SEVR ANDLA\u015eMASI
\n(10 a\u011fustos 1920 )<\/p>\n
Bir taraftan i\u015fbu muahedede ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ola\u00acrak zikiredilen Britanya Imperatorlu\u011fu, Fransa ve italya ve Japonya ve i\u015fbu ba\u015fl\u0131ca devletlerle birlikte d\u00fcvel-i m\u00fcttefikay\u0131 te\u015fkil eden Ermenistan, Bel\u00e7ika, Yunanistan, Hicaz, Lehistan, Portekiz, Romanya, S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven ve \u00c7ekoslovakya :
\nDi\u011fer taraftan T\u00fcrkiye;
\nBir sulh muahedenamesi akdedebilmek \u00fczere h\u00fck\u00fbmet-i seniyenin talebine binaen, bast\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131ndan 30 te\u015frinievvel 1918 tarihinde T\u00fcrkiye’ye bir m\u00fctareke bahsedil\u00acdi\u011fine d\u00fcvel-i m\u00fcttefika i\u00e7lerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’ye kar\u015f\u0131 do\u011frudan do\u011fruya veya dolay\u0131siyle s\u00fcr\u00fcklendikleri ve men\u015fe-i sab\u0131k Avusturya-Macaristan h\u00fck\u00fbmet-i imperatoriye ve k\u0131rali-yesinin 28 temmuz 1914 tarihinde S\u0131rbistan’a vukubulan il\u00e2n-\u0131 harbi ile T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan 29 te\u015frinievvel 1914 tarihinde d\u00fc\u00acvel-i m\u00fcttefikaya kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan ve T\u00fcrkiye’nin m\u00fcttefiki Almanya taraf\u0131ndan idare olunan muhasamat\u0131 te\u015fkil eden harbin muh\u00ackem ve m\u00fcstahkem bir sulhe m\u00fcnkalip olmas\u0131n\u0131 arzu ettiklerine binaen bu hususta d\u00fcvel-i m\u00fcteakide kendi murahhaslar\u0131 olmak \u00fczere :
\nHa\u015fmetl\u00fb B\u00fcy\u00fck Britanya ve \u0130rlanda m\u00fcttehit K\u0131ratl\u0131\u011f\u0131 ve mave-ra-y\u0131 ebharda Britanya arazisi kiral\u0131 ve Hindistan imparatoru :
\nSir George Dixon Graham, K. S. V. O., Britanya Kiral\u0131n\u0131n Paris el\u00e7isi.
\n1 Sevr Andla\u015fmas\u0131 metni “Sevr – Devlet-i Aliye ile Sulh Muahedesi – 10 A\u011fustos 1920” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Konya’da \u00d6\u011f\u00fct Matbaas\u0131’nda 1336 – 1920 de bas\u0131lan n\u00fcshadan nakledilmi\u015ftir (T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi K\u00fct\u00fcphanesi; Es. No. 1339-153 ; Remi S. M. 130). Ancak, bu vesika tasdik edil\u00fcp Takvim-i Vekayi veya D\u00fcstur’da yay\u0131nlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in eldeki t\u00fcrkee bas\u0131l\u0131 metin as\u0131l olan frans\u0131zca metinle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi kitapl\u0131\u011f\u0131ndaki n\u00fcsha: Traite de Paix entre les Puissances Alliees et Associees et la Turquie signe le 10 ao\u00fbt 1920 \u00e2 Sevres (Texte Fran\u00e7ais, An\u015fjlais et \u0130talien) ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131makta ve Esas No, 1932-1308, Remiz: S. M. 543 de kav\u0131tl\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ve Kanada Dominyonu i\u00e7in:
\nSay\u0131n Sir George Halsey Perley, K. S. M. G., Birle\u015fik Ki ralli k
\nnezdinde Kanada y\u00fcksek komiseri. Ve Avusturalya i\u00e7in: \u00c7ok say\u0131n Andrew Fischer, Birle\u015fik K\u0131rall\u0131k nezdinde Avusturya
\ny\u00fcksek komiseri.
\nVe Yeni Zelanda Dominyonu i\u00e7in: Sir George Dixon Graham, K. S. V. O., Britanya kiral\u0131n\u0131n Paris
\nel\u00e7isi.
\nVe M\u00fcttehit Afrika-y\u0131 Cenubi i\u00e7in: M. Reginald Andrew Blankenberg, O. B. E., Birle\u015fik K\u0131rall\u0131k
\nnezdinde y\u00fcksek komiserlik vazifelerini yapmakta. Ve Hindistan i\u00e7in:
\nSir Arthur Hirtzel, K. S. B., Hindistan i\u015fleri m\u00fcste\u015far yard\u0131mc\u0131s\u0131. Fransa Reisicumhuru:
\nM. Alexandre Millerand, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131; M. Frederic Fran\u00e7ois-Marsal, Maliye Bakan\u0131 ; M. Auguste Paul-Louis Isaac, Ticaret ve Sanayi Bakan\u0131, M. Jules Cambon, Fransa B\u00fcy\u00fck el\u00e7isi, M. Georges Maurice Paleologue, Fransa B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi, D\u0131\u015fi\u015fleri
\nBakanl\u0131\u011f\u0131 umumi k\u00e2tibi. Ha\u015fmetl\u00fb \u0130talya Kiral\u0131: Kont Lelio Bonin Longare, K\u0131rall\u0131k ayan \u00fcyesi, Ha\u015fmetl\u00fb italya
\nkiral\u0131n\u0131n Paris fevkal\u00e2de ve murahbas B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi. General Giovanni Marietti, Y\u00fcksek Harp \u015e\u00fbras\u0131nda \u0130talyan
\naskeri temsilcisi. Ha\u015fmetl\u00fb Japonya \u0130mparatoru:
\nVikont Chinda, Ha\u015fmetl\u00fb Japonya Imperatorunun Londra fev\u00ackal\u00e2de ve murahhas B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi. M. K. Matsui, Ha\u015fmetl\u00fb Japonya Imperatorunun Paris fevkal\u00e2de
\nve murahhas B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi. Ermenistan Reisicumhuru: M. Avetis Aharonian, Ermenistan Cumhuriyeti Delegasyonu
\nba\u015fkan\u0131.
\nHa\u015fmetl\u00fb Bel\u00e7ika kiral\u0131: M. Jules van den Heuvel, fevkal\u00e2de temsilci ve murahhas el\u00e7i,
\nDevlet Bakan\u0131. M. Rolin Jaequemyns, Devlet Husus\u00ee Hukuku Enstit\u00fcs\u00fc \u00fcyesi,
\nBel\u00e7ika Delegasyonu Umum\u00ee K\u00e2tibi.<\/p>\n
Ha\u015fmetl\u00fb Yunan Kiral\u0131:
\nM. Eleftherios K. Veniselos, Bakanlar Kurulu Ba\u015fkan\u0131.
\nM. Athos Romanos, Ha\u015fmetl\u00fb Elenler Kiral\u0131n\u0131n Paris fevkal\u00e2de
\nTemsilcisi ve murahhas El\u00e7isi. Ha\u015fmtl\u00fb Hicaz Kiral\u0131:
\nLehistan Reisicumhuru:
\nKont Maurice Zamoyski, Polonya Cumhuriyeti Paris fevkal\u00e2de temsilcisi ve murahhas el\u00e7isi,
\nM. Erasme Piltz.
\nPortekiz Reisicumhuru :
\nDoktor Affonso Augusto da Costa, Bakanlar Kurulu Eski Ba\u015fkam.
\nHa\u015fmetl\u00fb Romanya Kiral\u0131:
\nM. Nicolae Titulescu, Maliye Bakan\u0131.
\nPrens Dimitrie Ghika, Ha\u015fmetl\u00fb Romanya Kiral\u0131n\u0131n Paris fev\u00ackal\u00e2de temsilcisi ve murahhas el\u00e7isi.
\nHa\u015fmetl\u00fb S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven Kiral\u0131:
\nM. Nicolas P. Pachitch, Bakanlar Kurulu Eski Ba\u015fkan\u0131.
\nM. Ante Trumbic, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131.
\n\u00c7ekoslovak Reisicumhuru:
\nM. fidouard Benes, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131,
\nM. Stephen Osusky, \u00c7ekoslovak Cumhuriyetinin Londra fevka\u00acl\u00e2de temsilcisi ve murahhas el\u00e7isi.
\nT\u00fcrkiye:
\nHadi Pa\u015fa, Ayan \u00fcyesi.
\nR\u0131za Tevfik Bey, Ayan \u00fcyesi,
\nRe\u015fad Halis Bey, T\u00fcrkiye’nin Bern fevkal\u00e2de temsilcisi ve mu\u00acrahhas el\u00e7isi. Tayin etmi\u015flerdir.
\nMurahhasin-i m\u00fc\u015far\u00fcnileyhim usul\u00fcne muvaf\u0131k olan ruh\u00acsatnamelerini teati ettikten sonra ahk\u00e2m-\u0131 \u00e2tiyeyi kararla\u015ft\u0131r\u00acm\u0131\u015flard\u0131r.
\nt\u015fbu muahedenin mevki-i icraya vaz’\u0131 tarihinden itibaren
\nhal-i harp hitam bulacakt\u0131r.
\nBu andan itibaren i\u015fbu muahedede m\u00fcnderi\u00e7 kuyut taht\u0131nda
\nd\u00fcvel-i m\u00fcttefika ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda m\u00fcnasebat-\u0131 resmiye
\nba\u015fl\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n
BlR\u00ceNC\u00ce B\u00c2B1
\nCemiyet-i Akvam Ahidnamesi
\nD\u00fcvel-i m\u00fcteakide, beynelmilel i\u015ftirak-i mesainin inki\u015faf\u0131 ve milletlere sulh ve meniyetin temini i\u00e7in harbe tevess\u00fcl etme\u00acmek \u00fczere baz\u0131 taahh\u00fcdat\u0131n kabul\u00fc adil ve namus \u00fczerine m\u00fc\u00acesses m\u00fcnasebat-\u0131 beynelmilelin alenen icras\u0131 badema h\u00fck\u00fbmat\u00e7a bilfiil rehber-i hareket ittihaz olunacak kavaid-i hukuk-\u0131 d\u00fcvelin tamamile meriyeti, akvam-\u0131 m\u00fcteazz\u0131venin m\u00fcnasebat-\u0131 m\u00fcte-kabilelerinde adlin h\u00fck\u00fcmran\u0131 ve muahedattan m\u00fcnbeis k\u00e2ffe-i tahh\u00fcdat\u0131n harfiyen meriyeti muktazi oldu\u011funa binaen Cemiyet-i Akvam\u0131 tesis eden i\u015fbu ahidnameyi kabul eylemi\u015flerdir.
