BO\u015eALTIM Bilindi\u011fi gibi t\u00fcm canl\u0131lar hareket ve \u00e7e\u015fitli faaliyetleri sonucu birtak\u0131m yan \u00fcr\u00fcnler denilen, farkl\u0131 ve h\u00fccre veya organizmada durmas\u0131 olumsuz etkiler yaratacak maddeler ve bile\u015fikler meydana getirir Bunlar\u0131n etkisi olmayacak bir yere at\u0131m\u0131 ise bo\u015falt\u0131m sisteminin i\u015flevidir Deney konumuz olan b\u00f6bre\u011fin incelemesine ge\u00e7meden \u00f6nce b\u00f6brek ve onun g\u00f6revini yapan organel ve k\u0131s\u0131mlar\u0131 tan\u0131mal\u0131y\u0131z \u0130lk ba\u015fta bo\u015falt\u0131m genel anlam\u0131yla CO2, NH3, H2O, azotlu di\u011fer maddeler, madensel tuzlar\u0131n at\u0131m\u0131d\u0131r Bo\u015falt\u0131m sadece b\u00f6brekler ile de\u011fildir; rektum, an\u00fcs, burun delikleri, deri de g\u00f6rev al\u0131r Direkt ve dolayl\u0131 (kan dola\u015f\u0131m\u0131 yard\u0131m\u0131yla, lenf sistemi yar, deniz suyu) bo\u015falt\u0131m olarak ayr\u0131labilir Direkt at\u0131ma \u00f6rnek olarak sudaki bir h\u00fccreli canl\u0131 h\u00fccre zar\u0131ndan bo\u015falt\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir Dolayl\u0131 at\u0131mda s\u00fczme ve at\u0131m i\u015flemi ile g\u00f6revli birer organ daha yer al\u0131r Su, suda ya\u015fayan canl\u0131lar taraf\u0131ndan sadece idrarla at\u0131l\u0131rken, karada ya\u015fayan canl\u0131larda solunum, terleme, idrarla at\u0131l\u0131r CO2, solunum ile, madensel tuzlar idrar ve terle at\u0131l\u0131r Azotlu at\u0131klarsa zehirli at\u0131klard\u0131r; kimi canl\u0131larca ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak at\u0131l\u0131rlar \u00dcrik asit > Alantoin > Alantoik asit > \u00dcre > Amonyak Organizma sistemi y\u00fckseldik\u00e7e bo\u015falt\u0131mda azotlu at\u0131klar farkl\u0131 \u015fekilde at\u0131l\u0131rlar \u0130nsanda, ku\u015flarda, s\u00fcr\u00fcngenlerde, ikikanatl\u0131lardan ba\u015fka b\u00f6ceklerde \u00fcrik asit olarak; iki\u00e7enetli yumu\u015fak\u00e7alarda ve kabuklularda amonyak olarak d\u0131\u015far\u0131 verilir Evrimle birlikte enzimsel organlar\u0131n azalmas\u0131 organizmay\u0131, amonya\u011f\u0131n kan i\u00e7inde dola\u015f\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 gittik\u00e7e daha iyi korunmaya y\u00f6neltmi\u015ftir B\u00fct\u00fcn bu konular aras\u0131nda Diyaliz aleti bu i\u015flevlerin yerine gelmedi\u011fi insanlar i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda yayg\u0131n bir cihaz olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r B\u0130R H\u00dcCREL\u0130LERDE BO\u015eALTIM \u00d6zellikle dif\u00fczyon, ozmos ve sonra kontraktil koful yoluyla bo\u015falt\u0131m yap\u0131l\u0131r \u00d6glena ve terliksi hayvanda kontraktil koful bo\u015falt\u0131m\u0131 yer al\u0131r Bu koful, h\u00fccre i\u00e7ine h\u00fccrenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 su ortam\u0131ndan gelen fazla suyu atarak g\u00f6rev yapar Y\u0131ld\u0131z \u015feklinde kanatlar\u0131 vard\u0131r Etraf\u0131ndaki suyu toplad\u0131ktan bir s\u00fcre sonra dolan koful kas\u0131larak pelik\u00fcladan d\u0131\u015far\u0131 atar ve eski bo\u015f haline tekrar d\u00f6ner B\u0130TK\u0130LERDE BO\u015eALTIM Bitkilerde bo\u015falt\u0131m yapraklar ve k\u00f6klerde olur Fakat bitkilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ortama g\u00f6re de