Moha\u00e7 Meydan Muharebesi <\/p>\n
Kanun\u00ee Sultan S\u00fcleyman sefer hazirliklarini tamamladiktan sonra, 1526 yilinin sonlarina dogru, muhtesem ordusu ile Istanbul’ dan hareket etti. Ordunun mevcudu 100 bin kisi idi. Ayrica 300 kadar top vardi. Ordunun ilerlemesi b\u00fcy\u00fck bir disiplin i\u00e7inde devam etti. Ekili araziye girmek, buralarda hayvan otlatmak, Hiristiyan halkin hayvanlarini almak veya onlara baska t\u00fcrl\u00fc zarar vermek siddetle yasaklanmis, bu yasaklara tam olarak uyulmustu.
\nOrdu Belgrad’a ulastigi zaman Ramazan Bayrami da gelmisti. Bayram namazi burada kilindi ve kutlama t\u00f6reni yapildi. Sonra tekrar yola \u00e7ikildi. Uylok, Petervaradin, Osiyek gibi bazi kaleler fethedildi.<\/p>\n
Drava Nehri’ne varildigi zaman burada bir k\u00f6pr\u00fc yapmak gerekti. Padi\u015fah ve veziriazam k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn yapimina bizzat nezaret ettiler. Ordu b\u00fct\u00fcn agirliklariyla bu k\u00f6pr\u00fcden ge\u00e7tikten sonra Kanun\u00ee k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn yikilmasini emretti. B\u00f6ylece Macaristan’i tamamen almadan geri d\u00f6n\u00fclmeyecegini belli ediyordu.<\/p>\n
Drava Nehri’nin asilmasindan sonra hi\u00e7bir tabii engel bulunmayan genis Macar Ovasi’na \u00e7ikilmisti. Fakat yagmur ve sis y\u00fcz\u00fcnden ilerleme yavas oluyordu. K\u00f6pr\u00fcy\u00fc ge\u00e7tikten sonra yagmur hafiflemisti ama yol \u00e7amurdu ve yerler bataklik olusmustu.<\/p>\n
Istanbul’dan Moha\u00e7 Ovasi’na T\u00fcrk ordusu 4 ay s\u00fcren bir y\u00fcr\u00fcy\u00fcsle gelmisti, \u00f6te yandan Macar ordusu da Budapeste’den yola \u00e7ikmis ve 40 g\u00fcnl\u00fck bir y\u00fcr\u00fcy\u00fcsten sonra ancak 160 kilometrelik bir yol alarak Moha\u00e7 Ovasi’na yaklasmisti.<\/p>\n
Charles-Quint Macarlar’a yardim edecek durumda degildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcnlerde Ingiltere, Fransa ve Italya, Charles-Quint’e karsi bir ittifak kurmuslardi. Fakat Papa tarafindan g\u00f6nderilen \u00fccretli askerler Macar ordusuna katilmisti.<\/p>\n
Simdi iki ordu Moha\u00e7 Ovasi’nda karsi karsiya gelmis bulunuyordu. Macar ordusu 150 bin kisilikti. Ayrica 100 kadar toplari vardi. T\u00fcrk ordusu 100 bin kisiden meydana geliyordu ama 300 kadar topu vardi. Macarlar daha \u00e7ok agir zirhli s\u00fcvarilerine g\u00fcveniyorlardi ve T\u00fcrkler’in savas teknolojisindeki \u00fcst\u00fcnl\u00fcg\u00fcn\u00fc, topu \u00e7ok iyi kullandiklarini hen\u00fcz anlayamamislardi. Tabii T\u00fcrk ordusunun asil kuvveti asla toplardan ileri gelmiyordu.<\/p>\n
26 Agustos’ta her iki taraf savas i\u00e7in hazirliklarini bitirmis, ovaya dogru agir agir ilerlemeye baslamislardi.<\/p>\n
T\u00fcrk ordusunun 5 bin kisiden olusan \u00f6nc\u00fc kuvvetinin basinda Bali Bey vardi. Onu Rumeli askeri ve 150 top ile Sadrazam Ibrahim Pasa takip ediyordu. Sadrazamin gerisinde de Anadolu askeri ve geri kalan toplarla Behram Pasa bulunuyordu. Daha sonra muhafizlar, yeni\u00e7eriler ve s\u00fcvari alaylari ile T\u00fcrk ordularinin baskumandani Kanun\u00ee Sultan S\u00fcleyman geliyordu. Art\u00e7i vazifesi g\u00f6ren Bosna s\u00fcvarisinin basinda H\u00fcsrev Bey vardi.<\/p>\n
