Biyosens\u00f6rler (biyoalg\u0131lay\u0131c\u0131lar), b\u00fcnyesinde biyolojik bir duyargac\u0131 bulunan ve bir fizikokimyasal \u00e7eviriciyle birle\u015ftirilmi\u015f analitik cihazlar olarak tan\u0131mlanmakta. Bir biyosens\u00f6r\u00fcn amac\u0131, bir veya bir grup analitin (analiz edilecek madde) miktar\u0131yla orant\u0131l\u0131 olarak s\u00fcrekli say\u0131sal elektrik sinyali \u00fcretmek.<\/p>\n
Biyosens\u00f6r sistemleri \u00fc\u00e7 temel bile\u015fenden olu\u015fmakta. Bunlar; se\u00e7ici tan\u0131ma mekanizmas\u0131na sahip “biyomolek\u00fcl\/biyoajan”, bu biyoajan\u0131n incelenen maddeyle etkile\u015fmesi sonucu olu\u015fan fizikokimyasal sinyalleri elektronik sinyallere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilen “\u00e7evirici”, ve “elektronik” b\u00f6l\u00fcmler. Bu bile\u015fenlerden en \u00f6nemlisi, tayin edilecek maddeye kar\u015f\u0131 son derece se\u00e7imli fakat tersinir bir \u015fekilde etkile\u015fime giren, duyarl\u0131 biyolojik ajand\u0131r. Genel olarak biyoajanlar, biyoafinite ajanlar\u0131 ve biyokatalitik ajanlar olarak iki alt gruba ayr\u0131l\u0131rlar. Biyoafinite ajanlar\u0131 olan antikorlar, hormon alma\u00e7lar\u0131, DNA, lektin gibi molek\u00fcller antijenlerin, hormonlar\u0131n, DNA par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131n ve glikoproteinlerin molek\u00fcler tan\u0131mlanmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131yorlar. Kompleks olu\u015fumu sonucunda, tabaka kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131, k\u0131r\u0131n\u0131m indisi, \u0131\u015f\u0131k emilmesi ve elektriksel y\u00fck gibi fizikokimyasal parametrelerin de\u011fi\u015fimine neden oluyorlar. Biyokatalitik ajanlarsa, analit \u00fczerinde molek\u00fcler de\u011fi\u015fime neden olmakta ve bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sonucu ortamda azalan ya da artan madde miktar\u0131 takip edilerek sonuca gidilmekte. Bu ama\u00e7la saf enzim ya da benzim sistemleri, mikroorganizmalar ve bitkisel ya da hayvansal doku par\u00e7alar\u0131 kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Biyosens\u00f6rlerin, klinik, te\u015fhis, t\u0131bbi uygulamalar, s\u00fcre\u00e7 denetleme, biyoreakt\u00f6rler, kalite kontrol, tar\u0131m ve veterinerlik, bakteriyel ve viral te\u015fhis, ila\u00e7 \u00fcretimi, end\u00fcstriyel at\u0131k su denetimi, madencilik, askeri savunma sanayii gibi alanlarda yayg\u0131n olarak kullan\u0131m\u0131 s\u00f6z konusu. \u00d6zellikle 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n son 10 y\u0131l\u0131nda, askeri bir tehdit olu\u015fturmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem d\u00f6nemin genelkurmay ba\u015fkan\u0131, hem de bug\u00fcn\u00fcn ABD d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131, Colin Povvell’\u0131n “olabilecek en \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc silah\u0131n biyolojik silahlar oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk d\u00f6nemi i\u00e7in hem maddi hem de teknik a\u00e7\u0131dan biyosens\u00f6r ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirlemi\u015ftir<\/p>\n
Bu y\u0131l May\u0131s ay\u0131nda Japonya’n\u0131n Kyoto \u015fehrinde ger\u00e7ekle\u015fen “7. D\u00fcnya Biyosens\u00f6r Kongresi” \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131na ait ba\u015fl\u0131klar, d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcvenlik, teknik ve ticari anlamda hangi t\u00fcr ara\u015ft\u0131rmalara \u00f6ncelik tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 konusunda fikir vermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Biyoelektronik ve mikroanalitik sistemler
\nN\u00fckleik asit sens\u00f6rleri ve DNA yongalar\u0131
\nOrganizma ve tam h\u00fccre sens\u00f6rleri
\nBiyoens\u00f6rler i\u00e7in do\u011fal ve sentetik resept\u00f6rler
\nEnzim tabanl\u0131 sens\u00f6rler
\n\u0130mmunosens\u00f6rler
\n\u00c7eviriciler<\/p>\n
Biyosens\u00f6rlerin, biyolojik tan\u0131ma ajan\u0131n\u0131n bulundu\u011fu “tan\u0131y\u0131c\u0131 tabaka” d\u0131\u015f\u0131nda, en \u00f6nemli ikinci k\u0131sm\u0131 da “\u00c7evirici (Transducer)” b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. \u00c7eviriciler, biyoajananalit etkile\u015fmesi sonucu ger\u00e7ekle\u015fen fizikokimyasal sinyali elektrik sinyaline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek, bu sinyalin daha sonralar\u0131 g\u00fc\u00e7lenerek okunabilir ve kaydedilebilir bir \u015fekle girmesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck ederler. Biyoajananalit etkile\u015fmesi sonucu olan de\u011fi\u015fimler, sadece tek bir de\u011fi\u015fkenle a\u00e7\u0131klanamaz. \u00d6rne\u011fin, glikoz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc i\u00e7in kullan\u0131lan glikoz sens\u00f6r\u00fcnde glikoz, oksijenin varl\u0131\u011f\u0131nda glikoz oksidaz enzimi taraf\u0131ndan glikonik aside ve hidrojen peroksite par\u00e7alan\u0131r. Bu tepkime sonucu<\/p>\n
