Mikroekolojik a\u00e7\u0131dan incelendi\u011finde, insan v\u00fccudunda sadece kendi h\u00fccreleri bulunmaz. \u0130nsan v\u00fccudu kendi h\u00fccre say\u0131s\u0131ndan daha fazla tek h\u00fccreli mikroorganizmaya (bakteri ve mantar) ev sahipli\u011fi yapar. Mikroplar, do\u011fumdan hemen sonra bebe\u011fin a\u011f\u0131z ve burun gibi d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lan bo\u015fluklar\u0131na yava\u015f yava\u015f yerle\u015fmek suretiyle koloniler te\u015fkil eder. Yeti\u015fkin bir insandaki toplam mikroorganizma say\u0131s\u0131 1014-1015\u2019tir (bu say\u0131 insan\u0131n kendi h\u00fccrelerinin say\u0131s\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 10-100 kat daha fazlad\u0131r), bunlar\u0131n toplam a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ise 2 kg\u2019d\u0131r. Bedende de\u011fi\u015fik s\u00fcrelerde ya\u015fad\u0131klar\u0131 belirlenmi\u015f mikroorganizma \u00e7e\u015fidi 500\u2019den fazlad\u0131r. Mikroorganizmalarda \u00e7o\u011falma h\u0131z\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak belirlenen nesil de\u011fi\u015fiminin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u00fcre 1-7 g\u00fcn aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n
Belirli bir ekolojik ortamda ya\u015fayan bitki ve hayvanlar\u0131n te\u015fkil etti\u011fi topluluklara biyosenoz denir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 insanlarda rastlanan mikroorganizmalar\u0131n (bakterilerin, mikroskobik mantarlar\u0131n) belirli v\u00fccut b\u00f6lgelerinde toplanmas\u0131 ve yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131 gere\u011fi kendilerine en uygun yeri ya\u015fama alan\u0131 olarak se\u00e7meleri (biyosenoz) h\u00e2disesine ise, mikrobiyotik denmektedir. \u0130nsan bedenindeki mikroorganizma topluluklar\u0131 (mikrobiyotlar) bedende konaklama s\u00fcrelerine g\u00f6re \u00fc\u00e7 alt grupta incelenir. Beden saray\u0131nda ya\u015fayan mikroorganizmalar\u0131n yakla\u015f\u0131k % 90\u2019\u0131 v\u00fccutta ya\u015famaya programlanm\u0131\u015f oldu\u011fundan s\u00fcrekli bulunan ve ya\u015famak i\u00e7in insan v\u00fccuduna ihtiya\u00e7 duyacak \u015fekilde yarat\u0131lm\u0131\u015f olan alt grubu te\u015fkil eder; yakla\u015f\u0131k % 9\u2019u da \u00e7e\u015fitli sebeplerle bir araya gelerek orada bulunur (insan v\u00fccudunda ya\u015famaya mecbur olmayan alt grubu meydana getirirler). Herhangi bir sebeple v\u00fccutta ge\u00e7ici olarak konaklayan transit grup ise yakla\u015f\u0131k % 0,01 civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Y\u00fcksek seviyede girift bir d\u00fczenleme ve kontrol mekanizmas\u0131yla yarat\u0131lm\u0131\u015f bir ekosistem olan insan organizmas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131, yap\u0131 elemanlar\u0131n\u0131n (h\u00fccre, doku, organ, sistem) ve b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici-birle\u015ftirici sistemlerin (sinir sistemi, salg\u0131 bezleri sistemi, kalb-damar ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemleri) faaliyetleri neticesinde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. \u0130nsan-mikrobiyot m\u00fcnasebetleri burada destek sistemleri \u015feklinde b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici bir rol oynamaktad\u0131r. V\u00fccudumuzda ya\u015fayan mikroorganizmalar\u0131n bir araya gelip koloni ve birlikler olu\u015fturmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan fakt\u00f6rler: a) v\u00fccut h\u00fccre ve dokular\u0131 ile mikroorganizmalar aras\u0131ndaki fizik\u00ee temas ve ge\u00e7irgenlik; b) genetik yatk\u0131nl\u0131k ile metabolik al\u0131\u015fveri\u015f; c) enformasyon-haberle\u015fme olarak \u00f6zetlenebilir.<\/p>\n
a) V\u00fccudumuz ve mikroorganizmalar aras\u0131ndaki fizik\u00ee temas ve ge\u00e7irgenlik