\nMadde 1 \u2014 Cemiyetin \u00e2za-y\u0131 asliyesi, i\u015fbu ahidnameye vaz\u0131-\u00fclimza olanlardan muahedeye merbut cevtelde esamisi muharrer olanlar ile kezalik melfufta esamisi mezk\u00fbr olup da ahidnamenin mevki-i meriyete vaz’\u0131ndan itibaren iki mah zarf\u0131nda kitabete tevdi ve cemiyetin di\u011fer azas\u0131na tebli\u011f edilecek olan bir beyan\u00acname ile hi\u00e7 bir kayd-\u0131 ihtiraz\u0131 taht\u0131nda olmayarak i\u015fbu ahidna\u00acmeye i\u015ftiraki kabul eden h\u00fck\u00fcmetlerdir. Kendini serbest\u00e7e idare eden ve melfuf cetvelde zikir edilmeyen her hangi bir devlet, dominyon yahut m\u00fcstemleke, heyetin s\u00fcl\u00fcsan\u0131 taraf\u0131ndan Ce\u00acmiyete kabul\u00fcne karar verildi\u011fi takdirde taahh\u00fcdat-\u0131 beynel-mileliyeye samim\u00ee bir surette riayat edece\u011fine dair teminat-\u0131 ha\u00ackikiye vermek ve kuva-y\u0131 harbiye, bahriye ve havaiyesi hakk\u0131nda cemiyetin nizamat\u0131n\u0131 kabul eylemek \u015fartile Cemiyete dahil ola\u00acbilir. Cemiyetin her bir \u00e2zas\u0131 iki sene evvel mal\u00fbmat vererek Cemiyetten \u00e7ekilebilir. Ancak hin-i m\u00fcfarekat\u0131nda i\u015fbu ahidna\u00acmenin tahmileyledi\u011fi taahh\u00fcdat da dahil olmak \u00fczere bilc\u00fcmle taahh\u00fcdat-\u0131 beynelmileliyeyi ifa eylemi\u015f olmak \u015fartt\u0131r.
\nMadde 2 \u2014 Cemiyet, maiyetinde daim\u00ee bir Daire-i Kitabet bulunan bir heyet ve bir Meclis vas\u0131tasile i\u015fbu ahidnamede tayin edildi\u011fi ve\u00e7hile icra-y\u0131 vazife eder.
\nMadde 3 \u2014 Heyet, \u00e2za-y\u0131 Cemiyetin m\u00fcmessillerinden m\u00fcte\u00ac\u015fekkildir. Evkat-\u0131 muayyenede ahvalin icabettirdi\u011fi di\u011fer her
\n1 Burada T\u00fcrk\u00e7e metinde “k\u0131s\u0131m” yaz\u0131l\u0131d\u0131r ; Frans\u0131zca metinde “Partie” kelimesi vard\u0131r. Ancak ilerki b\u00f6l\u00fcmlerde ayni Frans\u0131zca kelime yerine “B\u00e2b” kelimesi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun i\u00e7in T\u00fcrk\u00e7e metin “Partie = B\u00e2b” olarak d\u00fczeltilmi\u015ftir.<\/p>\n
zaman Cemiyetin merkezinde yahut tayin olunabilecek di\u011fer bir mahalde i\u00e7tima eder. Heyet Cemiyet-i Akvam’m saha-i faa\u00acliyetine dahil olan veyahut sulh-\u0131 \u00e2leme tesir eden k\u00e2ffe-i me-sail hakk\u0131nda ita-y\u0131 h\u00fckme sal\u00e2hiyettard\u0131r. Cemiyet-i Akvam’\u0131n her \u00e2zas\u0131 heyette \u00fc\u00e7ten fazla m\u00fcmessil bulunduramaz. Ve ancak bir reye maliktir.
\nMadde 4 \u2014 Meclis, ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ve m\u00fc\u015farikenin ve Cemiyetin di\u011fer d\u00f6rt azas\u0131n\u0131n m\u00fcmessillerinden m\u00fcrekkeptir. Cemiyetin i\u015fbu d\u00f6rt \u00e2zas\u0131 heyet itarafmdan serbest\u00e7e ve her istedi\u011fi zamanlarda tayin olunur. Meclis taraf\u0131ndan ilk tayin vaki oluncaya kadar Bel\u00e7ika, Brezilya, ispanya ve Yunanistan murahhaslar\u0131 meclis \u00e2zas\u0131ndan bulunurlar. Ekseriyet-i heyetin tasvibile Meclis Cemiyetin di\u011fer azas\u0131n\u0131 tayin edebilecek ve bu \u00e2za Mecliste suret-i daimede haz\u0131r bulunacakt\u0131r. Meclis yine ekseriyet-i heyetin tasvibile Mecliste temsil edilmek i\u00e7in Heyet taraf\u0131ndan intihap olunacak Cemiyet azas\u0131n\u0131n adedini tezyit edebilir. Meclis, icabettik\u00e7e ve laekal senede bir defa Cemiyetin merkezinde veya irae olunacak sair bir mahalde i\u00e7tima eder. Meclis, Cemiyetin saha-i faaliyetine dahil olan ve sulh-\u0131 \u00e2leme icra-y\u0131 tesir eden k\u00e2ffe-i mesail hakk\u0131nda ita-y\u0131 h\u00fckme sal\u00e2hi\u00acyettard\u0131r. Mecliste temsil edilmeyen \u00e2za-y\u0131 Cemiyetten herhan\u00acgisi hassatan kendisini al\u00e2kadar eden bir mesele Meclise arzo-lundu\u011fu zaman Meclise bir m\u00fcmessil izam\u0131na davet olunur. Mecliste temsil edilen Cemiyetin her bir azas\u0131n\u0131n bir reyi ve bir m\u00fcmessili bulunur.
\nMadde 5 \u2014 \u00ee\u015fbu ahidname veyahut i\u015fbu muahedename ahk\u00e2m\u0131na sarahaten muhalif ahk\u00e2m bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde He\u00acyetin veya Meclisin kararlar\u0131 i\u00e7timada temsil edilen Cemiyet azas\u0131n\u0131n ittifak-\u0131 \u00e2r\u00e2s\u0131 ile ittihaz olunur. Nokat-\u0131 hususiye hak\u00ack\u0131nda icra-y\u0131 tahkikata memur komisyonlar\u0131n tayini hususu da dahil oldu\u011fu halde Heyet veya Meclisin i\u00e7timalar\u0131nda mevzuu-xxxxx olan usule ait mesail Heyet veya Meclis taraf\u0131ndan hal ve faslolunur ve i\u00e7timada haz\u0131r bulunan Cemiyet azas\u0131n\u0131n ek\u00acseriyeti taraf\u0131ndan karara rabtolunur. Gerek Heyetin ve gerek Meclisin birinci i\u00e7timai Amerika H\u00fck\u00fbmat-\u0131 M\u00fcttefikas\u0131 Reisinin daveti \u00fczrine vaki olacakt\u0131r.
\nMadde 6 \u2014 Daim\u00ee Kitabet Dairesi cemiyetin merkezinde bulunur. Bu Kitabet Dairesi, bir K\u00e2tib-i Umum\u00ee ve l\u00fczumu
\nF. 34<\/p>\n
kadar k\u00e2tipler ve heyet-i m\u00fcstahdiminden m\u00fcrekkeptir. \u00eelk K\u00e2tib-i Umum\u00ee muahedeye merbut varakada g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunu istihl\u00e2f edecek K\u00e2tib-i Umum\u00ee, heyetin ekseriyetinin tasvibi ile Meclis taraf\u0131ndan tayin olunacakt\u0131r. Daire-i Kitabet ketebesile heyet-i m\u00fcstahdimin Meclisin tasvibi ile K\u00e2tib-i Umum\u00ee taraf\u0131n\u00acdan tayin olunur. Cemiyetin K\u00e2tib-i Umumisi ayn\u0131 zamanda Heyetin ve Meclisin de K\u00e2tibi Umumisidir. Heyet-i tahririyenin masarifi Umum\u00ee Posta ittihad\u0131 Beynelmilel Kalemi i\u00e7in muay\u00acyen nisbet dahilinde \u00e2za-yi Cemiyet taraf\u0131ndan tesviye olunur.
\nMadde 7 \u2014 Cemiyetin merkezi Cenevre’de tesis olunmu\u015ftur. Meclis her zaman merkezini di\u011fer herhangi mahalde tesis i\u00e7in bir karar verebilir. Kitabet dairesi de dahil oldu\u011fu halde Cemi\u00acyetin bilc\u00fcmle vazaifine veyahut hidemat\u0131na erkek ve kad\u0131n alesseviye kabul olunur. Cemiyet azas\u0131n\u0131n m\u00fcmessilleri ve me\u00acmurlar\u0131 ifa-y\u0131 vazife halinde diplomasi imtiyazat ve muafiyattan m\u00fcstefit olurlar. Cemiyet taraf\u0131ndan ve Cemiyete ait hidemat ve i\u00e7timaattan dolay\u0131 i\u015fgal olunan mebani ve arazi tecav\u00fczden masundur.
\nMadde 8 \u2014 Teslihat-\u0131 milelin asayi\u015f-i mill\u00ee ve bir hareket-i m\u00fc\u015fterekenin icap ettirece\u011fi taahh\u00fcdat-\u0131 d\u00fcveliye icras\u0131 ile ka\u00acbili telif olacak bir had-di asgariye tenzili sulh ve m\u00fcsalemetin muhafazas\u0131 i\u00e7in muktazi oldu\u011fu Cemiyet \u00e2zas\u0131 taraf\u0131ndan tasdik edilir.
