{"id":415,"date":"2011-05-23T10:12:14","date_gmt":"2011-05-23T07:12:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=415"},"modified":"2011-05-23T10:17:08","modified_gmt":"2011-05-23T07:17:08","slug":"turk-boylari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/turk-boylari\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk Boylar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrk Boylar\u0131&#8230; <\/p>\n<p>Kay\u0131 Boyu (Kay\u0131lar)<\/p>\n<p>O\u011fuzlar\u0131n Bozok kolundan, Osmanl\u0131lar\u0131n da mensup oldu\u011fu bir boy.<br \/>\nKay\u0131 kelimesi; \u201cmuhkem, kuvvet ve kudret sahibi\u201d demektir. Kay\u0131 boyunun damgas\u0131, iki ok ve bir yaydan ibaretti. O\u011fuz Han o\u011flu G\u00fcn Han o\u011flu Kay\u0131\u2019n\u0131n, bu boyun ceddi oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Yirmi sene h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k yapan Kay\u0131\u2019n\u0131n nesli, uzun y\u0131llar bu makamda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple Kay\u0131 boyu, O\u011fuz boylar\u0131 aras\u0131nda ilk s\u0131rada g\u00f6sterilmektedir. Dede Korkut da eserinde, gelecekte hanl\u0131\u011f\u0131n geri Kay\u0131&#8217;ya d\u00f6nece\u011fini bildirerek, Osmanl\u0131lar&#8217;\u0131 haber vermi\u015ftir. <\/p>\n<p>Kay\u0131lar, Sel\u00e7uklular&#8217;la birlikte, fetih esnas\u0131nda ve daha sonralar\u0131 Anadolu\u2019ya gelip, de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerde yerle\u015ftiler. Osmanl\u0131 Devletinin kurulu\u015funda, esas n\u00fcveyi te\u015fkil ettiler. Osmanl\u0131lar zaman\u0131nda, Rumeli\u2019nin fetih ve isk\u00e2n\u0131na kat\u0131ld\u0131lar. <\/p>\n<p>Sultan \u0130kinci Murad, soyunun bu boya mensubiyetini g\u00f6stermek i\u00e7in, sikkelerine, Kay\u0131 boyuna ait iki ok ve bir yaydan m\u00fcte\u015fekkil damgay\u0131 koydurmu\u015ftur. Sonraki padi\u015fahlar\u0131n bast\u0131rd\u0131klar\u0131 sikkelerde g\u00f6r\u00fclmeyen Kay\u0131 damgas\u0131n\u0131n, Kanun\u00ee\u2019ye kadar \u00e7e\u015fitli e\u015fya ve sil\u00e2hlar \u00fczerine konulmas\u0131na devam edilmi\u015ftir. <\/p>\n<p>Kay\u0131 boyuna mensup Karake\u00e7ili g\u00f6\u00e7ebe oyma\u011f\u0131, eski zamanlardan beri her y\u0131l, S\u00f6\u011f\u00fct\u2019teki Ertu\u011frul G\u00e2zi T\u00fcrbesini ziyaret etmekte ve bununla ilgili \u015fenlikler yapmaktayd\u0131. Sultan \u0130kinci Abd\u00fclhamid Han, bu ziyaret ve \u015fenliklere resm\u00ee bir h\u00fcviyet kazand\u0131rd\u0131. Kendi oyma\u011f\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131 Karake\u00e7ili gen\u00e7lerinden, Ertu\u011frul Alay\u0131n\u0131 te\u015fkil ettirdi. Bu oymak mensuplar\u0131n\u0131, ziyarete gelen Alman imparatoruna, \u201cakrabalar\u0131m\u201d diyerek takdim etti. <\/p>\n<p>\u201cErtu\u011frul\u2019un oca\u011f\u0131nda uyand\u0131m,<br \/>\n\u015eehidlerin kanlar\u0131yla boyand\u0131m.\u201d <\/p>\n<p>beytiyle ba\u015flayan bir mar\u015f bestelenip, y\u0131llarca dillerde s\u00f6ylenip, g\u00f6n\u00fcllerde ya\u015fat\u0131ld\u0131. <\/p>\n<p>Bug\u00fcn, Kay\u0131 boyu mensuplar\u0131, genellikle; Eski\u015fehir, Mihal\u0131\u00e7\u00e7\u0131k, Orhaneli, Isparta, Burdur, Fethiye, Mu\u011fla, Ayd\u0131n ve \u00d6demi\u015f civar\u0131ndaki k\u00f6ylerde yerle\u015fmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Av\u015farlar(Af\u015farlar)<\/p>\n<p>On birinci y\u00fczy\u0131ldan itibaren, m\u00fchim roller oynamak suretiyle, adlar\u0131n\u0131 zaman\u0131m\u0131za kadar ya\u015fatm\u0131\u015f O\u011fuz boyu. Bozoklar\u0131n Y\u0131ld\u0131zhano\u011fullar\u0131 kolundand\u0131rlar.<br \/>\nB\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Devleti&#8217;nin kurulu\u015fundan \u00f6nce, di\u011fer O\u011fuz boylar\u0131 ile beraber, K\u0131p\u00e7ak \u00e7\u00f6l\u00fcnde ya\u015farlard\u0131. 