\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, insan organizmas\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli biyotoplar\u0131n (mikroorganizmalar\u0131n ya\u015fama alanlar\u0131) v\u00fccuda belli nispette da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Mikroorganizmalar, konaklad\u0131klar\u0131 yap\u0131larla ge\u00e7ici ve\/veya s\u00fcrekli fizik\u00ee temas kurmaya meyilli yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7e\u015fitli boyut, \u015fekil ve i\u00e7 \u00f6rg\u00fctlenme motifleriyle olu\u015fan kolonilerin meydana gelmesinde bu temaslar \u00f6nemli rol oynar. Bunlar\u0131n en dikkat \u00e7ekici olanlar\u0131ndan biri, insan organizmas\u0131nda \u00e7e\u015fitli epitel h\u00fccre ve dokular\u0131n (mide-ba\u011f\u0131rsak gibi i\u00e7i bo\u015f organlar\u0131n mukozalar\u0131 ve deri) y\u00fczeyine yap\u0131\u015fm\u0131\u015f mikroorganizmalar birli\u011fi olan ve v\u00fccuttaki \u00e7e\u015fitli bo\u015fluklar\u0131 astarlayan biyozarlard\u0131r. Biyozarlar, i\u00e7inden s\u0131v\u0131lar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi kanallar sistemine ve hava ge\u00e7i\u015fine imk\u00e2n veren hususi bo\u015fluklara sahiptir. Mesel\u00e2 a\u011f\u0131z ve burnun i\u00e7ini d\u00f6\u015feyen s\u00fcm\u00fcks\u00fc zar\u0131 te\u015fkil eden h\u00fccreler (epitelyum doku); mikroorganizmalar, v\u00fccudun savunma h\u00fccreleri olan l\u00f6kositler ve makrofajlar (g\u00f6\u00e7ebe h\u00fccreler) i\u00e7in ge\u00e7irgen oldu\u011fundan, bir mikroorganizman\u0131n kendi biyotopundan di\u011ferine ta\u015f\u0131nabilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Mesel\u00e2 ki\u015fi, ayak parmaklar\u0131n\u0131n aralar\u0131n\u0131 ka\u015f\u0131d\u0131ktan sonra elini y\u0131kamadan kula\u011f\u0131n\u0131 ka\u015f\u0131rsa veya elini g\u00f6z\u00fcne-a\u011fz\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcrse, mikrobiyotlar\u0131n ya\u015fama alanlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine sebep olur ve neticede o ki\u015finin enfeksiyona ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klara yakalanma riski artar. Bu hususla ilgili olarak Hz. Muhammed\u2019in (sas) uykudan uyand\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ellerimizi y\u0131kamam\u0131z gerekti\u011fine d\u00e2ir tavsiyesi \u00e7ok dikkat \u00e7ekicidir (Bu had\u00eeste Hz. Peygamber (sas), ellerimizin nerede sabahlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemeyece\u011fimizi de ifade eder). Ya\u015fama alan\u0131n\u0131 s\u00fcrekli de\u011fi\u015ftirme davran\u0131\u015f\u0131, ge\u00e7ici konaklama yapan gruptaki mikroorganizmalar i\u00e7in s\u00fcrekli bir \u00f6zelliktir.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, hem v\u00fccutta mecburen s\u00fcrekli olan grup, hem de herhangi bir sebebe ba\u011fl\u0131 olarak konaklayan grup i\u00e7in bu davran\u0131\u015f \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rlerle tetiklenir (a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak ve so\u011fuk, travma, stres, zehirlenme, kan dola\u015f\u0131m\u0131ndaki bozukluklar vs.).<\/p>\n
b) V\u00fccut ve mikroorganizmalar aras\u0131ndaki genetik ve metabolik al\u0131\u015fveri\u015f
\n Ayn\u0131 veya farkl\u0131 \u0131rktan mikroorganizma topluluklar\u0131n\u0131n bedenin belli b\u00f6lgelerinde yo\u011funla\u015f\u0131p koloni ve birlikler olu\u015fturmas\u0131nda, bunlar\u0131n genetik unsurlar\u0131n\u0131n (bakteriyel DNA par\u00e7alar\u0131, plazmidler) kendi aralar\u0131ndaki de\u011fi\u015f-toku\u015fu \u00f6nemli rol oynar. Son y\u0131llarda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, bu canl\u0131lar\u0131n sadece kendi aralar\u0131nda de\u011fil, insan v\u00fccudunun h\u00fccreleriyle (epitel dokunun y\u00fczeyindeki h\u00fccrelerle) de genetik bilgi al\u0131\u015fveri\u015finde bulunduklar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n
