\u0130nsanlar ve hayvanlar normal bir b\u00fcy\u00fcme ve \u00e7e\u015fitli biyolojik fonksiyonlar i\u00e7in besinler aras\u0131nda vitaminler yan\u0131nda inorganik elementlere de ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131rlar. Bu elementler ikiye ayr\u0131l\u0131rlar;
\n 1. Bol bulunan elementler
\n 2. Eser elementler<\/p>\n
1- Bol bulunan elementler
\n Bu elementlere ihtiya\u00e7 fazlad\u0131r.
\n \u00c7o\u011funlukla birden fazla fonksiyon g\u00f6sterirler.
\n Bu elementlere \u00f6rnek olarak;
\n Kalsiyum Fosfor
\n Magnezyum Klor
\n Sodyum Potasyum<\/p>\n
a) Kalsiyum ( Ca )
\n Kemi\u011fin yap\u0131sal elementidir.
\n H\u00fccre zar\u0131 ge\u00e7irgenli\u011fi ve kan p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir.
\n Bunun yan\u0131nda kalp i\u015flevleri ve sinir sisteminin d\u00fczenlenmesinde rol oynar.
\n H\u00fccre sitopl\u00e2zmas\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00fczenleyicidir.
\n Kan kalsiyum miktar\u0131 ile depo kalsiyum miktar\u0131 aras\u0131ndaki dengeyi \u201cparathormon\u201d ad\u0131ndaki hormon sa\u011flar.
\n D vitamini; ba\u011f\u0131rsaklardan kalsiyum emilimini ve kemiklerde birikmesini h\u0131zland\u0131r\u0131r. Bu y\u00fczden az miktarda D vitamini ra\u015fitizme, a\u015f\u0131r\u0131 D vitamini ise kire\u00e7lenmeye neden olur.
\n Bunun yan\u0131nda; \u0131spanak, kakao gibi besinler ve sitrat, tartarak gibi bile\u015fikler kalsiyum emilimini artt\u0131r\u0131r.
\n Oksalik asit ve tah\u0131llarda bulunan \u201cPhytin\u201d kalsiyum emilimini \u00f6nler.<\/p>\n
Ani kalsiyum azalmalar\u0131 kramplara neden olur.
\n S\u00fcrekli kalsiyum azl\u0131\u011f\u0131;
\n B\u00fcy\u00fcmede durgunlu\u011fa,
\n Beslenmede isteksizli\u011fe,
\n Metabolizman\u0131n artmas\u0131na,
\n Ra\u015fitizme,
\n Bacakta uyu\u015fmalara ve felce,
\n Hemoroite,
\n G\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011fe ve sonu\u00e7ta \u00f6l\u00fcme neden olur.<\/p>\n
Aniden verilen fazla miktarda D vitamini kalsiyum emilimini artt\u0131r\u0131r ve tetanos benzeri belirtilere neden olabilir. \u00c7ocuklar\u0131n ilkbaharda zaman zaman kas\u0131lmas\u0131 bu nedene dayan\u0131r.<\/p>\n
b) Magnezyum ( Mg )
\n Bitkilerde klorofilin temel ta\u015f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bitkisel besinlerde daha bol bulunur.
\n Besinlerde magnezyumun %20-30 \u2019u ince ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n \u00fcst k\u0131sm\u0131nda emilir, %60-70 \u2018i ise d\u0131\u015fk\u0131yla at\u0131l\u0131r.
\n Kanda proteine ba\u011fl\u0131 halde bulunan magnezyum, alb\u00fcmin ve glob\u00fclinlere ba\u011flan\u0131r.
\n ATP \u2019den bir fosfat al\u0131c\u0131s\u0131na fosfat ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 katalize ederek ADP ve fosforla\u015fm\u0131\u015f bir yap\u0131 olu\u015fturan enzimlerin aktivasyonunda rol al\u0131r.
\n Magnezyum, ATP \u2019ye gerek duyulan glikoz kullan\u0131m\u0131, ya\u011f, protein, n\u00fckleik asit sentezi ve kas kas\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli g\u00f6revler al\u0131r.