1135-1136 y\u0131llar\u0131nda, reisleri Arslano\u011flu Yakub Bey kumandas\u0131nda gelerek Huzistan\u2019a yerle\u015ftiler. Yakub\u2019dan sonra Af\u015farlar\u0131n ba\u015f\u0131na Aydo\u011fdu bin K\u00fc\u015fdo\u011fan ge\u00e7ti. \u015eumla lakab\u0131yla an\u0131lan bu bey, B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Devleti\u2019nin zay\u0131flamas\u0131ndan faydalanarak, Huzistan\u2019da Sel\u00e7uklu hakimiyetine son verdi ise de, 1159\u2019da Irak Sel\u00e7uklular\u0131 sultan\u0131 Melik\u015fah gelerek tekrar Huzistan\u2019a hakim oldu. Bu devrede, \u015eumla da Melik\u015fah\u2019\u0131n hizmetine girdi. 1194 y\u0131l\u0131nda, Abbas\u00ee halifesi En-Nas\u0131r li-Dinillah, veziri \u0130bn-\u00fcl-Kassab kumandas\u0131nda Huzistan b\u00f6lgesine bir ordu g\u00f6nderdi. \u0130bn-\u00fcl-Kassab, Huzistan\u2019\u0131n ba\u015f\u015fehri Tuster\u2019i ve bir\u00e7ok kaleleri zaptettikten sonra, \u015eumla\u2019n\u0131n ailesini ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 toplay\u0131p Ba\u011fdat\u2019a g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. B\u00f6ylece Huzistan\u2019daki, Av\u015far \u015eumla ve o\u011fullar\u0131n\u0131n hakimiyeti sona erip, \u00fclke, halifenin topraklar\u0131na kat\u0131ld\u0131. <\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan Malazgirt Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra, Anadolu\u2019ya T\u00fcrkmenlerle beraber g\u00f6\u00e7 eden Af\u015farlar, Sel\u00e7uklu Devleti\u2019nin u\u00e7 b\u00f6lgelerine yerle\u015ftirilmi\u015flerdi. <\/p>\n<p>Nitekim, Anadolu\u2019da yerle\u015fim yerleri aras\u0131nda Av\u015far ad\u0131, Kay\u0131lardan sonra ikinci s\u0131rada gelmektedir. Bu yer adlar\u0131, Av\u015farlar\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019nin fetih ve iskan\u0131nda Kay\u0131 ve K\u0131n\u0131klar gibi birinci derecede rol oynad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Yine kaynaklara g\u00f6re, Karamano\u011fullar\u0131 Beyli\u011fini kuran ailenin, Av\u015far boyuna mensup oldu\u011fu belirtilmektedir. Osmanl\u0131 ve \u0130ran tarihinde \u00f6nemli rol oynayan Av\u015farlar, Anadolu\u2019ya on \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131lda g\u00f6\u00e7 edenlerdir. Bu ikinci g\u00f6\u00e7 hareketi s\u0131ras\u0131nda Anadolu\u2019ya gelen Av\u015farlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Akkoyunlular&#8217;\u0131n \u0130ran\u2019\u0131 ele ge\u00e7irmesi \u00fczerine, Mansur Bey \u00f6nderli\u011finde \u0130ran\u2019a giderek Huzistan\u2019a yerle\u015fti. Anadolu\u2019da kalanlar ise; daha \u00e7ok Malatya ve Do\u011fu Anadolu\u2019da bulunuyorlard\u0131. Bunlardan b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, on alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda \u0130ran\u2019a g\u00f6\u00e7erek Urmiye\u2019den Herat\u2019a kadar olan geni\u015f bir b\u00f6lgede yerle\u015ftiler ve Nadir \u015eah, 1736\u2019da, bunlardan Af\u015farlar hanedan\u0131n\u0131 kurdu. <\/p>\n<p>\u0130ran Af\u015farlar\u0131; Mansur Bey Af\u015farlar\u0131, \u0130manlu Af\u015farlar\u0131, Alplu Af\u015farlar\u0131, Usalu Af\u015farlar\u0131, Eberlu Af\u015farlar\u0131 olmak \u00fczere, ba\u015fl\u0131ca be\u015f b\u00fcy\u00fck oba idi. <\/p>\n<p>Safev\u00ee h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Birinci \u015eah \u0130smail, Af\u015farlar\u0131 s\u0131n\u0131r koruyucusu olarak Horasan\u2019a yerle\u015ftirdi. Safev\u00eeler&#8217;in zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, Af\u015farlar\u0131n lideri Nadir; Af\u015far, Celayir ve di\u011fer T\u00fcrkmenleri etraf\u0131nda toplad\u0131 ve \u0130kinci Tahmasp\u2019\u0131n hizmetine girdi. \u0130ran topraklar\u0131ndan Afganlar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131nca, n\u00fcfuzu artt\u0131. Sonra \u0130kinci Tahmasb\u2019\u0131 tahttan indirerek yerine \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Abbas\u2019\u0131 \u015fah yapt\u0131. Kendisini de saltanat vekilli\u011fine getirdi. 