Bu d\u00fczende Moha\u00e7’a giren T\u00fcrk ordusu, ovanin g\u00fcneybati yama\u00e7larini h\u00e2kimiyeti altina aldi. 28 Agustos’ta bir savas meclisi toplandi ve ertesi g\u00fcn yapilacak savasin planlari tartisildi. Bu meclise eski savaslari g\u00f6rm\u00fcs tecr\u00fcbeli ve bilgili kumandanlar da \u00e7agrilmisti. Bu tecr\u00fcbeli kumandanlardan biri olan ve d\u00fcsman kuvveti hakkinda bilgisi bulunan Bali Bey, k\u00fctle halinde cephe h\u00fccumu yapilmamasi, darbenin yan ve gerilerden vurulmasi fikrini ileri s\u00fcrd\u00fc. Bu g\u00f6r\u00fcs oybirligiyle kabul edildi. Hazirlanan plana g\u00f6re ordu batidaki tepelerin gerisinde hazirlanacakti. Macar zirhli s\u00fcvarisinin h\u00fccumunu kirmak i\u00e7in bir top\u00e7u hattinin kurulmasina da karar verildi.<\/p>\n
D\u00fcsmana h\u00fccum edilmeyip onun h\u00fccum etmesi beklenecek, d\u00fcsman h\u00fccum edince de kitalar hafif\u00e7e geriye ve yanlara kaydirilacakti. Macarlar b\u00fct\u00fcn kuvvetlerini merkeze y\u00f6nelttikleri ve i\u00e7eri girdikleri zaman, birden kanatlarina h\u00fccum edilecek ve o zamana kadar sol kanat a\u00e7iginda tutulacak s\u00fcvari kitalari ile d\u00fcsmanin geriside \u00e7evrilerek imha edilecekti.<\/p>\n
Macar ordusunun plani da s\u00f6yle idi: Savas, Nazinyart ve K\u00fclk\u00fct k\u00f6yleri arasindaki arazide olacakti. Sol kanat Tuna’ya dayanacak, sag kanat ise m\u00fcmk\u00fcn oldugu kadar uzatilacakti. Birinci hat b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle T\u00fcrk ordusunun merkezine atilacak ve T\u00fcrkler’in birinci hatti ne pahasina olursa olsun p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclecekti. Bundan sonra \u00e7ekilmeye mecbur birakilan T\u00fcrk kuvvetlerini zirhli s\u00fcvariler takip ederek ezecek, imha edecekti. <\/p>\n
29 Agustos 1526. Moha\u00e7 Ovasi’nda tarihin en b\u00fcy\u00fck imha savaslarindan birinin baslayacagi g\u00fcn. G\u00fcnlerden beri siddetlenip yavaslayarak yagan yagmur o g\u00fcn bir firtina halini aldi. Macarlar’bu havada T\u00fcrkler’in savasi baslatamayacaklarini d\u00fcs\u00fcnd\u00fcler. Ama Bali Bey’in kesif kollarini g\u00f6r\u00fcnce T\u00fcrk ordusunun savas i\u00e7in hazir duruma ge\u00e7tigini anladilar ve hemen onlar da hazir duruma ge\u00e7tiler.<\/p>\n
Kanun\u00ee, ovanin en y\u00fcksek tepesini tutmustu. Buraya daha sonra “T\u00fcrk Tepesi” veya “H\u00fcnkar Tepesi” adi verilecekti.<\/p>\n
Sabah namazi topluca kilindi. Bu siraca d\u00fcsman sancaklarinin g\u00f6r\u00fcnd\u00fcg\u00fc haberi geldi. Bunun \u00fczerine Kanun\u00ee kendi sancaklarini a\u00e7tirdi, zirhlilarini giydi ve askere kisa, \u00f6zl\u00fc bir hitabede bulundu. Savas \u00f6ncesinde g\u00fczel ve etkili konusma, Osmanogullari’nda babadan ogula ge\u00e7en \u00fcst\u00fcn yeteneklerden biriydi. Herkesin g\u00f6zlerini yasartan hitabeden sonra sultan ellerini a\u00e7arak dua etti: “Il\u00e2h\u00ee, kuvvet ve kudret sendedir! Imdat ve himaye senden! \u00dcmmeti Muhammed’e yardim et!” dedi. <\/p>\n
