Kafatas\u0131n\u0131n i\u00e7inde, beyin zarlar\u0131yla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f, beyaz\u0131mt\u0131rak ve yumu\u015fak\u00e7a bir kitle durumundaki sinir organ\u0131. Duyum ve bilin\u00e7 merkezini olu\u015fturan beyin, insanlar\u0131 hayvanlardan ay\u0131ran en \u00f6nemli organd\u0131r. Bu bak\u0131mdan insan beyni hayvanlarda g\u00f6r\u00fclmeyen bilin\u00e7, konu\u015fma, sevin\u00e7, \u00fcz\u00fcnt\u00fc gibi olaylar\u0131 da bir merkezdir. D\u0131\u015f d\u00fcnya ile olan maddi ve manevi b\u00fct\u00fcn ili\u015fkiler, duyular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile beyne iletilir, orada de\u011ferlendirilir ve v\u00fccudun gerekli tepkiyi g\u00f6stermesi ayarlan\u0131r. Gri ve beyaz h\u00fccrelerden olu\u015fan beyin, kafatas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda bulunan bir delikle omurili\u011fe ba\u011flan\u0131r. Beyin ve omurilik, \u00fc\u00e7 katl\u0131 koruyucu zarla (meninks) sar\u0131l\u0131d\u0131r. Beyne en yak\u0131n olan i\u00e7 zar ile orta zar aras\u0131nda beyin s\u0131v\u0131s\u0131 denilen bir s\u0131v\u0131 bulunur. Anatomik yap\u0131dan beyin, beyin yar\u0131k\u00fcreleri, orta beyin, beyincik ve beyin sap\u0131ndan olu\u015fur. Beyin yar\u0131k\u00fcreleri de \u201clop\u201d denilen d\u00f6rt k\u0131sma ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Loplar, al\u0131n (frontal), yan (parietal), \u015fakak(temporal) ve artkafa (oksipital) diye adland\u0131r\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca loplar \u201cgirus\u201d k\u0131vr\u0131mlara ayr\u0131l\u0131r. Loplarda duyu organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla al\u0131nan duyular\u0131n yorumlanmas\u0131 (\u00e7i\u00e7ek kokusu ile yemek kokusunun ay\u0131rt edilmesi gibi) ve kaslara hareket sa\u011flay\u0131c\u0131 uyar\u0131c\u0131lar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir (yaz\u0131 yazmak i\u00e7in el ve parmaklara gerekli uyar\u0131lar\u0131n verilmesi gibi). Beyin yar\u0131 k\u00fcrelerinin \u00fczerinde beyin kabu\u011fu (korteks) denilen gri h\u00fccrelerden olu\u015fmu\u015f, k\u0131vr\u0131ml\u0131 bir k\u0131s\u0131m vard\u0131r. Beyin kabu\u011funun i\u00e7 taraf\u0131 beyaz sinir liflerinden olu\u015fmu\u015f, \u00e7ok yo\u011fun bir tabakayla kapl\u0131d\u0131r. Sinir lifleri sinir h\u00fccreleriyle beyin h\u00fccreleri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 kurarlar. Beyin kabu\u011funda duyularla ilgili belirli g\u00f6revleri \u00fcstlenmi\u015f b\u00f6lgeler vard\u0131r; s\u00f6zgelimi g\u00f6rme merkezi artkafa lobunun kabu\u011fundad\u0131r. Organlardan i\u015flevleri fazla ve duyarl\u0131 olanlar i\u00e7in, beyin kabu\u011funda daha geni\u015f bir b\u00f6lge ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bak\u0131mdan beyin kabu\u011funda en geni\u015f b\u00f6lge el ve dudak hareketlerine uyaran b\u00f6lgelerdir. Orta beyin, Varol k\u00f6pr\u00fcs\u00fcyle beyinci\u011fin ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flar. Beyincik, v\u00fccudun dengesini, kaslar\u0131n gerilmesini ve kaslar aras\u0131nda uyumun sa\u011flanmas\u0131n\u0131 denetler. Beyin sap\u0131 denen omurilik so\u011fanc\u0131\u011f\u0131nda (bulbus) beyinden gelen sinirler omurili\u011fe ge\u00e7erken y\u00f6n de\u011fi\u015ftirirler; sa\u011f yar\u0131k\u00fcreden gelen sinirler v\u00fccudun sol taraf\u0131n\u0131, sol yar\u0131k\u00fcreden gelenler de sa\u011f taraf\u0131n\u0131 denetler. So\u011fanc\u0131kta