\nMeclis her devletin mevki-i co\u011frafisini ve ahval-i hususi-yesini nazar\u0131 itibare alarak h\u00fck\u00fbmat-i muhtelife taraf\u0131ndan tetkik ve ittihaz-\u0131 karar olunmak \u00fczere bu tenzile ait pl\u00e2nlar\u0131 ihzar eyler. Mezk\u00fbr pl\u00e2nlar\u0131n yeniden tetkiki ve indelhace l\u00e2ekal on senede bir defa tekrar tetkiki icap eder.
\nPl\u00e2nlar\u0131n h\u00fck\u00fbmat-\u0131 muhtelife taraf\u0131ndan kabul\u00fcnden sonra bu suretle haddi tayin edilen teslihat mikdar\u0131 Meclisin rizas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n tecav\u00fcz edilmeyecektir. Cemiyetin \u00e2zas\u0131 m\u00fchimmat ve levaz\u0131m-\u0131 harbiyenin husus\u00ee surette imalinin itirazat-\u0131 vahi-meye b\u00e2is oldu\u011funu nazar-\u0131 dikkate alarak bu husustaki ne-tayic-i m\u00fcessifeden tevekkiye hadim tedabire tevess\u00fcl vazifesini, emniyetleri i\u00e7in muktazi m\u00fchimmat ve levaz\u0131mat\u0131 imal edeme\u00acyen \u00e2za-y\u0131 Cemiyetin ihtiyacat\u0131 nazar-\u0131 itibare al\u0131nmak \u015fartile Meclise tevdi ederler. Cemiyetin \u00e2zas\u0131 teslihatlar\u0131n\u0131n mikyas\u0131na, berr\u00ee ve bahr\u00ee ve hava\u00ee programlar\u0131na ve harpte istimale salih<\/p>\n
sanayilerinin mikdar\u0131na m\u00fcteallik k\u00e2ffe-i mal\u00fbmat\u0131 begayet sa\u00acmim\u00ee ve tam bir surette teati etme\u011fi taahh\u00fct ederler.
\nMadde 9 \u2014 1 ve 8 inci maddelerin ahk\u00e2m\u0131n\u0131n icras\u0131 ve su-ret-i umumiyede asker\u00ee ve bahr\u00ee ve hava\u00ee mesail hakk\u0131nda m\u00fc\u00actal\u00e2as\u0131n\u0131 Meclise beyan etmek \u00fczere daim\u00ee bir komisyon te\u015fkil olunacakt\u0131r.
\nMadde 10 \u2014 Cemiyetin \u00e2zas\u0131 bilumum \u00e2za-y\u0131 Cemiyetin Cemiyete tamamiyet-i m\u00fclkiyelerile hal-i haz\u0131rdaki istikl\u00e2l-i si\u00acyasilerine riayet ve bunlar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc tecav\u00fczat-\u0131 hariciyeye kar\u015f\u0131 muhafaza eyleme\u011fi taahh\u00fct ederler. Bir tecav\u00fcz vukuu veya tecav\u00fcz tehdidi veyahut tehlikesi mevcut oldu\u011fu takdirde Meclis i\u015fbu taahh\u00fcd\u00fcn icras\u0131n\u0131 temin vasaitine tevess\u00fcl eder.
\nMadde 11 \u2014 Cemiyet \u00e2zas\u0131ndan birine gerek do\u011frudan do\u011f\u00acruya taal\u00fbk etsin gerek etmesin her bir harp veya tehlike-i harp b\u00fct\u00fcn Cemiyeti al\u00e2kadar edece\u011fi ve Cemiyetin sulh-\u0131 mileli su-ret-i m\u00fcessirede muhafazaya hadim tedabiri ittihaz eylemesi l\u00e2z\u0131m gelece\u011fi sarahaten beyan olunur. Bu gibi ahvalde K\u00e2tib-i Umum\u00ee cemiyet \u00e2zas\u0131ndan herhangi birinin talebi \u00fczerine Mec\u00aclisi derhal i\u00e7timaa davet eder. Bundan maada m\u00fcnasebat-\u0131 d\u00fc-veliyeye icra-y\u0131 tesir etmek mahiyetini haiz olan ve binnetice sulh ve m\u00fcsalemeti veyahut bu sulh ve m\u00fcsalemetin mevkuf-\u0131 aleyhi olup beynelakvam h\u00fcsn-i amizi\u015fi ihl\u00e2l edecek olan k\u00e2ffe-i vekayi hakk\u0131nda Heyetin veyahut Meclisin nazar-\u0131 dikkatini bir suret-i dostanede celbetme\u011fe Cemiyet \u00e2zas\u0131ndan her birinin hakk\u0131 oldu\u011fu dahi beyan olunur.
\nMadde 12 \u2014 B\u00fct\u00fcn \u00e2za-y\u0131 Cemiyet, aralar\u0131nda inkita-\u0131 m\u00fc-nasebat\u0131 tevlit edecek mahiyette bir ihtil\u00e2f\u0131n tahadd\u00fcs\u00fc halinde \u0131htil\u00e2f-\u0131 mezk\u00fbru ya hakeme veyahut Meclisin tetkikine tevdi etme\u011fi m\u00fcttefikan kararla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Kezalik hi\u00e7 bir ve\u00e7hile ha\u00ackemlerin karar\u0131n\u0131n veyahut Meclisin raporunun itas\u0131ndan itiba\u00acren \u00fc\u00e7 ay m\u00fchletin inkizas\u0131ndan evvel harbe m\u00fcracaat eyleme\u00acmek hususunu dahi kararla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Bu maddede mezk\u00fbr bil\u00acc\u00fcmle ahvalde hakemlerin karar\u0131n\u0131n m\u00fcnasip bir m\u00fcddet zar\u00acf\u0131nda itas\u0131 ve Meclis raporunun ihtil\u00e2f\u0131n Meclise tevdi-i g\u00fcn\u00fcnden itibaren alt\u0131 mah zarf\u0131nda tanzimi iktiza eder.
\nMadde 13 \u2014 Aza-y\u0131 Cemiyet, beyinlerinde kendi itikatlar\u0131na g\u00f6re hakem marifetile kabil-i tesviye olan bir ihtil\u00e2f zuhur eder ve bu ihtil\u00e2f, diplomasi tarikile mucib-i memnuniyet bir surette<\/p>\n
hal ve tesviye edilemezse bu meselenin tamamile hakeme hava\u00aclesini kararla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Bir muahedenin hukuk-\u0131 d\u00fcvelin her nokta-i nazar\u0131ndan tefsirine ve subutu takdirinde bir taahh\u00fcd-\u0131 d\u00fcvelinin inkita\u0131n\u0131 mucip olacak her nevi h\u00e2disat\u0131n tahakkukuna veyahut b\u00f6yle bir ink\u0131ta\u0131n istilzam eyleyece\u011fi tamirin v\u00fcsat veya mahi\u00acyetine taall\u00fbk eden bu gibi ihtil\u00e2fat\u0131n suret-i umumiyede hakem vas\u0131tasile kabil-i hal ihtil\u00e2fat meyan\u0131nda bulundu\u011fu beyan olunur.
\nDavan\u0131n tevdi olundu\u011fu hakem mahkemesi tarafeynce tayin edilen veya mukavel\u00e2t-\u0131 m\u00fctekaddimede musarrah bulunan bir mahkemedir.
\nCemiyet \u00e2zas\u0131 ita olunan h\u00fck\u00fcmleri h\u00fcsn-i niyetle icra ey\u00acleme\u011fi ve bu h\u00fck\u00fcmlere tevfik-i hareket eden Cemiyet \u00e2zas\u0131n\u00acdan herhangi birine kar\u015f\u0131 harbe m\u00fcracaat etmeme\u011fi taahh\u00fct ederler. H\u00fckm\u00fcn adem-i icras\u0131 halinde Meclis h\u00fckm\u00fcn temin-i icras\u0131na s\u00e2lih tedabiri teklif eder.
\nMadde 14 \u2014 Meclis, beynelmilel daim\u00ee bir Mahkeme-i Ad\u00acliye l\u00e2yihas\u0131n\u0131 ihzar ve \u00e2za-y\u0131 Cemiyete tevdie memurdur. Bu mahkeme bir mahiyet-i beynelmileliyeye haiz olup tarafinin ken\u00acdisine tevdi edece\u011fi k\u00e2ffe-i ihtil\u00e2fat\u0131 r\u00fcyet edecektir. Meclis veya Heyet taraf\u0131ndan kendisine havale olunacak her nevi ihtil\u00e2fat ve nokat hakk\u0131nda da isti\u015far\u00ee m\u00fctal\u00e2at\u0131 beyan eyleyecektir.
\nMadde 15 \u2014 \u00c2za-y\u0131 Cemiyet aras\u0131nda inkita-\u0131 m\u00fcnasebat\u0131 tevlit edecek bir ihtil\u00e2f tahadd\u00fcs eder ve i\u015fbu ihtil\u00e2f 13 \u00fcnc\u00fc maddede musarrah hake’me havale edilmezse ihtil\u00e2f-\u0131 mezk\u00fbrun Meclise tevdii \u00e2za-y\u0131 Cemiyet\u00e7e mukarrerdir. Bu hususta azadan birinin bu ihtil\u00e2ftan tahkikat ve tetkikat-\u0131 m\u00fckemmele icras\u0131 z\u0131mn\u0131nda k\u00e2ffe-i tedabire tevess\u00fcl edecek olan K\u00e2tib-i Umumiyi haberdar etmesi k\u00e2fidir. Tarafin m\u00fcddet-i kalile-i m\u00fcmk\u00fcne zarf\u0131nda davalar\u0131n\u0131n bilc\u00fcmle vaka-yi m\u00fcteferrias\u0131 ve evrak-\u0131 m\u00fcsbitesini cami bir fezlekeyi K\u00e2tib-i Umumiye tevdi eylerne-lidirer. Meclis bu fezlekenin hemen ne\u015frini emir edebilir.
