1-G\u00d6NDERGESEL \u0130\u015eLEV: <\/p>\n
Bir ileti dilin g\u00f6ndergeyi oldu\u011fu gibi ifade etmesi i\u00e7in d\u00fczenlenerek olu\u015fturulmu\u015fsa dil g\u00f6ndergesel i\u015flevde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u015fka bir ifadeyle dilin bilgi verme i\u015flevidir. Burada ama\u00e7, g\u00f6nderge konusunda do\u011fru, nesnel, g\u00f6zlemlenebilir bilgi vermektir. Bu i\u015flev daha \u00e7ok kullanma k\u0131lavuzlar\u0131nda, nesnel anlat\u0131larda, bilimsel bildirilerde, k\u0131sa not ve \u00f6zetlerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. <\/p>\n
\u00d6RNEK: \u201c Hegel\u2019in felsefesinin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 bilim de\u011fil, tarihtir.\u201d <\/p>\n
2.HEYECANA BA\u011eLI \u0130\u015eLEV: <\/p>\n
Bir ileti, g\u00f6ndericinin iletinin konusu kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duygu ve heyecanlar\u0131n\u0131 dile getirme amac\u0131yla olu\u015fturulmu\u015fsa dil heyecana ba\u011fl\u0131 i\u015flevde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu i\u015flev, g\u00f6ndericinin kendi iletisine kar\u015f\u0131 tutum ve davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 belirtir. Bu i\u015flevde \u00e7o\u011funlukla duygular, heyecanlar, korkular, sevin\u00e7 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcler dile getirilir. Dilin g\u00f6ndergesel i\u015flevinde nesnellik, heyecana ba\u011fl\u0131 i\u015flevinde \u00f6znellik h\u00e2kimdir. \u00d6zel mektuplarda, \u00f6znel betimlemeler ve anlat\u0131larda, lirik \u015fiirlerde, ele\u015ftiri yaz\u0131lar\u0131nda dilin heyecana ba\u011fl\u0131 i\u015flevinden s\u0131k\u00e7a yararlan\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\u00d6RNEK: \u201cBen bu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131 etik bulmuyorum, siz yanl\u0131\u015f davran\u0131yorsunuz.\u201d <\/p>\n
3.ALICIYI HAREKETE GE\u00c7\u0130RME \u0130\u015eLEV\u0130: <\/p>\n
Bu i\u015flevde ileti al\u0131c\u0131y\u0131 harekete ge\u00e7irmek \u00fczere d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130letinin bir \u00e7e\u015fit \u00e7a\u011fr\u0131 i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu i\u015flevde ama\u00e7, al\u0131c\u0131da bir tepki ve davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi yaratmakt\u0131r. Propaganda ama\u00e7l\u0131 siyasi s\u00f6ylevler, rekl\u00e2m metinleri, genelgeler, el ilanlar\u0131 genellikle dilin bu i\u015fleviyle olu\u015fturulur. Dilin al\u0131c\u0131y\u0131 harekete ge\u00e7irme i\u015fleviyle haz\u0131rlanan metinlerde g\u00f6nderici, iletiyi alan\u0131 i\u015fin i\u00e7ine sokmay\u0131, onu sorgulamay\u0131 ister. <\/p>\n
\u00d6RNEK: \u201cS\u0131n\u0131f\u0131 hemen terk et.\u201d <\/p>\n
4.KANALI KONTROL \u0130\u015eLEV\u0130: <\/p>\n
Bir ileti, kanal\u0131n iletiyi iletmeye uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek amac\u0131yla d\u00fczenlenmi\u015fse dil, kanal\u0131 kontrol i\u015flevinde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6nderici ile al\u0131c\u0131 aras\u0131nda ileti\u015fimin kurulmas\u0131n\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini ya da kesilmesini sa\u011flayan bu i\u015flevde iletinin i\u00e7eri\u011finden \u00e7ok ileti\u015fimin devam ettirilmesi olgusu a\u011f\u0131r basar. T\u00f6renlerde, uzun s\u00f6ylevlerde, aile yak\u0131nlar\u0131 ya da sevgililer aras\u0131ndaki konu\u015fmalarda; dilin kanal\u0131 kontrol i\u015flevini yans\u0131tan iletiler s\u0131k\u00e7a kullan\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\u00d6RNEK: \u201cBeni anlad\u0131n\u0131z de\u011fil mi?\u201d <\/p>\n
5.D\u0130L \u00d6TES\u0130(\u00dcST D\u0130L)\u0130\u015eLEV\u0130: <\/p>\n
Bir ileti dille ilgili bilgi vermek \u00fczere d\u00fczenlenmi\u015fse o iletide dil, dil \u00f6tesi i\u015flevde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dilin dil \u00f6tesi i\u015flevinde iletiler, dili a\u00e7\u0131klamak, dille ilgili bilgi vermek i\u00e7in d\u00fczenlenir. Daha \u00e7ok bilimsel metinlerde ve \u00f6\u011fretme ama\u00e7l\u0131 konu\u015fmalarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan ve \u201cyani, demek istiyorum ki, bir ba\u015fka deyi\u015fle\u201d gibi s\u00f6zc\u00fcklerde kendini g\u00f6steren dil \u00f6tesi i\u015fleve, g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda da s\u0131k\u00e7a ba\u015fvurulur. <\/p>\n
