Embriyonik K\u00f6k H\u00fccreler ve potansiyel uygulama alanlar\u0131<\/p>\n
K\u00f6k H\u00fccre (Stem Cell) nedir?
\n K\u00f6k h\u00fccreler, kendini yenileme \u00f6zelli\u011fine sahip, v\u00fccut i\u00e7inde veya laboratuar ortam\u0131nda uygun \u015fartlar sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 h\u00fccre tipine d\u00f6n\u00fc\u015febilen farkl\u0131la\u015fmam\u0131\u015f h\u00fccrelerdir. Yeti\u015fkin k\u00f6k h\u00fccreleri, kordon kan\u0131ndan elde edilen k\u00f6k h\u00fccreler ve embriyonik k\u00f6k h\u00fccreler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilinen \u00fc\u00e7 temel k\u00f6k h\u00fccre kaynaklar\u0131d\u0131r.
\n Yeti\u015fkin k\u00f6k h\u00fccreleri v\u00fccutta bir\u00e7ok doku ve organda bulunurlar ve bulunduklar\u0131 b\u00f6lgedeki h\u00fccrelerin hasar g\u00f6rmesi durumunda \u00e7o\u011falarak hasarl\u0131 k\u0131sm\u0131n onar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar. Yak\u0131n zamanda deney hayvanlar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00e7al\u0131\u015fmalarda, bulunduklar\u0131 ortama g\u00f6re daha farkl\u0131 h\u00fccrelere de d\u00f6n\u00fc\u015febildikleri g\u00f6sterilmi\u015f olsa da, d\u00f6n\u00fc\u015febildikleri h\u00fccre tipleri sinirlidir.
\n Kordon kani k\u00f6k h\u00fccreleri do\u011fum s\u0131ras\u0131nda bebe\u011fi anneye ba\u011flayan umbilikal kordondan elde edilirler. Bu h\u00fccreler, her ne kadar erken geli\u015fim d\u00f6neminde elde edilmi\u015f olsalar da yeti\u015fkin h\u00fccre s\u0131n\u0131f\u0131na girmektedir ve farkl\u0131 doku ve h\u00fccre tipi olu\u015fturma \u00f6zellikleri benzer \u015fekilde sinirlidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kordon kani k\u00f6k h\u00fccreleri \u00f6zellikle kan ve immune system hastal\u0131klar\u0131 i\u00e7in son derece \u00f6nemli bir tedavi olana\u011f\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda tedavi ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131mlar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan en b\u00fcy\u00fck problemler yeterli miktardan az k\u00f6k h\u00fccre i\u00e7erebilmeleri ve transplantasyon ger\u00e7ekle\u015ftirilecek ki\u015fi ile doku uyumu ta\u015f\u0131yan \u00f6rne\u011fin bulunmas\u0131ndaki zorluklard\u0131r. Kordon kani k\u00f6k h\u00fccrelerinin laboratuar ortam\u0131nda geli\u015ftirilme potansiyelleri sinirli oldu\u011fundan y\u00fcksek miktarda \u00f6rnek gerektiren i\u015flemlerde basari \u015fans\u0131 d\u00fc\u015fmektedir. D\u00fcnyada ve \u00fclkemizde bu ama\u00e7la olu\u015fturulan kordon kan\u0131 bankalar\u0131ve saklanan \u00f6rnek say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a yukar\u0131da bahsedilen hastal\u0131klarda tedavi olana\u011f\u0131 da artabilecektir.
\n Embriyonik k\u00f6k h\u00fccreler nas\u0131l elde edilir?
\n Embriyonik k\u00f6k h\u00fccreler, implantasyon \u00f6ncesi erken geli\u015fim d\u00f6neminde blastosist a\u015famas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f embriyolardan elde edilirler. Bu a\u015famadaki bir embriyo iki farkl\u0131 h\u00fccre tipinden olu\u015fur: D\u0131\u015f k\u0131s\u0131mdaki trofektoderm adi verilen h\u00fccreler implantasyon sonras\u0131 plasenta yap\u0131s\u0131n\u0131 olusturmakta iken i\u00e7 k\u0131s\u0131mda bir kitle halinde bulunan ICM h\u00fccreleri fetal yap\u0131y\u0131 olusturmaktad\u0131r. Laboratuar\u0131m\u0131zda embriyonik k\u00f6k h\u00fccreler, i\u00e7 k\u0131s\u0131mdaki bu h\u00fccrelerin \u00f6zel imm\u00fcnolojik ve mekanik y\u00f6ntemler kullan\u0131larak ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonras\u0131 \u00f6zel besi yeri ve b\u00fcy\u00fcme fakt\u00f6rleri i\u00e7eren ortamlarda b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi ile elde edilirler (Resim 1).