\nMeclis ihtil\u00e2f\u0131n hal ve tesviyesini temine sarf-\u0131 mesai eder ve husul-i muvaffakiyet halinde vekayi-i ve bunlara ait izahat-\u0131 muktaziyeyi ve suver-i tesviyeyi m\u00fcbeyyin bir fezlekeyi m\u00fcna-sib g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve\u00e7hile ne\u015freder. \u0130htil\u00e2f hal edilemedi\u011fi takdirde ih\u00actil\u00e2f\u0131n esbab\u0131n\u0131 ve bu i\u015fte en m\u00fcnasib ve en mukarin-i adalet g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc suret-i tesviyeyi bildirmek \u00fczere ister ittifak-\u0131 \u00e2r\u00e2 veya ekseriyet-i \u00e2r\u00e2 ile kararla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 raporu tanzim ve ne\u015freder.<\/p>\n
Mecliste bulunan Cemiyet \u00e2zas\u0131ndan her biri esbab-\u0131 ihtil\u00e2f ve mukarrerat-\u0131 zatiyesini m\u00fcbeyyin bir rapor ne\u015fredebilir. Mec\u00aclisin raporu, tarafin m\u00fcmessillerinin reyi hari\u00e7 oldu\u011fu halde m\u00fcttefikan kabul olundu\u011fu takdirde Cemiyet \u00e2zas\u0131 mezk\u00fbr ra\u00acpor ahk\u00e2m\u0131na tevfik-i hareket eden taraf aleyhine harbe giri\u015f\u00acmeme\u011fi taahh\u00fct ederler. Meclis tarafin-i m\u00fcnazi\u00fcnfihadan her birinin m\u00fcmessillerinden maada di\u011fer umum azas\u0131na raporunu kabul ettiremedi\u011fi takdirde Cemiyet \u00e2zas\u0131 hak ve adaletin muhafazas\u0131 emrinde m\u00fcnasib g\u00f6recekleri ve\u00e7hile hareket etmek hakk\u0131n\u0131 muhafaza ederler.
\nTarafinden biri ihtil\u00e2f\u0131n, hukuk-\u0131 d\u00fcvelin tamamile kendi sal\u00e2hiyetine terk etti\u011fi bir meseleye taall\u00fbk etti\u011fini iddia eder ve bu iddia Meclis taraf\u0131ndan kabul edilecek olursa meclis bu keyfiyeti bir raporda bast ve temhit eylemekle beraber bir g\u00fbna suret-i tesviyeyi tavsiye eylemez.
\nMeclis i\u015fbu maddede tasrih olunan ahvalin k\u00e2ffesinde ihti\u00acl\u00e2f\u0131 Heyete havale edebilir. Kezalik Heyet taraf\u00eenden birinin istidas\u0131 \u00fczerine ihtil\u00e2f\u0131 tetkik edebilecektir. \u00ee\u015fbu istida ihtil\u00e2f\u0131n Meclise tevdi olundu\u011fu g\u00fcnden itibaren 14 g\u00fcn zarf\u0131nda takdim olunmal\u0131d\u0131r. Heyete tevdi olunan her meselede Meclisin fiil-i hareket ve sal\u00e2hiyetine taall\u00fbk eden bu madde ile 12 inci mad\u00acdenin ahk\u00e2m\u0131 Heyetin fiil ve hareket ve sal\u00e2hiyetin de tatbik olunur. Her meselede taraf\u0131n m\u00fcmessilleri hari\u00e7 olmak \u00fczere Mec\u00acliste bulunan \u00e2za-y\u0131 cemiyet m\u00fcmessillerinin tasvibi ve di\u011fer \u00e2za-y\u0131 cemiyetin ekseriyet-i \u00e2r\u00e2s\u0131 ile heyet taraf\u0131ndan tanzim olunan rapor taraf\u0131n m\u00fcmessillerinden gayri di\u011fer \u00e2zasn\u0131n itti-fak-\u0131 \u00e2r\u00e2s\u0131 ile Meclis taraf\u0131ndan tanzim olunan raporun h\u00fck\u00fcm ve kuvveti gibi bir h\u00fck\u00fcm ve kuvveti haizdir.
\nMadde 16 \u2014 \u00c2za-y\u0131 Cemiyetten biri 12 inci, 13 \u00fcnc\u00fc veyahut 15 inci maddelerdeki taahh\u00fcdat hil\u00e2f\u0131na olarak muharebeye m\u00fcracaat etti\u011fi takdirde Cemiyetin di\u011ferb\u00fct\u00fcn \u00e2zas\u0131 aleyhine bilfiil harp ika eylemi\u015f addolunur. Bunlar derhal kendisile b\u00fct\u00fcn m\u00fcnasebat-\u0131 ticariye ve maliyelerini kat ve kendi tebealeriyle ahidnameyi nakzeden h\u00fck\u00fcmet tebeas\u0131 aras\u0131ndaki k\u00e2ffe-i m\u00fcna-sebat\u0131 men etme\u011fi ve bu h\u00fck\u00fcmet tebeas\u0131 ile Cemiyet-i Akvam’a dahil bulunan ve bulunmayan di\u011fer devletlerin her birinin bey\u00acninde bilc\u00fcmle m\u00fcnasebat-\u0131 maliye, ticariye veyahut \u015fahsiyeyi men etme\u011fi taahh\u00fct ederler.<\/p>\n
Bu takdirde Meclis taahh\u00fcdat-\u0131 Cemiyetin infaz\u0131na tahsis olunan kuva-y\u0131 m\u00fcsellehaya cemiyet azas\u0131n\u0131n hangi bahr\u00ee ve hava\u00ee asker\u00ee kuvvetler ile i\u015ftirak edece\u011fini al\u00e2kadar olan muhtelif h\u00fck\u00fcmetlere tavsiye etmek vazifesile m\u00fckelleftir.
\nBundan maada \u00e2za-y\u0131 Cemiyet i\u015fbu madde mucibince itti\u00achaz olunacak tedabir-i iktisadiye ve maliyenin tatbikat\u0131ndan tahadd\u00fcs edecek zayiat ve mehaziri had-di asgariye tenzil i\u00e7in yekdi\u011ferine kar\u015f\u0131 m\u00fczaherat-\u0131 m\u00fctekabilede bulunma\u011f\u0131 kararla\u015f\u00act\u0131r\u0131r. Aza-y\u0131 Cemiyet, ahidnameyi nakzeden devlet taraf\u0131ndan kendilerinden biri aleyhine ittihaz olunan bir tedbir-i mahsusa mukavemet i\u00e7in kezalik yekdi\u011ferine m\u00fctekabildi zahir olacakt\u0131r. Aza-y\u0131 Cemiyet taahh\u00fcdat-\u0131 Cemiyeti tenfiz i\u00e7in icra olunan bir hareketi m\u00fc\u015fterekeye i\u015ftirak eyleyen \u00e2za-y\u0131 cemiyetten her hangi birine ait kuvvetlerin kendi arazilerinden m\u00fcrurlar\u0131n\u0131 teshil etmek \u00fczere tedabir-i muktaziyeye tevess\u00fcl ederler.
\nAhidnameden m\u00fcnbais taahh\u00fcdat\u0131n nakz\u0131ndan dolay\u0131 mesul olan her bir \u00e2za Cemiyetten ihra\u00e7 olunabilir. \u00eehra\u00e7 keyfiyeti Mec\u00acliste bulunan di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00e2za-y\u0131 Cemiyetin \u00e2r\u00e2s\u0131 ile ittihaz olunur.
\nMadde 17 \u2014 Yaln\u0131z biri Cemiyete dahil bulunan veyahut her ikisi de Cemiyetin \u00e2zas\u0131ndan olmayan iki devlet aras\u0131nda ihtil\u00e2f tekevv\u00fcn etti\u011fi takdirde Cemiyete dahil olmayan devlet veya devletler ihtil\u00e2f\u0131n tesviyesi i\u00e7in Meclis taraf\u0131ndan tensib olunan \u015feraite tevfikan kendi azas\u0131na tahmil olunan taahh\u00fcdata tabi olma\u011fa davet olunurlar. D\u00e2vet-i vak\u0131a kabul olundu\u011fu halde 12 il\u00e2 16 inci maddeler ahk\u00e2m\u0131 Meclis\u00e7e l\u00fczum g\u00f6r\u00fclecek tadil\u00e2t ile tatbik olunur. Davetname irsal olunur olunmaz Meclis esbab-\u0131 ihtil\u00e2f hakk\u0131nda icra-y\u0131 tahkikata m\u00fcbaderet eder ve hadise-i mahsusada kendisince ahsen ve en m\u00fcessir g\u00f6r\u00fcnen teedbiri itti\u00achaz eyler.
\nDavet edilen devlet ihtil\u00e2f\u0131n halli i\u00e7in Cemiyet azas\u0131n\u0131n taah-h\u00fcdat\u0131n\u0131 kabulden istink\u00e2f ederek \u00e2za-y\u0131 Cemiyetten biri aley\u00achine harbe tevess\u00fcl ederse 16 inci madde ahk\u00e2m\u0131 kendi hakk\u0131nda mabih\u00fcttatbik olunur. Davet edilen tarafeyn ihtil\u00e2f\u0131n halli i\u00e7in Cemiyet azas\u0131n\u0131n taahh\u00fcdat\u0131n\u0131 kabulden istink\u00e2f eyledikleri su\u00acrette Meclis muhasamata mani olacak ve ihtil\u00e2f\u0131n hallini inta\u00e7 edecek her g\u00fbna teklifat-\u0131 dermeyen her g\u00fbna tedabiri ittihaz ve dermeyan edebilir.<\/p>\n
Madde 18 \u2014 Cemiyet \u00e2zas\u0131ndan biri taraf\u0131ndan atiyen akd-olunacak herhangi bir muahedename veya taahh\u00fcdame-i d\u00fcveli Kitabet dairesince derhal kay\u0131t ve tescil ve s\u00fcrat-i m\u00fcmk\u00fcne ile ne\u015fredilmelidir. Bu muahedename veya taahh\u00fctname-i d\u00fcve\u00acliden hi\u00e7 biri kay\u0131t ve tescil olununcaya kadar vacib\u00fclicra ol\u00acmayacakt\u0131r.
