Mutasyon canl\u0131n\u0131m genomunda beliren bir de\u011fi\u015fmedir. Genomu olu\u015fturanda kromozomlar-daki DNA\u2019lar\u0131n tamam\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re m\u00fctasyonu \u201ccanl\u0131n\u0131n DNA\u2019s\u0131n\u0131n kantitatif(nicel) ya da kalitatif (nitel)olarak de\u011fi\u015fmesidir.\u201d \u015eeklinde tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.M\u00fctasyonlar \u00e7ok \u00e7e\u015fitlidirler. Ancak, gruplar alt\u0131nda toplanarak incelenebilirler. \u00d6nce \u00e7ok h\u00fccrelilerde somatik ve germinatif m\u00fctasyon olarak iki k\u0131sma ayr\u0131l\u0131rlar. Somatik m\u00fctasyon , canl\u0131n\u0131n v\u00fccut h\u00fccrelerini ilgilendirdi\u011fi i\u00e7in s\u00fcresi canl\u0131n\u0131n \u00f6mr\u00fc kadard\u0131r. Alt ku\u015faklara ge\u00e7emez. Ergin insan karaci\u011ferindeki h\u00fccrelerde kromozom say\u0131s\u0131 8 x n\u2019e kadar ula\u015fmaktad\u0131r (oktabloid). Somatik m\u00fctasyonlar\u0131 h\u00fccre ya\u015flanma-s\u0131ndan sorumlu tutanlar da bulunmaktad\u0131r. Germinatif m\u00fctasyonlar ise, gamet yap\u0131mc\u0131 organlarda (memelilerde testis ve ovaryum) meydana gelir ve d\u00f6llenme ile altku\u015faklara ge\u00e7ebilir. M\u00fctasyon denilince ilk akla gelen ve burada \u00fcst\u00fcnde durulan da bu ikinci \u00e7e\u015fididir. M\u00fctasyonlar\u0131 genel olarak 4 ana grupta toplamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
1) Kromozom say\u0131s\u0131nda olan de\u011fi\u015fmeler<\/p>\n
2) Kromozom yap\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fmeler<\/p>\n
3) DNA \u00e7ifte sarmal\u0131n\u0131n baz yap\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fmeler (Nokta M\u00fctasyon)<\/p>\n
4) Stoplazmik kal\u0131t\u0131mdaki de\u011fi\u015fmeler (mitokondri, kloroplast DNAlar\u0131)<\/p>\n
Vir\u00fcs ve bakterilerde bir genom molek\u00fcl\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, I. grup m\u00fctasyonlar sadece<\/p>\n
\u00f6karyotlar\u0131 kapsar.<\/p>\n
1)Kromozom say\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi<\/p>\n
Her canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kendine has bir kromozom say\u0131s\u0131 vard\u0131r ve genelde bu say\u0131 sabittir. An-cak, baz\u0131 durumlarda, t\u00fcr\u00fcn baz\u0131 bireylerinde kromozom say\u0131lar\u0131nda sapmalar olabilmektedir. Can-l\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn karekteristik kromozom say\u0131s\u0131 2n ise (buradaki n, t\u00fcr\u00fcn gametlerindeki habloid kromozom say\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir), de\u011fi\u015fme n\u2019 nin katlar\u0131 \u015feklinde (n,2n,3n,4n…) olabildi\u011fi gibi, diploid (2n) organizmada 2 adet bulunan her bir kromozomdan (homolog kromozomlar) 0,1,3,4… adet de bulunabilir. Bunlardan birincisine euploidi), ikinci \u00e7e\u015fidine ise aneuploidi (an\u00f6ploidi) denilir.<\/p>\n
A-Euploidi<\/p>\n
a) Monoploidi (haploid): Bireyin v\u00fccut h\u00fccrelerinde gamet h\u00fccreleri kadar (n) kromozom ta\u015f\u0131-malar\u0131 durumudur. Baz\u0131 canl\u0131larda do\u011fal olarak g\u00f6r\u00fclen bu durum , insan i\u00e7in hayatla ba\u011fda\u015fma-maktad\u0131r.<\/p>\n
b)Poliploidi: V\u00fccut h\u00fccrelerinin n\u2019nin katlar\u0131 \u015feklinde 2n\u2019den fazla olmalar\u0131 durumudur. Autopo-liploidi ( otopoliploidi), allopoliploidi, endopoliploidi gibi \u00e7e\u015fitleri vard\u0131r. Bunlardan birincisi, n\u2019nin katlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n ayn\u0131 bir t\u00fcre ait oldu\u011funu, ikincisi genomun belli bir kesiminin ba\u015fka bir t\u00fcrden geldi\u011fini, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise, kromozomlar\u0131n bir h\u00fccre \u00e7ekirde\u011fi i\u00e7inde, h\u00fccre zar\u0131 kaybol-madan katlanarak artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 (politeni, endoredublikasyon..) tarif eder.<\/p>\n