omurilikten gelen uyar\u0131lar al\u0131n\u0131r, ayr\u0131ca sindirim, solunum, dola\u015f\u0131m sistemlerine komutlar verilerek denetleme yap\u0131l\u0131r. Beyinde, gelen uyar\u0131lar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m merkezi olarak \u00e7al\u0131\u015fan \u201ctalamus\u201d ile, i\u00e7 organlar\u0131n d\u0131\u015f tepkilere g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ayarlayan, ac\u0131kma, susama duyular\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7iren \u201chipotalamus\u201d merkezleri vard\u0131r. Beynin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, milyonlarca kablo g\u00f6revi yapan sinir lifinin haber g\u00f6t\u00fcr\u00fcp direktif ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir telefon santral\u0131 gibidir. Bu kablolar aras\u0131nda gerekli ba\u011flant\u0131lar yine on binlerce k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u011flant\u0131 merkezlerinde yap\u0131l\u0131r. Sinir lifleri aras\u0131nda elektrik ak\u0131m\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile haberle\u015fme sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 ilk defa \u0130talyan hekimi L. Galvani taraf\u0131ndan bulunmu\u015ftur. Beynin oksijen ihtiyac\u0131 olduk\u00e7a fazlad\u0131r. V\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n %2\u2019sini kaplayan beyin, v\u00fccuda giren oksijenin %25\u2019ini kullan\u0131r. Bu bak\u0131mdan beyne kan g\u00f6t\u00fcren ve getiren damarlar, di\u011fer organlardakine g\u00f6re, say\u0131 bak\u0131m\u0131ndan daha fazla ve daha geni\u015ftir. Normal boyutlardaki yeti\u015fkin bir insan\u0131n beyin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 1.500-1.600 gr.\u2019d\u0131r. v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re insan beyni 1\/50 oran\u0131nda iken, en geli\u015fmi\u015f memelilerde bu oran 1\/100\u2019\u00fc bulur.<\/p>\n
Beyin Hastal\u0131klar\u0131: <\/p>\n
Beyinde g\u00f6r\u00fclen kanamalar,urlar, iltihaplanmalar vb. \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klard\u0131r. En \u00f6nemli organ olan beyinde g\u00f6r\u00fclen \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klar\u0131n v\u00fccudun ba\u015fka bir yerinde \u00f6nemli bozukluk yaratma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. K\u0131zam\u0131k, tifo, zat\u00fcrree gibi hastal\u0131klar s\u0131ras\u0131nda, ya da g\u00f6z, iltihaplanmalar\u0131nda mikroplar beyne yay\u0131larak beynin iltihaplanmas\u0131na yol a\u00e7abilirler, buna beyin iltihab\u0131 (ansefalit) denir. Ansefalit, \u00f6l\u00fcmle, psikolojik yetersizliklerle ya da fel\u00e7lerle sonu\u00e7lanabilir. K\u0131lcal damarlar\u0131n sertle\u015fmesinden do\u011fan beyin kanamalar\u0131 daha \u00e7ok ya\u015fl\u0131larda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u015eiddetli kanamalarda koma durumu, fel\u00e7 ya da \u00f6l\u00fcm g\u00f6r\u00fclebilir. Kan dola\u015f\u0131m sistemine kat\u0131lan bir kan p\u0131ht\u0131s\u0131 beyinde t\u0131kanmaya neden olur, buna beyin ambolisi denir ve sonucunda fel\u00e7 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Beyin damarlar\u0131n\u0131n i\u00e7 y\u00fczeylerinin kanser vb. gibi hastal\u0131klarla bozulmas\u0131ndan dolay\u0131 t\u0131kanmalar da olabilir, buna beyin trombozu ad\u0131 verilir. \u00c7e\u015fitli nedenlerle beyin dokusunda ya da beyin zar\u0131nda urlar ortaya \u00e7\u0131karak, bulunduklar\u0131 yere ve neden olduklar\u0131 rahats\u0131zl\u0131klara g\u00f6re de\u011fi\u015fik