\nMadde 19 \u2014 Heyet, \u00e2za-y\u0131 Cemiyeti gayr-i kabil-i tatbik bir hal kesbeden ve idameleri sulh ve m\u00fcsalemet-i \u00e2lemi bir muha\u00actaraya ilka edebilecek olan muahedenamelerle vaziyat-\u0131 d\u00fcveli-yeyi aras\u0131ra yeniden tetkike davet edebilir.
\nMadde 20 \u2014 Aza-y\u0131 Cemiyet kendilerine m\u00fcnferiden taal\u00acl\u00fbk eden hususatta i\u015fbu ahidnamenin miyanelerinde mevcut olup ahk\u00e2mile gayr-i kabil-i telif olan bilumum taahh\u00fcdat ve itil\u00e2fat\u0131 fesh ve ilga etti\u011fini tasdik eder. Ve \u00fceride taahh\u00fcdat ve iltil\u00e2fat-\u0131 m\u00fcmasile akdetmeme\u011fi resmen taahh\u00fct eylerler. Azadan biri Cemiyette duhulundan mukaddem ahidname ahk\u00e2\u00acmile gayr-i kabil-i telif bir tak\u0131m taahh\u00fcdat deruhde etmi\u015f ise i\u015fbu taahh\u00fcdat\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in derhal tedabir-i l\u00e2z\u0131ma itti\u00achaz eylemek mecburiyetindedir.
\nMadde 21 \u2014 Hakem ahidnameleri ve Monroe kaidesi gibi bir memlekete mahsus itil\u00e2fat misill\u00fb sulh ve m\u00fcsalemetin muhafa\u00aczas\u0131n\u0131 k\u00e2fil bulunan taahh\u00fcdat-\u0131 d\u00fcveliye i\u015fbu ahidname ahk\u00e2\u00acm\u0131ndan hi\u00e7 birile gayr-i kabil-i telif addedilmeyecektir.
\nMadde 22 \u2014 Usul ve kavaid-i atiye mukaddema kendilerini idare etmi\u015f olan h\u00fck\u00fbmat\u0131n kalemrev-i h\u00fck\u00fcmdarisinden harbi m\u00fcteakip huru\u00e7 etmi\u015f olan ve medeniyet-i haziran\u0131n bilhassa m\u00fc\u015fk\u00fcl bulunan \u015feraiti dahilinde kendilerini idareye hen\u00fcz muk\u00actedir olamayan milel ve akvam\u0131n sakin olduklar\u0131 m\u00fcstemlik\u00e2t ve arazi hakk\u0131nda tatbik olunur. Bu milel ve akvam\u0131n saadet-i hal ve inki\u015faf ve terakkisi medeniyet i\u00e7in bir vazife-i mukaddese oldu\u011fundan bu vazifenin ifas\u0131 i\u00e7in ahidname-i haz\u0131raya baz\u0131 teminat der\u00e7 ve ithali m\u00fcnasiptir.
\nBu usul ve kaidenin hayyiz-i fiile isali i\u00e7in ahsen-i tedbir milel ve akvam-\u0131 mezk\u00fbrenin vasayetini menabi-i servet ve ter-car\u00fcb yahut vaziyet-i co\u011frafiyeleri itibarile i\u015fbu mesuliyeti de-ruhdeye en muktedir olan ve bunu kabul hususunda izhar-\u0131 mu\u00acvafakat eylemi\u015f olan milel-i m\u00fcterekkiyeye tevdi edilmekten ibarrettir. Milel-i m\u00fcterekkiye i\u015fbu vasayeti mandater s\u0131fatile ve cemiyet nam\u0131na ifa edeceklerdir.<\/p>\n
Mahiyet-i vesayet milletin derece-i terakkisi ve arazisinin mevki-i co\u011frafisi ile \u015ferait-i iktisadiyesine ve buna m\u00fc\u015fabih sair bilc\u00fcmle ahvale g\u00f6re tahall\u00fcf etmelidir.
\nMukaddema Devlet-i Aliye’ye tabi bulunmu\u015f olan baz\u0131 ce\u00acmaat bir derece-i terakkiye mazhar olmu\u015flard\u0131r ki milel-i m\u00fcs\u00actakbele halinde mevcudiyetleri muvakkaten tasdik olunabilir. \u015eu \u015fartla ki bir mandaterin nasayih ve muaveneti kendilerini ba\u015fl\u0131ba\u015fma harekete muktedir olacaklar\u0131 zamana kadar bunlar\u0131 idareye rehber olsun.
\nMandater intihab\u0131 hususunda cemaatlar\u0131n evvelce arzular\u0131 nazar\u0131 itibare al\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\nMilel-i saire bulunduklar\u0131 derece-i terakki ile bilhassa vasat\u0131 Afrika akvam\u0131n\u0131n derece-i terakkileri esir, esliha ve k\u00fcul ticareti gibi sui istimal\u00e2tm men’i suretile intizam-\u0131 umuminin ve h\u00fcsn-i ahl\u00e2k\u0131n muhafazas\u0131n\u0131 k\u00e2fil olabilecek tahdidattan maada sair bir g\u00fbna tahdidat icra edilmeksizin serbesti-i vicdan ve mezhebin ve umur-\u0131 inzibatiye yahut m\u00fcdafaa-i arazi m\u00fcstesna oldu\u011fu halde k\u0131l\u00e2\u011f ve istihk\u00e2mat veya \u00fcss\u00fclhareke-i askeriye ve bahriye tesisinin ve yerlilere askerlik taliminin men’ini mut azan\u0131m\u0131n ve Cemiyetin kez\u00e2lik \u00e2za-y\u0131 sairesine m\u00fcbadel\u00e2t ve ticaret i\u00e7in \u015ferait-i m\u00fctesaviye temin eyleyecek olan \u015ferait taht\u0131nda man\u00acdaterin orada arazinin idaresini deruhte eylemesini m\u00fcstelzimdir. Elhas\u0131l Afrika’n\u0131n cenub-i garbisi ve cenub-\u00ee Okyanosya’da k\u00e2in baz\u0131 cezair gibi yerler vard\u0131r ki ahalisinin seyrekli\u011fi, mesaha-i sathiyesinin mahdudiyeti, merakiz-i medeniyetten bu’du manda\u00acterin arazisine m\u00fclas\u0131k olmas\u0131 veyahut ahvali saire dolay\u0131sile b\u00e2l\u00e2da beyan olundu\u011fu ve\u00e7hile yerli ahalinin nef’ine bir tak\u0131m teminat itas\u0131 kayd-\u0131 ihtirazisi taht\u0131nda olarak mandaterin ec-za-y\u0131 m\u00fctemmime-i arazisinden bulunuyormu\u015f gibi ancak man\u00acdaterin kavanini mucibince idare olunabilir. Her halde manda\u00acterin idaresini deruhde etmi\u015f oldu\u011fu arazi hakk\u0131nda Meclise her sene bir rapor ita etmesi l\u00e2z\u0131mgelir. Mandaterin derece-i h\u00fckm ve n\u00fcfuzu ile taraf\u0131ndan icra edilecek murakaba veya idare hak\u00ack\u0131nda \u00e2za-y\u0131 Cemiyet aras\u0131nda evvelce bir mukavelename mevcut de\u011filse Meclis taraf\u0131ndan bu nokat hakk\u0131nda bilhassa ita-y\u0131 h\u00fc\u00ack\u00fcm ve karar edilecektir.
\nMandaterin her sene verece\u011fi raporlar\u0131 ah\u0131z ve tetkik eyle\u00acmek ve vasayetlerin ifas\u0131na m\u00fctedair bilc\u00fcmle mesail hakk\u0131nda<\/p>\n
Meclise rey beyan etmek vazifesile m\u00fckellef daim\u00ee bir komisyon te\u015fkil olunacakt\u0131r.
\nMadde 23 \u2014 Kayd-\u0131 ihtiraz\u0131 taht\u0131nda ve elhalet\u00fchazihi mev\u00accut olan veyahut bil\u00e2hara akdedilecek olan mukavel\u00e2t-\u0131 d\u00fcveliye ahk\u00e2m\u0131na tevfikan Cemiyetin \u00e2zas\u0131 :
\na) Kendi arazileri ile m\u00fcnasebat\u0131 ticariye ve s\u0131naiyelerinin
\n\u015famil oldu\u011fu bilc\u00fcmle mem\u00e2likte erkek, kad\u0131n ve \u00e7ocuklar i\u00e7in
\nhakkaniyet ve insaniyetperverane \u015ferait-i say ve amelin temin
\nve muhafazas\u0131na ve bu maksadla iktiza eden beynelmilel te\u015fki\u00ac
\nl\u00e2t\u0131n icra ve idamesine sarf-\u0131 mesai edeceklerdir.
\nb) Kendi idarelerine mevdu arazisi dahilindeki yerli ahali
\nhakk\u0131nda \u00e2dil\u00e2ne bir surette muamele icras\u0131n\u0131n teminini deruhde
\nederler.
\nc) Nisvan ve etfal ile afyon ve sair ecza-y\u0131 t\u0131bbiye-i muz\u0131rra
\nticaretine m\u00fcteallik itil\u00e2fat\u0131n murakabesine Cemiyeti memur
\nederler.
\nd) Esliha ve m\u00fchimmat ticareti murakabesinin menafi-i
\numumiye i\u00e7in muktazi bulundu\u011fu memalik ile olacak bu ticareti
\nmurakabe-i umumiye taht\u0131nda bulundurma\u011fa Cemiyeti memur
\nederler.
\ne) M\u00fcnakal\u00e2t ve transitin mv\u0131hafaza-i serbestisini ve bil\u00ac
\numum aza-y\u0131 Cemiyete ait ticaret hakk\u0131nda muhikkane bir mu\u00ac
\namele icras\u0131n\u0131 temin i\u00e7in tedabir-i l\u00e2z\u0131meyi ittihaz eyleyecekler\u00ac
\ndir. \u015eu kadar ki 1914 senesinden 1918 senesine kadar esna-y\u0131
\nharbda tahrip edilen memalikin havayic-i mahsusas\u0131 nazar-\u0131 iti-
\nbare al\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\nf) Emraz\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc almak ve emraza kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede bulun\u00ac
\nmak \u00fczere bir mahiyet-i beynelmileliyeyi haiz bir tak\u0131m tedavir
\nittihaz\u0131na sarf-\u0131 mesai edeceklerdir.