Bilhassa insanda ve di\u011fer memelilerde ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin birinci vazifesi, v\u00fccuda ait olan ve olmayan (gerek v\u00fccut i\u00e7inden, gerek d\u0131\u015far\u0131dan gelen) h\u00fccreleri ay\u0131rt etmektir. Bunu, v\u00fccut h\u00fccrelerinin zarlar\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f olan ve h\u00fccrenin kimli\u011fi say\u0131lan molek\u00fcl tak\u0131mlar\u0131yla (antijen) yapar. Bu y\u00fczden, v\u00fccudumuzda s\u00fcrekli ya\u015fayan mikroorganizmalar, yabanc\u0131 muamelesi g\u00f6rmemek i\u00e7in kendilerini bu sisteme tan\u0131tmal\u0131d\u0131r. Bu tan\u0131tma yollar\u0131ndan biri genetik bilginin de\u011fi\u015f-toku\u015fudur. Bu de\u011fi\u015f-toku\u015fla, v\u00fccudun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde rol alan h\u00fccrelerin tan\u0131y\u0131c\u0131 fonksiyon g\u00f6ren kendi antijen desenlerinde, v\u00fccutta s\u00fcrekli ya\u015fayan bakterilerin bir k\u0131s\u0131m antijenlerinin de yer almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu genetik al\u0131\u015fveri\u015f, hem v\u00fccudumuzu koruyan ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin mikroorganizmalara kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lenmesine, hem de bu canl\u0131lar\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemine kar\u015f\u0131 nispeten g\u00fc\u00e7l\u00fc h\u00e2le getirerek, ihtiya\u00e7 ve beklentileri farkl\u0131 iki canl\u0131 ekosistem aras\u0131nda bir istikrar\u0131n te\u015fekk\u00fcl\u00fcne katk\u0131 yapmaktad\u0131r. Bu mekanizmalar, insan organizmas\u0131n\u0131n belli b\u00f6lgelerine yerle\u015fen mikroorganizmalar\u0131n genetik yap\u0131s\u0131n\u0131n sadece o b\u00f6lgede ya\u015fayacak \u015fekilde y\u00fcksek seviyede \u00f6zelle\u015ferek uyum sa\u011flamas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. V\u00fccudun de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerinde ya\u015famaya ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fayda \u00fcretmeye azam\u00ee uyum sa\u011flam\u0131\u015f mikroorganizma topluluklar\u0131, bulunduklar\u0131 b\u00f6lgeden ba\u015fka b\u00f6lgelere ta\u015f\u0131nd\u0131klar\u0131nda hem uyumlar\u0131n\u0131 hem de istikrar\u0131n\u0131 kaybederek hastal\u0131klara sebep olmakta ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi bunlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in harekete ge\u00e7mektedir.<\/p>\n
c) Enformasyon-haberle\u015fme
\n H\u00fccre i\u00e7i ve h\u00fccreler aras\u0131 haberle\u015fme (enformasyon) mekanizmalar\u0131, mikroorganizmalar toplulu\u011funun insan v\u00fccuduna uyum sa\u011flay\u0131p yerle\u015fmesi i\u00e7in olmazsa olmaz bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Mikroorganizmalar\u0131n ve \u00e7e\u015fitli canl\u0131lar\u0131n aralar\u0131ndaki kimyev\u00ee haberle\u015fmenin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 feromon denen molek\u00fcllerle ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Mikroorganizma taraf\u0131ndan \u00fcretilen \u00e7e\u015fitli yap\u0131lardaki (proteinler, modifiye olmu\u015f aminoasitler, lipidler vs.) feromonlar, hem koloni i\u00e7erisinde haberle\u015fmeye, hem de \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlerin kendi aralar\u0131nda haberle\u015fmesine vesile olur. Son y\u0131llarda, koloni olu\u015fturan bakterilerin de feromonlar vas\u0131tas\u0131yla haberle\u015ftikleri tespit edildi. Feromonlar, bakteri ve mantarlar\u0131n \u00fcremelerinin d\u00fczenlenmesinde, spor olu\u015fumunda, tabi\u00ee antibiyotiklerin \u00fcretiminde ve biyozarlar\u0131n olu\u015fumunda rol al\u0131r.<\/p>\n