\u00d6RNEK: \u201cBeni yanl\u0131\u015f anlamay\u0131n, ben bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc mecaz anlamda kulland\u0131m.\u201dc\u00fcmlesinde ileti, dille ilgili bilgi vermek, ba\u015fka bir iletiyi a\u00e7\u0131klamak \u00fczere d\u00fczenlenmi\u015ftir. <\/p>\n
6.\u015e\u0130\u0130RSEL(SANATSAL)\u0130\u015eLEV: <\/p>\n
Bir iletinin iletisi kendisinde ise dil \u015fiirsel i\u015flevde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dil bu i\u015flevde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda iletinin iletmek istedi\u011fi husus, iletinin kendisindedir. Bu durumda ileti, kendi d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir \u015feyi ifade etmez, yans\u0131tmaz. Obje iletinin kendisidir. \u00d6rne\u011fin dilin \u015fiirsel i\u015flevde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 metinler olan lirik anlat\u0131larda ve \u015fiirlerde \u015fiirin amac\u0131 o \u015fiirin kendisidir. \u015eiirsel metinler, kendinden ba\u015fka bir \u015feyi ifade etmeye ihtiya\u00e7 duymaz, bir \u015fiir sadece \u015fiir oldu\u011fu i\u00e7in \u00f6nemli ve anlaml\u0131d\u0131r, yani \u015fiirin ger\u00e7e\u011fi, \u015fiirin kendisidir. Dilin \u015fiirsel i\u015fleviyle kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 metinlerde g\u00f6nderici al\u0131c\u0131da hissettirmek istedi\u011fi etkileri uyand\u0131rmak i\u00e7in, dili istedi\u011fi gibi kullan\u0131r, yani kendi \u00f6zg\u00fcn \u00fcslubunu olu\u015fturmak i\u00e7in bir anlamda dili yeniden yarat\u0131r. Edebi sanatlardan, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalardan, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek s\u00f6zc\u00fcklerden yararlanarak imgeler olu\u015fturur, s\u00f6zc\u00fckleri daha \u00e7ok yan ve mecaz anlamlarda kullan\u0131r. Edebi metinlerde dil \u015fiirsel i\u015flevde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Dil ve konu\u015fabilme yetene\u011fi, insano\u011fluna yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131yla birlikte ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015f ve onu di\u011fer canl\u0131lar \u00fczerinde \u00fcst\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015f en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden birisidir. \u0130nsan ad\u0131 verilen bu canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn en \u00fcst\u00fcn \u00f6zelli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnebilmesi ve muhakeme edebilmesidir. Dil-d\u00fc\u015f\u00fcnce ili\u015fkisi ise, y\u00fczy\u0131llardan beri ara\u015ft\u0131r\u0131lan bir konudur. Kimi dilbilimcilere g\u00f6re, dil, d\u00fc\u015f\u00fcncenin evidir. Di\u011fer bir s\u00f6yleyi\u015fle, d\u00fc\u015f\u00fcnce ancak dille olu\u015fur ve yine dil sayesinde d\u0131\u015f d\u00fcnyaya aktar\u0131l\u0131r. \u00c7ok yeni say\u0131labilecek bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re ise, adland\u0131rma ve kavramlar olmadan d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretilemez. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki insan\u0131 insan yapan bu iki temel \u00f6zelli\u011fi, birbiriyle yak\u0131ndan ilgilidir. <\/p>\n
Dil, bireye d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretebilme, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini d\u0131\u015fa vurma, bilgi edinme, ge\u00e7mi\u015fini hat\u0131rlama, g\u00fcn\u00fcn\u00fc ya\u015fama, gelece\u011fine y\u00f6n verme, ki\u015fili\u011fini kazanma, hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme gibi daha pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle dil, daha \u00e7ok bireyseldir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ki\u015fili\u011fimiz biraz da dilimizle kazan\u0131l\u0131r ve ki\u015fili\u011fimiz asl\u0131nda dilimizde gizlidir. Dil, ferd\u00ee ve mill\u00ee ki\u015filik ve kimli\u011fimizi b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Dil, hayat\u0131n her safhas\u0131n\u0131 kapsayan, her an onun i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z geni\u015f\u00e7e bir d\u00fcnyad\u0131r. K\u0131sacas\u0131, dil, asl\u0131nda hayat\u0131n kendisidir. <\/p>\n
\u0130nsano\u011flu, toplu h\u00e2lde ya\u015famaya mecbur ve muhta\u00e7 olan bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Hi\u00e7bir insan tek ba\u015f\u0131na ya\u015fayamaz. \u0130nsanlar\u0131n bir arada ya\u015fayabilmeleri i\u00e7in, aralar\u0131nda birtak\u0131m ortak \u00f6zelliklerin bulunmas\u0131 gerekir. \u0130nsanlar\u0131 bir araya getirip aralar\u0131nda ortak duygusal ba\u011flar kuran vas\u0131talardan birisi de dildir. Dilin insanlar aras\u0131nda ileti\u015fimi sa\u011flamas\u0131, onun \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc ifade etmektedir. Dil, asla mekanik de\u011fil, duygusal bir ileti\u015fim arac\u0131d\u0131r. Dilin as\u0131l i\u015flevi, insanlar aras\u0131nda do\u011fal, duygusal ve ruhsal ba\u011flar kurmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n
