ANADOLU MEDEN\u0130YETLER\u0130<\/p>\n
ANADOLU: (K\u00fc\u00e7\u00fck Asya) Tarih boyunca bir \u00e7ok g\u00f6\u00e7 ve istilaya u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.Neden?:
\n1- \u00dc\u00e7 taraf\u0131n\u0131n denizlerle \u00e7evrili olu\u015fu, Avrupa ve Afrika aras\u0131nda deniz ve karadan kolayca ba\u011flant\u0131 kurulmas\u0131
\n2- Olumlu iklim \u015fartlar\u0131, verimli topraklar\u0131 bol su kaynaklar\u0131na sahip olmas\u0131<\/p>\n
ANADOLU’DA UYGARLIK NEDEN GEL\u0130\u015eM\u0130\u015eT\u0130R?
\n1- G\u00f6\u00e7ler ve istila amac\u0131yla gelen topluluklar sahip olduklar\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve medeniyeti Anadolu’ya
\nta\u015f\u0131d\u0131lar.
\n2- Anadolu’nun M\u0131s\u0131r, Ege ve Yunan Medeniyetlerine yak\u0131n bir konumda olmas\u0131 bu medeniyetlerden
\netkilenmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ANADOLU MEDEN\u0130YETLER\u0130: Anadolu’da kurulan uygarl\u0131klar s\u0131ras\u0131yla \u015funlard\u0131r:
\n1) Hititler, Frigler,Lidyal\u0131lar, \u0130yonlar, Urartular (M\u00d6 2.bin-M\u00f6.600 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda)
\n2) Persler (M.\u00d6 543-333)
\n3) \u0130skender \u0130mparatorlu\u011fu
\n4) Roma \u0130mparatorlu\u011fu
\n5) Bizansl\u0131lar (395-1071)
\n6) T\u00fcrkler (1071-….)<\/p>\n
1)-M\u00d6.2.B\u0130N- M\u00d6.600 YILLARI ARASINDA ANADOLU MEDEN\u0130YETLER\u0130<\/p>\n
A)-H\u0130T\u0130TLER:
\n\u00b7 Anadolu’ya Kafkaslar’dan geldikleri tahmin edilmektedir.
\n* K\u0131z\u0131l\u0131rmak \u00e7evresinde kurulmu\u015ftur. Ba\u015f\u015fehirleri HATTU\u015eA\u015e (Bo\u011fazk\u00f6y)’d\u0131r.
\n* Hititler Suriye topraklar\u0131 i\u00e7in M\u0131s\u0131r ile yapt\u0131klar\u0131 sava\u015f sonucunda KADE\u015e ANTLA\u015eMASINI imzalad\u0131lar. Kade\u015f Antla\u015fmas\u0131 tarihte bilinen ilk antla\u015fmad\u0131r.
\n* Hititler’de asillerden olu\u015fan PANKU\u015e denilen bir meclis vard\u0131. Bu meclis kral\u0131n yetkilerini k\u0131s\u0131tl\u0131yordu.
\n* Hititlerde kraldan sonra en yetkili ki\u015fi TAVANANNA denilen krali\u00e7eydi.
\n* Hititler krallar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 anlatan ANAL ad\u0131n\u0131 verdikleri y\u0131ll\u0131klar\u0131 haz\u0131rlayarak, tarafs\u0131z TAR\u0130H YAZICILI\u011eI’n\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131r.
\n* Hititler kayalar\u0131 d\u00fczle\u015ftirerek, tanr\u0131 kabartmalar\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r.( \u0130vriz ve Yaz\u0131l\u0131kaya Kabartmalar\u0131 Hititlere aittir.)
\n* Hititler Asurlular taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n
B)-FR\u0130GYALILAR(FR\u0130GLER):
\n* Orta Anadolu’da(Sakarya nehri \u00e7evresinde) M\u00d6. 800 y\u0131llar\u0131nda devlet kurdular. Ba\u015f\u015fehirleri GORD\u0130ON’du.
\n* Kimmerler taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131ld\u0131.
\n* Friglerin en b\u00fcy\u00fck Tanr\u0131lar\u0131 K\u0130BELE ‘dir.