Mikroorganizma topluluklar\u0131n\u0131n insan v\u00fccudunun ekosistem \u015fartlar\u0131na uyumunda ve kat\u0131l\u0131m\u0131nda bir ba\u015fka \u00f6nemli fakt\u00f6r de, metabolik i\u015fbirli\u011fi ve yard\u0131mla\u015fmad\u0131r. Mikroorganizmalar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7evrenin \u015fartlar\u0131 de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, ortamda mevcut beslenme maddelerinin en verimli \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u0131rk ve cinsten mikroorganizmalar aras\u0131ndaki metabolik m\u00fcnasebetler yeniden d\u00fczenlenir. B\u00f6yle bir d\u00fczenlemeye mis\u00e2l olarak, insan ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131nda topluluk h\u00e2linde (konsorsiyum) ya\u015fayan farkl\u0131 bakteri gruplar\u0131n\u0131n (\u00e7e\u015fitli vitaminler \u00fcreten eubacteria ve metan gaz\u0131 \u00fcreten archaebacteria) hem kendi aralar\u0131ndaki hem de v\u00fccuda al\u0131nan besinlerle olan metabolik m\u00fcnasebetleri verilebilir. Vitamin \u00fcreten ve sindirimi kolayla\u015ft\u0131ran bakterilerin metabolik faaliyetlerinin yan \u00fcr\u00fcnlerinden biri olan hidrojen, metan gaz\u0131 \u00fcreten bakteriler i\u00e7in \u00e7ok gerekli bir molek\u00fcld\u00fcr. Normal fizyolojik \u015fartlarda, ad\u0131 ge\u00e7en bakteri konsorsiyumunun ortaklar\u0131 aras\u0131nda dengeli bir m\u00fcnasebet oldu\u011funda ba\u011f\u0131rsaklarda \u00e7ok fazla metan (CH4) ve hidrojen s\u00fclf\u00fcr (H2S) gaz\u0131 birikmez. Bu denge bozulursa (mesel\u00e2 kuru bakliyat fazla t\u00fcketilirse) metan gaz\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131rsaktaki \u00fcretilme h\u0131z\u0131 artar ve v\u00fccut daha fazla gaz \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n
Bedenin canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinde mikrobiyotlar\u0131n rol\u00fc
\n Hem \u00e7e\u015fit hem de biyo-k\u00fctle a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u011f\u0131rsaklardaki mikroorganizma toplulu\u011fu insandaki mikrobiyotun en kalabal\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil eder. Ba\u011f\u0131rsak mikroorganizmalar\u0131 mayalanmaya (fermentasyon) ba\u011fl\u0131 olarak birtak\u0131m g\u0131da maddelerinin (sel\u00fcloz dahil) par\u00e7alanmas\u0131na yard\u0131m eder. Bu arada olu\u015fan k\u0131sa zincirli ya\u011f asitleri (asetik, propionik ve butirik asit) ba\u011f\u0131rsak epitel h\u00fccreleri ile organizman\u0131n di\u011fer h\u00fccreleri taraf\u0131ndan (kan dola\u015f\u0131m sistemine emildikten sonra) enerji \u00fcretiminde kullan\u0131l\u0131r. Bakterilerce ger\u00e7ekle\u015ftirilen kimyev\u00ee reaksiyonlar \u0131s\u0131 da \u00fcretir. Mikroorganizmalar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bulunduklar\u0131 kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak bu y\u00fczden \u0131s\u0131 \u00fcreten bir organ olarak da bilinir. Ba\u011f\u0131rsaktaki mikroorganizmalar, vitaminlerin (B grubu, H, K vs. vitaminleri), antibiyotiklerin ve protein sentezi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez olan aminoasitlerin \u00fcreticisidir. Bunun yan\u0131nda, ba\u011f\u0131rsak bakterileri, detoksifikasyon (zehirli maddelerin tesirsiz hale getirilmesi) fonksiyonunu da yerine getirir. V\u00fccudumuz i\u00e7in toksik olabilecek mikroorganizmalar\u0131 (canl\u0131 yahut \u00f6l\u00fc), par\u00e7alanmam\u0131\u015f g\u0131da liflerini (sel\u00fcloz vs.), d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131nan ve i\u00e7eride \u00fcretilen toksik maddeleri (fenoller, merkaptanlar, aminler vs.) zarars\u0131z h\u00e2le getirme mekanizmas\u0131yla donat\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fcksek emilim ve ba\u011flama kapasitesi olan emici-tutucu (sorbent) molek\u00fcllerin sentezi bakteriler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Bakterilere sentezlettirilen bu hususi emiciler, hem toksik molek\u00fclleri kendilerine ba\u011flayarak tesirsiz h\u00e2le getirir, hem de onlar\u0131n v\u00fccut d\u0131\u015f\u0131na at\u0131lmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eder.<\/p>\n