\n Magnezyum taraf\u0131ndan etkinle\u015ftirilen enzimler beynin fosfolipid, pir\u00fcvik asit ve glikoz metabolizmas\u0131na girmektedir.
\n Mitokondride oksidatif fosforilasyon i\u00e7in de magnezyum istenir.
\n Magnezyumun v\u00fccuttan esas at\u0131l\u0131m yolu b\u00f6brekler olup terle de \u00f6nemli at\u0131l\u0131m\u0131 s\u00f6z konusudur. Uzun s\u00fcren ate\u015fli hastal\u0131klar ve kas egzersizlerinde toplam magnezyum at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n %10 \u201315 \u2018i terle ger\u00e7ekle\u015fir.
\n Magnezyum emilimini besinlerdeki laktoz, protein (\u00f6zellikle serbest aminoasitler), fosfat, kalsiyum, lipidler engeller,<\/p>\n
Magnezyum eksikli\u011finde;
\n Damar geni\u015flemesi,
\n Kan miktar\u0131nda artma,
\n A\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131k
\n K\u00fc\u00e7\u00fck beynin baz\u0131 h\u00fccrelerinde bozukluk,
\n B\u00f6brek bozukluklar\u0131,
\n Kramplar,
\n B\u00fcy\u00fcmede durgunluk,
\n Sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi,
\n \u00d6dem ortaya \u00e7\u0131kar.
\n Bu arazlar ancak \u00e7ok uzun s\u00fcre magnezyum al\u0131nmazsa meydana gelir.<\/p>\n
Gebeli\u011fin son \u00fc\u00e7 ay\u0131nda, diabetik koman\u0131n ins\u00fclinle tedavisi s\u0131ras\u0131nda, hipertiroidizmde, baz\u0131 sindirim sistemi ve b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131nda hipermagnezami g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n
c) Sodyum ve Klor ( Na ve Cl )
\n Sodyum kas liflerinin uyar\u0131lmas\u0131nda ve sinirlerdeki iletimde \u00f6nemli rol oynar.
\n Klor mide salg\u0131s\u0131nda bulunur.
\n Klor ayr\u0131ca amilaz enziminin aktivat\u00f6r\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Sodyum eksikli\u011finde deride, g\u00f6z\u00fcn ba\u011f dokusunda ve \u00fcremede bozukluklar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n Klor eksikli\u011finde sindirim ve b\u00fcy\u00fcme bozukluklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar.
\n NaCl eksikli\u011finde, kramplar, ba\u015f d\u00f6nmesi ve bayg\u0131nl\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. V\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131n\u0131n dengesi bozulur.<\/p>\n
d) Potasyum ( K )
\n Sodyum gibi sinirsel iletimde ve kaslar\u0131n uyar\u0131lmas\u0131nda rol oynar.
\n Bitkisel besinlerden al\u0131n\u0131r.
\n V\u00fccutta Na-K oran\u0131n\u0131n sabit tutulmas\u0131 gerekir.
\n B\u00fcy\u00fcyen hayvanlarda g\u00fcnl\u00fck potasyum gereksinimi artar.
\n Eksikli\u011finde baz\u0131 metabolik bozukluklar g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken fazlal\u0131\u011f\u0131 Na-K dengesini bozaca\u011f\u0131ndan NaCl ihtiyac\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r.<\/p>\n
e) Fosfor ( P )
\n T\u00fcm organizmalar\u0131n bulundurmak zorunda oldu\u011fu elementlerin ba\u015f\u0131nda gelir.
\n N\u00fckleotitlerin yap\u0131ta\u015f\u0131 olan fosfatlar\u0131n olu\u015fumu i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.
\n Karbonhidratlar\u0131n ve ya\u011flar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131nda; RNA ve DNA yap\u0131s\u0131na girerek kal\u0131tsal bilginin ta\u015f\u0131nmas\u0131nda rol al\u0131r.
\n Fosfolipitlerde fosfat, proteinlerle birlikte embriyonun beslenmesi i\u00e7in salg\u0131lan\u0131r.