\n Embriyonik k\u00f6k h\u00fccreler laboratuar ortam\u0131nda nas\u0131l b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcr?
\n Embriyonik k\u00f6k h\u00fccrelerinin laboratuar ortam\u0131nda b\u00fcy\u00fct\u00fclebilmesi i\u00e7in de\u011fi\u015fik k\u00fclt\u00fcr y\u00f6ntemleri \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar devam etse de, geli\u015fimleri i\u00e7in destek h\u00fccrelere ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Ayr\u0131ca ba\u015fkala\u015fmam\u0131\u015f yap\u0131lar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in yeti\u015ftirildikleri k\u00fclt\u00fcr ortamlar\u0131n\u0131n LIF (Leukemia indibitory factor), B-FGF gibi ajanlar ile desteklenmesi gerekir. \u0130stanbul Memorial Hastanesi Ara\u015ft\u0131rma ve Geli\u015ftirme Laboratuar\u0131nda bu ama\u00e7la Embriyonik k\u00f6k h\u00fccreleri di\u011fer h\u00fccrelerden ay\u0131ran morfolojik, genetik, ve imm\u00fcnolojik \u00f6zellikleri nelerdir?
\n Embriyonik k\u00f6k h\u00fccrelerin, di\u011fer v\u00fccut h\u00fccrelerine k\u0131yasla son derece y\u00fcksek bir \u00e7ekirdek\/sitoplazma vol\u00fcm oran\u0131 mevcuttur ve belirgin pron\u00fckleus yapisi i\u00e7erirler. Bu h\u00fccreler, destek h\u00fccreleri \u00fczerindeki k\u00fclt\u00fcrleri s\u0131ras\u0131nda \u00fc\u00e7 boyutlu koloni olu\u015ftururlar. Resim 3\u2019te merkezimizde elde edilen insan embriyonik k\u00f6k h\u00fccre suslar\u0131ndan NS-3\u2019e ait morfoloji yap\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Embriyonik k\u00f6k h\u00fccrelerin bir di\u011fer \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, kanser h\u00fccrelerine benzer s\u00fcrekli b\u00f6l\u00fcnebilme \u00f6zelli\u011fine sahip olmalar\u0131 ve bu h\u00fccrelerden farkl\u0131 olarak normal bir karyotip yap\u0131s\u0131na sahip olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Embriyonik k\u00f6k h\u00fccreler, ayr\u0131ca ileri molek\u00fcler tan\u0131mlama teknikleri kullan\u0131larak tan\u0131mlan\u0131rlar. \u0130mm\u00fcnolojik olarak tan\u0131mlanabilmeleri i\u00e7in erken d\u00f6nemde ekspresyon g\u00f6steren i\u015faret\u00e7ilerin (SSEA-1, 3, 4, TRA-1-60 ve 81 vb) veya gen \u00fcr\u00fcnlerinin (OCT-4, Alkalin Fosfataz vb.) imm\u00fcnositokimyasal y\u00f6ntemler ile boyanmas\u0131 tekni\u011fi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Resim 4\u2019te elde etti\u011fimiz iki farkl\u0131 insan embriyonik k\u00f6k h\u00fccre susuna ait alkalin fosfataz boyama sonucu g\u00f6r\u00fclmektedir. Boyanan h\u00fccreler farkl\u0131la\u015fma g\u00f6zlenmeyen h\u00fccrelerdir.
\n Embriyonik k\u00f6k h\u00fccrelerden hangi tip h\u00fccreler elde edilebilir?
