0131smen ayr\u0131lm\u0131\u015f olan kar\u0131nc\u0131kta kar\u0131\u015f\u0131k kan bulunur. V\u00fccutlar\u0131nda da kar\u0131\u015f\u0131k kan dola\u015f\u0131r. G\u00fcne\u015fin alt\u0131nda yatarak v\u00fccutlar\u0131n\u0131 s\u0131cak kayalara temas ettirerek, v\u00fccut \u0131s\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fckseltirler. Sonbaharda, kuytu yerlere \u00e7ekilerek k\u0131\u015f\u0131 hareketsiz ve uyu\u015fuk olarak ge\u00e7irirler. \u0130lkbaharda, k\u0131\u015f uykusundan uyan\u0131nca tekrar ortal\u0131kta g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flarlar.<\/p>\n
Canl\u0131 hayvan avlayarak beslenirler. B\u00f6cek, kar\u0131nca yiyenleri olmakla beraber, fare gibi kemirgenlerin ba\u015f d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131rlar. Boa ve piton gibi b\u00fcy\u00fckleri avlar\u0131n\u0131 s\u0131karak \u00f6ld\u00fcrd\u00fckten sonra yutarlar. B\u00fct\u00fcn y\u0131lanlar avlar\u0131n\u0131 par\u00e7alamadan b\u00fct\u00fcn olarak yutarlar. \u00c7eneleri 180\u00b0 ye kadar a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan iri avlar\u0131n\u0131 yutmakta zorluk \u00e7ekmezler. K\u00fc\u00e7\u00fck bir bah\u00e7e y\u0131lan\u0131, iri bir kurba\u011fay\u0131 rahat\u00e7a yutabilir. Ziraat i\u00e7in zararl\u0131, fare, tav\u015fan gibi kemirgenleri yiyerek yok ettiklerinden bir bak\u0131ma faydal\u0131 da say\u0131l\u0131rlar. Ku\u015f ve kertenkele de yerler. Zehirlerinden de panzehir yap\u0131larak faydalan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Y\u0131lanlar, genellikle \u00fc\u00e7 metre \u00f6teyi g\u00f6remezler. Koku almada burun deliklerini de\u011fil dillerini kullan\u0131rlar. Uzun ve \u00e7atall\u0131 dillerinin her iki ucu havadan ve yerden gelen kimy\u00e2sal kokular\u0131 al\u0131r. \u0130\u00e7eri \u00e7ekildi\u011finde dil ucundaki kokular damaktaki jakobson organ\u0131nda duyu h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Engerek y\u0131lanlar\u0131 zehirledikleri av\u0131n\u0131n izini dilleriyle t\u00e2kip ederler ve \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc bularak yutarlar. Y\u0131lanlar\u0131n burun delikleri, a\u011f\u0131z kapal\u0131yken alt \u00e7enedeki hava borusunun \u00fczerine geldi\u011finden a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 a\u00e7madan solunum yaparlar. Avlar\u0131n\u0131 yutarken a\u011f\u0131z a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan burun deliklerinin hava borusuyla ilgisi kesilir. B\u00f6yle zamanlarda, v\u00fccutlar\u0131nda bulunan hava torbalar\u0131ndaki yedek havadan faydalan\u0131rlar. \u00c7o\u011fu y\u0131lanlar\u0131n s\u00e2dece sa\u011f akci\u011ferleri geli\u015fmi\u015ftir. Di\u011feri \u00e2det\u00e2 kaybolmu\u015ftur. Boa ve piton y\u0131lanlar\u0131nda sol akci\u011ferler k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. \u0130ri avlar\u0131n yutulmas\u0131 uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc zaman a\u011f\u0131z taban\u0131nda bulunan soluk borusunun giri\u015fi a\u011f\u0131zdan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Bu \u00f6zellik b\u00fcy\u00fck hayvanlar\u0131 yemek i\u00e7in bir adaptasyondur, y\u0131lana a\u011f\u0131z dolu oldu\u011funda dahi nefes alma imk\u00e2n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n
D\u0131\u015f kulaklar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, uzun zaman y\u0131lanlar sa\u011f\u0131r zannedildi. \u00c7eneleriyle kulaklar\u0131 aras\u0131nda kemik ba\u011flant\u0131lar\u0131 oldu\u011fundan, \u00fczerinde bulundu\u011fu topra\u011f\u0131n yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 sars\u0131nt\u0131lar\u0131 kolayca i\u015fitirler. \u00c7enesini yere koyan \u00e7\u0131ng\u0131rakl\u0131 bir y\u0131lan \u00e7ok uzaktan gelen bir at\u0131n ayak seslerini kolayca duyabilir. Y\u0131lanlar\u0131n bulunabildi\u011fi ar\u00e2zilerden ge\u00e7en bir insan, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc ayak darbeleriyle y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde hi\u00e7bir y\u0131lana rastlamaz. B\u00e2z\u0131 y\u0131lanlar\u0131n g\u00f6z ve burunlar\u0131 aras\u0131nda ince zarl\u0131 iki \u00e7ukur bulunur. Bunlar, s\u0131cak kanl\u0131 hayvanlar\u0131n v\u00fccutlar\u0131ndan yay\u0131lan \u0131s\u0131 dalgalar\u0131n\u0131 (infrared) tespit ederler. Bunlar\u0131n s\u00e2yesinde avlar\u0131n\u0131 karanl\u0131kta bile bularak t\u00e2kip ederler. Y\u0131lan zehiri av etini eritmeye yarayan kuvvetli bir sindirim s\u0131v\u0131s\u0131d\u0131r. Zehirsiz y\u0131lanlarda bile zehirli olan kuvvetli bir sindirim s\u0131v\u0131s\u0131 vard\u0131r. A\u011f\u0131zlar\u0131na parmak sokuldu\u011funda veya di\u015flendi\u011finde t\u00fck\u00fcr\u00fcklerinden dolay\u0131 yanma ve \u015fi\u015fme yapar. Di\u015fleri s\u00f6k\u00fclen zehirli y\u0131lanlarda di\u015fler tekrar s\u00fcrer. Y\u0131lanlar\u0131n renkleri ve boylar\u0131 \u00e7e\u015fitlidir. Zehirli y\u0131lanlar\u0131n ba\u015flar\u0131 \u00fc\u00e7gen ve kuyruklar\u0131 k\u00fct oldu\u011fu s\u00f6ylenirse de bunlar kesin belirtiler olamaz. Her y\u0131lan zehirli kabul edilerek sak\u0131nmak gerekir.<\/p>\n