\n Organik fosfat; h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen ve h\u0131zl\u0131 i\u015f g\u00f6ren dokularda (kas ve sinir gibi) bolca bulunur.
\n Omurgal\u0131 hayvanlar\u0131n kemik ve di\u015flerinde b\u00fcy\u00fck miktarda vard\u0131r.
\n Kandaki fosfat miktar\u0131 kalsiyum miktar\u0131na oranlanarak sabit tutulur.
\n Fosfat verilmesi zihin ve v\u00fccut i\u015flerini artt\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Fosfat azl\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fcme durur.
\n \u0130skelet bozukluklar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n Kanda kalsiyumun artmas\u0131 kemiklerden fosfor \u00e7ekilmesine ve b\u00f6ylece kemiklerin yumu\u015famas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n
Kanda fosforun artmas\u0131 ise kemiklerden kalsiyum \u00e7ekilmesine neden olur. Ancak bu daha yava\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2- Eser elementler
\n Eser elementlere g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7 fazla de\u011fildir.
\n Enzim tepkimeleri i\u00e7in esas olanlar eser elementlerdir. Bu tepkimelerde \u00fc\u00e7 farkl\u0131 \u015fekilde yer al\u0131rlar.
\n i. Enzim taraf\u0131ndan katalizlenen kimyasal tepkimenin yap\u0131s\u0131nda yer al\u0131r ve enzimin reaksiyon h\u0131z\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r.
\n ii. Substrat veya enzimin aktif merkezi ile kompleks yapar. Bu durumda ikisi de aktif h\u00e2le gelir.
\n iii. Baz\u0131 hallerde katalitik faaliyetin bir safhas\u0131nda elektron al\u0131rlar.<\/p>\n
Eser elementlere a\u015fa\u011f\u0131dakilere \u00f6rnek verebiliriz;
\n Demir Krom
\n Bak\u0131r Arsenik
\n \u0130yot Silisyum
\n Manganez Kalay
\n \u00c7inko Nikel
\n Molibden Vanadyum
\n Selenyum Kobalt
\n Flor <\/p>\n
a) Demir ( Fe )
\n Oksijen ta\u015f\u0131yan proteinler olan hemoglobin ve miyoglobinin yap\u0131s\u0131nda yer al\u0131r.
\n Mitokondrial proteinlerin yap\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n Bundan ba\u015fka; demir emilimi i\u00e7in \u00f6nemli, demirli bir protein olan \u201cFerritin\u201d in yap\u0131s\u0131na kat\u0131l\u0131r.
\n Demir ihtiva eden enzimlere \u00f6rnek olarak;
\n H2O2 \u2018nin y\u0131k\u0131m\u0131nda g\u00f6rev alan katalaz,
\n Peroksitlerle organik bile\u015fiklerin tepkimelerini h\u0131zland\u0131ran peroksidaz,
\n Besinlerden gelen elektronla oksijenin suya red\u00fcksiyonunu katalizleyen sitikrom oksidaz verilebilir.
\n Demir-s\u00fclf\u00fcrl\u00fc enzimlerse hayvanlar, bitkiler ve bakteri h\u00fccrelerinde elektron ta\u015f\u0131nmas\u0131nda g\u00f6revlidirler. <\/p>\n
Demir eksikli\u011fi; fazla miktarda kuvvetli karbonhidrat (\u015feker, ni\u015fasta gibi) ve s\u00fctl\u00fc beslenmede, kan parazitlerinde ve a\u015f\u0131r\u0131 kanamada g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n Bu durum; kans\u0131zl\u0131\u011fa, halsizli\u011fe ve zeka gerili\u011fine neden olur.<\/p>\n
b) Bak\u0131r ( Cu )
\n Sitikrom oksidaz enziminin aktivitesinde demirle birlikte rol oynar. Bu aktivitedeki g\u00f6revi Cu+ ve Cu++ haline d\u00f6n\u00fc\u015ferek elektronu oksijene ta\u015f\u0131maktad\u0131r.
\n Lizil oksidaz enziminin aktif grubunda yer al\u0131r. Bu enzim, \u201ckollajen\u201d ve \u201celastin\u201d polipeptitleri aras\u0131nda \u00e7apraz ba\u011flar yap\u0131lmas\u0131na yard\u0131m eder.