Bunun \u00fczerine s\u00fcvariler atlarindan inerek secde ettiler. Sonra tekrar atlarina binerek padisahlarinin ugrunda canlarini feda edeceklerine yemin ettiler. Veziriazam da kahramanlik g\u00f6stereceklere b\u00fcy\u00fck \u00f6d\u00fcller vaadetti ve ilk safta vurusmak \u00fczere Rumeli askerinin basina ge\u00e7ti. <\/p>\n
Fakat saatler ge\u00e7tigi halde \u00e7arpisma baslamiyordu. Kanun\u00ee, plan geregince \u00f6nce d\u00fcsmanin saldirmasini beklemekteydi.<\/p>\n
Ikindi vakti Macar zirhli s\u00fcvarileri hizla ileri atildilar, olanca g\u00fc\u00e7leriyle T\u00fcrk birinci hattina y\u00fcklendiler ve yildirim gibi T\u00fcrk ordusunun i\u00e7ine girdiler. Bu andan itibaren T\u00fcrkler in plani titizlikle uygulandi: Ibrahim Pasa kuvvetleri sag ve sol kanada a\u00e7ilarak geriledi. Bu gerilemeyi bozgun zanneden kral II.Layos, ikinci hattaki kuvvetlerini de h\u00fccuma ge\u00e7irdi. Fakat Macar ordusu Rumeli askerinin yanlara \u00e7ekilmesiyle karsilarina Anadolu askerinin \u00e7iktigini g\u00f6rd\u00fc. Bu hatti yarmaya basladiklari zaman ise yeni\u00e7erilerin inat\u00e7i direnisi ile karsilasmis ve az sanra da toplarin menziline girmislerdi. Yine plan geregince Bali ve H\u00fcsrev beyler, akinci birlikleriyle d\u00fcsmani yandan \u00e7evirmeye basladilar. Ayni anda 300 top birden ateslendi ve Macar zirhli s\u00fcvarisi hatasini o zaman anladi, ama perisan olmaktan kurtulamadi. Ayni zamanda sag ve sola a\u00e7ilan T\u00fcrk piyadesi karsi h\u00fccuma ge\u00e7mis, d\u00fcsmani \u00e7embere almisti.<\/p>\n
Macar s\u00f6valyelerinden 32’si, Osmanli padisahini \u00f6l\u00fc veya diri ele ge\u00e7irmek ve b\u00f6ylece zaferi kazanmak i\u00e7in yemin etmislerdi. Bunlar ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir fedak\u00e2rlik ve yigitlikle vurusarak T\u00fcrk ordusu merkezine kadar yaklastilar. Fakat Kanun\u00ee’nin bulundugu yere ancak \u00fc\u00e7 tanesi ulasabildi. Kanun\u00ee bu \u00fc\u00e7 s\u00f6valye ile tek basina vurusarak onlari kilici ile \u00f6ld\u00fcrd\u00fc! Bu arada kendisi de bir\u00e7ok darbe almis ve sayisiz oklara hedef olmustu. Fakat \u00fczerindeki zirh onu koruyordu.<\/p>\n
Savasin baslamasindan birbu\u00e7uk saat sonra Macarlar T\u00fcrk planini nihayet anlamislardi ama artik \u00e7ok ge\u00e7ti, iki taraftan sarilmislardi. Kiskaci yarmaya \u00e7alistiklari zaman tam bir basarisizliga ugradilar ve bataklik tarafina s\u00fcr\u00fcklendiklerini g\u00f6rd\u00fcler. Baskumandan ve kral, Macar ordusunun y\u00f6netimini kaybetmis durumdaydilar.<\/p>\n