belirtiler g\u00f6sterirler. Hareketlerde g\u00f6rme, i\u015fitme gibi duyularda bozukluklar, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 gibi belirtiler yapan urlar \u00e7o\u011funlukla ameliyatla al\u0131n\u0131r. Daha \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda beyine, beyin-omurilik suyunun birikmesinden ileri gelen \u201chidrosefali\u201d g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Nedeni, beyin-omurilik s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131n beyinden akmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan yollardan birinin t\u0131kanmas\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015fme, \u00e7arpma, vurma gibi olaylar sonucu beyin sars\u0131nt\u0131lar\u0131, ezilme, yaralanma ve beyin patlamas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kimi ak\u0131l hastal\u0131klar\u0131 do\u011frudan beynin yap\u0131s\u0131yla ilgili de\u011filse de, psikoz tipi hastal\u0131klar beynin iyi \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kar. Bellek yitimi (amnezi) gibi hastal\u0131klarsa beyin zedelenmesiyle ilgilidir. Bu bak\u0131mdan bir\u00e7ok ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131 son zamanlarda beyin cerrahisiyle iyile\u015ftirilmektedir.<\/p>\n
Beyin \u0130ltihab\u0131 (Anseptik Menenjit)<\/p>\n
Merkezi sinir sisteminin vir\u00fcslerden ileri gelen hastal\u0131klar\u0131na ansefalit ad\u0131 verilir. \u015eiddetli ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ense sertli\u011fi ve ate\u015f gibi belirtilerle ba\u015flar. Bu hastal\u0131\u011fa kabakulak, herpes simplex, enfluenza, enfeksiyoz hepatit ve enfeksiyoz monon\u00fckleoz gibi vir\u00fcsler neden olurlar. Kuduz vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn neden oldu\u011fu ansefalit ise \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Bu hastal\u0131\u011fa, bakteriye rastlanmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak, cerahatli menenjitten ay\u0131rmak i\u00e7in aseptik menenjit ad\u0131 da verilir. Te\u015fhis i\u00e7in al\u0131nan beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131nda, glikoz, normal h\u00fccreler yani lenfositler ve alb\u00fcminin artm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
Lenfositler \u00e7ok artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in lenfositik koriomenenjit ad\u0131 verilen bir viral menenjit tipi daha vard\u0131r ki, grip gibi, salg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu gibi vakalarda ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ate\u015f, ense sertli\u011fi gibi menenjit belirtileri hafif olarak vard\u0131r. Hastal\u0131k genellikle 1-2 haftada semptomatik tedavi ile iyile\u015fir.<\/p>\n
Tedavide antiviral ve a\u011fr\u0131 kesici, ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7lar kullan\u0131l\u0131r. Komada gibi bayg\u0131n yatan hastalar hastanede bak\u0131ma al\u0131n\u0131r, kas kas\u0131lmalar\u0131 \u015feklinde g\u00f6r\u00fclen konv\u00fclsiyonlar\u0131n hastaya zarar vermemesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Beyin Kanamas\u0131 <\/p>\n
Serebral Hemoraji, \u0130nme: <\/p>\n
Beyin fonksiyonlar\u0131n\u0131n birdenbire bozulmas\u0131na beyin inmesi veya fel\u00e7 denir. Bu bozulmaya neden olan olaylar beyin kanamas\u0131, beyin trombozu veya ambolisi gibi \u00fc\u00e7 \u015fekilde meydana gelebilir.<\/p>\n
Beyin Kanamas\u0131 (Serebral Hemoraji):<\/p>\n