\n Bunun yan\u0131nda; katalaz, feniloksidaz ve aksorbik asit oksidaz\u0131n yap\u0131s\u0131na kat\u0131l\u0131r.
\n Demirin v\u00fccutta d\u00fczenli bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de gereklidir. Bak\u0131r olmazsa demir hemoglobine ba\u011flanmaz.
\n Yumru ve yaprakl\u0131 sebzeler, s\u00fct, karaci\u011fer, nohut, bakla, ceviz, f\u0131nd\u0131k \u00f6nemli derecede bak\u0131r i\u00e7erir.
\n Bak\u0131r ince ba\u011f\u0131rsaktan emilir.
\n V\u00fccutta en \u00e7ok bak\u0131r i\u00e7eren dokular s\u0131ras\u0131yla karaci\u011fer, kalp, beyin ve b\u00f6brektir.
\n Hayvanlarda bak\u0131r eksikli\u011finde kollajen ve elastin polipeptitleri aras\u0131ndaki ba\u011flar yap\u0131lamayaca\u011f\u0131ndan damarlarda kopma ve \u00e7atlama g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n Ba\u011f\u0131rsaktan bak\u0131r emiliminde bir hata olu\u015fursa \u201cMenkes Sendromu\u201d ortaya \u00e7\u0131kar. Bu hastal\u0131kta plazmada bak\u0131r ve bak\u0131r oksidaz d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. B\u00fcy\u00fcme yava\u015flar, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 d\u00fc\u015fer, sa\u00e7lar a\u011far\u0131r ve beyinde dejenerasyon meydana gelir.
\n Bak\u0131r eksikli\u011fi kalp hastal\u0131\u011f\u0131 riskini azalt\u0131r.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131rsaktan bak\u0131r emilimi artarsa \u201cWilson hastal\u0131\u011f\u0131\u201d g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bak\u0131r, beyin ve karaci\u011ferde y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. Normalde d\u0131\u015fk\u0131yla ve \u00e7ok az\u0131 idrar ile at\u0131l\u0131r.
\n Bak\u0131r i\u00e7eren kaplar\u0131n yemek haz\u0131rlanmas\u0131nda ve servisinde kullan\u0131lmas\u0131 \u201cbak\u0131r zehirlenmesi\u201d ne neden olabilir. Bulant\u0131, kusma, midede yanma ve diare bak\u0131r zehirlenmesinin belirtileridir.<\/p>\n
c) \u0130yot ( I )
\n Tiroid bezinden salg\u0131lanan tiroksin hormonu i\u00e7in gereklidir.
\n Deniz \u00fcr\u00fcnlerinde; \u00f6zellikle s\u00fcngerlerin spongiolinden yap\u0131lm\u0131\u015f iskeletlerinde bulunur.<\/p>\n
Brom, klor, nitrat, perklorat ve rhodanid, iyodun yerine ge\u00e7erek fizyolojik iyon noksanl\u0131\u011f\u0131na neden olur.
\n Thio\u00fcre, thiourasil, sulfaguanidin ve lahanadaki thiokasalidan, tiroid bezindeki tirozin oksitlenmesini ve iyotlanmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyerek rahats\u0131zl\u0131klara sebep te\u015fkil eder.
\n Bu durumlarda tiroid a\u015f\u0131r\u0131 b\u00fcy\u00fcyerek guatr hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 meydana getirir.
\n Embriyonik ve gen\u00e7lik devrelerinde iyot eksikli\u011fi c\u00fccelik ve zeka gerili\u011fini (keratinizmus) ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.
\n Ergenlerde iyot eksikli\u011finde ise \u201cmiks\u00f6dem\u201d hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
Fazla iyot \u201cGravez (Basedow) hastal\u0131\u011f\u0131\u201d n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n
d) Manganez ( Mn )
\n Manganez, ba\u011f ve kemik dokusu olu\u015fmas\u0131, b\u00fcy\u00fcme ve \u00fcreme fonksiyonlar\u0131, karbonhidrat ve lipid metabolizmas\u0131, protein sentezi, mukopolisakkarit \u00fcretimi ve fosforilasyonda rol oynar.