B- Aneuploidi<\/p>\n
Homolog kromozomlar\u0131n\u0131n her birinden 2 adet bulunaca\u011f\u0131 yerde bunlardan birinin ya da birka\u00e7\u0131n\u0131n ikinin alt\u0131nda (0,1) ya da \u00fcst\u00fcnde (3,4, …) bulunmas\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re bir organizma n\u00fcl-lizomik (0),monozomik (1), ya da polizomik (\u22653) olabilecektir. Trizomi: 2n +1, tetrazomi:2n+2. Diploid say\u0131s\u0131n\u0131n birka\u00e7 kromozom alt\u0131nda olanlara hipodiploidi, 2n\u2019nin birka\u00e7 kromozom \u00fcst\u00fcn-de olanlara da hiperdiploidi denilir.<\/p>\n
2) Kromozom yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi<\/p>\n
T\u00fcrlerin kromozom say\u0131lar\u0131 kadar kromozomlar\u0131n\u0131n \u015fekilleride \u00e7ok de\u011fi\u015fik olabilir. Her t\u00fcr\u00fcn kromozom kurulu\u015funu , bu kromozomlar\u0131n say\u0131 ve \u015fekilleri belirler. 46 adet kromozom bulundurma sadece insana \u00f6zg\u00fc bir \u00f6zellik de\u011fildir. Bu kadar say\u0131da kromozom ta\u015f\u0131yan ba\u015fka canl\u0131lar da vard\u0131r. Ancak bunlardan herbirinin kromozom \u015fekilleri ve \u00fcst\u00fcnde ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 genler birbirlerinden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. Her t\u00fcr\u00fcn kendine \u00f6zg\u00fcn kromozomlar\u0131n\u0131 belli k\u0131staslara g\u00f6re dizip numaland\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir m\u00fctasyonla bu kromozomlardan biri ya da birka\u00e7\u0131, karekteristik yap\u0131lar\u0131n\u0131 yitirebilirler. B\u00f6ylece yap\u0131sal kromozom anormallikleri ortaya \u00e7\u0131kar.Bunlar\u0131 kabaca delessiyon dublikasyon, translokasyon, inversiyon, izokromozom ve halka kromozom \u015feklinde belirtmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Delessiyon<\/p>\n
Bir kromozomun belli bir kesiminin koparak kaybolmas\u0131d\u0131r. Kaybolan par\u00e7a ya\u015fam i\u00e7in vaz-ge\u00e7ilmez genleri ta\u015f\u0131yorsa ve bu genlerin de sa\u011flam allelleri di\u011fer homolog kromozomda bulunmuyorsa, canl\u0131 geli\u015fimi daha ilk evrelerinde duracakt\u0131r. Di\u011fer taraftan,homolog kromozomlardan birinde bask\u0131n (dominant) geni ta\u015f\u0131yan par\u00e7a delessiyona u\u011fram\u0131\u015fsa, di\u011fer kromozomda bulunan allelde \u00e7ekinik (resesif) ise , bu gen bask\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir h\u00fccrede bask\u0131n bir gen gibi fenotipte kendisini g\u00f6sterecektir. \u0130\u00e7 k\u0131s\u0131mlardaki bir delessiyon i\u00e7in iki adet k\u0131r\u0131k olmas\u0131 ve ortadan ayr\u0131lan par\u00e7a-dan hemen sonra yeniden kayna\u015fma gereklidir. Santromeride olmayan k\u0131r\u0131k kromozom par\u00e7as\u0131, bir sonraki b\u00f6l\u00fcnmede i\u011f ipliklerine de tutunamayaca\u011f\u0131ndan \u00e7ekirdek d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131p yok olacakt\u0131r.<\/p>\n
Dublikasyon<\/p>\n
Di\u011fer yap\u0131sal kromozom anomalileri kadar zararl\u0131 g\u00f6r\u00fclmemektedir. \u00c7o\u011fu canl\u0131lar\u0131n somatik h\u00fccrelerinde her kromozomdan iki adet bulunmas\u0131 da kendili\u011finden var olan bir dublikasyondur. Bu da h\u00fccre i\u00e7inde her genden en az iki adet bulunmas\u0131n\u0131n faydas\u0131n\u0131 i\u015faret eder. Dublikasyon homolog kromozomlar aras\u0131nda ge\u00e7en bir traspozisyon sonucu olu\u015fur. Tandem (123434567) ya da ters tan-dem (123443567) \u015feklinde olabilir.<\/p>\n