\n Embriyonik k\u00f6k h\u00fccreler, destek h\u00fccreleri ve ajanlar\u0131n yoklu\u011funda ba\u015fkala\u015farak elde edildikleri canl\u0131 v\u00fccudunu olu\u015fturan her t\u00fcrl\u00fc h\u00fccre ve dokuya d\u00f6n\u00fc\u015febilirler. Her ne kadar baz\u0131 ajanlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mekanizmalar\u0131ndaki rolleri bilinse de, bu mekanizmalar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ancak belirli oranda bilinmekte ve kontrol edilebilmektedir.
\n farkl\u0131 h\u00fccre tiplerini elde etmek i\u00e7in merkezimizde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z metod farkl\u0131la\u015fmay\u0131 engelleyici fakt\u00f6rleri i\u00e7ermeyen k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131 kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilen h\u00fccre k\u00fclt\u00fcr\u00fc sonras\u0131, her \u00fc\u00e7 germ tabakas\u0131na ait h\u00fccre olu\u015fumu g\u00f6zlenen embriyoid body yap\u0131lar\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 metodudur (Resim 7). \u0130\u015flem sonras\u0131 elde edilmesi istenilen h\u00fccre d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in uygun \u015fartlar ve gerekli kimyasal ajanlar kullan\u0131lmaktad\u0131r.
\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7al\u0131\u015fmalar en \u00e7ok kalp kas\u0131, sinir, ins\u00fclin \u00fcretici h\u00fccre ve kan h\u00fccreleri \u00fczerine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Embriyonik k\u00f6k h\u00fccrelerin tedavi ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m potansiyelleri nedir?
\n \u00d6zellikle fare embriyonik k\u00f6k h\u00fccreleri ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00e7al\u0131\u015fmalarda, bu h\u00fccrelerin \u00e7ok farkl\u0131 h\u00fccre tiplerine d\u00f6n\u00fc\u015febildi\u011fi bilimsel olarak kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Halen bu canl\u0131larda transplantasyon sonras\u0131 hasarl\u0131 b\u00f6lge ve v\u00fccut i\u00e7erisinde olu\u015fturduklar\u0131 yap\u0131lar ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mekanizmalar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Buna paralel olarak elde edilen insan embriyonik k\u00f6k h\u00fccreleri, sahip olduklar\u0131 s\u00fcrekli kendini yenileme ve insan v\u00fccudunu olu\u015fturan t\u00fcm h\u00fccrelere d\u00f6n\u00fc\u015febilme potansiyelleri sayesinde, yak\u0131n gelecekte Alzheimer, diyabet, Parkinson, enfarkt\u00fcs gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tedavi imkan\u0131 olmayan veya son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 olan hastalara bu imkan\u0131 sa\u011flayabileceklerdir. Ayr\u0131ca, \u00f6zellikle deney hayvanlar\u0131 ile yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda bu h\u00fccrelerin \u00fcreme h\u00fccresi olu\u015fturabildikleri de g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu nedenle gelecekte oosit veya spermi olmayan ki\u015filer i\u00e7in de, k\u00f6k h\u00fccrelerin infertilite tedavisinde kullan\u0131m\u0131 g\u00fcndeme gelebilecektir. Di\u011fer taraftan embriyonik k\u00f6k h\u00fccrelerin do\u011fas\u0131ndan veya transplantasyon i\u015flemlerindeki birtak\u0131m s\u0131n\u0131rlamalardan dolay\u0131 klinikte kullan\u0131m g\u00fcn\u00fcm\u00fczde m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r.
\n Embriyonik k\u00f6k h\u00fccrelerin klinikte tedavi ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlayan fakt\u00f6rler nelerdir?
\n Doku veya organ nakli i\u015flemlerinde ba\u015far\u0131y\u0131 etkileyen en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden birisi al\u0131c\u0131-verici aras\u0131nda olu\u015fan doku uyumu sorunudur. Benzer sorunun gelecekte embriyonik k\u00f6k h\u00fccre tedavilerinde de ya\u015fanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle bilim adamlar\u0131 farkl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri geli\u015ftirmekteler: Bunlar s\u0131ras\u0131yla kemik ili\u011fi veya kordon kan\u0131 bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi doku uyumu \u00f6zellikleri tan\u0131mlanm\u0131\u015f k\u00f6k h\u00fccre bankalar\u0131 olu\u015fturmak, doku uyumundan sorumlu genlerin genetik olarak modifikasyonu ile evrensel bir verici k\u00f6k h\u00fccre olu\u015fturmak ve ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc k\u00f6k h\u00fccre \u00fcretilmesi i\u00e7in tedavi ama\u00e7l\u0131 klonlama teknikleri kullanmakt\u0131r.