\nMadde 24 \u2014 M\u00fc\u015fterek muahedenamelerle mukaddema tesis edilen bilumum beynelmilel kalemler, tarafinin inzimam-\u0131 muva\u00acfakati kayd-\u0131 ihtirazisi taht\u0131nda Cemiyetin daire-i sal\u00e2hiyeti alt\u0131na vazolunacakt\u0131r.
\nMenafi-i d\u00fcveliyeye ait umur ve mesalihin tesviyesi i\u00e7in bu\u00achara tesis olunacak olan di\u011fer bilc\u00fcmle aklam ve heyet Cemi\u00acyetin taht-\u0131 idaresine vazedilecektir.
\nMukavelat-\u0131 umumiye ile bir suret-i tesviyeye rabtedilen ve fakat beynelmilel komisvon veya kalemlerin murakabesine tevdi<\/p>\n
edilmeyen menafi-i beynelmileliyeye m\u00fcteallik bilumum mesail Cemiyetin Kitabet Dairesi \u00e2kidlerce talep vukubuldu\u011fu ve Mec\u00aclis\u00e7e de buna muvafakat edildi\u011fi takdirde bilc\u00fcmle mal\u00fbmat-\u0131 m\u00fcfideyi cem ve tevzi eyleyecek ve her g\u00fbna muzaheret-i muk-taziye veya matlubeyi ifa edecektir.
\nMeclis, Kitabet Dairesinin masarifi meyan\u0131na Cemiyetin zir-i idaresine vazedilen herhangi kalemin veya komisyonun ma\u00acsarifini ithale karar verebilir.
\nMadde 25 \u2014 Aza-y\u0131 Cemiyet s\u0131hhat-\u0131 umumiyenin \u0131slah\u0131, emraza kar\u015f\u0131 tedabir-i mania ittihaz\u0131 ve d\u00fcnyada \u00e2l\u00e2m ve izti-rabat\u0131n tahfifi hususlar\u0131n\u0131 istihdaf eden ve usul ve nizam\u0131 dai\u00acresinde haiz-i sal\u00e2hiyet bulunan Salib-i Ahmer g\u00f6n\u00fcll\u00fc te\u015fki-l\u00e2t-\u0131 milliyesinin tesis ve te\u015frik-i mesaisini te\u015fvik ve sahabet eyleme\u011fi taahh\u00fct eylerler.
\nMadde 26 \u2014 \u00ee\u015fbu ahidnamece icra edilecek tadil\u00e2t, m\u00fcmes\u00acsilleri Meclisi te\u015fkil eden \u00e2za-y\u0131 Cemiyet ile m\u00fcmessilleri Heyet-i Umumiyeyi te\u015fkil eden azan\u0131n ek seriyeti taraf\u0131ndan tasdik edilir edilmez meriy\u00fclicra olacakt\u0131r.
\nCemiyetin her \u00e2zas\u0131 ahidnamece yap\u0131lacak tadil\u00e2t\u0131 kabul etmemekte serbest olup bu takdirde Cemiyetin \u00e2zab\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131k\u00acm\u0131\u015f olur.
\nMelfuf 1 \u2014 Cemiyet-i Akvam\u0131n aza-y\u0131 asliyesi:
\nCemahir-i M\u00fcttehide-i Amerika Hayti
\nBel\u00e7ika Hicaz
\nBolivya Honduras
\nBrezilya \u0130talya
\nBritanya imparatorlu\u011fu Japonya
\nKanada Liberya
\nAvustralya Nikaraguva
\nAfrika-y\u0131 Cenub\u00ee Panama
\nYeni Zelanda Peru
\nHindistan Polonya
\n\u00c7in Portekiz
\nK\u00fcba Romanya
\nEkvator S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven h\u00fck\u00fcmeti
\nFransa Siyam
\nYunanistan \u00c7ekoslovakya
\nG\u0131\u0131etamala Uruguay
\nAhidnameye i\u015ftirake davet edilen h\u00fck\u00fcmetler :
\nArjantin \u00eeran
\n\u015eili Salvador
\nKolombiya \u0130sve\u00e7
\nDanimarka \u0130svi\u00e7re
\n\u0130spanya Venezuela
\nNorve\u00e7 Felemenk
\nParaguey
\n2 \u2014 Cemiyet-i Akvam\u0131n ilk K\u00e2tib-i Umum\u00eesi Sir Ceymis Erik Drumond. K. S. M. G., C.B. Birinci k\u0131sm\u0131n (Cemiyet-i Akvam Ahidnamesi) d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc maddesinde beyan olunan ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ve m\u00fc\u015fareke Almanya ile akdolunan 28 haziran 1919 tarihli muahedename-den m\u00fcnfahim olan ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ve m\u00fc\u015farekedir.
\n\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00c2B T\u00fcrkiye’nin Hudutlar\u0131
\nMadde 27\u2014 Evvel\u00e2 Avrupa’da T\u00fcrkiye hudutlar\u0131 berve\u00e7h-i \u00e2ti tayin edilecektir (Bir numaral\u0131 melfuf haritaya m\u00fcracaat).
\n1 \u2014 Karadeniz: Bo\u011fazi\u00e7i methalinden itibaren \u00e2tide mu-
\nsarrah noktaya kadar;
\n2 \u2014 Yunanistan ile: Podima’n\u0131n takriben 7 kilometre \u015fi-
\nmal-i garbisinde k\u00e2in B\u00fcy\u00fckdere mansab\u0131nda Karadeniz sahi\u00ac
\nlinde tayin olunacak bir noktadan itibaren cenub-i garbiye do\u011fru
\nve Ist\u0131ranca dere havzas\u0131 hudutlar\u0131n\u0131n m\u00fcnteha-y\u0131 \u015fimal-i garbi noktas\u0131na kadar (Istranca’n\u0131n takriben 8 kilometre \u015fimal-i gar\u00acbisinde vaki nokta):
\nKaplicada\u011f ve \u00dc\u00e7p\u0131nar tepesi noktalar\u0131ndan ge\u00e7mek \u00fczere arazi \u00fczerinde tayin olunacak bir hat;
\nOradan itibaren, cenup ve cenub-i \u015fark\u00ee istikametinde ve Sinekli istasyonunun takriben bir kilometre garbinde \u00c7orlu-\u00c7atalca \u015fimendifer hatt\u0131 \u00fczerinde intihap olunacak bir noktaya kadar;
\nIstranca dere havzas\u0131n\u0131n garp hududunu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar takip eden bir hat;
\nOradan cenub-i \u015farkiye do\u011fru ve \u015fimal-i \u015fark\u00ee cihetinde B\u00fcy\u00fck\u00e7ekmece G\u00f6l\u00fc’ne akan \u0131rmaklar havzalarile cenub-i gar\u00acbide do\u011frudan do\u011fruya Marmara denizine d\u00f6k\u00fclen \u0131rmaklar\u0131n havzas\u0131 aras\u0131ndaki taksim-i miyah hatt\u0131 \u00fczerinde Fener ve Kurfah mevkileri aras\u0131nda intihap edilecek bir noktaya kadar;
\nSinekli’nin cenubundan ge\u00e7mek \u00fczere arazi \u00fczerinde tayin edilecek bir hat;
\nOradan cenub-\u0131 \u015farkiye do\u011fru ve Kalikratya’n\u0131n takriben bir kilometre cenub-i garbisinde Marmara denizi \u00fczerinde intihap edilecek bir noktaya kadar;
\nBerve\u00e7h-i b\u00e2l\u00e2 tayin olunan taksim-i miyah hatt\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn mertebe takibeden bir hat;
\n3 \u2014 Marmara Denizi:
\nB\u00e2l\u00e2da tayin olunan noktadan Bo\u011fazi\u00e7i methaline kadar saniyen Asya’da T\u00fcrkiye hudutlar\u0131 berve\u00e7h-i \u00e2ti tayin olunacakt\u0131r. (Melfuf iki numaral\u0131 haritaya m\u00fcracaat):
\n1 \u2014 Garpta ve cenupta, Marmara denizi \u00fczerinde Bo\u011fazi\u00e7i
\nmethalinden itibaren \u015farki Bahr-i Sefitte \u0130skenderun k\u00f6rfezi ci\u00ac
\nvar\u0131nda Karata\u015fburnu kurbinde berve\u00e7h-i \u00e2ti tayin olunan bir
\nnoktaya kadar :
\nMarmara denizi, \u00c7anakkale bo\u011faz\u0131, \u015fark\u00ee Bahrisefit, Mar\u00acmara adalar\u0131 ve Devlet-i Osmaniye’de kalan sevahilde 3 mil bu’du mesafede k\u00e2in adalar d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bab\u0131n ahk\u00e2m\u0131 ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131ndaki (Ahk\u00e2m-\u0131 siyasiye) 84 \u00fcnc\u00fc ve 122 inci maddelerin ahk\u00e2m\u0131 mahfuzdur.