\n Ceviz, f\u0131nd\u0131k, tah\u0131l ve sebzelerde olduk\u00e7a yayg\u0131n; et, bal\u0131k gibi besinlerde d\u00fc\u015f\u00fck miktardad\u0131r. Bu bak\u0131mdan insan ve di\u011fer memeliler manganezi daha \u00e7ok bitkisel besinlerle al\u0131rlar.
\n \u00d6zellikle \u00e7ay manganez bak\u0131m\u0131ndan zengindir.
\n Manganez, en yayg\u0131n bi\u00e7imde mitokondrilerde yer al\u0131r. Bu nedenle, mitokondrice zengin h\u00fccreler fazla manganez i\u00e7erirler.
\n Manganezin aktivite etti\u011fi enzim gruplar\u0131 aras\u0131nda hidrolazlar, kinazlar, dekarboksilazlar ve transferazlar bulunur.
\n Manganez ba\u015fl\u0131ca arginaz, pir\u00fcvatkarboksilaz, s\u00fcperoksit diom\u00fctaz, fosfataz adl\u0131 enzimler i\u00e7in yap\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Manganez, di\u015fide normal fertilite i\u00e7in gerekli olup erkekte manganez eksikli\u011fi spermatogenezi bozarak k\u0131s\u0131rl\u0131\u011fa yol a\u00e7ar.
\n Bundan ba\u015fka manganez eksikli\u011finde g\u00f6zlenen ba\u015fl\u0131ca bulgular; kan p\u0131ht\u0131la\u015fma kusurlar\u0131, hipokolesterolemi, dermatit, hipokalsemi, hiperfosforomi ve alkalen fosfataz aktivitesi y\u00fckselmesidir.<\/p>\n
Madenciler, ila\u00e7 end\u00fcstrisi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, seramik ve cam i\u015f\u00e7ileri ve g\u0131das\u0131na manganez eklenenlerde g\u00f6r\u00fclen kronik mangan zehirlenmesi \u015fizofreniye benzer psikiyatrik etki yapar. Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131na yak\u0131n n\u00f6rolojik bozukluklar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n
e) \u00c7inko ( Zn )
\n \u00c7inko yakla\u015f\u0131k y\u00fcz enzimin yap\u0131sal komponentidir.
\n Bu enzimlerden baz\u0131lar\u0131; karbonik anhidraz, alkalen fosfataz, RNA ve DNA polimerazlar, timidin kinaz, karboksipeptidazlar ve alkol dehidrojenazd\u0131r.
\n Bu enzimler incelendi\u011finde, \u00e7inko genelde enzimin aktif b\u00f6lgesinde bulunmu\u015ftur.
\n \u0130ki y\u00fczy\u0131ldan bu yana bilinen ve say\u0131s\u0131z ara\u015ft\u0131rman\u0131n kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 bir bulgu, \u00e7inkonun \u00f6nemli bir yara iyile\u015ftirici oldu\u011fudur. Bu ara\u015ft\u0131rmalar, \u00e7inkonun ba\u011f doku biyosentez ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6nemli bir eleman oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, g\u0131da ile yeterli \u00e7inko al\u0131nmas\u0131, \u00f6zellikle cerrahi giri\u015fim sonras\u0131 olgularda \u00f6nem ta\u015f\u0131r.
\n \u00c7inko, protein ve n\u00fckleik asit yap\u0131lar\u0131n\u0131 molek\u00fcler d\u00fczeyde stabilize eder.
\n Subsell\u00fcler organellerin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korur.
\n Ta\u015f\u0131ma olaylar\u0131na kat\u0131l\u0131r.
\n \u0130ns\u00fclin hormonu v\u00fccutta \u00e7inko olarak depolan\u0131r.
\n Dildeki tat alma resept\u00f6rlerinin ve nazal bo\u015fluktaki koku alma resept\u00f6rlerinin d\u00fczenli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00e7inkonun g\u00f6revidir.