Hastal\u0131k yap\u0131c\u0131 (patojen) mikroorganizmalara kar\u015f\u0131 koruyucu kalkan vazifesi g\u00f6ren mikrobiyotlar, patojenlerin biyozar y\u00fczeyinde \u00e7o\u011falmalar\u0131n\u0131 ve epitel tabakadan ge\u00e7erek bedenin i\u00e7 ortam\u0131na (doku s\u0131v\u0131s\u0131na, lenflere, kana) s\u0131zmas\u0131n\u0131 engeller. Bedenin de\u011fi\u015fik noktalar\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f mikroorganizmalar, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin ayn\u0131 g\u00fc\u00e7te tutulmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynar. Mikroorganizmalar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve sindirilmesi s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan makromolek\u00fcller metabolize edilirken, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan pek \u00e7ok kimyev\u00ee madde (metabolit), ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n te\u015fekk\u00fcl\u00fcnde uyar\u0131c\u0131 ve tetikleyici rol al\u0131r.<\/p>\n
Mikrobiyotlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinde dokular\u0131n rol\u00fc
\n Beden ile mikroorganizmalar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 m\u00fcnasebetleri i\u00e7in hem beden h\u00fccreleri hem de mikroorganizmalar hususi mekanizmalarla donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Derimizin en \u00fcst tabakas\u0131nda keratinsi \u00f6l\u00fc epitel h\u00fccrelerinin d\u00f6k\u00fclmesi ve sindirim borusu gibi d\u00fcz kasl\u0131 i\u00e7i bo\u015f organlardaki sa\u011f\u0131l\u0131m (peristaltik) hareketi bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Hususi olarak sentez edilen kimyev\u00ee fakt\u00f6rlere \u00f6rnek ise, salg\u0131lar\u0131n mineral bile\u015fenleri, pH d\u00fczenleyicileri (tuzruhu, biyokarbonat iyonu vs.), hazmettirici fermentler, safra asitleridir. Biyolojik fakt\u00f6rlere \u00f6rnek olarak, \u00e7e\u015fitli salg\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131ndaki bakteri \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc (bakterisit) molek\u00fcller (lizozim, immunoglobulinler vs.), s\u00fcm\u00fcks\u00fc (mukus) zarlar\u0131n ve derinin lokal ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi olan immun-kompetan h\u00fccreler (\u00f6ncelikle, T-lenfositler) verilebilir. Mikroorganizmalar ile v\u00fccut doku ve h\u00fccrelerinin ayn\u0131 sistem i\u00e7inde bu \u00f6l\u00e7\u00fcde uyumlu, birbirinin i\u015fine yard\u0131mc\u0131 ve tamamlay\u0131c\u0131 olmalar\u0131, en \u00f6nemlisi de, tek bir hedef i\u00e7in hizmete y\u00f6nelmeleri tesad\u00fcf\u00ee olabilir mi?<\/p>\n
Bedenle misafir etti\u011fi mikroorganizmalar aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 faydaya dayal\u0131 m\u00fcnasebetin bozulmas\u0131: Dispioz<\/p>\n
E\u011fer bedenimizde ya\u015fayan mikroorganizmalar\u0131n (mikrobiyotun) keyfiyet ve miktarlar\u0131ndaki sapmalar v\u00fccudun fizyolojik mekanizmalar\u0131yla tel\u00e2fi edilemezse, dispioz denen patolojik durum ortaya \u00e7\u0131kar. Bu durumu kolayla\u015ft\u0131ran fakt\u00f6rlere yo\u011fun strese maruz kalma, antibiyotik ve hormon tedavileri, alerjiler, radyasyona maruz kalma, iklim \u015fartlar\u0131n\u0131n \u00e7ok s\u0131k de\u011fi\u015fmesi mis\u00e2l verilebilir. Ba\u011f\u0131rsaktan at\u0131lan d\u0131\u015fk\u0131n\u0131n (fekal) bakteriyolojik analizi, simbiyotik (bifidobakteriler, laktobasiller vs.) ve patojen (enterobakterilerin patojenik \u00e7e\u015fitleri, basiller, psedomonatlar, mikroskopik mantarlar vs.) mikroorganizma gruplar\u0131n\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde dengede oldu\u011funu g\u00f6sterir. Baz\u0131 durumlarda, ince ba\u011f\u0131rsak ekosistemi bozulursa, patojenik \u00f6zellikleri \u00f6ne \u00e7\u0131kan kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak mikroorganizmalar\u0131yla kirlenmeye ba\u015flar. Daha a\u011f\u0131r durumlarda, bu