Translokasyon<\/p>\n
Homolog olmayan kromozomlar aras\u0131nda ge\u00e7er(Homolog kromozomlar aras\u0131nda ge\u00e7mesi durumunda, olsa olsa dublikasyon ya da delessiyon olabilecektir). Bir kromozomdan kopan par\u00e7an\u0131n bir di\u011ferine eklenmesidir. Her iki kromozomda da k\u0131r\u0131lmalar gereklidir. E\u011fer bu iki ayr\u0131 kromozomdan k\u0131r\u0131lan par\u00e7alar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak yer de\u011fi\u015ftirerek kayna\u015fm\u0131\u015flarsa buna \u201ckar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 translokasyon\u201d denilir.<\/p>\n
Bir di\u011fer translokasyon \u00e7e\u015fidi ise transpozisyon dur. Homolog olmayan iki kromozomdan birinde 2, di\u011ferinde 1 k\u0131r\u0131lma olur. \u0130ki k\u0131r\u0131k aras\u0131nda kalan kromozom par\u00e7as\u0131, bir k\u0131r\u0131k ta\u015f\u0131yan kro-mozomun aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015f\u0131r\/yap\u0131\u015f\u0131r. Bu t\u00fcr araya par\u00e7a s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131na insersiyon(araya girme) denilir.<\/p>\n
\u0130nversiyon<\/p>\n
Bir kromozomda olu\u015fan iki k\u0131r\u0131k aras\u0131ndaki par\u00e7a delessiyona u\u011framay\u0131p, kendi \u00fcst\u00fcnde 180 derece d\u00f6n\u00fcp, yeniden kromozom i\u00e7indeki yerine yap\u0131\u015f\u0131rsa inversiyon ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur. Parasantrik ve perisantrik olarak iki \u00e7e\u015fittir. Parasantrik inversiyonda kromozomun kaba g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc de\u011fi\u015fmez. Perisantrik inversiyonda ise de\u011fi\u015febilir.<\/p>\n
Halka (ring)kromozomu<\/p>\n
Delessiyon ve inversiyonda oldu\u011fu gibi bir kromozom \u00fcst\u00fcnde ge\u00e7en bir olayd\u0131r. Halka kro-mozomunun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir kromozomun iki ucundan iki par\u00e7an\u0131n kopmas\u0131 (delessiyon) gerek-lidir. \u0130ki taraftan kopmu\u015f kromozom u\u00e7lar\u0131 yap\u0131\u015fkanl\u0131k da kazanm\u0131\u015f olarak, birbirlerine tutunurlar. B\u00f6ylece halka yap\u0131l\u0131 bir kromozom ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. \u0130ki ucundan ayr\u0131lan par\u00e7alar da kaybolurlar. Halka kromozomunu delessiyon konusunda i\u015flemek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
\u0130zokromozom<\/p>\n
Metafaz sonunda herhangi bir kromozomun, k\u0131sa ve uzun kollar\u0131 ile birlikte, simetrik olarak b\u00f6l\u00fcnece\u011fi yerde, santromer b\u00f6lgesinde asimetrik bi\u00e7imde b\u00f6l\u00fcnmesi sonucunda olu\u015fur. B\u00f6ylece, kutuplardan birine sadece k\u0131sa koldaki kromatidler giderken ( izokromozom p), di\u011ferine de sadece uzun koldaki kromatidler ta\u015f\u0131n\u0131r (izokromozom q). ip de, uzun koldaki genler hi\u00e7 bulunmazlarken, k\u0131sa koldaki genler \u00e7ifterli halde bulunurlar. qi i\u00e7in de bunun tersi s\u00f6z konusudur. B\u00f6ylece bir izokromozom, hem delessiyon, hem de dublikasyon g\u00f6sterir. ( \u00d6rnek: izokromozomlu Turner sendromu)<\/p>\n
3) Nokta m\u00fctasyonlar<\/p>\n