\n* Frigler dokumac\u0131l\u0131kta ileri gitmi\u015flerdir. Frigyal\u0131lar TAPETES ad\u0131 verilen hal\u0131 ve kilimleri ile \u00fcnl\u00fcd\u00fcrler.<\/p>\n
C)-L\u0130DYALILAR:
\n* Bug\u00fcnk\u00fc Gediz ve Menderes \u0131rmaklar\u0131 aras\u0131ndaki b\u00f6lgeye eski \u00e7a\u011flarda L\u0130DYA deniliyordu.
\n* Ba\u015fkentleri SARDES(Sard)’d\u0131r.
\n* Lidyal\u0131lar ticarette geli\u015ftiler. Tarihte PARA’y\u0131 ilk kez kullanan Lidyal\u0131lar’d\u0131r.
\n* Lidyal\u0131lar Efes’ten ba\u015flay\u0131p, Mezopotamya’daki Ninova’ya kadar uzanan KRAL YOLU’nun a\u00e7\u0131lmas\u0131nda
\netkili oldular.
\n* Lidyal\u0131lara Persler son vermi\u015ftir.
\n* Lidyal\u0131lar\u0131n k\u0131sa zamanda y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebi, ordular\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli kavimlerden toplanan \u00fccretli
\naskerlerden olu\u015fmas\u0131d\u0131r.(D\u00fczenli ve s\u00fcrekli milli ordusunu olu\u015fturamam\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n
D)-\u0130YONYALILAR(\u0130YONLAR):
\n* \u0130zmir K\u00f6rfezinden, G\u00fcll\u00fck K\u00f6rfezine kadar olan b\u00f6lgeye \u0130YONYA denilirdi.
\n* Yunanistan’dan gelen AKALAR buradaki yerli halkla kar\u0131\u015farak, \u015fehir devletleri halinde ya\u015fad\u0131lar.
\nBa\u015fl\u0131ca \u0130yon \u015fehirleri \u015funlard\u0131r: Efes, Milet, \u0130zmir, Fo\u00e7a, Bodrum.
\n* Efeste’ki ARTEM\u0130S tap\u0131na\u011f\u0131 \u0130yonlara aittir.
\n* \u0130yonlar deniz ticaretinde geli\u015fmi\u015flerdi.
\n* \u0130yon Edebiyat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli eseri Homeros’un “\u0130lyada ve Odesa destan\u0131” d\u0131r.
\n* \u0130yonlar bilim ve sanatta geli\u015fmi\u015flerdir. Matematikte Tales ve Pisagor, Tarihte Heredot, T\u0131pta Hipokrat, Felsefede Diojen)<\/p>\n
E)-URARTULAR:
\n* Van G\u00f6l\u00fc ve \u00e7evresinde devlet kurmu\u015flard\u0131r. Ba\u015f\u015fehirleri TU\u015eBA(Van)’d\u0131r.
\n* Urartular’da kral \u00fclkeyi sava\u015f tanr\u0131s\u0131 HALD\u0130 ad\u0131na y\u00f6netirdi.
\n* Urartular madencilik ve maden i\u015fletmecili\u011finde ileri gitmi\u015flerdi.
\n* Urartular kaleler ve su kanallar\u0131 ile \u00fcnl\u00fcd\u00fcr. (Toprakkale, \u00c7avu\u015ftepe, Patnos ve Kayal\u0131dere kaleleri)<\/p>\n
K\u00dcLT\u00dcR VE MEDEN\u0130YET<\/p>\n
DEVLET Y\u00d6NET\u0130M\u0130:
\n1)- Anadolu’da kurulan bu devletler genellikle krall\u0131kla y\u00f6netilmi\u015ftir. Kral hem ba\u015fkomutan, hem ba\u015f yarg\u0131\u00e7, hem de ba\u015f rahipti.<\/p>\n
NOT: Bu durum kral\u0131n siyasi, askeri ve dini g\u00fcc\u00fc elinde bulundurdu\u011funu g\u00f6sterir. Ayr\u0131ca kral\u0131n ba\u015frahip olu\u015fu laik olmayan bir anlay\u0131\u015f\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r. <\/p>\n
2)- Hititlerde asillerden olu\u015fan PANKU\u015e denilen bir meclis vard\u0131. Bu meclis kral\u0131n yetkilerini k\u0131s\u0131tl\u0131yordu.