de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir Kara bitkilerinde stomalar fazla suyu atarlar, baz\u0131 kara bitkileriyse bu terleme i\u015fini su sava\u011f\u0131 denilen yerden damlalar halinde minerallerle birlikte atarlar CO2 stomalardan havaya b\u0131rak\u0131l\u0131r Su bitkilerinde mant\u0131ksal olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek hi\u00e7bir su ve bo\u015falt\u0131m sorunu ya\u015fanmaz Dif\u00fczyon ve ozmosla maddelerin at\u0131m\u0131 sa\u011flan\u0131r Baz\u0131 bitkilerse topra\u011fa k\u00f6kleriyle verdikleri maddelerle at\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirirler \u00c7\u00f6ldeki baz\u0131 bitkiler \u00e7\u00f6l\u00fcn bol mineralleriyle olu\u015fturduklar\u0131 bile\u015fiklerle yapraklar\u0131nda hidrokarbon t\u00fcrevleri \u00e7\u0131kar\u0131rlar Bu hidrokarbon g\u00fcne\u015fte tepkimeye girerek bitkinin yanmas\u0131na neden olur fakat bundan \u00f6nce tad\u0131n\u0131n ac\u0131 oldu\u011funu anlayan ot\u00e7ul hayvan bitkiyi yemez Bu bo\u015falt\u0131m sistemi ayn\u0131 zamanda savunma sistemidir Bir di\u011fer bo\u015falt\u0131m \u015fekli ise maddeleri d\u0131\u015far\u0131 atmadan organizmay\u0131 ondan ay\u0131rarak veya zararl\u0131 maddelere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc biriktirmedir OMURGASIZLARDA BO\u015eALTIM Dif\u00fczyon ve ozmos da burada s\u00fcngerler ve s\u00f6lenterde ge\u00e7erli bir bo\u015falt\u0131m t\u00fcr\u00fcd\u00fcr Di\u011ferlerinde ise \u00f6zel olarak alev h\u00fccreleri, malpigi ve nefridyumlar yer al\u0131r Planarya dif\u00fczyon ve ozmosla bo\u015falt\u0131m\u0131n\u0131 yaparken \u00f6zellikle alev h\u00fccrelerinden olu\u015fan yap\u0131lar kullan\u0131rlar Alev h\u00fccrelerinin her biri bir t\u00fcp i\u00e7inde ve bo\u015falt\u0131m kanal\u0131na ba\u011fl\u0131 olmakla geni\u015f bir de u\u00e7 k\u0131s\u0131mdan olu\u015fur Bu u\u00e7 k\u0131s\u0131mda t\u00fcpe uzanan siller vard\u0131r At\u0131m amac\u0131yla bu siller titre\u015firler D\u0131\u015ftaki su i\u00e7eri girerken, i\u00e7teki maddeler d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar Yer solucan\u0131, midye, salyangoz vb kabuklu hayvanlar\u0131n bo\u015falt\u0131m organ\u0131 nefridyumlar etraf\u0131nda sillerle her halkada bir \u00e7ift nefridyum yer al\u0131r Huni gibi bulunan ucu halkadan halkaya ba\u011fl\u0131d\u0131r Huninin kanal olmas\u0131yla k\u0131vr\u0131mlardan sonra bir halka ile d\u0131\u015far\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r K\u0131lcal damarlar kanallar\u0131 \u00e7evrelemi\u015ftir B\u00f6ylece \u00a4\u00a4\u00a4\u00a4bolizma art\u0131klar\u0131 ve her t\u00fcrl\u00fc iyonlar kanaldan kanala ge\u00e7er Glikoz ve suyun bir k\u0131sm\u0131n\u0131n geri emilimini sa\u011flanarak d\u0131\u015far\u0131 verilir \u00f6nemli husus ise CO2\u2019nin dif\u00fczyonla at\u0131lmas\u0131d\u0131r Deri buna yard\u0131mc\u0131 olur B\u00f6ceklerde CO2 trake solunumu ile at\u0131l\u0131rken azotlu art\u0131klar malpigi t\u00fcplerinin a\u00e7\u0131k olan u\u00e7lar\u0131n\u0131n sindirim kanal\u0131n\u0131n son k\u0131sm\u0131na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131yla \u00f6nce kana sonra kapal\u0131 olan malpigi t\u00fcplerine ge\u00e7er Sindirim kanal\u0131n\u0131n sonunda biraz su emilimi ger\u00e7ekle\u015fir \u00dcrik asite bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmi\u015f olarak azotlu art\u0131klar emilemeyen bir miktar su ile at\u0131l\u0131r OMUGALILARDA BO\u015eALTIM Burada g\u00f6rev b\u00f6breklere d\u00fc\u015fer Fakat canl\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fim g\u00f6r\u00fcl\u00fcr Pronefroz bal\u0131k ve kurba\u011fa embriyon evreleri ve k\u00f6pek bal\u0131klar\u0131n\u0131n t\u00fcm evrelerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \uf02a Pronefroz b\u00f6brek: Birimler nefridyumlard\u0131r; fakat say\u0131ca \u00e7ok fazlad\u0131r Nefridyumlardan akan art\u0131klar kirpikli huni denilen pronefroz kanal\u0131na aktar\u0131l\u0131p at\u0131l\u0131r Ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n son k\u0131sm\u0131na gelen at\u0131klar kloak denilen a\u00e7\u0131k yoldan at\u0131l\u0131r \uf02a Mezonefroz b\u00f6brek: Pronefrozun geli\u015fme sonucu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r Bal\u0131k ve kurba\u011falar\u0131n erginlerinde yer al\u0131r (Ku\u015flar\u0131n ve memelilerin embriyonlar\u0131) Geli\u015fme sonucu Bowman kaps\u00fcl\u00fc i\u015flem g\u00f6r\u00fcr ve yine at\u0131klar mezonefroz kanal\u0131 ile son ba\u011f\u0131rsa\u011fa a\u00e7\u0131l\u0131r \uf02a \u00a4\u00a4\u00a4\u00a4nefroz b\u00f6brek: Ergin ku\u015f, s\u00fcr\u00fcngen, memelilerin nefron birimleri vard\u0131r \u0130NSAN BO\u015eALTIM S\u0130STEM\u0130 \u0130nsanda bo\u015falt\u0131m sistemi \u00a4\u00a4\u00a4\u00a4nefroz b\u00f6brek, idrar torbas\u0131, idrar kanallar\u0131ndan olu\u015fur Bo\u015falt\u0131m sistemi edilgin de\u011fildir; aksine inceden inceye d\u00fczenlenmi\u015ftir Hemeostazi sa\u011flanmas\u0131nda esasl\u0131 etkilidir \u015eekilsel olarak; b\u00f6brek kurumu\u015f fasulye tohumu gibi ve morumsu bir rengi vard\u0131r 140-160 gr a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r Omurgan\u0131n iki yan\u0131nda, bel denilen b\u00f6lgede bulunur ve \u00fczerlerindeki \u00e7ukur yerler birbirlerine do\u011fru d\u00f6n\u00fcklerdir B\u00f6bre\u011fe s\u00fcz\u00fclecek kan\u0131 getiren b\u00f6brek atardamar\u0131, s\u00fcz\u00fclen kan\u0131 kalbe veren b\u00f6brek toplardamar\u0131 bu \u00e7ukur b\u00f6lgeye gelir ve ayr\u0131l\u0131r B\u00f6bre\u011fin g\u00f6revleri; 1 V\u00fccutta dola\u015f\u0131m\u0131 zarar verecek maddeleri kandan ay\u0131rmak; 2 Zarar\u0131 olmasa dahi yer tutan maddelerin ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 yapmak; 3 Kan\u0131n s\u0131v\u0131 dengesini sa\u011flamak; 4 Atardamar bas\u0131nc\u0131n\u0131n ayarlamak; 5 Fosfor-Kalsiyum dengesini korumak; 6 En \u00f6nemli olansa alyuvar yap\u0131m\u0131nda etkili i\u00e7salg\u0131 salg\u0131lamak Yukar\u0131da say\u0131lan maddelerin yerine gelmesi ile bir k\u0131s\u0131m suyla at\u0131m, idrar torbas\u0131nda bir s\u00fcre birikimden sonra olur B\u00f6brek \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131mdan olu\u015fmaktad\u0131r; 1 Kabuk (korteks); 2 \u00d6z (medulla); 3 Havuzcuk (pelvis) B\u00f6brek birimleri nefronlard\u0131r, say\u0131lar\u0131 \u00e7ok ve iki k\u0131s\u0131md\u0131rlar \u0130letim kanal\u0131 ve b\u00f6brek atardamar\u0131ndan ayr\u0131lan, glomerulus diye adland\u0131r\u0131lan a\u011f gibi damarlar yuma\u011f\u0131d\u0131r \u0130lk k\u0131s\u0131m tek s\u0131ral\u0131 epitel h\u00fccreleri ile \u00e7evrili bowman kaps\u00fcl\u00fc denilen k\u0131ska\u00e7 bi\u00e7imli ve s\u00fcz\u00fclen maddeleri toplama kanal\u0131na ileten kanald\u0131r \u0130kinci k\u0131s\u0131m ise glomerulustur ve di\u011fer k\u0131lcallardan farkl\u0131 olarak \u00e7ift katl\u0131 epitel yap\u0131dad\u0131rlar(Bu nedenle hipertansiyona dayan\u0131kl\u0131d\u0131r) S\u00fczme i\u00e7in girdi\u011fi bowman kaps\u00fcl\u00fc ve glomerulusun kendisi malpigi denilen bir birim meydana getirirGlomerulus, bowman kaps\u00fcl\u00fcn\u00fc ve ilerisini (k\u0131vr\u0131ml\u0131 kanalc\u0131\u011f\u0131) dola\u015ft\u0131ktan sonra b\u00f6brek atardamar\u0131na ba\u011flan\u0131r Bowman kaps\u00fcl\u00fc \u00f6nce k\u0131vr\u0131mlarla proksimal t\u00fcp\u00fc sonra henle dirse\u011fini olu\u015fturur En son tekrar k\u0131vr\u0131mlar yaparak distal t\u00fcp\u00fc olu\u015fturur Henle kanal\u0131 \u00f6zde, t\u00fcpler ise kabukta yer al\u0131rlar Nefronlar idrar kanal\u0131na do\u011fru uzan\u0131rken bir piramit \u015feklini al\u0131rlar Bunlara b\u00f6brek piramitleri denir Kalbin b\u00f6breklere yollad\u0131\u011f\u0131 kan miktar\u0131 toplam kan\u0131n %15-%35 aras\u0131 bir de\u011fi\u015fim g\u00f6sterir \u00c7\u00fcnk\u00fc o an ki hal (\u00e7al\u0131\u015fma, dinlenme vs) etki etmektedir S\u00fcz\u00fclen maddeler havuzcuktan idrar kanal\u0131yla mesaneye iletilir Mesane normalde 250-300 ml s\u0131v\u0131 al\u0131r \u0130\u00e7inde biriken \u00fcreye ve tuza kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131d\u0131r G\u00fcnde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir erkek 1500 ml idrar atar \u0130drar yo\u011funlu\u011fu 1,018-1,022 aras\u0131 de\u011fi\u015fir ve kokusu yeni ortaya at\u0131lan bir hipoteze g\u00f6re ki\u015fiden ki\u015fiye farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fi s\u00f6ylenmektedir Ayr\u0131ca toplum, co\u011frafya, beslenme ve ya\u015fam tarz\u0131 etkili sebeplerdir \u0130drar ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda asidiktir \u0130\u00e7inde bulunan maddelerin de\u011fi\u015fimine g\u00f6re bir\u00e7ok rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n te\u015fhisi ise idrar\u0131n di\u011fer bir \u015fekilde \u00f6nemini art\u0131r\u0131r \u00d6nlem a\u00e7\u0131s\u0131ndan her g\u00fcn idrar\u0131n rengindeki de\u011fi\u015fiklikler \u00f6zellikle koyu renk almas\u0131 s\u00fcrekli kontrol edilmelidir Nefronlar sadece s\u00fczme yapmaz ayn\u0131 zamanda geri emilim denilen bir i\u015flevi daha yerine getirir Bu i\u015flev at\u0131lan madde miktar\u0131n\u0131 azaltma suretiyle, tasarruf ve enerjiden kazanma ama\u00e7l\u0131d\u0131r Geri emilim olmasayd\u0131 \u015fu an t\u00fcketti\u011fimizin daha fazlas\u0131n\u0131 harcayarak hem sindirim organlar\u0131m\u0131z a\u015f\u0131r\u0131 yorulacak hem de ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 daha zor kar\u015f\u0131layacakt\u0131k \u0130NSANDA B\u00d6BREKLERDE S\u00dcZME Glomerulusta var olan y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7la kan plazmas\u0131 ve bir\u00e7ok yararl\u0131 ve zararl\u0131 madde nefron kanal\u0131na ge\u00e7erek orada baz\u0131lar\u0131n\u0131n geri emilimi ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra idrar kesesine g\u00f6nderilmesidir \u0130NSANDA GER\u0130 EM\u0130L\u0130M Glomerulus ile s\u00fcz\u00fclen