Di\u011fer m\u00fctasyonlarda oldu\u011fu gibi do\u011fal ya da yapay olarak ortaya \u00e7\u0131kabilirler. Do\u011fal nokta m\u00fctasyonlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131, bazlar\u0131n kendi kendilerine tautomer(totomer) izomerler vere-rek, farkl\u0131 bazlarla e\u015flenebilir duruma gelmeleridir. DNA i\u00e7inde, adeninin 6. Amino grubu, timinin 6. Keto grubuna hidrojen verici \u00f6zellik g\u00f6sterir. Adeninin 1. Azotuda timinin 1.azotundan hidrojen al\u0131c\u0131 durumda bulunur. Ancak, \u00e7ok az da rastlansa baz\u0131 durumlarda adeninin 6. Karbonundaki amin grubu, totomerizasyonla imin durumuna ge\u00e7er. Bu imin bir hidrojen al\u0131c\u0131s\u0131, 1. Azotda hidrojen veri-cisi olur. Bu durumda, normal olarak timinle e\u015fle\u015fmesi gereken adenin, ancak sitozinle e\u015flenebilir duruma gelmi\u015ftir.<\/p>\n
Fiziksel m\u00fctajenler<\/p>\n
Bunlardan en \u00e7ok bilinenleri, a) elektromanyetik ve b) par\u00e7ac\u0131k \u0131\u015f\u0131n\u0131mlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
a) Elektromanyetik \u0131\u015f\u0131n\u0131mlar da iyonla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olanlar ve iyonla\u015ft\u0131rmayanlar olarak iki grupta incelenirler. \u0130yonla\u015ft\u0131rmadan m\u00fctasyon yapan elektromanyetik \u0131\u015f\u0131n\u0131m denildi\u011finde ilk akla gelen \u00fcltra viole (UV) = mor\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131d\u0131r. UV, DNA\u2019da bir iplik\u00e7ikte yada iki farkl\u0131 iplik\u00e7ikte bulunan kom\u015fu primidinlerin (T,C) birbirleri ile reaksiyona girip, dimer yapmalar\u0131na neden olur. B\u00f6yle bir DNA\u2019n\u0131n normal replikasyonu da m\u00fcmk\u00fcn olmaz. H\u00fccredeki DNA onar\u0131m mekanizmas\u0131 da yetersiz kald\u0131\u011f\u0131nda, bu h\u00fccreler \u00f6lerek yok olurlar. Ancak, bunlar\u0131n yerini almak i\u00e7in \u00e7o\u011falmaya zorlanan h\u00fccrelerde spontan m\u00fctasyonlar ve kanserle\u015fme riski de artar. DNA replikasyon say\u0131s\u0131 artt\u0131kca hata olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da artar. Xeroderma pikmentosum\u2019lu hastalar\u0131n sonunda cilt kanserine yakalanmalar\u0131 bu duruma bir \u00f6rnektir.<\/p>\n
\u0130yonla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 elektromanyetik \u0131\u015f\u0131n\u0131mlar da artan enerji d\u00fczeylerine g\u00f6re X,\u03b3 ve kozmik \u0131\u015f\u0131n-lar olarak s\u0131ralan\u0131rlar. \u0130yonla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 elektromanyetik \u0131\u015f\u0131n\u0131mlar, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, h\u00fccre i\u00e7inde \u00e7ok reaktif olan iyonlarla serbest k\u00f6kleri olu\u015ftururlar. Bu iyon ve serbest k\u00f6kler de DNA\u2019 daki baz ve deoksiribozla reaksiyona girerek onlar\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirirler. Kromozomlarda k\u0131r\u0131k-lar olu\u015ftururlar. \u0130n vitro ortama ekilmi\u015f insan fiproblastlar\u0131n\u0131 X ya da \u03b3 \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na tutarak, mik-roskopta metafaz kromozomlar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
b)Par\u00e7ac\u0131k karekterli \u0131\u015f\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131n belli ba\u015fl\u0131lar\u0131, \u03b2- (h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f serbest elektron), \u03b2 + (h\u0131z-land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f serbest pozitron), p+ (hidrojen \u00e7ekirde\u011fi),n\u00ba (n\u00f6tron),\u03b1+2 (Helyum \u00e7ekirde\u011fi) ve de\u011fi\u015fik izotop \u00e7ekirdekleri olarak bilinirler. Bu say\u0131lan par\u00e7ac\u0131k karekterli \u0131\u015f\u0131n\u0131mlar\u0131n tamam\u0131 da iyonla\u015f-t\u0131r\u0131c\u0131 elektromanyetik \u0131\u015f\u0131n\u0131mlar da oldu\u011fu gibi h\u00fccre i\u00e7inde iyon ve serbest k\u00f6kler olu\u015fturur. n\u00ba lar, kararl\u0131 elementlerin \u00e7ekirdeklerine yerle\u015fip,onlar\u0131 \u00e7evrelerine iyonla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u0131\u015f\u0131n\u0131m salan birer radyoizotop yaparlar,<\/p>\n