\n V\u00fccutta \u00e7inkosu fazla dokular aras\u0131nda prostat, semen, karaci\u011fer, b\u00f6brek, retina ve kemik ba\u015fta gelir.
\n Et, bal\u0131k ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri gibi proteinli besinler, \u00e7inko bak\u0131m\u0131ndan zengindir.
\n Fazla protein \u00e7inko emilimini artt\u0131r\u0131rken, yetersiz protein engeller.
\n Bitki ve tah\u0131l tanelerinin fitatlar\u0131, sel\u00fcloz, hemisel\u00fcloz \u00e7inko emilimini azalt\u0131rlar.
\n Bunun yan\u0131nda kalsiyum, fosfor, flor ve bak\u0131r fazlal\u0131\u011f\u0131 \u00e7inkonun ba\u011f\u0131rsaktan emilebilecek miktar\u0131n\u0131 azalt\u0131r.
\n Gebelikte fet\u00fcs anneden \u00e7ok\u00e7a \u00e7inko \u00e7eker. Bu anne aday\u0131na koruyucu olarak folik asit ve vitamin B12 verilmesi, \u00e7inko emilimini azaltarak \u00e7inko eksikli\u011fini daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131r.
\n Yan\u0131klarda \u00e7inko yiter ve bu y\u00fczden yan\u0131\u011f\u0131n iyile\u015fmesi gecikir.
\n Travma ya da \u00f6nemli ameliyatlarda da \u00e7inko kay\u0131plar\u0131 \u00f6nem kazan\u0131r
\n ve bu gibi hallerde \u00e7inko eksikli\u011fi ortaya \u00e7\u0131kabilir.
\n \u00c7inko eksikli\u011finde g\u00f6zlenecek ba\u015fl\u0131ca bulgular \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir;
\n \u00c7ocuk ve gen\u00e7te b\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi
\n Erkekte hipogonadizm
\n Hafif dermatit
\n \u0130\u015ftahs\u0131zl\u0131k ve kilo kayb\u0131
\n Yaralar\u0131n ge\u00e7 iyile\u015fmesi
\n Karanl\u0131\u011fa uymada anormallik
\n Zay\u0131flam\u0131\u015f ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k<\/p>\n
f) Molibden ( Mo )
\n Ksatin oksidaz, nitrat red\u00fcktaz ve hidrojenaz gibi flavinli enzimlerin yap\u0131s\u0131na kat\u0131l\u0131r.
\n Azot bakterilerinde havadaki azotun ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\n Gevi\u015f getirenlerde i\u015fkembe bakterilerinin geli\u015fimi i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Molibden her g\u00fcn yeterli miktarda al\u0131n\u0131r; eksikli\u011fi hemen hemen s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n
Fazla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda anemi, iskelet ve kas bozukluklar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n Molibden demirin hemoglobin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsanlar ve hayvanlar normal bir b\u00fcy\u00fcme ve \u00e7e\u015fitli biyolojik fonksiyonlar i\u00e7in besinler aras\u0131nda vitaminler yan\u0131nda inorganik elementlere de ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131rlar. Bu elementler ikiye ayr\u0131l\u0131rlar; 1. Bol bulunan elementler 2. Eser elementler 1- Bol bulunan elementler Bu elementlere ihtiya\u00e7 fazlad\u0131r. \u00c7o\u011funlukla birden fazla fonksiyon g\u00f6sterirler. Bu elementlere \u00f6rnek olarak; Kalsiyum Fosfor Magnezyum Klor Sodyum Potasyum a) …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2311,9259,2354,9258,2265,9260,2428,2268,9261,9257,5243,2267,2355,2266,9262],"class_list":["post-4125","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-d-vitamini","tag-eser-elementler","tag-fosfor","tag-inorganik-elementler","tag-kalsiyum","tag-kalsiyum-fosfor","tag-klor","tag-magnezyum","tag-magnezyum-klor","tag-mineraller-ve-insan-uzerindeki-etkileri","tag-oksalik-asit","tag-potasyum","tag-rasitizm","tag-sodyum","tag-sodyum-potasyum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4125"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4125\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}