1736\u2019da da kendi \u015fahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. 1737\u2019de Hindistan seferine \u00e7\u0131karak Delhi\u2019ye kadar ilerledi. Bir suikasttan sonra, idareyi sertle\u015ftiren Nadir \u015eah, Af\u015far ve Ka\u00e7ar Beyleri taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Horasan\u2019\u0131 y\u00f6neten torunu \u015eahruh\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, \u0130ran Af\u015far y\u00f6netimi de sona erdi. <\/p>\n<p>\u0130ran Af\u015farlar\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Urmiye g\u00f6l\u00fcn\u00fcn kuzey bat\u0131s\u0131nda Hemedan, Kirman\u015fah, Ni\u015fabur, Kerman\u2019\u0131n g\u00fcneyinde da\u011f\u0131n\u0131k halde ya\u015famaktad\u0131rlar. <\/p>\n<p>Af\u015farlar, halis T\u00fcrk olup, \u0130ran\u2019dakiler hari\u00e7 hepsi S\u00fcnn\u00ee ve Hanef\u00eedirler. <\/p>\n<p>Af\u015farlar, g\u00fcler y\u00fczl\u00fc, iyimser, hayat dolu, sakin ve terbiyeli insanlard\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131 \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fkand\u0131r. \u00dcnl\u00fc Af\u015far kilimleri, bu \u00e7al\u0131\u015fkan kad\u0131nlar\u0131n el eme\u011fidir. <\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yerle\u015fik olmalar\u0131na ra\u011fmen, bir k\u0131sm\u0131, \u00e2detlerini devam ettirmektedirler. Bug\u00fcn Kayseri\u2019nin P\u0131narba\u015f\u0131 kazas\u0131n\u0131n merkez nahiyesine ba\u011fl\u0131 bir k\u0131s\u0131m k\u00f6yler ile, ayn\u0131 kazan\u0131n Pazar\u00f6ren nahiyesi k\u00f6ylerinden pek \u00e7o\u011fu, Sar\u0131z kazas\u0131 ve Tomarza\u2019n\u0131n Toklar nahiyesi k\u00f6ylerinin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131, Av\u015farlara aittir. Ayr\u0131ca Adana\u2019ya ba\u011fl\u0131 ma\u011fara kazas\u0131 k\u00f6ylerinden Ayvad ve A\u011fda\u015f alan\u0131 k\u00f6yleri de, Av\u015farlar taraf\u0131ndan isk\u00e2n edildi\u011fi gibi, \u00c7ukurova\u2019da mevcut baz\u0131 Av\u015far k\u00f6ylerinden ba\u015fka Kastamonu, Bolu, Mu\u011fla, Isparta ve Antalya y\u00f6relerinde pek \u00e7ok Av\u015far k\u00f6y ad\u0131na rastlan\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk Boylar\u0131&#8230; Kay\u0131 Boyu (Kay\u0131lar) O\u011fuzlar\u0131n Bozok kolundan, Osmanl\u0131lar\u0131n da mensup oldu\u011fu bir boy. Kay\u0131 kelimesi; \u201cmuhkem, kuvvet ve kudret sahibi\u201d demektir. Kay\u0131 boyunun damgas\u0131, iki ok ve bir yaydan ibaretti. O\u011fuz Han o\u011flu G\u00fcn Han o\u011flu Kay\u0131\u2019n\u0131n, bu boyun ceddi oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Yirmi sene h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k yapan Kay\u0131\u2019n\u0131n nesli, uzun y\u0131llar bu makamda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1513,1514,1510,1519,1516,1512,1518,1511,1482,1517,1515,1509,1508,1350,1430,1520,1507],"class_list":["post-415","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-avsarlar","tag-buyuk-selcuklu-devleti","tag-dede-korkut","tag-hanefi","tag-huzistan","tag-ikinci-abdulhamid","tag-iran-afsarlari","tag-kanuni","tag-kayi-boyu","tag-malazgirt-savasi","tag-meliksah","tag-oguz-han","tag-oguzlar","tag-osmanlilar","tag-selcuklular","tag-sunni","tag-turk-boylari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=415"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}