\u00c7ok basit yap\u0131l\u0131 ,yayg\u0131n \u00e7ekirdekli genellikle klorofilsiz ve b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011falan bir
\n h\u00fccreli canl\u0131lara bakteri denir.
\n Bakteriler hem bitkilerden hem hayvanlardan farkl\u0131d\u0131r;h\u0131zl\u0131 \u00e7o\u011falmalar\u0131 ve biyokimyasal etkileri bak\u0131m\u0131ndan canl\u0131lar aleminin dengesini sa\u011flamada \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir grup olu\u015ftururlar.
\n Bakteriler b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011fal\u0131rlar,b\u00f6l\u00fcnme sonucunda ortaya \u00e7\u0131kanlar ya bir arada kal\u0131r, ya ada yar\u0131l\u0131rlar.Bi\u00e7imce \u00e7ok de\u011fi\u015fiktirler ev ya\u015fad\u0131klar\u0131 ortama g\u00f6re bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm edinirler.
\n Bakteriler uyarland\u0131klar\u0131 ortama ya da i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 kona\u011fa en elveri\u015fli s\u0131cakl\u0131k s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde h\u0131zl\u0131 \u00e7o\u011fal\u0131rlar;
\n Bakteriler do\u011fada \u00f6nemli rol oynar.Bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek enzim etkinli\u011fi vard\u0131r;mayaland\u0131rmaya dayal\u0131 sanayilerde bundan yararlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi \u00fcst\u00fcn yap\u0131l\u0131 hayvanlar\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131nda besinlerin sindirilmesinde de, bunlar \u00f6nemli rol oynar.Bir k\u0131s\u0131m bakteriler pigment \u00fcretirler,Bir k\u0131sm\u0131 gaz \u00fcretir, demir, k\u00fck\u00fcrt biriktirir,toksin salg\u0131lar,ya da i\u00e7inde toksin toparlar.
\n Genel olarak bakteriler mayaland\u0131rma ve \u00e7\u00fcr\u00fctme etmenleridir.Organik maddeleri,
\n Gaza ve cans\u0131z maddelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrler;bu maddeler yeniden ya\u015famsal \u00e7evrimde yer al\u0131r.Havadaki gazlar\u0131 kendilerine ba\u011flayabilir,b\u00f6ylece topra\u011f\u0131 azot\u00e7a zenginle\u015ftirir ve bitkilere, geli\u015fmek i\u00e7in gereksindikleri inorganik besinlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f olurlar. K\u0131saca s\u00f6ylemek gerekirse bakteriler biyosferdeki \u00e7evrimlerde, par\u00e7alay\u0131c\u0131 ya da mineralle\u015ftirici olarak \u00e7ok \u00f6nemli rol oynarlar.
\n Hastal\u0131k yapan bakteriler,bakteriler aleminin \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.
\n Baz\u0131 bakterilerin metabolik \u00f6zelliklerinin saniyede kullan\u0131lmas\u0131 geli\u015fme halindedir.
\n Bir tak\u0131m maddeleri \u00fcreten h\u00fccrelerin genlerinin bakteri kromozomuna ba\u011flanabilmesi olana\u011f\u0131 genetik m\u00fchendisli\u011finin temelidir;gen a\u015f\u0131lan bakteriler istenilen maddeleri (hayvansak proteinler,a\u015f\u0131 antijenleri,vb.) b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sa\u011flayacaklard\u0131r.
\n Bakteriler, bulunduklar\u0131 ortam\u0131n ya da organizman\u0131n zararlar\u0131na ya\u015farlar.
\n K\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fcklerine kar\u015f\u0131n, bakteriler, optik mikroskop ile g\u00f6r\u00fclebilir ve bu ayg\u0131ttaki g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131rlar.Baz\u0131 bakteriler y\u00fczeylerindeki t\u00fcrl\u00fc bi\u00e7imde<\/p>\n
da\u011f\u0131n\u0131k kirpikler sayesinde hareket ederler;kirpiksiz olanlar ise hareketsizdir.Ama onlar\u0131 birbirinden ay\u0131ran \u015fey \u00f6zellikle bi\u00e7imleridir.