Gerek dalga karakterli (elektromanyetik)iyonla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131,gerekse partik\u00fcl yap\u0131l\u0131 iyonla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u0131\u015f\u0131n\u0131mlar, al\u0131nd\u0131klar\u0131 dozlara g\u00f6re, canl\u0131n\u0131n bir ka\u00e7 saat i\u00e7indeki \u00f6l\u00fcm\u00fcnden tutun da birka\u00e7 y\u0131l sonras\u0131nda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k (imm\u00fcn) yetmezli\u011fi ya da kanserden \u00f6l\u00fcm gibi sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilirler.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak,nokta m\u00fctasyonlar\u0131nda:<\/p>\n
1- Bir baz \u00e7ifti di\u011feri ile de\u011fi\u015febilir(s\u00fcpstit\u00fcsyon). Sonu\u00e7ta, sense(stop kodonu\u2192aa kodonu), missense(bir aa kodonu\u2192ba\u015fka bir aa kodonu) , nonsense(bir aa kodonu\u2192 stop kodonu) m\u00fctasyonlar olu\u015fur.<\/p>\n
2- Bir baz \u00e7ifti dellessiyona u\u011frayabilir.<\/p>\n
3- Bir baz \u00e7ifti gen i\u00e7ine fazladan kat\u0131labilir(insersiyon = addisyon)<\/p>\n
1) Baz \u00e7iftlerinin de\u011fi\u015fmesi de iki t\u00fcrl\u00fc olabilir. P\u00fcrin p\u00fcrinle, pirimidin de primidinle de-\u011fi\u015fmi\u015fse tranzisyon, p\u00fcrin primidinle, primidin de p\u00fcrinle de\u011fi\u015fmi\u015fse tranversiyon\u2019dan s\u00f6z edilir.<\/p>\n
2) Gen i\u00e7inde bir baz \u00e7ifti delessiyona u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda, kodonlar \u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131ndan, bu deles-siyondan sonraki t\u00fcm kodonlar de\u011fi\u015fecek, sentezlenen polipeptid de b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla fonksiyonel olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
3-) \u0130nsersiyon = addisyon\u2019dan sonra da t\u00fcm kodonlar (tripleler) bozulaca\u011f\u0131ndan, burada sentezlenen polipeptid fonksiyonel olmaya bilecektir (2. ve 3. \u015f\u0131ktakiler \u00e7er\u00e7eve kaymas\u0131 m\u00fctasyonlar\u0131na neden olurlar).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mutasyon canl\u0131n\u0131m genomunda beliren bir de\u011fi\u015fmedir. Genomu olu\u015fturanda kromozomlar-daki DNA\u2019lar\u0131n tamam\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re m\u00fctasyonu \u201ccanl\u0131n\u0131n DNA\u2019s\u0131n\u0131n kantitatif(nicel) ya da kalitatif (nitel)olarak de\u011fi\u015fmesidir.\u201d \u015eeklinde tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.M\u00fctasyonlar \u00e7ok \u00e7e\u015fitlidirler. Ancak, gruplar alt\u0131nda toplanarak incelenebilirler. \u00d6nce \u00e7ok h\u00fccrelilerde somatik ve germinatif m\u00fctasyon olarak iki k\u0131sma ayr\u0131l\u0131rlar. Somatik m\u00fctasyon , canl\u0131n\u0131n v\u00fccut h\u00fccrelerini ilgilendirdi\u011fi i\u00e7in s\u00fcresi canl\u0131n\u0131n \u00f6mr\u00fc kadard\u0131r. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[9348,9349,9350,9345,6194,9352,9353,2470,9346,9344,9354,9347,9351,2343],"class_list":["post-4195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-aneuploidi","tag-delessiyon","tag-dublikasyon","tag-euploidi","tag-genom","tag-inversiyon","tag-izokromozom","tag-kromozom","tag-monoploidi","tag-mutasyonlar","tag-nokta-mutasyonlar","tag-poliploidi","tag-translokasyon","tag-virus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4195\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}