\n D\u00fcnyada bug\u00fcne kadar 80\u2019in \u00fczerinde embriyonik k\u00f6k h\u00fccre su\u015fu rapor edilmi\u015f olsa da bunlardan sadece belirli bir k\u0131sm\u0131 embriyonik k\u00f6k h\u00fccre kriterleri y\u00f6n\u00fcnden test edilmi\u015ftir ve d\u00fcnyada yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda sadece birka\u00e7 k\u00f6k h\u00fccre su\u015fu kullan\u0131lmaktad\u0131r. Tedavi ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131mlar\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda doku uyumu probleminin ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in en az birka\u00e7 y\u00fcz bin farkl\u0131 k\u00f6k h\u00fccre su\u015funa gereksinim duyulaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Bu nedenle elde edilmi\u015f veya edilecek farkl\u0131 embriyonik k\u00f6k h\u00fccre su\u015flar\u0131n\u0131 ortak bir bankada toplamak, ileride potansiyel kullan\u0131mlar\u0131 g\u00fcndeme geldi\u011finde istenilen doku tipine sahip k\u00f6k h\u00fccre su\u015funun kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k olabilmesi y\u00f6n\u00fcnden \u00e7ok \u00f6nemlidir.
\n \u00dczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer yakla\u015f\u0131m, doku uyumundan sorumlu genlerin gen m\u00fchendisli\u011fi teknikleri ile de\u011fi\u015ftirilmesi sonras\u0131 transplantasyon uygulamalar\u0131nda nakledilen h\u00fccrelerin al\u0131c\u0131 v\u00fccut taraf\u0131ndan reddinin \u00f6nlenmesidir. Bu yolla elde edilen genetik olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f h\u00fccreler bir\u00e7ok farkl\u0131 ki\u015fide kullan\u0131labilece\u011finden, ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi taktirde k\u00f6k h\u00fccre bankalar\u0131na gereksinim ortadan kalkabilecektir. Di\u011fer taraftan genetik olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f h\u00fccrelerin tedavi ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131 beraberinde tekni\u011fin ne kadar g\u00fcvenilir olabilece\u011fi ve etik boyutu gibi farkl\u0131 sorular\u0131 da getirmektedir.
\n Bir di\u011fer alternatif, tedavi ama\u00e7l\u0131 klonlama tekni\u011fi ile ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc k\u00f6k h\u00fccre elde edilmesi y\u00f6ntemidir (Resim haval\u0131. \u00d6zellikle son y\u0131llarda \u00e7iftlik hayvanlar\u0131 ve deney hayvanlar\u0131 \u00fczerinde uygulanan bir y\u00f6ntem olan klonlama i\u015flemi, tedavi ama\u00e7l\u0131 olarak kullan\u0131labilir ve i\u015flem sonras\u0131 elde edilen klon-embriyo ve embriyonik k\u00f6k h\u00fccreler i\u015flemde h\u00fccresi kullan\u0131lan ki\u015fi ile ayni doku uyumu genleri ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan transplantasyon i\u015flemlerindeki rejeksiyon problemi ortadan kalkabilir.<\/p>\n
Gerek hayvan deneylerinde elde edilen d\u00fc\u015f\u00fck ba\u015far\u0131 ve g\u00f6zlenen y\u00fcksek genetik bozukluk oranlar\u0131, gerekse k\u0131s\u0131tl\u0131 al\u0131c\u0131 h\u00fccre kayna\u011f\u0131 ve elde edilme y\u00f6ntemlerine ba\u011fl\u0131 teknik ve etik sorunlar bu y\u00f6ntemin insanda tedavi ama\u00e7l\u0131 olarak dahi kullan\u0131m\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamaktad\u0131r. Bilim adamlar\u0131, klonlanm\u0131\u015f embriyolar\u0131n, normal d\u00f6llenme yolu ile elde edilenlerden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 bir genetik programa sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015flerdir. Dolay\u0131s\u0131 ile ayn\u0131 teknik ile elde edilecek k\u00f6k h\u00fccrelerin gelecekte bu tip problemler i\u00e7erip i\u00e7ermeyece\u011fi \u015fu an i\u00e7in bilinmemektedir. T\u00fcm bu bilinmeyenler nedeni ile insan klonlanmas\u0131 i\u015flemleri ba\u015fta Amerika Birle\u015fik Devletleri olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclkede yasaklanm\u0131\u015f ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten ki\u015filer hakk\u0131nda yasal yapt\u0131r\u0131mlar ve cezalar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bununla birlikte baz\u0131 \u00fclkelerde klonlama yasak olmas\u0131na ra\u011fmen tekni\u011fin tedavi ama\u00e7la kullan\u0131m\u0131 serbesttir ve hatta baz\u0131lar\u0131nda devlet taraf\u0131ndan desteklenmektedir. Yak\u0131n zamanda g\u00fcney koreli bilim adamlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda tedavi ama\u00e7l\u0131 klonlama tekniklerini kullanarak ilk insan embriyonik k\u00f6k h\u00fccre su\u015fu elde etmi\u015flerdir. Bu sonu\u00e7 t\u00fcm d\u00fcnyada bu konudaki etik tart\u0131\u015fmalar\u0131n daha da alevlenmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ad\u0131 ge\u00e7en \u00e7al\u0131\u015fmada kullan\u0131lan yakla\u015f\u0131k 240 insan oositinden i\u015flem sonras\u0131 sadece 1 k\u00f6k h\u00fccre su\u015fu elde edilmesi, tekni\u011fin verimlili\u011finin tedavi ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131 ve klinik uygulamalar i\u00e7in son derece d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc deney hayvanlar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finden tekni\u011fin insanda tedavi ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131 konusunda hen\u00fcz optimize edilmi\u015f ve verimlili\u011fi kabul edilebilir d\u00fczeyde olan bir teknik bulunmamaktad\u0131r.
\n Bu ama\u00e7la merkezimizde ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme laboratuar\u0131m\u0131zda tedavi ama\u00e7l\u0131 klonlama tekniklerinin verimlili\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla da \u00e7al\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftirmekteyiz. Merkezimizde hayvan modeli olu\u015fturmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan fare ve s\u0131\u011f\u0131r oositleri kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilen veya rutin yard\u0131mc\u0131 \u00fcreme teknikleri uygulamalar\u0131 sonras\u0131 elde edilen ve hastalar\u0131n tedavileri i\u00e7in uygun nitelikte ve geli\u015fim d\u00fczeyinde olmayan yumurta h\u00fccrelerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda elde etti\u011fimiz bulgular, yak\u0131n gelecekte tedavi ama\u00e7l\u0131 klonlama tekni\u011finde ve ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc embriyonik k\u00f6k h\u00fccre elde edilmesi yakla\u015f\u0131m\u0131nda daha iyi sonu\u00e7lar elde edilmesine olanak sa\u011flayabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Embriyonik K\u00f6k H\u00fccreler ve potansiyel uygulama alanlar\u0131 K\u00f6k H\u00fccre (Stem Cell) nedir? K\u00f6k h\u00fccreler, kendini yenileme \u00f6zelli\u011fine sahip, v\u00fccut i\u00e7inde veya laboratuar ortam\u0131nda uygun \u015fartlar sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 h\u00fccre tipine d\u00f6n\u00fc\u015febilen farkl\u0131la\u015fmam\u0131\u015f h\u00fccrelerdir. Yeti\u015fkin k\u00f6k h\u00fccreleri, kordon kan\u0131ndan elde edilen k\u00f6k h\u00fccreler ve embriyonik k\u00f6k h\u00fccreler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilinen \u00fc\u00e7 temel k\u00f6k h\u00fccre kaynaklar\u0131d\u0131r. Yeti\u015fkin k\u00f6k …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5819,5614,9098,9100,6261,7844,2376,9099],"class_list":["post-4045","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-alzheimer","tag-diyabet","tag-embriyonik-kok-hucreler-ve-potansiyel-uygulama-alanlari","tag-enfarktus","tag-implantasyon","tag-kok-hucre","tag-parkinson","tag-stem-cell"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4045","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4045"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4045\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}