\n Bakteriler mikroskop alt\u0131nda genellikle k\u00fcre, \u00e7omak ya da spiral bi\u00e7iminde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n K\u00fcresel olanlara kok ya da kak\u00fcs, \u00e7omak ya da silindir bi\u00e7iminde olanlara basil,tirb\u00fc\u015fonu and\u0131ranlara da spiral denir.Son y\u0131llarda bu \u00fc\u00e7 gruptan ba\u015fka kare bi\u00e7iminde bakteriler de bulunmu\u015ftur.Ayn\u0131 bi\u00e7imde bir\u00e7ok bakteri bazen bir zincir gibi arka arkaya dizilir, bazen de bir \u00fcz\u00fcm salk\u0131m\u0131 denen incecik k\u0131llar vard\u0131r;tek h\u00fccreli canl\u0131 bu k\u0131llar\u0131 bir kam\u00e7\u0131 gibi sa\u011fa sola sallayarak istedi\u011fi y\u00f6ne hareket eder.Spiraller ise t\u0131pk\u0131 bir tirb\u00fc\u015fon gibi d\u00f6ne d\u00f6ne ilerler.
\n Bakteriler ikiye b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011fal\u0131r.E\u011fer ortamda yeterince besin varsa ve b\u00fct\u00fcn ko\u015fullar uygunsa bir tek bakteriden 15 saat i\u00e7inde 1000000 bakteri \u00fcreyebilir.Ama bu b\u00f6l\u00fcnme hep ayn\u0131 h\u0131zla s\u00fcrmez.\u00c7\u00fcnk\u00fc hem ortamdaki besin bu kadar b\u00fcy\u00fck bir koloniye yetmemeye ba\u015flar, hem de b\u00f6l\u00fcnme s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan asitler bakterilerin \u00fcremesini durdurur.
\n YARARLI VE ZARARLI BAKTER\u0130LER<\/p>\n
Yery\u00fcz\u00fcnde bakterilerin bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir tek nokta yoktur, denilebilir.Bu k\u00fc\u00e7\u00fck canl\u0131lar topraktan okyanuslar\u0131n derinliklerine ve havaya kadar ortamda ya\u015fayabilir.yiyeceklerin bozulmas\u0131n\u0131n nedeni genellikle bakterilerdir. Daha da \u00f6nemlisi insan ve hayvan hastal\u0131klar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile baz\u0131 bitki hastal\u0131klar\u0131 bakterilerden ileri gelir buna kar\u015f\u0131l\u0131k baz\u0131lar\u0131 \u00f6zellikle \u00f6lm\u00fc\u015f bitki ve hayvanlar\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcmesini sa\u011flayan bakteriler \u00e7ok yararl\u0131d\u0131r.
\n Bunlar \u00f6l\u00fc dokular\u0131 par\u00e7alayarak canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131ndaki temel maddelerin ayr\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.Bu maddeler de yeniden topra\u011fa, havaya ya da suya kar\u0131\u015farak \u00f6b\u00fcr canl\u0131lar\u0131n beslenmesinde rol oynar.E\u011fer bu bakteriler olmasayd\u0131 b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fc \u00f6l\u00fc bitki art\u0131klar\u0131 ve hayvan le\u015fleriyle kaplan\u0131rd\u0131.
\n Bakterilerin sanayi ve tar\u0131mda da \u00e7e\u015fitli yararlar\u0131 vard\u0131r.Hayvan postlar\u0131n\u0131n sepilenerek ayakkab\u0131 ya da buna benzer deri e\u015fya yap\u0131m\u0131na elveri\u015fli duruma getirilmesinde, bu poatlardaki k\u0131llar\u0131n gev\u015femesini kolayca temizlenmesini sa\u011flayan bakterilere i\u015f d\u00fc\u015fer.Keten dokumalar\u0131n yap\u0131m\u0131nda da, keten liflerini saran yap\u0131\u015fkan maddeyi \u00e7\u00f6zerek lifleri ay\u0131rmak i\u00e7in bu lifler suay bast\u0131r\u0131l\u0131r ve bakterilerin yard\u0131m\u0131yla \u00fcst\u00fcndeki yap\u0131\u015fkan s\u0131v\u0131da temizlenir. Ho\u015f kokulu ve lezzetli peynirlerin \u00e7o\u011fu da bu \u00f6zelliklerini bakterilere bor\u00e7ludur.Baz\u0131 bakteriler ise \u00e7ay yapraklar\u0131n\u0131 olgunla\u015farak kararmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\n Genetik m\u00fchendisleri bakterileri \u00f6zel i\u015flemlerden ge\u00e7irip de\u011fi\u015fime u\u011fratarak a\u015f\u0131,ila\u00e7,hormon ve \u00f6b\u00fcr kimyasal maddelerin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131rlar.