Damar sertli\u011fi ve tansiyon y\u00fcksekli\u011fi bulunan 50 ya\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcndeki kimselerde birden bilin\u00e7 kayb\u0131 ve inme \u015feklinde yar\u0131m fel\u00e7 (hemipleji) g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse beyinde bir t\u0131kanman\u0131n veya kanaman\u0131n meydana geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Bilin\u00e7 kayb\u0131 birka\u00e7 dakikada tamamlan\u0131r ve hasta oldu\u011fu yere y\u0131\u011f\u0131l\u0131r kal\u0131r. Bu nedenle hastal\u0131\u011fa, inme (ictus apoplecticus) ad\u0131 da verilmi\u015ftir. Genellikle bu anda y\u00fcz k\u0131rm\u0131z\u0131 bir renk alm\u0131\u015f ve a\u011f\u0131z \u00e7arp\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6zler, kanaman\u0131n oldu\u011fu beyin tarafa do\u011fru a\u011f\u0131z ise sa\u011flam tarafa kaym\u0131\u015ft\u0131r. Ayak taban\u0131n\u0131n bir i\u011fneyle \u00e7izilmesi suretiyle aranan tepki de fel\u00e7li tarafta ayak ba\u015f parma\u011f\u0131 yukar\u0131 kalkar (Babinski tepkisi m\u00fcspet), diz kapa\u011f\u0131 (patella) tepkisi kaybolmu\u015ftur. Hasta \u00e7ok kere idrar\u0131n\u0131, hatta d\u0131\u015fk\u0131s\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131r. Beyin-omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 kanl\u0131 olabilir. Bir- iki g\u00fcn i\u00e7inde ate\u015f y\u00fckselmeye ba\u015flar, 40 derecenin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n
Beyin Trombozu (Serebral Tromboz) <\/p>\n
Arteriosklerozlu yani damar sertli\u011fi olan kimselerde \u00e7ok kere uyurken gece ba\u015flar. Hasta idrar etmek i\u00e7in tuvalete giderken yere d\u00fc\u015fer, bilin\u00e7 kayb\u0131 yoktur. A\u011f\u0131r vakalarda bilin\u00e7 sonradan bulan\u0131kla\u015f\u0131r ve hasta komaya girer. Beynin ge\u00e7ici trombotik daralmas\u0131 \u00f6nce kol ve ayaklar\u0131 zaman zaman uyu\u015fmas\u0131, konu\u015fma bozuklu\u011fu (dizartri) gibi damar k\u0131salmas\u0131 \u015fikayetleriyle ba\u015flar. Bunlar ge\u00e7ici iskemik ataklar yani beynin zaman zaman kans\u0131z kalma belirtileridir. Sol hemiplejilerde genellikle konu\u015fma normaldir, sa\u011f hemiplejilerde konu\u015famama yani afazi vard\u0131r. \u0130skemik atak ge\u00e7irenlerde trombositlerin toplanmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyici ila\u00e7lar (aspirin) ve p\u0131ht\u0131la\u015fmay\u0131 \u00f6nleyici antikoagulan ila\u00e7lar (coumadin) yarar sa\u011flar.<\/p>\n
Beyin Ambolisi (Serebral Amboli) <\/p>\n
Her ya\u015fta g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hemipleji ve bilin\u00e7 kayb\u0131 birden gen\u00e7 bir kimsede meydana gelirse \u00f6nce beyin ambolisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Kalp hastalar\u0131nda daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen bu durum, kan p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 gelen ila\u00e7larla (Heparin) tedavi edilebilir. Amboliyi tedavi eden ila\u00e7 beyin kanamas\u0131nda ise tamamen zararl\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden ayr\u0131ca te\u015fhis yapmadan tedaviye ba\u015flamak do\u011fru olmaz. Fel\u00e7li olarak yatan hastalar\u0131n, beslenmesi, bak\u0131m\u0131 ve iyile\u015ftirilmesi (rehabilitasyonu) doktorun planlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmeli, idmanlar, masajlar ihmal edilmemelidir.<\/p>\n
Beyin Travmas\u0131 <\/p>\n
Beyin Sars\u0131nt\u0131s\u0131, Komosyo: <\/p>\n