\u00c7evirici tt\u00fcr\u00fc
\n\u00d6l\u00e7\u00fcm prensibi veya
\nElektrokimyasal
\nElektriksel
\nOptik
\nManyetik
\nK\u00fctle hassas
\nTermal
\n\u00f6l\u00e7\u00fclen \u00f6zellik
\nPotansiyometrik
\nAmperometrik
\nVoltametrik
\nAlan etki (FET, ISFET)
\nY\u00fczey iletkenlik (MOS)
\nElektrolit iletkenli\u011fi
\n\u015eoresans
\nAbsorpsiyon
\nYans\u0131ma
\nL\u00fcminesans
\nK\u0131r\u0131lma indisi
\nI\u015f\u0131k sa\u00e7\u0131lmas\u0131
\nParamanyetiklik
\nPiezo kristalin (PZ)
\nrezonans frekans\u0131
\nY\u00fczey akustik dalga (SAW)
\nReaksiyon \u0131s\u0131s\u0131
\nAdsorpsiyon \u0131s\u0131s\u0131<\/p>\n
Kan kimyas\u0131 analizi; benzin oktan say\u0131s\u0131; \u00e7evre de\u011fi\u015fimlerini takip; end\u00fcstriyel s\u00fcre\u00e7 denetleme; u\u00e7aklarda a\u015f\u0131nma\/korozyon takibi; kimyasal silahlar\u0131n belirlenmesi; gibi konularda yararlan\u0131labilecek bir “k\u0131z\u0131l\u00f6tesi mikrospektrometre”<\/p>\n
i) ortamda bir miktar oksijen t\u00fcketilir ve bu azalma bir oksijen elektrodu ile takip edilebilir mi?. ii) ortamda glukonik asit artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in pH de\u011fi\u015fimi olmu\u015ftur ve bu bir pHmetre ile \u00f6l\u00e7\u00fclebilir mi?. iii) ortamda bir elektroaktif madde olan hidrojen peroksit a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu maddenin miktar\u0131 amperometrik olarak \u00f6l\u00e7\u00fclebilir mi?. Bu sorular\u0131n cevab\u0131 hem evettir hem de hay\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, biyoajananalit tepkimesindeki de\u011fi\u015fimin boyutlar\u0131, mutlak \u00f6l\u00e7\u00fct olarak [nanogram, pikoamper, mikrovolt. vb] gibi inan\u0131lmaz (106, 1012 mertebesinde veya daha k\u00fc\u00e7\u00fck) olabilmekte. \u0130\u015fte bu a\u015famada \u00e7eviricilerin \u00f6nemi ortaya \u00e7\u0131kmakta. Bu bize k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde defalarca dinledi\u011fimiz “Prenses ve Bezelye Tanesi” masal\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. \u00c7evirici, yata\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki bezelye tanesi nedeni ile uyuyamayan Prenses konumunda. Bu kadar k\u00fc\u00e7\u00fck boyuttaki bir de\u011fi\u015fimi en sa\u011fl\u0131kl\u0131, do\u011fru ve orant\u0131l\u0131 olarak yans\u0131tan \u00e7evirici, o tepkime i\u00e7in ideal olarak de\u011ferlendiriliyor. Ancak, bir tepkime i\u00e7in ideal olan \u00e7eviricinin bir ba\u015fka tip tepkime i\u00e7in uygun olmayabilece\u011fi g\u00f6z ard\u0131 edilmemeli. Biyosens\u00f6r ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, analit \u00e7e\u015fidini zenginle\u015ftirme ve daha d\u00fc\u015f\u00fck deri\u015fimlerde \u00f6l\u00e7\u00fcm y\u00f6n\u00fcnde ilerlerken, \u00e7eviricilerin de daha y\u00fcksek, g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f bir sinyal yaratmalar\u0131 i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmalar yo\u011fun \u015fekilde s\u00fcrmekte.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Biyosens\u00f6rler (biyoalg\u0131lay\u0131c\u0131lar), b\u00fcnyesinde biyolojik bir duyargac\u0131 bulunan ve bir fizikokimyasal \u00e7eviriciyle birle\u015ftirilmi\u015f analitik cihazlar olarak tan\u0131mlanmakta. Bir biyosens\u00f6r\u00fcn amac\u0131, bir veya bir grup analitin (analiz edilecek madde) miktar\u0131yla orant\u0131l\u0131 olarak s\u00fcrekli say\u0131sal elektrik sinyali \u00fcretmek. Biyosens\u00f6r sistemleri \u00fc\u00e7 temel bile\u015fenden olu\u015fmakta. Bunlar; se\u00e7ici tan\u0131ma mekanizmas\u0131na sahip “biyomolek\u00fcl\/biyoajan”, bu biyoajan\u0131n incelenen maddeyle etkile\u015fmesi sonucu olu\u015fan fizikokimyasal …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[3045,9174,9175,9176,5370],"class_list":["post-4070","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-antijen","tag-biyosensorler","tag-immunosensorler","tag-kan-kimyasi-analizi","tag-nukleik-asit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4070"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4070\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}