\n Soludu\u011fumuz havan\u0131n 4\/5 ini olu\u015fturan azot gaz\u0131 bitkilerin b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in gerekli olan bir maddedir ama bitkiler bu elementi gaz halindeyken dokular\u0131na al\u0131p yararlanamazlar.
\n Azotu, nitral denen tuzlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek bitkilerin kullanabilece\u011fi duruma getiren de gene baz\u0131 bakterilerdir.
\n \u0130nsanlarda ve hayvanlarda \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara yola\u00e7an bakteriler,hasta bir insana dokunmakla,ayn\u0131 havay\u0131 solumakla ya da bakterilerin \u00fcremi\u015f oldu\u011fu yiyecek ve i\u00e7eceklerle sa\u011fl\u0131kl\u0131 insanlara da bula\u015f\u0131r.Tifo,kolero,verem,zat\u00fc rree ve c\u00fczzam bakterilerden kaynaklanan hastal\u0131klar\u0131n yaln\u0131zca birka\u00e7\u0131d\u0131r.
\n A\u00e7\u0131k yaralardan v\u00fccuda giren baz\u0131 bakteriler de kangrene yola\u00e7ar.
\n Buna kar\u015f\u0131l\u0131k v\u00fccutta baz\u0131 bakterilerin bulunmas\u0131 sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorunludur.\u00d6rne\u011fin kal\u0131n ba\u011f\u0131rsakta ya\u015fayan yararl\u0131 bakteriler besinlerin sindirilmesine yard\u0131mc\u0131 olur ve yiyeceklerin \u00e7ok az bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle kendileri yetinip geri kalan\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131rsaktan emilmesini sa\u011flar.Antibiyotikler bu ba\u011f\u0131rsak bakterilerinin \u00e7o\u011funu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden,bilin\u00e7siz ve gereksiz antibiyotik kullan\u0131m\u0131 ishale ve buna benzer hafif sindirim bozukluklar\u0131na yola\u00e7abilir.
\n Leewenhoek\u2019un 1983\u2019te \u0130ngiltere\u2019deki Kraliyet Derne\u011fi\u2019ne bakterilerin \u00e7izimlerini g\u00f6ndermi\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, bilimadamlar\u0131n\u0131n bu bulu\u015ftan yararlanmalar\u0131 i\u00e7in 100 y\u0131l ge\u00e7mesi gerekti.
\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde,v\u00fccudun i\u00e7 dokular\u0131na yerle\u015fmi\u015f olan bakterileri \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in streptomisin gibi antibiotikler deri \u00fczerindeki ve a\u00e7\u0131k yaralardaki bakterileri \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in de antiseptikler kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7ok basit yap\u0131l\u0131 ,yayg\u0131n \u00e7ekirdekli genellikle klorofilsiz ve b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011falan bir h\u00fccreli canl\u0131lara bakteri denir. Bakteriler hem bitkilerden hem hayvanlardan farkl\u0131d\u0131r;h\u0131zl\u0131 \u00e7o\u011falmalar\u0131 ve biyokimyasal etkileri bak\u0131m\u0131ndan canl\u0131lar aleminin dengesini sa\u011flamada \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir grup olu\u015ftururlar. Bakteriler b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011fal\u0131rlar,b\u00f6l\u00fcnme sonucunda ortaya \u00e7\u0131kanlar ya bir arada kal\u0131r, ya ada yar\u0131l\u0131rlar.Bi\u00e7imce \u00e7ok de\u011fi\u015fiktirler ev ya\u015fad\u0131klar\u0131 ortama …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[9052,6425,2599,2563,3350,6652],"class_list":["post-4015","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-antibiotik","tag-bakterilerin-insan-yasamindaki-yeri-ve-onemi","tag-genetik","tag-klorofil","tag-mikroskop","tag-streptomisin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4015"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4015\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}