“Biyomalzeme bilimi”nde, biyolojik sistemlerle etkile\u015fti\u011finde uyum sa\u011flayabilecek yeni malzemelerin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in yo\u011fun \u00e7aba harcanmakta. Biyomalzemeler, insan v\u00fccudundaki canl\u0131 dokular\u0131n i\u015flevlerini yerine getirmek ya da desteklemek amac\u0131yla kullan\u0131lan do\u011fal ya da sentetik malzemeler olup, s\u00fcrekli olarak veya belli aral\u0131klarla v\u00fccut ak\u0131\u015fkanlar\u0131yla (\u00f6rne\u011fin kan) temas ederler. Bilimsel anlamda yeni bir alan olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, uygulama a\u00e7\u0131s\u0131ndan biyomalzeme kullan\u0131m\u0131 tarihin \u00e7ok eski zamanlar\u0131na kadar uzanmakta. M\u0131s\u0131r mumyalar\u0131nda bulunan yapay g\u00f6z, burun ve di\u015fler bunun en g\u00fczel kan\u0131tlar\u0131. Alt\u0131n\u0131n di\u015f hekimli\u011finde kullan\u0131m\u0131, 2000 y\u0131l \u00f6ncesine kadar uzanmakta. Bronz ve bak\u0131r kemik implantlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, milattan \u00f6nceye kadar gitmekte. Bak\u0131r iyonunun v\u00fccudu zehirleyici etkisine kar\u015f\u0131n 19. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131na kadar daha uygun malzeme bulunamad\u0131\u011f\u0131ndan bu implantlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 devam etmi\u015f. 19. y\u00fczy\u0131l ortas\u0131ndan itibaren yabanc\u0131 malzemelerin v\u00fccut i\u00e7erisinde kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik ciddi ilerlemeler kaydedilmi\u015f. \u00d6rne\u011fin 1880’de fildi\u015fi protezler v\u00fccuda yerle\u015ftirilmi\u015f. \u0130lk metal protez, vitalyum ala\u015f\u0131m\u0131ndan 1938’de \u00fcretilmi\u015f. 1960’lara kadar kullan\u0131lan bu protezler, metal korozyona u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda ciddi tehlikeler yaratm\u0131\u015f. 1972’de alumina ve zirkonya isimli iki seramik yap\u0131 herhangi bir biyolojik olumsuzluk yaratmaks\u0131z\u0131n kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f, ancak inert yap\u0131daki bu seramikler dokuya ba\u011flanamad\u0131klar\u0131ndan \u00e7ok \u00e7abuk zay\u0131\u015fam\u0131\u015flar. Ayn\u0131 y\u0131llarda Hench taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen biyoaktif seramikler, (\u00f6rne\u011fin biyocam ve hidroksiapatit) ile bu problem \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f bulunuyor.<\/p>\n
\u0130lk ba\u015far\u0131l\u0131 sentetik implantlar, iskeletteki k\u0131r\u0131klar\u0131n tedavisinde kullan\u0131lan kemik plakalar\u0131yd\u0131. Bunu 1950’ler kan damarlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimi ve yapay kalp vanalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, 1960’larda da kal\u00e7a protezleri izledi. Kalp ile ilgili cihazlarda esnek yap\u0131l\u0131 sentetik bir polimer olan poli\u00fcretan kullan\u0131l\u0131rken, kal\u00e7a protezlerinde paslanmaz \u00e7elik \u00f6ne ge\u00e7ti. Bunun yan\u0131s\u0131ra, ilk olarak 1937’de di\u015f hekimli\u011finde kullan\u0131lmaya ba\u015flanan poli(metilmetakrilat) (di\u015f akrili\u011fi olarak da bilinir) ve y\u00fcksek molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 polietilen de kal\u00e7a protezi olarak kullan\u0131ld\u0131. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra, para\u015f\u00fct bezi (Vinyon N ad\u0131yla bilinen poliamid) damar protezlerinde kullan\u0131ld\u0131. 