\n2 \u2014 Suriye ile :
\n\u015eimal-i \u015fark\u00ee cihetinde Hasandede ge\u00e7idinin sahil-i \u015farkisi \u00fczerinde ve Karata\u015fburnu’ndan takriben \u00fc\u00e7 kilometre \u015fimal-i garbide intihap edilecek bir noktadan Ceyhan \u0131rma\u011f\u0131 \u00fczerinde Babeli’nin takriben bir kilometre \u015fimalinde intihap olunacak bir noktaya kadar Karata\u015f\u0131n \u015fimalinden ge\u00e7mek \u00fczere tayin olunacak bir hat; oradan Kesikkale’ye kadar Ceyhan \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n menba cihetine do\u011fru mecray\u0131 takip edecektir. Oradan \u015fark-\u0131 \u015fimaliye do\u011fru ve Ceyhan \u0131rma\u011f\u0131 \u00fczerinde Karspazar’\u0131n takriben onbe\u015f kilometre \u015fark ve cenub-\u0131 \u015farkisinde intiha]) olunacak bir noktaya kadar :
\nKaratepe’nin \u015fimalinden ge\u00e7mek \u00fczere arazi \u00fczerinde tayin edilecek bir hat; oradan D\u00fcld\u00fcl da\u011f\u0131n\u0131n garbinde k\u00e2in Ceyhan
\n\u0131rma\u011f\u0131n\u0131n dirse\u011fine kadar; Ceyhan \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n menba\u0131 cihetine do\u011fru mecras\u0131n\u0131 takip edecektir; hudut bundan sonra cenub-i \u015fark\u00ee istikamet-i umumiyesinde ve G\u00e2vurg\u00f6l\u00fcn takriben 15 ki-metre cenup ve cenub-i garbisinde Emirmusa da\u011f\u0131 \u00fczerinde in\u00actihap olunacak bir noktaya kadar \u015fimendifer hatt\u0131ndan takriben 18 kilometre mesafeden m\u00fcrur etmek ve D\u00fcld\u00fcl da\u011f\u0131n\u0131 Suriye’de b\u0131rakmak \u00fczere takip edilecek bir hat;
\nOradan \u015farka do\u011fru ve Urfa’n\u0131n takriben be\u015f kilometre \u015fimaline kadar Ba\u011f\u00e7e, Ay\u0131ntap, Birecik ve Urfa \u015fehirlerini yek\u00acdi\u011ferine rabteden yollar\u0131n \u015fimalinden ge\u00e7mek ve bu \u015fehirlerden son \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc Suriye’de b\u0131rakmak \u00fczere garptan \u015farka bir istika\u00acmet-i umumiyede arazi \u00fczerinde ve hissolunacak mertebede m\u00fcstakim olarak tayin edilecek bir hat;
\nOradan \u015farka do\u011fru Dicle’nin Azeh (Azekh)’in takriben 6 kilometre \u015fimalinde te\u015fkil etti\u011fi dirse\u011fin m\u00fcnteha-y\u0131 cenub-i garbisine kadar (Cezire-i ibn-i \u00f6meri’in 10 kilometre garbinde): garptan \u015faka do\u011fru istikamet-i umumiyede ve Mardin \u015fehrini Suriye’de b\u0131rakmak \u00fczere hissolunur derecede m\u00fcstakim surette tayin edilecek bir hat;
\nOradan Habursu ile Dicle’nin tel\u00e2ki etti\u011fi mahal ile bu ma\u00achallin takriben 10 kilometre \u015fimalinde Dicle dirse\u011fi aras\u0131nda ve Dicle \u00fczerinde intihap olunacak bir noktaya kadar: Cezire-i ibn-i \u00d6mer \u015fehrinin k\u00e2in oldu\u011fu aday\u0131 Suriye’ye b\u0131rakmak \u00fczere Dicle’nin mansabu\u0131a do\u011fru mecras\u0131.
\n3 \u2014 Elcezire ile :
\nOradan garptan \u015farka do\u011fru bir istikamet-i umumiyede Musul vil\u00e2yetinin hudud-\u0131 \u015fark\u00eesi \u00fczerinde intihap edilecek bir noktaya kadar: Arazi \u00fczerinde tayin edilecek bir hat;
\nOradan bu hatt\u0131n \u015farka do\u011fru giderek T\u00fcrkiye ve Iran hu\u00acduduna tesad\u00fcf etti\u011fi noktaya kadar :
\nMusul vil\u00e2yetinin Imadiye’nin cenubundan ge\u00e7ecek bir su\u00acrette muaddel hudud-\u0131 \u015fimalisi.
\n4 \u2014 \u015eark ve \u015fimal-i \u015fark\u00ee :
\nBal\u00e2da tayin ve tahdit olunan noktadan Karadeniz’e kadar T\u00fcrkiye ile Iran aras\u0131nda hudud-\u0131 h\u00e2z\u0131ra ve T\u00fcrkiye ile Rusya aras\u0131ndaki eski hudut 89 uncu maddenin tayin etti\u011fi kuyut tah\u00act\u0131nda muhafaza olunacakt\u0131r.
\n5 \u2014 Bahr-i Siyah :
\nMadde 28 \u2014 i\u015fbu muahede ile tarif edilen hudutlar mua-
\nI
\nhedeye merbut 1.000.000 mukabili haritalarda \u00e7izilmi\u015ftir. Me\u00actin ile harita aras\u0131nda ihtil\u00e2f vukuunda metin muteber olacakt\u0131r.
\nMadde 29 \u2014 Te\u015fkil\u00e2t\u0131 i\u015fbu muahede ile tesbit edilen veya\u00achut muahedat-\u0131 m\u00fctemmime ile tesbit edilecek olan tahdid-i hudut komisyonlar\u0131 bu hudutlar\u0131 arazi \u00fczerinde i\u015faret eyleyecek\u00aclerdir. Bu komisyonlar yaln\u0131z “arazi \u00fczerinde . tayin edilecek hat” tabir olunan k\u0131sm\u0131n tayini de\u011fil, fakat l\u00fczum g\u00f6r\u00fcrlerse taksimat-\u0131 m\u00fclkiye hudutlar\u0131 ile di\u011ferlerinin tashihi hususunda dahi sal\u00e2hiyet-i k\u00e2mileyi haiz olacaklard\u0131r. Her iki halde de, muahede de beyan olunan tarifat\u0131 taksimat-\u0131 m\u00fclkiye hudut\u00aclar\u0131 ile menafi-i iktisadiyeyi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar nazar-\u0131 dik\u00ackate almak \u015fartiyle tamamile tatbik ve takibe bezl-i mesai ede\u00acceklerdir.
\nKomisyonlar\u0131n mukarrerat\u0131 ekseriyet-i \u00e2r\u00e2 ile ittihaz oluna\u00accak ve al\u00e2kadaran i\u00e7in mecburiy\u00fclkabul olacakt\u0131r.
\nTahdid-i hudut komisyonlar\u0131n\u0131n masarifi bu bapta al\u00e2kadar olan iki taraftan deruhde edilecektir.
\nMadde 30 \u2014 Bir su mecras\u0131 ile tarif edilen hudutlara ge\u00aclince i\u015fbu muahedenamenin tarifat\u0131nda istimal olunan “mecra” veya “kanal” tabirleri bir taraftan seyr-i sefaine gayr-i salih ne\u00achirler i\u00e7in suyun veyahut bunun ba\u015fl\u0131ca kolunun mecras\u0131n\u0131n hat-t\u0131 vasatisini di\u011fer taraftan da seyr-i sefaine salih nehirler i\u00e7in ve seyre m\u00fcsait olan kanal\u0131n hat-t\u0131 vasatisini ifade eder. Her halde hat-t\u0131 hududun, muhtemel olan tebedd\u00fclat\u0131na naza\u00acran mecra yahut kanal\u0131 m\u0131 takip edece\u011fi ve yahut mecra veya kanal\u0131n muahedenin mevki’i meriyete vaz’\u0131 tarihindeki vaziyete nazaran kat’\u00ee olan k\u0131s\u0131m m\u0131 tayin edilece\u011fini tasrih etmek bu muahede de nazar\u0131 dikkate al\u0131nan tahdid-i hudut komisyon\u00aclar\u0131na ait olacakt\u0131r. \u0130\u015fbu muahedenamede m\u00fcnderi\u00e7 ahk\u00e2m ve \u015feraite muhalif olmad\u0131k\u00e7a bahr\u00ee hudutlar sahilden itibaren \u00fc\u00e7 milden daha a\u015fa\u011f\u0131 mesafedeki adac\u0131klar\u0131 ihtiva ederler.
\nMadde 31 \u2014 Al\u00e2kadar bulunan h\u00fck\u00fbmat-\u0131 muhtelife komis\u00acyonlara kendi i\u015fleri i\u00e7in l\u00e2z\u0131m olacak bilc\u00fcmle vesaiki ve alel-husus hal-i haz\u0131rdaki hudutlar\u0131n veya eski hudutlar\u0131n tahdidi hakk\u0131nda mevcut zab\u0131tnamelerin suret-i musaddakalar\u0131 ile mevcut b\u00fcy\u00fck mikyastaki tekmil haritalar\u0131, taksim-i araziye m\u00fcte\u00acallik mal\u00fbmat\u0131, icra edilmi\u015f fakat tab edilmemi\u015f mesaha hari\u00actalar\u0131n\u0131, su mecras\u0131 olan hudutlar\u0131n tebedd\u00fclat\u0131 hakk\u0131ndaki ma\u00acl\u00fbmat\u0131 ita etme\u011fi taahh\u00fct eder. Memurin-i Osmaniye yedinde bulunan haritalar ile taksim-i araziye m\u00fcteallik mal\u00fbmat ve hatta tab ve ne\u015fredilmemi\u015f mesaha haritalar\u0131 istanbul’da mu\u00acahedenin mevki-i meriyete vaz’\u0131n\u0131 takip edecek otuz g\u00fcn zar\u00acf\u0131nda, ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n irae edece\u011fi her hangi bir al\u00e2kadar komisyon m\u00fcmessiline verilecektir. Al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmet bundan ba\u015fka komisyonlara memurin-i mahalliyece bilc\u00fcmle vesaikin, alelhusus pl\u00e2nlarla kadastro haritalar\u0131n\u0131n ve temell\u00fc-k\u00e2t defterlerinin ita ve tebli\u011f ettirilmesini ve vaki olacak talep\u00acleri \u00fczerine eml\u00e2k ve cereyan-\u0131 iktisad\u00ee hakk\u0131ndaki mal\u00fbmat ile mal\u00fbmat-\u0131 saire-i l\u00e2ziman\u0131n itas\u0131 esbab\u0131n\u0131 temin etme\u011fi taahh\u00fct ederler.
\nMadde 32 \u2014 Al\u00e2kadar olan h\u00fck\u00fbmat-i muhtelife tahdid-i hudut komisyonlar\u0131na gerek do\u011frudan do\u011fruya ve gerek memu\u00acrin-i mahalliye vasatatile, nakliyat, ikamet, say ve amel, mal\u00aczeme (kaz\u0131k, s\u0131n\u0131r ta\u015f\u0131) gibi vazifelerinin ifa ve ikmaline hadim olan bilumum hususatta muavenet etme\u011fi taahh\u00fct ederler. Be-tahsis h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye tahdid-i hudut komisyonlar\u0131n\u0131n ikmal-i vazife edebilmeleri i\u00e7in muktazi olan ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaca l\u00fczum g\u00f6r\u00fclen heyet-i fenniyeyi tedarik etme\u011fi ta\u00acahh\u00fct eder.