\n3)- Hititlerde kraldan sonra en yetkili ki\u015fi TAVANANNA denilen krali\u00e7eydi.
\n4)- \u0130yonyal\u0131lar merkezi krall\u0131k yerine S\u0130TE denilen \u015fehir devletleri halinde ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
D\u0130N VE \u0130NANI\u015e:<\/p>\n
1)- Anadolu’da \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 inan\u0131\u015f mevcuttu.
\n2)- Hititler kendi tanr\u0131lar\u0131ndan ba\u015fka \u00d6n Asya tanr\u0131lar\u0131na, Lidyal\u0131lar da Yunan tanr\u0131lar\u0131na tap\u0131nm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
NOT: Bu durum Anadolu’da dini etkile\u015fimi yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n
3)- Urartular \u00f6l\u00fcmden sonra hayata inanm\u0131\u015flard\u0131. Bu y\u00fczden mezarlar\u0131n\u0131 ev ve oda bi\u00e7iminde yap\u0131p i\u00e7ine
\n\u00e7e\u015fitli e\u015fyalar koyuyorlard\u0131.
\n4)- Friglerin en b\u00fcy\u00fck Tanr\u0131lar\u0131 K\u0130BELE ‘dir.
\n5) Efeste’ki ARTEM\u0130S tap\u0131na\u011f\u0131 \u0130yonlara aittir.
\n6) Urartular’da kral \u00fclkeyi sava\u015f tanr\u0131s\u0131 HALD\u0130 ad\u0131na y\u00f6netirdi.<\/p>\n
SOSYAL VE EKONOM\u0130K HAYAT:
\n1)- Halk genellikle Asiller, Rahipler, H\u00fcrler ve K\u00f6leler olarak s\u0131n\u0131flara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.
\n2)- Anadolu’da ekonomik hayat\u0131n temelini tar\u0131m, ticaret ve hayvanc\u0131l\u0131k olu\u015fturuyordu.
\n3)- Urartular madencilik ve maden i\u015fletmecili\u011finde ileri gitmi\u015flerdi.
\n4)- Lidyal\u0131lar ticarette geli\u015ftiler. Tarihte PARA’y\u0131 ilk kez kullanan Lidyal\u0131lar’d\u0131r.
\n5)- \u0130yonlar deniz ticaretinde geli\u015fmi\u015flerdi.
\n6)- Lidyal\u0131lar Efes’ten ba\u015flay\u0131p, Mezopotamya’daki Ninova’ya kadar uzanan KRAL YOLU’nun a\u00e7\u0131lmas\u0131nda
\netkili oldular.<\/p>\n
YAZI, D\u0130L VE EDEB\u0130YAT:<\/p>\n
1)- Anadolu’ya yaz\u0131 Asurlular taraf\u0131ndan getirilmi\u015ftir. Hititler ve Urartular Asurlulardan ald\u0131klar\u0131
\n\u00c7\u0130V\u0130 yaz\u0131s\u0131n\u0131 ve kendi bulu\u015flar\u0131 olan H\u0130YEROGL\u0130F(resim yaz\u0131s\u0131) yaz\u0131s\u0131n\u0131 kulland\u0131lar.
\n2)- \u0130yonlar ve Lidyal\u0131lar Fenike yaz\u0131s\u0131n\u0131 kulland\u0131lar. Fenike yaz\u0131s\u0131n\u0131 bat\u0131ya aktaran \u0130YONLAR olmu\u015ftur.
\n3)- Hititler krallar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 anlatan ANAL ad\u0131n\u0131 verdikleri y\u0131ll\u0131klar\u0131 haz\u0131rlayarak, tarafs\u0131z
\nTAR\u0130H YAZICILI\u011eI’n\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131r.
