Kristal yap\u0131lar\u0131 ve sahip olduklar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc metalik ba\u011flar nedeniyle \u00fcst\u00fcn mekanik \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan metal ve metal ala\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n biyomalzeme alan\u0131ndaki pay\u0131 b\u00fcy\u00fck. Biryandan ortopedik uygulamalarda eklem protezi ve kemik yenileme malzemesi olarak kullan\u0131l\u0131rken, di\u011fer yandan y\u00fcz ve \u00e7ene cerrahisinde, \u00f6rne\u011fin di\u015f implant\u0131 gibi, ya da kalpdamar cerrahisinde yapay kalp par\u00e7alar\u0131, kateter, vana, kalp kapak\u00e7\u0131\u011f\u0131 olarak da kullan\u0131l\u0131yorlar. Metallerin biyomalzeme pazar\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck pay\u0131n\u0131ysa te\u015fhis ve tedavi ama\u00e7l\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n metalik aksamlar\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Metalik Biyomalzeme T\u00fcrleri<\/p>\n
\u0130nsan v\u00fccudunda kullan\u0131lmak \u00fczere geli\u015ftirilen ilk metal, “ShermanVanadyum \u00c7cli\u011fi”. Biyomalzeme \u00fcretiminde kullan\u0131lan, demir bak\u0131r, krom, kobalt, nikel, titanyum, tantal, molibden ve vanadyum gibi \u00e7ok say\u0131da metal, az miktarda kullan\u0131lmak ko\u015fuluyla canl\u0131 v\u00fccuduna uygunluk g\u00f6steriyorlar. V\u00fccut i\u00e7erisinde fazla miktarda bulunmas\u0131 zararl\u0131 olan bu metaller, metabolizmik faaliyetler s\u0131ras\u0131nda da olu\u015fabiliyorlar. \u00d6rne\u011fin, kobalt\u0131n B12 vitamininden sentezlenmesi yada demirin h\u00fccre fonksiyonu olarak meydana gelmesi gibi.
\nMetallerin biyolojik ortama uygunlu\u011fu v\u00fccut i\u00e7erisinde korozyona u\u011framalar\u0131yla ilgili. Korozyon, metallerin \u00e7evreleriyle istenmeyen bir kimyasal reaksiyona girerek oksijen, hidroksit ve di\u011fer ba\u015fka bile\u015fikler olu\u015fturarak bozunmas\u0131. \u0130nsan v\u00fccudundaki ak\u0131\u015fkan, su, \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f oksijen, klor\u00fcr ve hidroksit gibi \u00e7e\u015fitli iyonlar i\u00e7erir. Bu nedenle, insan v\u00fccudu biyomalzeme olarak kullan\u0131lan metaller i\u00e7in olduk\u00e7a korozif bir ortamd\u0131r. Malzeme, korozyon sonucunda zay\u0131\u015far, daha da \u00f6nemlisi korozyon \u00fcr\u00fcnleri doku i\u00e7erisine girerek h\u00fccrelere zarar verirler. Soy metallerin korozyona kar\u015f\u0131 direnciyse m\u00fckemmel. Biyomalzeme olarak kullan\u0131lan metallerin \u00f6nemli olanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralan\u0131yor.<\/p>\n
\u00c7elik: \u0130ki t\u00fcr\u00fc bulunuyor. Demir, karbon ve eser miktarda fosfor, silisyum ve mangandan olu\u015fan \u00e7elik, karbon \u00e7eli\u011fi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. %1’den daha d\u00fc\u015f\u00fck karbon i\u00e7eri\u011fine sahip ve di\u011fer metaller ve ametalleri de i\u00e7erecek \u015fekilde haz\u0131rlanan \u00e7elikse ala\u015f\u0131m \u00e7eli\u011fi. Bu gruptaki \u00e7elikler, karbon \u00e7eli\u011fine g\u00f6re daha pahal\u0131lar ve i\u015flenmeleri de daha zor. Ancak, korozyon ve \u0131s\u0131l diren\u00e7leri \u00e7ok daha y\u00fcksek. Ala\u015f\u0131m \u00e7elikleri, al\u00fcminyum, krom, kobalt, bak\u0131r, kur\u015fun, mangan, molibden, nikel, fosfor, silisyum, k\u00fck\u00fcrt, titanyum, tungsten ve vanadyum i\u00e7erebilirler. Al\u00fcminyum, a\u015f\u0131nmaya kar\u015f\u0131 direnci art\u0131r\u0131rken, y\u00fcksek miktarlarda eklenen krom, korozyon direncini ve \u0131s\u0131l direnci art\u0131r\u0131r. Bu t\u00fcr \u00e7elikler,<\/p>\n