Kafatas\u0131n\u0131n sars\u0131lmas\u0131 veya k\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu i\u00e7indeki beyin dokusunun zedelenmesine beyin travmas\u0131 (concussion) denir. Ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131 say\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00fcratlerinin gittik\u00e7e artm\u0131\u015f olmas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde trafik kazalar\u0131n\u0131, insanlara di\u011fer hastal\u0131k nedenlerinden daha fazla zarar verici bir duruma y\u00fckselmi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015f kemiklerinin \u00e7atlamas\u0131 veya k\u0131r\u0131lmas\u0131, beyin zarlar\u0131nda ve damarlar\u0131nda y\u0131rt\u0131lmaya, beyin kanmas\u0131na neden olabilir. Baz\u0131 ba\u015f travmalar\u0131nda kemiklerde k\u0131r\u0131lma ve damarlarda kanama olmadan da beyin dokusunda bir sars\u0131nt\u0131 meydana gelebilir. Kafai\u00e7i bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fmesi sonucu sinir h\u00fccrelerinin ani olarak elektriksel bo\u015falmaya u\u011framas\u0131 ile insanda bilin\u00e7 kayb\u0131 meydana gelir. bU tip beyin sars\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0131p dilinde komosyo (commotio cerebri) ad\u0131 verilir. Bilin\u00e7 kayb\u0131 k\u0131sa s\u00fcrer, daha sonra ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi, uykusuzluk, sinirlilik gibi belirtiler ortaya \u00e7\u0131kar. Bu arada amnezi denen bellek kay\u0131plar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Daha \u015fiddetli darbeler beyin kont\u00fczyonu denen durumu meydana getirir. Beyin kont\u00fczyonu ge\u00e7iren kimselerde konu\u015famama (afazi), koku almama (anosmi), yar\u0131m g\u00f6rme (hemianopsi) ve fel\u00e7 (hemipleji) gibi belirtiler ortaya \u00e7\u0131kar. Kafa travmas\u0131 ge\u00e7iren baz\u0131 kimselerde daha sonralar\u0131 sara n\u00f6betleri (Jackson epilepsisi) geli\u015febilir. Beyin sars\u0131nt\u0131s\u0131 yani komosyo ge\u00e7iren bir kimsenin bilinci yerine geldikten bir s\u00fcre sonra uyuklama hali ile bilincinin tekrar bulunmas\u0131 halinde beyinde kanama sonucu bir hematom meydana geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Bu arada nab\u0131z yava\u015flamas\u0131, kusma, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve kanama b\u00f6lgesine ba\u011fl\u0131 olarak fel\u00e7lerin meydana gelmesi, kanaman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlayan belirtilerdir.<\/p>\n
Ba\u015flang\u0131\u00e7ta belirti vermeyen hematomlar, devam eden ufak kanamalarla ve beyin-omurilik s\u0131v\u0131s\u0131ndan su \u00e7ekme sonucu b\u00fcy\u00fcyebilir ve zamanla bir beyin uru gibi kafai\u00e7i bas\u0131nc\u0131n\u0131 artt\u0131rarak belirti verebilir. Kanama beyin zarlar\u0131 aras\u0131nda oldu\u011fu zaman ense sertli\u011fi, ate\u015f y\u00fckselmesi ve bilincin kapanmas\u0131 gibi belirtiler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Beyin-omurilik s\u0131v\u0131s\u0131nda kan bulunmas\u0131 ile te\u015fhis konur.<\/p>\n
Beyin sars\u0131nt\u0131s\u0131 ge\u00e7iren kimse en az 24 saat kontrol alt\u0131nda tutulmal\u0131d\u0131r. \u015eok hali varsa serum ve kan transf\u00fczyonlar\u0131 ile d\u00fczeltilmeye ve sinir hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 taraf\u0131ndan muayene edilerek te\u015fhis konmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bu arada enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 antibiyotikler, beyin \u00f6demine kar\u015f\u0131 hipertonik sol\u00fcsyonlar damardan verilir. Kanamay\u0131 \u00f6nlemek \u00fczere kan durdurucu yani hemostatik ila\u00e7lar kullan\u0131labilir.<\/p>\n