Y\u0131lanlar yumurtlayarak \u00fcrerler. Yumurtalardan ergine benzer yavrular \u00e7\u0131kar. Bunlar hemen ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7evresine bakarlar. Boa, anakonda ve engereklerin \u00e7o\u011fu yavrular\u0131n\u0131 do\u011furur. Bunlar ger\u00e7ek do\u011fum de\u011fildir. Yumurtalar ana karn\u0131nda geli\u015fip a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan do\u011fum gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Buna \u201c\u2018ovoviviparite\u201d denir.<\/p>\n
Y\u0131lanlarda v\u00fccut i\u00e7erisindeki organlar v\u00fccut \u015feklinde nas\u0131l uyum yapm\u0131\u015ft\u0131r?<\/p>\n
Y\u0131lanlarda ve baz\u0131 kertenkele t\u00fcrlerinde oldu\u011fu gibi ince-uzun v\u00fccut yap\u0131s\u0131na sahip omurgas\u0131zlarda da, v\u00fccut i\u00e7erisindeki organlar\u0131n t\u00fcm\u00fc v\u00fccudun \u015fekline uyumlu bir halde uzunlamas\u0131na konumlan\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir y\u0131lan\u0131n i\u00e7 organlar\u0131na bakacak olursan\u0131z; midenin, yumurtal\u0131klar\u0131n, akci\u011ferin ve di\u011fer t\u00fcm organlar\u0131n da v\u00fccut boyunca ince-uzun bir \u015fekilde konum ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. \u00c7ift yap\u0131daki organlardan baz\u0131lar\u0131, di\u011fer canl\u0131 gruplar\u0131nda oldu\u011fu gibi v\u00fccudun her iki yan\u0131nda de\u011fil, birbirlerinin ucunda konumlan\u0131r. Tabii ki baz\u0131 \u00e7ift organlardan da fedakarl\u0131k edilmi\u015f. \u00d6rne\u011fin y\u0131lanlarda akci\u011ferlerin ve yumurtal\u0131klar\u0131n birer \u00e7iftleri k\u00f6relmi\u015ftir. Kal\u0131nba\u011f\u0131rsaklar\u0131 ise k\u0131salm\u0131\u015f ve bizdeki gibi k\u0131vr\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil, d\u00fcz \u015fekilde konumlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bir memeli v\u00fccudunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcze, organlar\u0131n hemen hepsinin \u00e7e\u015fitli iskelet yap\u0131lar\u0131 ile korunakl\u0131 bir halde \u00f6rt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6rne\u011fin kafatas\u0131m\u0131z ve g\u00f6\u011f\u00fcs kafesimiz. Y\u0131lanlarda ise, \u00f6zellikle av\u0131n yutulmas\u0131 ve besinin sindirilmesi s\u0131ras\u0131nda kolayl\u0131k sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in, bir g\u00f6\u011f\u00fcs kemi\u011fi yoktur. Ancak uzunlamas\u0131na konumlanm\u0131\u015f olan organlar\u0131 k\u0131smen de olsa koruyabilmek amac\u0131yla, omurgadan \u00e7ok say\u0131da kaburga kemi\u011fi \u00e7\u0131kar ve kuyru\u011fun ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00e7izgisine kadar da v\u00fccut boyunca devam eder. Yani y\u0131lanlar (ve y\u0131lan formundaki kertenkeleler), d\u00fcnya \u00fczerinde en fazla say\u0131da kaburga kemi\u011fine sahip olan canl\u0131lard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
V\u00fccutlar\u0131n\u0131 \u00f6rten boynuzsu tabakan\u0131n kal\u0131nla\u015fmas\u0131ndan pullar\u0131 meydana gelmi\u015ftir. Bu sayede v\u00fccuttaki suyun buharla\u015fma ile kayb\u0131 \u00f6nlenmi\u015f olur. V\u00fccutlar\u0131n\u0131 \u00f6rten pullar\u0131n \u015fekli ve rengi s\u0131n\u0131fland\u0131rmada \u00f6nemli rol oynar. Salg\u0131 bezleri olmad\u0131\u011f\u0131ndan derileri daima kurudur. B\u00fcy\u00fcmeye mani oldu\u011fu i\u00e7in zaman zaman deri de\u011fi\u015ftirirler. Di\u015fler besini tutmaya yarar ve geriye do\u011fru yat\u0131k\u00e7ad\u0131r. Zehirli y\u0131lanlarda \u00f6n \u00e7enede uzun oluklu …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[7012,8983,8432,8981,8982],"class_list":["post-3966","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-akcigerler","tag-jakobson-organi","tag-kalinbagirsak","tag-yilanlarda-sindirim-sistemi","tag-zehirli-yilanlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3966"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3966\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}