T\u00fcrk toplari Macarlar’in sag ve sol kollarini karistirdiktan sonra merkez birliklerini de dagitmisti. Bunlar takip edildi. Basta baskumandan Pol Tomori olmak \u00fczere 25 bin d\u00fcsman askeri kili\u00e7tan ge\u00e7ildi” Kral II.Layos ile bir\u00e7ok Macar asilzadesi ve kumandan, Karasu batakligina saplanip boguldular. Moha\u00e7 Ovasi ve Karasu (Kvasso) batakligi koca Macar ordusuna mezar oldu. T\u00fcrkler ise b\u00f6yle m\u00fcthis bir savasta tarihin kaydetmedigi, esine rastlanmayan bir basari g\u00f6stermis, sadece 150 sehit vermislerdi! Sadece 150 sehit vererek koca Macar ordusunu imha etmek, iki saat gibi kisa bir zamanda olmustu.<\/p>\n
Savasin kesin sonucu aksamdan evvel alinmis olmasina ragmen padisah, gece yarisina kadar kimsenin yerini terketmemesini tellallar araciligi ile emretti. Fakat boru ve mizika takimlari zafer marslariyla Moha\u00e7 Ovasi’ni yanki yanki inletiyor, adeta sarsiyordu. Kanun\u00ee, gece yarisina kadar at \u00fcst\u00fcnde, askerlerinin arasinda dolasarak, ordunun zafer sevincini onlarla beraber yasadi (29 Agustos 1526).<\/p>\n
Ertesi g\u00fcn, erguvan renkli otagi h\u00fcmayunda tahtina oturan padisah tebrikleri kabul etti. Kumandanlara derecelerine g\u00f6re hediyeler dagitildi. Askerler \u00f6d\u00fcllendirildi. Savas meydani \u00f6l\u00fclerden temizlendi, Istanbul, Bursa, Sam, Kahire, Diyarbakir, Halep, Edirne, Eflak ve Bogdan’a zafernameler yazildi. Padisah annesi Hafsa Sultan’a bizzat yazdigi mektupla zaferini bildirdi.<\/p>\n
Kanun\u00ee 3 Eyl\u00fcl’e kadar Moha\u00e7’ta kaldi. 3 Eyl\u00fcl’de yola \u00e7ikildi ve 10 Eyl\u00fcl’de Macaristan’in baskenti Budin (Buda) sehrinin \u00f6n\u00fcne gelindi. Halk arasindan se\u00e7ilen bir heyet sehrin anahtarini teslim edince, Kanun\u00ee ertesi g\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir t\u00f6renle Budin’e girdi. Burada on g\u00fcn kaldiktan sonra Peste’ye ge\u00e7ti. (Bug\u00fcn Buda ve Peste birleserek ‘Budapeste’ adini almis bulunuyor).<\/p>\n
Kanun\u00ee Budapeste’de iken T\u00fcrk birlikleri Macaristan’in geri kalan \u00f6nemli kalelerini birer birer ele ge\u00e7irdiler. Cihan padisahi Macar tahtini Erdel voyvodasi Yanos Zapolya’ ya verdi.<\/p>\n
Kanun\u00ee, \u00f6rnek bir. asker\u00ee y\u00fcr\u00fcy\u00fcsle Belgrad-Sofya, Edirne \u00dczerinden Istanbul’a geldigi zaman b\u00fct\u00fcn Macaristan T\u00fcrk h\u00e2kimiyetine ge\u00e7mis bulunuyordu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Moha\u00e7 Meydan Muharebesi Kanun\u00ee Sultan S\u00fcleyman sefer hazirliklarini tamamladiktan sonra, 1526 yilinin sonlarina dogru, muhtesem ordusu ile Istanbul’ dan hareket etti. Ordunun mevcudu 100 bin kisi idi. Ayrica 300 kadar top vardi. Ordunun ilerlemesi b\u00fcy\u00fck bir disiplin i\u00e7inde devam etti. Ekili araziye girmek, buralarda hayvan otlatmak, Hiristiyan halkin hayvanlarini almak veya onlara baska t\u00fcrl\u00fc zarar …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1505,1503,1506,1502,1504],"class_list":["post-413","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-drava-nehri","tag-kanuni-sultan-suleyman","tag-macarlar","tag-mohac-meydan-muharebesi","tag-ordu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/413\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}