Bilinci kapal\u0131 olan hastalar mide t\u00fcp\u00fc ile beslenirler ve idrar birikmesini \u00f6nlemek i\u00e7in mesaneye devaml\u0131 bir sonda b\u0131rak\u0131l\u0131r. Kafatas\u0131 k\u0131r\u0131klar\u0131nda acil cerrahi tedavi, ancak beyne bask\u0131 yapan a\u00e7\u0131k \u00e7\u00f6kme k\u0131r\u0131klar\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Beyin zarlar\u0131n\u0131n i\u00e7 k\u0131sm\u0131nda geli\u015fen subdural hematomlar veya kafatas\u0131 kemi\u011finin alt\u0131nda ekstradural hematom \u015feklinde biriken kan toplanmalar\u0131 baz\u0131 vakalarda ameliyat ile bo\u015falt\u0131larak hastan\u0131n hayat\u0131n\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir.<\/p>\n
Beyin T\u00fcm\u00f6rleri <\/p>\n
Kafa bo\u015flu\u011funda beynin \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmlerinde geli\u015fen urlara beyin t\u00fcm\u00f6rleri denir. Kafa i\u00e7inde bas\u0131n\u00e7 artmas\u0131na ve beyin \u00f6demine ba\u011fl\u0131 olarak ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi (vertigo), kusma, konv\u00fclsiyon gibi genel belirtilerle kendini belli eder.<\/p>\n
Beynin \u00f6n k\u0131sm\u0131nda yani frontallobda olu\u015fan urlarda ruhsal bozukluklar\u0131n ve ki\u015filik de\u011fi\u015fikliklerinin g\u00f6r\u00fclmesi karakteristiktir. \u00d6nceleri durgunluk, unutkanl\u0131k, sonra a\u015f\u0131r\u0131 sinirlilik ve psi\u015fik bozukluklar meydana gelir. Baz\u0131 t\u00fcm\u00f6rler beyin zar\u0131nda lokal iritasyona ba\u011fl\u0131 olarak Jackson tipi epilepsiye neden olabilirler.<\/p>\n
T\u00fcm\u00f6r\u00fcn tuttu\u011fu beyin merkezlerine g\u00f6re, parietal b\u00f6lgedekiler konu\u015fma bozukluklar\u0131 (afazi), oksipital b\u00f6lgedeki t\u00fcm\u00f6rler hemianopsi \u015feklinde g\u00f6rme bozukluklar\u0131, koku, i\u015fitme ve g\u00f6rme hal\u00fcsinasyonlar\u0131, ufak veya b\u00fcy\u00fck g\u00f6rme (mikroskopi veya makroskopi) gibi belirtiler meydana getirirler.<\/p>\n
Ba\u015f d\u00f6nmesi kulak \u00e7\u0131nlamas\u0131 ve ilerleyici i\u015fitme kayb\u0131 ile beraber olu\u015fan Menier sendromu beyin t\u00fcm\u00f6rlerinin tipik bir lokalizasyonu sonucu meydana gelir.<\/p>\n
Beyin dokusundan \u00e7\u0131kan urlara gliom denir, erken belirti verirler. Beyin zarlar\u0131ndan olu\u015fan urlar yani meningiomlar beyne bas\u0131n\u00e7 yaparak, kendilerini g\u00f6sterirler, beyin dokusuna yay\u0131lmazlar. Sinirlerden kaynaklanan urlar ise n\u00f6rinom ad\u0131n\u0131 al\u0131rlar. Ayr\u0131ca beyin damarlar\u0131n\u0131n urla\u015fmas\u0131 ile meydana gelen hemangiomlar veya \u00e7e\u015fitli dokulardan olu\u015fan mikst urlar da vard\u0131r. Baz\u0131 hastal\u0131klar\u0131n neden oldu\u011fu sifiloma, t\u00fcberkiloma ve aktinomikoma gibi urlar da kafa i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclen di\u011fer urlard\u0131r.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu t\u00fcm\u00f6rlerin m\u00fc\u015fterek belirtileri kafa i\u00e7i bas\u0131nc\u0131n\u0131n artmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 \u015feklinde ba\u015flar. Birden ba\u015flayan a\u011fr\u0131 bazen birka\u00e7 dakika, bazen 1-2 saat s\u00fcr\u00fcp ge\u00e7er. \u00d6ks\u00fcr\u00fck, \u0131k\u0131nt\u0131, ba\u011f\u0131rma, ba\u015f hareketleri gibi nedenlerle ba\u015flayan a\u011fr\u0131larda vard\u0131r. Bulant\u0131s\u0131z kusmalar, nab\u0131z yava\u015flamas\u0131, g\u00f6rme bozukluklar\u0131, ruhsal de\u011fi\u015fmeler bulunabilir.<\/p>\n