1970’lerde ilk sentetik, bozunur yap\u0131daki ameliyat ipli\u011fi, poli(glikolik asit)’den \u00fcretildi. K\u0131sacas\u0131, son 30 y\u0131lda 4O’\u0131 a\u015fk\u0131n metal, seramik ve polimer, v\u00fccudun 40’dan fazla de\u011fi\u015fik par\u00e7as\u0131n\u0131n onar\u0131m\u0131 ve yenilenmesi i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131. Biyomalzemeler, yaln\u0131zca implant olarak de\u011fil, ekstrakorporeal cihazlarda (v\u00fccut d\u0131\u015f\u0131na yerle\u015ftirilen ama v\u00fccutla etkile\u015fim halindeki cihazlar), \u00e7e\u015fitli eczac\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcnlerinde ve te\u015fhis kitlerinde de yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmakta. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, y\u00fczlerce firma taraf\u0131ndan \u00e7ok say\u0131da biyomalzeme \u00fcretilmekte. 2700’\u00fc a\u015fk\u0131n \u00e7e\u015fitte t\u0131bbi cihaz, 2500 kadar farkl\u0131 te\u015fhis \u00fcr\u00fcn\u00fc ve yakla\u015f\u0131k 39.000 civar\u0131nda de\u011fi\u015fik eczac\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcn\u00fc, bu teknolojinin en b\u00fcy\u00fck pazar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Ancak, halen biyomalzemeden kaynaklanan a\u015f\u0131lamam\u0131\u015f sorunlar da var. Bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde doku m\u00fchendisli\u011fi ve gen tedavisi alternatif yakla\u015f\u0131mlar sunuyorlar. \u00d6zellikle nanoteknoloji, bili\u015fim teknolojileri ve fabrikasyon y\u00f6ntemlerindeki geli\u015fmelere paralel olarak daha m\u00fckemmel biyomalzemelerin geli\u015ftirilmesi hedefleniyor.<\/p>\n
Biyomalzemeler temel olarak t\u0131bbi uygulamalarda kullan\u0131lmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, biyoteknolojik alandaki kullan\u0131mlar\u0131 da g\u00f6z ard\u0131 edilmemeli. Bunlar aras\u0131nda h\u00fccre teknolojisinde h\u00fccre ve h\u00fccresel \u00fcr\u00fcn \u00fcretiminde destek malzeme olarak, at\u0131k su ar\u0131t\u0131m\u0131nda adsorban (yakalay\u0131c\u0131 tutucu) malzeme olarak, biyosens\u00f6rlerde, biyoay\u0131rma i\u015flemlerinde, enzim, doku, h\u00fccre gibi biyoaktif maddelerin immobilizasyonunda (tutuklanmas\u0131nda) ve biyo\u00e7iplerdeki kullan\u0131mlar\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n
Biyomalzemeler, insan v\u00fccudunun \u00e7ok de\u011fi\u015fken ko\u015fullara sahip olan ortam\u0131nda kullan\u0131l\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131n\u0131n pH de\u011feri farkl\u0131 dokulara g\u00f6re 1 ila 9 aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. G\u00fcnl\u00fck aktivitelerimiz s\u0131ras\u0131nda kemiklerimiz yakla\u015f\u0131k 4MPa, tendonlar ise 4080 MPa de\u011ferinde gerilime maruz kal\u0131r. Bir kal\u00e7a eklemindeki ortalama y\u00fck, v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 3 kat\u0131na kadar \u00e7\u0131kabilir, s\u0131\u00e7rama gibi faaliyetler s\u0131ras\u0131nda ise bu de\u011fer v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 10 kat\u0131 kadar olabilir. V\u00fccudumuzdaki bu gerilimler ayakta durma, oturma ve ko\u015fma gibi faaliyetler s\u0131ras\u0131nda s\u00fcrekli tekrarlan\u0131r. Biyomalzemelerin t\u00fcm bu zor ko\u015fullara dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekiyor. Ge\u00e7mi\u015fte gerek tahta, kau\u00e7uk gibi do\u011fal malzemelerin, gerekse