s\u0131v\u0131 kanalda ilerlerken su ozmosla, glikoz, vitamin, aminoasit, Ca+, Na+, K+ dif\u00fczyonla etraf\u0131ndaki k\u0131lcallara ge\u00e7er Buna geri emilim denir Emilmeyen \u00fcre az bir miktar su ile idrar torbas\u0131na ilerler Su t\u00fcm h\u00fccrelerimizde kesin kez bulunmas\u0131 gereken bir madde ise bunun emiliminin %80-%95 aras\u0131 olmas\u0131 \u00e7ok normaldir Fakat bu hareket hipofiz bezinin y\u00f6netimi alt\u0131ndad\u0131r ADH hormonu ile d\u00fczen sa\u011flan\u0131r V\u00fccuttan \u00e7ok tuz ve su eksildi\u011finde, a\u011f\u0131z kurulu\u011fu, halsizlik, tansiyon d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7arp\u0131nt\u0131 ve \u015fok g\u00f6r\u00fclebilir Tuz al\u0131nmaks\u0131z\u0131n bol su al\u0131nmas\u0131 halinde de, su zehirlenmesi olarak adland\u0131r\u0131lan, adale kas\u0131lmalar\u0131, \u00e7\u0131rp\u0131nmalar, \u015fuur kayb\u0131 ve koma ile \u00f6l\u00fcme kadar varabilen bir tablo g\u00f6r\u00fclebilir Potasyumun kanda y\u00fcksek d\u00fczeylerde bulunmas\u0131, b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131, ciddi yan\u0131klar, kanamalar gibi etkenlere ba\u011fl\u0131 olarak idrar miktar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 hallerinde g\u00f6r\u00fclebilir Kan\u0131n pH de\u011ferini ise yine b\u00f6brekler dengeler Di\u011fer organlar\u0131n bire bir kimyasal de\u011ferlerini ayarlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktansa, onlara gerekli maddeleri ula\u015ft\u0131ran kan\u0131 kontrol etmek hem daha pratik hem de etkilidir BO\u015eALTIM S\u0130STEM\u0130 RAHATSIZLIKLARI Ba\u015fta ihmal edilen terleme sonras\u0131 b\u00f6breklerin korunmamas\u0131, yeterli su al\u0131nmamas\u0131, gereksiz ve yanl\u0131\u015f ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131, s\u00fcrekli ayn\u0131 \u015fekilde oturma gibi sebepler yan\u0131nda bir \u00e7ok patolojik sebepler y\u0131\u011f\u0131n\u0131 yer al\u0131r Sigara bu sistemimizi de direkt ve olumsuz etkilemektedir Sigaradan kana kar\u0131\u015fan maddelerin ayr\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in b\u00f6breklerin daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmakta, savunmaya ayr\u0131lan s\u00fcreyi k\u0131saltmakta, b\u00f6brekte, kanda ve idrarda renk de\u011fi\u015fimi meydana getirmekte, b\u00f6brek yetmezli\u011fi do\u011furmakta, glomerulusta s\u00fczmenin azalmas\u0131 gibi tepkiler olu\u015fur 1 B\u00f6brek d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc: B\u00f6bre\u011fin anormal sark\u0131kl\u0131\u011f\u0131d\u0131r Y\u00fczen b\u00f6brek diye bir \u00e7e\u015fidi vard\u0131r B\u00f6brek normal \u015feklinde olmad\u0131\u011f\u0131ndan tam kapasite \u00e7al\u0131\u015famaz 2 B\u00f6brek yetmezli\u011fi: Akut ve kronik olmak \u00fczere iki \u00e7e\u015fittir Akut olan yetmezlik idrar\u0131n kendili\u011finden \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n tam ya da tama yak\u0131n durmas\u0131 ile belli olur Genelde ya bir ta\u015f ile t\u0131kal\u0131l\u0131k ya da kalbin az kan pompalamas\u0131yla b\u00f6brekte hi\u00e7bir fiziki sorun yokken tam olarak s\u00fczme yapamamas\u0131ndan dolay\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir Ge\u00e7ici s\u00fcreyle diyaliz makinesi kullan\u0131labilir Tam olarak s\u00f6ylenemez fakat iyile\u015fme s\u00fcresi 