T\u00fcm\u00f6rlerin motor alanlar\u0131 tutmas\u0131 halinde baz\u0131 reflekslerin kaybolmas\u0131, baz\u0131 reflekslerin armas\u0131 \u015feklinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, hatta fel\u00e7ler meydana gelebilir. Hipofizin eozinofil h\u00fccrelerinden \u00e7\u0131kan adenom \u015feklinde urlar gen\u00e7lerde jigantizm denen devli\u011fe, yeti\u015fkinlerde akromegali sendromuna yol a\u00e7arlar. Bazofil h\u00fccrelerin adenomu Cushing hastal\u0131\u011f\u0131na yani tansiyon y\u00fcksekli\u011fi, \u015fi\u015fmanl\u0131k, k\u0131llanma gibi belirtilere sebep olur. Hipofizin kromofob h\u00fccrelerinin adenomu ise hipopituitarizm sendromu yaparlar. Fr\u00f6chlich sendromu da denen bu hastal\u0131k erkeklerde seks\u00fcel isteksizlik ve sekonder seks karakterlerinde gerilme ve k\u0131llar\u0131n d\u00f6k\u00fclmesi gibi belirtiler meydana getirir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca ba\u015fka organlarda meydana gelen habis urlar\u0131n, \u00f6rne\u011fin akci\u011fer, meme, deri, ba\u011f\u0131rsak ve b\u00f6brek kanserlerinin (Hipernefrom) metastazlar\u0131 da beyinde yerle\u015fir. Beyin t\u00fcm\u00f6rlerinin baz\u0131lar\u0131 beyin cerrahlar\u0131 taraf\u0131ndan ameliyatla tedavi edilebilmekte, baz\u0131lar\u0131na ise ancak sitostatik ila\u00e7lar (BCNU,CCNU), kortikosteroidler veya radyasyon tedavisi uygulanabilmektedir.<\/p>\n
Beyin urlar\u0131 kan muayenesi, beyin-omurilik s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131n muayenesi, g\u00f6z dibi muayenesi ve r\u00f6ntgen muayenesi gibi yard\u0131mc\u0131 muayene y\u00f6ntemleriyle ve sinir hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 doktorlar\u0131n n\u00f6rolojik muayenesiyle te\u015fhis edilirler. Baz\u0131 hastalar\u0131n g\u00f6z dibi muayenelinde papilla \u00f6demi vard\u0131r. Ayr\u0131ca serebral arteriografi (anjiografi), elektroansefalografi yani beyin elektrosu, radiozizotop tetkikler (sintigrafi), ultrason, ventrik\u00fclografi, tomografi, termografi gibi daha \u00f6zel muayene ve te\u015fhis metotlar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kafatas\u0131n\u0131n i\u00e7inde, beyin zarlar\u0131yla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f, beyaz\u0131mt\u0131rak ve yumu\u015fak\u00e7a bir kitle durumundaki sinir organ\u0131. Duyum ve bilin\u00e7 merkezini olu\u015fturan beyin, insanlar\u0131 hayvanlardan ay\u0131ran en \u00f6nemli organd\u0131r. Bu bak\u0131mdan insan beyni hayvanlarda g\u00f6r\u00fclmeyen bilin\u00e7, konu\u015fma, sevin\u00e7, \u00fcz\u00fcnt\u00fc gibi olaylar\u0131 da bir merkezdir. D\u0131\u015f d\u00fcnya ile olan maddi ve manevi b\u00fct\u00fcn ili\u015fkiler, duyular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile beyne iletilir, orada …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2181,2520,2511,2515,2519,2518,2521,9231,5898,9227,9233,9234,9232,6009,9228,9230,9229],"class_list":["post-4104","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-bakteri","tag-beyin-ambolisi","tag-beyin-hastaliklari","tag-beyin-iltihabi","tag-beyin-kanamasi","tag-beyin-omurilik-sivisi","tag-beyin-travmasi","tag-beyin-trombozu","tag-beyin-tumorleri","tag-beyin-ve-beyin-hastaliklari","tag-hemianopsi","tag-hipernefrom","tag-komosyo","tag-lenfositler","tag-meninks","tag-serebral-hemoraji","tag-sinir-lifi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4104\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}