alt\u0131n, cam gibi yapay malzemelerin biyomalzeme olarak kullan\u0131m\u0131 deneme yan\u0131lma yoluyla yap\u0131lmaktayd\u0131. V\u00fccudun bu malzemelere verdi\u011fi cevaplar son derece farkl\u0131yd\u0131. Belirli ko\u015fullar alt\u0131nda, baz\u0131 malzemeler v\u00fccut taraf\u0131ndan kabul g\u00f6r\u00fcrken, ayn\u0131 malzemeler, ko\u015fullar de\u011fi\u015fti\u011finde v\u00fccut taraf\u0131ndan reddedilebilmekteydi. Son 30 y\u0131l i\u00e7inde biyomalzeme doku etkile\u015fimlerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 konusunda \u00f6nemli bilgiler elde edilmi\u015f bulunuyor. \u00d6zellikle canl\u0131 ve cans\u0131z malzemeler aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klaroldu\u011fu saptanm\u0131\u015f durumda. Ara yomalzeme” ve “biyouyumluluk” malzemelerin biyolojik performanslar\u0131n\u0131 belirt i\u00e7in kullanm\u0131\u015flar. Biyouyumlu olan malzemeler, biyomalzeme olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve biyouyumluluk; uygulama s\u0131ras\u0131nda malzemenin v\u00fccut sistemine uygun cevap verebilme yetene\u011fi olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f. Biyouyumluluk, bir biyomalzemenin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi. Biyouyumlu, yani ‘v\u00fccutla uyu\u015fabilir’ bir biyomalzeme, kendisini \u00e7evreleyen dokular\u0131n normal de\u011fi\u015fimlerine engel olmayan ve dokuda istenmeyen tepkiler (iltihaplanma, p\u0131ht\u0131 olu\u015fumu, vb) meydana get irmeyen malzemedir.Wintermantel ve Mayer bu terimi biraz geni\u015fleterek biyomalzemenin yap\u0131sal ve y\u00fczey uyumlulu\u011funu ayr\u0131 ayr\u0131 tan\u0131mlam\u0131\u015flar. Y\u00fczey uyumlulu\u011fu, bir biyomalzemenin v\u00fccut dokular\u0131na fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak uygun olmas\u0131d\u0131r. Yap\u0131sal uyumlu ise\/malzemenin v\u00fccut dokular\u0131n\u0131n mekanik davran\u0131\u015f\u0131na sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 optimum uyumdur.<\/p>\n
Biyouyumlulu\u011fu y\u00fcksek olan malzemeler, bedene yerle\u015ftirilebilir cihazlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131yorlar. Ancak halen m\u00fckemmel biyouyumlulu\u011fa sahip bir malzeme sentezi ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmi\u015f de\u011fil. Tabloda implant cihazlarda kullan\u0131lan \u00e7e\u015fitli do\u011fal ve sentetik malzemelere \u00f6rnek verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Biyouyumlulu\u011fu y\u00fcksek olan malzemeler, k\u0131sacas\u0131 biyomalzemeler metaller, seramikler, polimerler ve kompozit malzemeler olarak grupland\u0131r\u0131lmakta. Al\u00fcminyum oksit, biyoaktif cam, karbon ve hidroksiapatit (HA) biyouyumlu seramik malzemelere \u00f6rnek olarak verilebilir. Biyomalzeme olarak kullan\u0131lan metaller ve ala\u015f\u0131mlar ise, alt\u0131n, tantal, paslanmaz \u00e7elik ve titanyum ala\u015f\u0131mlar\u0131. Polietilen (PE), poli\u00fcretan (PU), politetra\u015foroetilen (PTFE), poliasetal (PA), polimetilmetakrilat (PMMA), polietilenteraftalat (PET), silikon kau\u00e7uk (SR), polis\u00fclfon (PS), polilaktik asit (PLA) ve poliglikolik asit (PGA) gibi \u00e7ok say\u0131da polimer, t\u0131bbi uygulamalarda kullan\u0131lmakta. Her malzemenin kendine \u00f6zg\u00fc uygulama alan\u0131 mevcut. Polimerler, \u00e7ok de\u011fi\u015fik bile\u015fimlerde ve \u015fekillerde (lif, film, jel, boncuk, nanopartik\u00fcl) haz\u0131rlanabilmeleri nedeniyle biyomalzeme olarak geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131na sahipler. Ne var ki, baz\u0131 uygulamalar i\u00e7in\u00f6rne\u011fin, ortopedik alandamekanik dayan\u0131mlar\u0131 zay\u0131f. Ayr\u0131ca, s\u0131v\u0131lar\u0131 yap\u0131s\u0131na alarak \u015fi\u015febilir ya da istenmeyen zehirli \u00fcr\u00fcnler (monomerler, antioksidanlar gibi) salg\u0131layabilirler. Daha da \u00f6nemlisi, sterilizasyon i\u015flemleri (otoklavlama, etilen oksit, 60Co radyasyonu) polimer \u00f6zelliklerini etkileyebilir. Metaller, sa\u011flaml\u0131klar\u0131, \u015fekillendirilebilir olmalar\u0131 ve y\u0131pranmaya kar\u015f\u0131 diren\u00e7li olmalar\u0131 nedeniyle biyomalzeme olarak baz\u0131 uygulamatercih ediliyorlar. <\/p>\n
Ortopedik ve di\u015f implantlar\u0131, genelde birinci grup kapsam\u0131na giren metal seramiklerden haz\u0131rlan\u0131rken, kalpdamar siste tik cerrahi malzemeleri polimer yor. Ancak, b\u00f6yle bir grupland\u0131rm ge\u00e7erli de\u011fil. <\/p>\n
UYGULAMA ALANI<\/p>\n
MALZEME T\u00dcR\u00dc
\nIskelet Sistemi
\nEklemler
\nK\u0131r\u0131k kemik u\u00e7lar\u0131n\u0131 tespitte kullan\u0131lan ince metal levhalar
\nKemik dolgu maddesi
\nKemikte olu\u015fan \u015fekil bozukluklar\u0131n\u0131ntedavisinde
\nYapay tendon ve ba\u011flar
\nDi\u015f implantlar\u0131
\nKalpdamar Sistemi
\nKan damar\u0131 protezleri
\nKalp kapak\u00e7\u0131klar\u0131
\nKataterler
\nOrganlar
\nYapay kalp
\nDuyu Organlar\u0131
\n\u0130\u00e7 kulak kanal\u0131nda
\nG\u00f6z i\u00e7i lensler
\nKontakt lensler
\nKornea bandaj\u0131<\/p>\n
Titanyum,
\nTitanyumAl\u00fcminyumVanadyum ala\u015f\u0131mlar\u0131
\nPaslanmaz \u00e7elik, kobaltkrom ala\u015f\u0131mlar\u0131
\nPoli (metil metakrilat) (PMMA)
\nHidroksiapatit
\nTe\u015fon, poli (etilen teraftalat)
\nTitanyum, al\u00fcmina, kalsiyum fosfat
\nPoli (etilen teraftalat), te\u015fon, poli\u00fcretan
\nPaslanmaz \u00e7elik, karbon
\nSilikon kau\u00e7uk, te\u015fon, poli\u00fcretan
\nPoli\u00fcretan
\nPlatin elektrotlar
\nPMMA, silikon kau\u00e7uk, hidrojeller
\nSilikonakrilat, hidrojeller
\nKolajen, hidrojeller<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
“Biyomalzeme bilimi”nde, biyolojik sistemlerle etkile\u015fti\u011finde uyum sa\u011flayabilecek yeni malzemelerin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in yo\u011fun \u00e7aba harcanmakta. Biyomalzemeler, insan v\u00fccudundaki canl\u0131 dokular\u0131n i\u015flevlerini yerine getirmek ya da desteklemek amac\u0131yla kullan\u0131lan do\u011fal ya da sentetik malzemeler olup, s\u00fcrekli olarak veya belli aral\u0131klarla v\u00fccut ak\u0131\u015fkanlar\u0131yla (\u00f6rne\u011fin kan) temas ederler. Bilimsel anlamda yeni bir alan olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, uygulama a\u00e7\u0131s\u0131ndan biyomalzeme kullan\u0131m\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[9127,9126,9129,9130,9128,9133,2440,9028,9131,3603,9132],"class_list":["post-4058","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-biyolojik-sistemler","tag-biyomalzeme-bilimi","tag-biyouyumluluk","tag-dis-implantlari","tag-doku-muhendisligi","tag-hidroksiapatit","tag-iskelet-sistemi","tag-kalp-kapakciklari","tag-kalpdamar-sistemi","tag-titanyum","tag-yapay-kalp"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4058\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}