\nMadde 33 \u2014 Al\u00e2kadar olan h\u00fck\u00fbmat-\u0131 muhtelife komisyon\u00aclar taraf\u0131ndan vazedilen \u015fimdiki noktalar\u0131 ile i\u015faretlere kaz\u0131k ve hudut al\u00e2metlerine riayet etme\u011fi taahh\u00fct ederler.
\nMadde 34 \u2014 Hudut i\u015faret ta\u015flan biribirinden di\u011feri g\u00f6r\u00fc\u00aclecek bir mesafede vazedilecek ve \u00fczerine numaralar konacak ve numaralar\u0131 tarif \u00fczerinden i\u015faret edilecektir.
\nMadde 35 \u2014 Tahdid-i hududa m\u00fcteallik kat’\u00ee zab\u0131tnameler ile bunlara merbut harita ve vesaik \u00fc\u00e7 n\u00fcsha olarak tanzim k\u0131\u00acl\u0131nacak ve bunlardan iki n\u00fcshas\u0131 h\u00fck\u00fbmat-\u0131 m\u00fctecavireye \u00fc\u00e7\u00fcn\u00acc\u00fcs\u00fc dahi Fransa H\u00fck\u00fbmet-i Cumhuriyesine tevdi olunacak ve bu h\u00fck\u00fcmetler i\u015fbu muahedenameye vaz’\u0131 imza eden devletlere bunlar\u0131n n\u00fcsha-i musaddakalar\u0131n\u0131 teslim eyleyeceklerdir.<\/p>\n
\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00c2B Mevad-d\u0131 Siyasiye Birinci K\u0131s\u0131m* istanbul
\nMadde 36 \u2014 Tarafiyn-i akidiyn-i \u00c2liye i\u015fbu muahede ah\u00ack\u00e2m\u0131 mahfuz kalmak” \u015fartile Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmetinin istanbul \u00fcze\u00acrindeki hukuk ve tasarrufat\u0131na halel iras olunmamas\u0131 h\u00fck\u00fbmet-i m\u00fc\u015far\u00fcnileyha ile zat-\u0131 hazret-i padi\u015fahinin \u015fehr-i mezk\u00fbrda ikamet etmek ve orada Devlet-i Osmaniye payitaht\u0131n\u0131 muha\u00acfaza eylemek hususunda serbest bulunduklar\u0131nda m\u00fcttefiktirler.
\nMaamafih H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye bu muahede ile muahedat ve mukavel\u00e2t-\u0131 m\u00fctemmime ahk\u00e2m\u0131na \u2014bilhassa \u0131rk\u00ee ve din\u00ee ve lisan\u00ee ekaliyetlerin hukukuna sad\u0131kane bir surette riayet et\u00acmekte tecviz-i kusur etti\u011fi takdirde d\u00fcvel-i m\u00fcttefika anif\u00fcz-zikir taahh\u00fcd\u00fc tadil etmek hakk\u0131n\u0131 sarahatan muhafaza ederler ve H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye de bu bapta ittihaz edilecek olan k\u00e2ffe-i mukarrerata \u015fimdiden m\u00fcma\u015fat etme\u011fi taahh\u00fct eyler.
\nikinci K\u0131s\u0131m Bo\u011fazlar
\nMadde 37 \u2014 \u00c7anakkale, Marmara deniz ve bo\u011faz\u0131n\u0131 ihtiva \u00abden bo\u011fazlarda seyr-i sefain atiyen gerek vakt-\u0131 hazarda ve gerek vakt-\u0131 harpte her hangi sanca\u011f\u0131 hamil bulunursa bulunsun bilc\u00fcmle sefain-i ticariye ve harbiyeye ve asker\u00ee ve ticar\u00ee tayya\u00acrelere k\u00fc\u015fade bulunacakt\u0131r. Cemiyet-i Akvam Meclisi taraf\u0131ndan verilen karar\u0131n icras\u0131 m\u00fcstesna olmak \u00fczere bu sular ablukaya tabi de\u011fildir. Oralarda hukuk-\u0131 harpten hi\u00e7 biri icra edilemeyecek ve hi\u00e7 bir hareket-i hasmane ika olunamayacakt\u0131r.
\nMadde 38 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye 37 nci maddede m\u0131\u0131sarrah serbesti-i seyr-i sefaini temin i\u00e7in tedabir-i cedide ittihaz\u0131 l\u00fczumunu tasdik eder ve binaenaleyh kendine taall\u00fbk eden hususda Bo\u011fazlar Komisyonu unvan\u0131n\u0131 alacak olan ve zirde “komisyon” kelimelerile zikredilen bir komisyona 39 uncu maddede tasrih edilen sular\u0131n murakabesini havale eyler.
\n1 Frans\u0131zca metinde “section” kelimesi vard\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e metinde bu ayni kelime g\u00e2h “k\u0131s\u0131m”, g\u00e2h “fas\u0131l” kelimeleriyle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Hepsi “k\u0131s\u0131m” olarak d\u00fczeltilmi\u015ftir.<\/p>\n
Yunan H\u00fck\u00fcmeti kendine ait olan hususta ayn\u0131 sal\u00e2hiyeti komisyona havale eder. Ve bu komisyona her hususta ayn\u0131 te\u015f\u00ackil\u00e2t\u0131 irae etme\u011fi taahh\u00fct eyler. Murakabe m\u00fctekabilen Osmanl\u0131 ve Yunan H\u00fck\u00fcmetleri nam\u0131na ve i\u015fbu fas\u0131lda taahh\u00fct edildi\u011fi ve\u00e7hile icra olunacakt\u0131r.
\nMadde 39 \u2014 Komisyonun daire-i sal\u00e2hiyet-i Bahr-i Sefit cihetinden \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131n\u0131n methali Karadeniz cihetinden, Karadeniz Bo\u011faz\u0131n\u0131n methali aras\u0131ndaki sular\u0131 bu methallerin her birinden \u00fc\u00e7 mil a\u00e7\u0131klara kadar ihtiva eyler.
\ni\u015fbu fas\u0131l ahk\u00e2m\u0131n\u0131n ifas\u0131 icap ettik\u00e7e bu sal\u00e2hiyet sahil \u00fczerinde dahi istimal edilebilecektir.
\nMadde 40 \u2014 Komisyon, Amerika H\u00fck\u00fbmet-i M\u00fcttehidesi buna i\u015ftirak etmek isterse ve i\u015ftirak etti\u011fi g\u00fcnden itibaren, h\u00fc\u00ack\u00fbmet-i mezk\u00fbre taraf\u0131ndan ve \u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya, Japon\u00acya ve Cemiyet-i Akvam \u00e2zas\u0131ndan olur ise ve oldu\u011fu g\u00fcnden itibaren Rusya, Yunanistan ve Romanya ve Cemiyet-i Akvam \u00e2zas\u0131ndan olur ise ve oldu\u011fu g\u00fcnden itibaren Bulgaristan taraf\u00aclar\u0131ndan tayin edilecek delegelerden m\u00fcrekkep olacakt\u0131r, her dev\u00aclet bir m\u00fcmessil tayin edecektir, Cemahir-i M\u00fcttehide-i Amerika, \u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya, Japonya ve Rusya m\u00fcmessillerinin her biri iki reye Yunanistan, Romanya ve Bulgaristan m\u00fcmessil\u00aclerinin her biri de bir reye sahip olacakt\u0131r. Komiserlerden hi\u00e7 biri kendisini tayin eden h\u00fck\u00fcmetten ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan memu\u00acriyetinden azledilemez.
\nMadde 41 \u2014 Komiserler otuzdokuzuncu maddede tayin edilen hudut dahilinde imtiyazat-\u0131 diplomatikiyelerinden m\u00fcstefit olacaklard\u0131r.
\nMadde 42 \u2014 Komisyon i\u015fbu muahedenamenin kendisine bah\u015fetti\u011fi sal\u00e2hiyeti h\u00fck\u00fbmet-i mahalliyeden tamamile m\u00fcstakil olarak istimal edecek ve kendine mahsus bir sanca\u011f\u0131 ve bir b\u00fct\u00ac\u00e7esi ve te\u015fkil\u00e2t\u0131 olacakt\u0131r.
\nMadde 43 \u2014 Komisyon otuzdokuzuncu maddede tayin edi\u00aclen daire-i kazas\u0131n\u0131n hududu dahilinde vazaif-i \u00e2tiyenin ifas\u0131 ile m\u00fckellef olacakt\u0131r.
\na) Ge\u00e7idlerin ve liman methallerinin \u0130slah\u0131 i\u00e7in l\u00fczum g\u00f6r\u00fc\u00ac
\nlecek k\u00e2ffe-i ameliyat\u0131n icras\u0131,
\nb) Ge\u00e7idlerin tenviri ve s\u0131\u011f ve tehlikeli mahallere ni\u015fanlar
\nvaz’\u0131;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SEVR ANDLA\u015eMASI (10 a\u011fustos 1920 ) Bir taraftan i\u015fbu muahedede ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ola\u00acrak zikiredilen Britanya Imperatorlu\u011fu, Fransa ve italya ve Japonya ve i\u015fbu ba\u015fl\u0131ca devletlerle birlikte d\u00fcvel-i m\u00fcttefikay\u0131 te\u015fkil eden Ermenistan, Bel\u00e7ika, Yunanistan, Hicaz, Lehistan, Portekiz, Romanya, S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven ve \u00c7ekoslovakya : Di\u011fer taraftan T\u00fcrkiye; Bir sulh muahedenamesi akdedebilmek \u00fczere h\u00fck\u00fbmet-i seniyenin talebine binaen, bast\u0131ca …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1499,1501,1500,1497,1498],"class_list":["post-411","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-aza-yi-cemiyet","tag-britanya-imparatorlugu","tag-cemiyet-i-akvam","tag-sevr-andlasmasi","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=411"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/411\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}