B\u00f6ylelikle diller, insan topluluklar\u0131n\u0131 birbirlerine yakla\u015ft\u0131rarak \u201cmillet\u201d ad\u0131 verilen sosyal kurumun olu\u015fmas\u0131na zemin haz\u0131rlarlar. Bu y\u00f6n\u00fcyle dil, milleti olu\u015fturan bireyler aras\u0131nda tam bir birle\u015ftirici unsur g\u00f6revini \u00fcstlenir. Onlar\u0131 duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce, hayal ve en \u00f6nemlisi d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 alg\u0131lama a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbirine yakla\u015ft\u0131r\u0131r. Dil sayesinde ortak duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ideallere sahip olan bireyler aras\u0131nda, ayn\u0131 zamanda ortak bir \u015fuur da olu\u015fur. Bu \u015fuur ferd\u00ee \u015fuurun \u00e7ok \u00f6tesinde mill\u00ee bir \u015fuurdur. Mill\u00ee \u015fuur ise, bir milleti ayakta tutan, ge\u00e7mi\u015fini hat\u0131rlatan, de\u011ferlerini bug\u00fcne ta\u015f\u0131yan, bug\u00fcn\u00fcn\u00fc en g\u00fczel \u015fekilde ya\u015fatan ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 kapsayacak \u015fekilde gelece\u011fe y\u00f6n veren hareketlerin b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
\u0130leti, dilin g\u00f6ndergeyi oldu\u011fu gibi ifade etmesi amac\u0131yla d\u00fczenlenerek olu\u015fturulmu\u015fsa dilin \u201cg\u00f6ndergesel i\u015flev\u201dde; ileti, g\u00f6ndericinin iletinin konusu kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duygu ve heyecanlar\u0131n\u0131 dile getirme amac\u0131yla olu\u015fturulmu\u015fsa dilin \u201cheyecana ba\u011fl\u0131 i\u015flev\u201dde; ileti, al\u0131c\u0131y\u0131 harekete ge\u00e7irmek \u00fczere d\u00fczenlenmi\u015fse dilin \u201cal\u0131c\u0131y\u0131 harekete ge\u00e7irme i\u015flevi\u201dnde; ileti, kanal\u0131n iletiyi iletmeye uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek amac\u0131yla d\u00fczenlenmi\u015fse \u201ckanal\u0131 kontrol i\u015flevi\u201dnde; ileti, dille ilgili bilgiler vermek \u00fczere d\u00fczenlenmi\u015fse \u201cdil \u00f6tesi i\u015flev\u201dde ve iletinin iletisi kendinde ise dilin \u201c\u015fiirsel i\u015flevi\u201dnde (Poetik) kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131r. Edeb\u00ee metinlerde, \u015fiirsel i\u015flevinin hakimiyetinde dilin di\u011fer i\u015flevlerinin de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilir. Baz\u0131 metinlerde, birka\u00e7 i\u015flevin birlikte kullan\u0131labilece\u011fi sezdirilir. Dil \u201c\u015fiirsel i\u015flevi\u201dnde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda iletinin iletmek istedi\u011fi husus, iletinin kendisinde aranmal\u0131d\u0131r. Bu durumda ileti kendi d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir \u015feyi, herhangi bir olguyu ifade etmez, yans\u0131tmaz. Obje iletinin kendisidir. Ancak bu, iletinin insandan, hayattan ve ya\u015fan\u0131lan d\u00fcnyadan soyutlanmas\u0131 de\u011fildir. Burada sanata \u00f6zg\u00fc ger\u00e7eklik vurgulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1-G\u00d6NDERGESEL \u0130\u015eLEV: Bir ileti dilin g\u00f6ndergeyi oldu\u011fu gibi ifade etmesi i\u00e7in d\u00fczenlenerek olu\u015fturulmu\u015fsa dil g\u00f6ndergesel i\u015flevde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u015fka bir ifadeyle dilin bilgi verme i\u015flevidir. Burada ama\u00e7, g\u00f6nderge konusunda do\u011fru, nesnel, g\u00f6zlemlenebilir bilgi vermektir. Bu i\u015flev daha \u00e7ok kullanma k\u0131lavuzlar\u0131nda, nesnel anlat\u0131larda, bilimsel bildirilerde, k\u0131sa not ve \u00f6zetlerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. \u00d6RNEK: \u201c Hegel\u2019in felsefesinin \u00e7\u0131k\u0131\u015f …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[9480,9486,9487,9489,9488],"class_list":["post-4298","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-dil","tag-dilin-islevleri","tag-hegel","tag-obje","tag-siir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4298","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4298"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4298\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}