patojen mikroorganizmalar, ba\u011f\u0131rsak d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak i\u00e7 organlara yerle\u015febilir. Ba\u011f\u0131rsaklardaki mikroorganizma profilinin b\u00f6ylesine bozulmas\u0131, patojenik mikroplara kar\u015f\u0131 koruyucu kalkan faaliyetini aksat\u0131r. Bir sonraki basamakta ise, bedenin hazmetme (polisakaritlerin par\u00e7alanmas\u0131) ve biyosentez fonksiyonu (vitaminler ve aminoasitlerin sentezi vs.) a\u011f\u0131r \u015fekilde bozulmaya ba\u015flar. Bu \u015fartlar kontrol alt\u0131na al\u0131n\u0131p normale d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemezse, mikroorganizmalar\u0131n baz\u0131 \u00e7e\u015fitlerinde h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015f, baz\u0131 \u00e7e\u015fitlerinde ise h\u0131zl\u0131 \u00f6l\u00fcm g\u00f6zlenir. Neticede, bedenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirebilmesi i\u00e7in gerekli faaliyetler bundan zarar g\u00f6r\u00fcr ve bedende toksik maddelerin olu\u015fmas\u0131 artabilir.<\/p>\n
Yukar\u0131daki menf\u00ee tablonun olu\u015fmamas\u0131 i\u00e7in, antibakteriyal il\u00e2\u00e7lar\u0131n gereksiz al\u0131nmamas\u0131; mikrobiyotan\u0131n besin kayna\u011f\u0131 olan ve bunlar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 uyaran yo\u011furt ve kefir gibi prebiyotiklerin kullan\u0131lmas\u0131; ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin ve lokal ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n uyar\u0131lmas\u0131; fonksiyonel ve dengeli beslenme i\u00e7in fazla miktarda besin lifleri ihtiva eden (kepek, sebze, meyve) ve canl\u0131 mikroorganizma k\u00fclt\u00fcrleriyle zenginle\u015ftirilmi\u015f g\u0131dalar\u0131n (mayalanm\u0131\u015f s\u00fct kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131) al\u0131nmas\u0131; bifidobakterilerin \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 uyaran maddelerin (patates, pirin\u00e7 suyu, havu\u00e7, tatl\u0131 kaba\u011f\u0131, soya) yenmesi al\u0131nabilecek ba\u015fl\u0131ca tedbirlerdir.
\n \u00d6zetlersek, v\u00fccudumuzun \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerini yurt edinmi\u015f mikroorganizmalar\u0131n bedenle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fayda \u00fcretmeye dayal\u0131 (simbiyotik) m\u00fcnasebetleri o kadar girifttir ki, bu muhte\u015fem mikroskobik canl\u0131lar\u0131n s\u0131rlar\u0131, ancak a\u011f tabanl\u0131 bir sistem olarak modellenebilirse tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mikroekolojik a\u00e7\u0131dan incelendi\u011finde, insan v\u00fccudunda sadece kendi h\u00fccreleri bulunmaz. \u0130nsan v\u00fccudu kendi h\u00fccre say\u0131s\u0131ndan daha fazla tek h\u00fccreli mikroorganizmaya (bakteri ve mantar) ev sahipli\u011fi yapar. Mikroplar, do\u011fumdan hemen sonra bebe\u011fin a\u011f\u0131z ve burun gibi d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lan bo\u015fluklar\u0131na yava\u015f yava\u015f yerle\u015fmek suretiyle koloniler te\u015fkil eder. Yeti\u015fkin bir insandaki toplam mikroorganizma say\u0131s\u0131 1014-1015\u2019tir (bu say\u0131 insan\u0131n kendi …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2181,9064,9062,9065,5323,2332,9060,8301,6009,9063,2274,9066,2388,9061,2482,2303,6274],"class_list":["post-4025","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-bakteri","tag-bakterisit","tag-enformasyon","tag-enterobakteriler","tag-fermentasyon","tag-immunoglobulinler","tag-insanin-mikroekolojisi","tag-konsorsiyum","tag-lenfositler","tag-lizozim","tag-mantar","tag-mikrobiyota","tag-mikroorganizma","tag-mikroskobik-mantarlar","tag-polisakaritler","tag-protein","tag-simbiyotik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4025","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4025"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4025\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}