“paslanmaz \u00e7elik” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Biyomalzeme olarak yayg\u0131n kullan\u0131lan paslanmaz \u00e7elik 316L olarak bilinir. “L”, karbon i\u00e7eri\u011finin d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu belirtmek i\u00e7in eklenmi\u015ftir. Bu \u00e7elik, 1950’li y\u0131llarda 316 paslanmaz \u00e7eli\u011fin karbon i\u00e7eri\u011fi a\u011f\u0131rl\u0131k\u00e7a %0.08’den %0.03’e d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. 316L’nin %6065’i demir olup, %1719 krom ve %1214 nikelden olu\u015fur. Yap\u0131s\u0131nda az miktarda azot, mangan, silisyum, k\u00fck\u00fcrt, fosfor ve molibden de bulunur. Kobalt i\u00e7eren ala\u015f\u0131mlar: Bunlar kobaltkrom ala\u015f\u0131mlar\u0131d\u0131r. Temel olarak kobaltkrommolibden ala\u015f\u0131m\u0131 ve kobaltnikelkrommolibden ala\u015f\u0131m\u0131 olmak \u00fczere iki t\u00fcr ala\u015f\u0131mdan s\u00f6z edilir. Kobaltkrommolibden ala\u015f\u0131m\u0131, uzun y\u0131llardan beri di\u015f\u00e7ilikte ve son zamanlarda yapay eklemlerin \u00fcretiminde kullan\u0131lmakta. Kobaltnikelkrommolibden ala\u015f\u0131m\u0131ysa daha yeni bir malzeme. Fazla y\u00fck alt\u0131ndaki eklemlerde (diz ve kal\u00e7a gibi) ve protezlerde kullan\u0131lmakta. Bu t\u00fcr ala\u015f\u0131mlar\u0131n bile\u015fimleri, temel olarak a\u011f\u0131rl\u0131k\u00e7a %65 kobalt ve geri kalan\u0131 kromdan olu\u015fuyor. Daha iyi tanecik elde etmek i\u00e7in yap\u0131ya molibden ekleniyor. Kobalt i\u00e7eren ala\u015f\u0131mlar\u0131n elastik mod\u00fcl\u00fc (malzeme sertli\u011fini g\u00f6steren bir de\u011fer) paslanmaz \u00e7eli\u011finkinden daha b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n
Titanyum ve titanyum i\u00e7eren ala\u015f\u0131mlar: Titanyumun biyomalzeme \u00fcretiminde kullan\u0131m\u0131 1930’lu y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flan\u0131yor. Titanyum, 316 paslanmaz \u00e7elik, ve kobalt ala\u015f\u0131mlar\u0131na g\u00f6re daha hafif bir malzeme. Titanyum, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda \u00e7ok reaktif ve oksijen varl\u0131\u011f\u0131nda patlamaya haz\u0131r bir element. Bundan dolay\u0131, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k uygulamalar\u0131nda inert bir atmosfere gerek duyulur ya da vakumda eritilir. Oksijenin bulundu\u011fu ortamda, oksijen metal i\u00e7erisine ge\u00e7er ve metali k\u0131r\u0131lganla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Dental Amalgam: Amalgam, bile\u015fenlerinden biri civa olan ala\u015f\u0131ma denir. Civa, oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda s\u0131v\u0131 fazda olur ve g\u00fcm\u00fc\u015f, kalay gibi di\u011fer metallerle reaksiyona girebilir. B\u00f6yle bir reaksiyon sonucu, bir oyuk i\u00e7ine doldurulabilecek plastik bir k\u00fctle elde edilir. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 amalgam, di\u015f dolgu maddesi olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Alt\u0131n: Alt\u0131n ve alt\u0131n ala\u015f\u0131mlar\u0131 kararl\u0131l\u0131k, korozyon direnci ve uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olu\u015flar\u0131ndan dolay\u0131 di\u015f tedavisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 metaller. Alt\u0131n ala\u015f\u0131mlar\u0131, saf alt\u0131na g\u00f6re daha iyi mekanik \u00f6zelliklere sahip olduklar\u0131ndan, d\u00f6kme i\u015flemine tabi tutulurlar. Bu ala\u015f\u0131mlar\u0131n %75 veya daha fazlas\u0131 alt\u0131n, geri kalan k\u0131sm\u0131ysa soy metallerden olu\u015fur. Bak\u0131r dayan\u0131m\u0131 art\u0131r\u0131r. Platin de ayn\u0131 etkiyi g\u00f6sterir, ancak %4’ten fazla eklenirse, ala\u015f\u0131m\u0131n erime s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 artarak i\u015flenmesi zorla\u015f\u0131r. Az miktarda \u00e7inko ilavesiyle, erime s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr. %83’ten fazla alt\u0131n i\u00e7eren yumu\u015fak ala\u015f\u0131mlar fazla y\u00fck alt\u0131nda kalmayacak \u015fekilde dolgu malzemesi olarak kullan\u0131l\u0131r. Daha az alt\u0131n i\u00e7eren ala\u015f\u0131mlarsa daha serttirler ve y\u00fcke kar\u015f\u0131 dayan\u0131mlar\u0131 daha y\u00fcksektir. Bu nedenle kaplama malzemesi olarak kullan\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n
Nikeltitanyum ala\u015f\u0131mlar\u0131: Bu ala\u015f\u0131mlar, \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131klar\u0131nda bozulan ilk \u015fekillerine d\u00f6nebilme \u00f6zelli\u011fine sahiptirler. Bu \u00f6zellik, “\u015fekil haf\u0131za etkisi” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. fiekil haf\u0131za etkisinin gerekli oldu\u011fu baz\u0131 biyomalzeme uygulamalar\u0131; di\u015f k\u00f6pr\u00fcleri, kafatas\u0131 i\u00e7erisindeki damar ba\u011flant\u0131lar\u0131, yapay kalp i\u00e7in kaslar ve ortopedik protezler olarak s\u0131ralanabilir.<\/p>\n
Di\u011fer Metaller: Tantal, mekanik dayan\u0131m\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131ndan ve y\u00fcksek yo\u011funlu\u011fundan dolay\u0131 yayg\u0131n kullan\u0131ma sahip olmayan bir madde. En \u00f6nemli uygulamas\u0131, plastik cerrahisinde ameliyat ipli\u011fi olarak kullan\u0131m\u0131.<\/p>\n
Platin ve gruptaki soy metaller y\u00fcksek korozyon direncine sahipler, fakat mekanik \u00f6zellikleri zay\u0131f. Bu metaller, kalpte at\u0131n\u0131mlar\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131 uyaran otonom merkezde elektrot olarak kullan\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kristal yap\u0131lar\u0131 ve sahip olduklar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc metalik ba\u011flar nedeniyle \u00fcst\u00fcn mekanik \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan metal ve metal ala\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n biyomalzeme alan\u0131ndaki pay\u0131 b\u00fcy\u00fck. Biryandan ortopedik uygulamalarda eklem protezi ve kemik yenileme malzemesi olarak kullan\u0131l\u0131rken, di\u011fer yandan y\u00fcz ve \u00e7ene cerrahisinde, \u00f6rne\u011fin di\u015f implant\u0131 gibi, ya da kalpdamar cerrahisinde yapay kalp par\u00e7alar\u0131, kateter, vana, kalp kapak\u00e7\u0131\u011f\u0131 olarak da …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[3597,9136,2122,3552,9134,9135,4753,3601,9137,2164,4717,3603],"class_list":["post-4062","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-altin","tag-demir-bakir","tag-kobalt","tag-krom","tag-metalik-biyomalzeme","tag-metalik-biyomalzeme-turleri","tag-molibden","tag-nikel","tag-nikeltitanyum","tag-oksijen","tag-tantal","tag-titanyum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4062","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4062"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4062\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}