3-5 haftad\u0131r Kronik olan\u0131ndaysa b\u00f6brekler senelerce harap olmaktan, sonras\u0131 hem kalsiyumun yeterli emilimi olmad\u0131\u011f\u0131ndan kemik bozukluklar\u0131, kalsiyum-fosfor \u00a4\u00a4\u00a4\u00a4bolizmas\u0131 bozuklu\u011fu, d\u0131\u015f ve i\u00e7 salg\u0131 yetersizli\u011fi, alyuvar \u00fcretimi i\u00e7in eritropoyetin bire\u015fimi azal\u0131m\u0131 ve hem de anemi takip eder Tedavi b\u00f6brek nakli ve ge\u00e7ici s\u00fcreyle diyaliz makinesi kullan\u0131l\u0131r 3 \u00dcremi: Tan\u0131mda \u015fiddetli b\u00f6brek yetmezli\u011finin t\u00fcm belirtileridir Tam anlam\u0131yla sebebi bilinmeyip, kayna\u011f\u0131 \u00fcre oldu\u011fu san\u0131lmaktad\u0131r Aslen tek sebep \u00fcre de\u011fil kanda su ve elektrolit bozukluklar\u0131 da yer al\u0131r 4 Nefrit: Nefronlar\u0131n iltihaplanmas\u0131 \u015feklindeki hastal\u0131kt\u0131r Genel nedeni bo\u011faz enfeksiyonlar\u0131n\u0131n tedavisi olmamas\u0131 ile ilerleyen iltihaplanman\u0131n b\u00f6brekte yerle\u015fmesidir K\u0131sa s\u00fcrede tedavi edilmezse b\u00f6breklerin tamamen durmas\u0131na neden olur B\u00f6breklerin bir s\u00fcre dayanmas\u0131 tam t\u0131bbi m\u00fcdahale zaman\u0131n\u0131 yarat\u0131r 5 B\u00f6brek veremi: Yine akci\u011fer veremindeki gibi Koch basili ve onun neden oldu\u011fu t\u00fcberk\u00fcl denilen lezyonlar b\u00f6brekte g\u00f6r\u00fcl\u00fcr En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen verem t\u00fcrlerindendir Tedavi antibiyotiklerle sa\u011flan\u0131r Tam iyile\u015fme elde edilir 6 \u0130drar torbas\u0131 iltihaplanmas\u0131: Genelde bir vir\u00fcs\u00fcn veya bakterinin torbada etkinle\u015ferek iltihaplanma yapmas\u0131d\u0131r Bunla birlikte tedaviye gidilmemesi sonucu etraf\u0131ndaki yap\u0131lar\u0131 da tehdit eder duruma gelir Ayn\u0131 zamanda bo\u011fazdaki bir iltihaplanma buraya kadar ilerleyebilir Tedavi tamamen m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr 7 B\u00f6brek iltihaplanmas\u0131: Mesane iltihap kapmadan \u00f6nce de sonra da geli\u015febilir Bu durum di\u011fer b\u00f6brek rahats\u0131zl\u0131klar\u0131nda s\u0131k g\u00f6r\u00fclen titreme, \u00fc\u015f\u00fcme ile tan\u0131nabilir Enfeksiyon ilerlerse farkl\u0131 bir hastal\u0131\u011fa \u00e7evirebilir Tedavisi tamamen mevcuttur 8 B\u00f6brek ta\u015flar\u0131: Halen ara\u015ft\u0131rma ve tart\u0131\u015fma konusu olan bu hastal\u0131\u011f\u0131n sebebi bilinmemektedir Kalsiyum ve azotlu kristalle\u015febilen bile\u015fiklerin olu\u015fturdu\u011fu kat\u0131 \u00e7\u00f6kelti sonucu \u00e7ok sanc\u0131l\u0131 ve idrarda kan kesin belirtileridir Bu gibi bir durum i\u00e7in \u00f6nceden k\u00fc\u00e7\u00fck baz\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nabilir Bol su alma, hareketli olma, fazla tuzlu yiyecekler yememeye \u00f6zen g\u00f6stermek gibi Tedavi m\u00fcmk\u00fcn olmakla, ta\u015f lazer, ameliyat veya ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ile d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilir Kalsiyumun kandaki d\u00fczeyinin gerekti\u011finden fazla olmas\u0131 hali, genellikle, paratiroid bezinin hastal\u0131klar\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir Hafif dereceli y\u00fckselmeler, fazla bir belirti vermez Bu hastalarda s\u0131k b\u00f6brek ta\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr Kalsiyum y\u00fckseldik\u00e7e kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, b\u00f6brek kire\u00e7lenmesi, kemiklerde gere\u011finden fazla kire\u00e7 toplanmas\u0131 gibi durumlar belirir \u0130drar yollar\u0131 iltihab\u0131, idrar ak\u0131nt\u0131s\u0131 ve tutamama, idrar yollar\u0131 yanmas\u0131 gibi rahats\u0131zl\u0131klar da yine sebebi bilinen fakat b\u00f6brekte olu\u015fan bir hastal\u0131\u011f\u0131 takiben gelebilen di\u011fer vakalard\u0131r DENEY: MEMEL\u0130 B\u00d6BRE\u011e\u0130N\u0130N \u0130NCELENMES\u0130 AMA\u00c7: B\u00d6BRE\u011e\u0130N YAPISININ KAVRANMASI DENEY ARA\u00c7-GERE\u00c7LER\u0130: *Bir adet koyun b\u00f6bre\u011fi *Plastik le\u011fen *Bisturi DENEY\u0130N YAPILI\u015eI: Bir adet koyun b\u00f6bre\u011fi boyuna ve enine \u00e7\u0131kacak \u015fekilde kesildi DENEY\u0130N SONUCU: Ortaya \u00e7\u0131kan b\u00f6brek piramitleri, \u00f6z ve havuzcuk b\u00f6lgeleri yak\u0131ndan g\u00f6r\u00fcld\u00fc B\u00f6bre\u011fe giren ve \u00e7\u0131kan damarlar ise havuzcukta yer ald\u0131\u011f\u0131 kavrand\u0131 Yine ayn\u0131 yerden \u00e7\u0131kan idrar kanal\u0131 buradad\u0131r Ayr\u0131ca enine keserekten de g\u00f6r\u00fclen k\u0131lcall\u0131k dikkatlerden ka\u00e7mad\u0131 B\u00f6bre\u011fe gelen ve b\u00f6brekten \u00e7\u0131kan damarlar\u0131n kal\u0131nl\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc B\u00f6brek toplardamar\u0131n\u0131n b\u00f6brek atardamar\u0131ndan ince oldu\u011fu belirlendi B\u00f6brek i\u00e7inde idrar kanal\u0131na s\u00fcz\u00fclen maddeleri ta\u015f\u0131yan idrar toplama kanallar\u0131 yeri ve say\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc Fakat \u00e7ok say\u0131da nefron ve k\u0131lcal damar b\u00f6bre\u011fi karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir Tam inceleme mikroskop ile ger\u00e7ekle\u015ftirilir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
BO\u015eALTIM Bilindi\u011fi gibi t\u00fcm canl\u0131lar hareket ve \u00e7e\u015fitli faaliyetleri sonucu birtak\u0131m yan \u00fcr\u00fcnler denilen, farkl\u0131 ve h\u00fccre veya organizmada durmas\u0131 olumsuz etkiler yaratacak maddeler ve bile\u015fikler meydana getirir Bunlar\u0131n etkisi olmayacak bir yere at\u0131m\u0131 ise bo\u015falt\u0131m sisteminin i\u015flevidir Deney konumuz olan b\u00f6bre\u011fin incelemesine ge\u00e7meden \u00f6nce b\u00f6brek ve onun g\u00f6revini yapan organel ve k\u0131s\u0131mlar\u0131 tan\u0131mal\u0131y\u0131z \u0130lk …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5853,9018,2210,3444,2354,2144,2265,7936,2538,9020,6026,2146,8491,9019,9021],"class_list":["post-3987","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-bitkilerde-bosaltim","tag-bosaltim-sistemi-rahatsizliklari","tag-co2","tag-difuzyon","tag-fosfor","tag-h2o","tag-kalsiyum","tag-kan-dolasimi","tag-koful","tag-mezonefroz-bobrek","tag-nefridyum","tag-nh3","tag-pelvis","tag-pronefroz-bobrek","tag-tuberkul"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3987","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3987"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3987\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3987"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3987"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3987"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}