\n4)- Hititler, M\u0131s\u0131rl\u0131larla tarihte bilinen ilk antla\u015fmay\u0131 (KADE\u015e ANTLA\u015eMASI) imzalad\u0131lar.(M\u00d6.1280)
\n5)- \u0130yon Edebiyat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli eseri Homeros’un “\u0130lyada ve Odesa destan\u0131” d\u0131r.<\/p>\n
HUKUK:<\/p>\n
Anadolu’da kanunlar Mezopotamyadaki gibi k\u0131sasa k\u0131sas de\u011fildi.<\/p>\n
B\u0130L\u0130M VE SANAT:
\n1)- Hititler kayalar\u0131 d\u00fczle\u015ftirerek, tanr\u0131 kabartmalar\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r.
\n(\u0130vriz ve Yaz\u0131l\u0131kaya Kabartmalar\u0131 Hititlere aittir.)
\n2)- Urartular kaleler ve su kanallar\u0131 ile \u00fcnl\u00fcd\u00fcr.
\n(Toprakkale, \u00c7avu\u015ftepe, Patnos ve Kayal\u0131dere kaleleri)
\n3)- \u0130yonlar bilim ve sanatta geli\u015fmi\u015flerdir. Matematikte Tales ve Pisagor, Tarihte Heredot, T\u0131pta
\nHipokrat, Felsefede Diojen)
\n4)- Hititler ve Frigler dokumac\u0131l\u0131kta ileri gitmi\u015fler-
\ndir. Frigyal\u0131lar TAPETES ad\u0131 verilen hal\u0131 ve
\nkilimleri ile \u00fcnl\u00fcd\u00fcrler.<\/p>\n
ANADOLU’YA HAK\u0130M OLAN DEVLETLER<\/p>\n
1)-PERS \u0130MPARATORLU\u011eU: Anadolu M.\u00d6 543-333 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130ran’da kurulan PERS
\n\u0130MPARATORLU\u011eUNUN hakimiyetinde kald\u0131.<\/p>\n
2)-\u0130SKENDER \u0130MPARATORLU\u011eU: Makedonya kral\u0131 II. Filip’in \u00f6l\u00fcm\u00fcyle yerine ge\u00e7en o\u011flu B\u00dcY\u00dcK \u0130SKENDER Asya
\nseferine \u00e7\u0131karak b\u00fcy\u00fck bir imparatorluk olu\u015fturmu\u015ftur.
\nASYA SEFER\u0130: B\u00fcy\u00fck \u0130skender bu seferle Anadolu, Suriye, M\u0131s\u0131r ve Hindistan’\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ele
\nge\u00e7irdi. Pers \u0130mparotorlu\u011funa son verdi. Bu sefer d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde yolda \u00f6ld\u00fc.
\nHELEN\u0130ST\u0130K MEDEN\u0130YET: B\u00fcy\u00fck \u0130skender’in Asya seferi s\u0131ras\u0131nda Yunan Medeniyeti ile Do\u011fu
\nMedeniyetleri birbirlerinden etkilendiler. B\u00f6ylece do\u011fu ve bat\u0131 medeniyetlerinin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan
\nHELLEN\u0130ZM MEDEN\u0130YET\u0130 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\n\u0130skender’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Anadolu’da k\u00fc\u00e7\u00fck krall\u0131klar kuruldu. Bunlar\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131;
\na) B\u0130T\u0130NYA KRALLI\u011eI: Kuzeybat\u0131 Anadolu’da
\nb) PONTUS KRALLI\u011eI : Karadeniz’de
\nc) BERGAMA KRALLI\u011eI: Bat\u0131 Anadolu’da kurulmu\u015ftur.
\nBergama krallar\u0131 bilim, edebiyat ve sanata \u00f6nem verdiler. Koyun ve ke\u00e7i derisinden PAR\u015e\u00dcMEN ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131 icat ettiler. Bu sayede pek \u00e7ok kitap g\u00fcn\u00fcm\u00fcze geldi. Yine Bergama Krall\u0131\u011f\u0131 D\u00f6neminde yap\u0131lan ZEUS tap\u0131na\u011f\u0131 me\u015fhurdur.<\/p>\n
3)-ROMA \u0130MPARATORLU\u011eU:
\n* \u0130talya’da kurulan bu devlet k\u0131sa zamanda Avrupa, Asya ve Afrika topraklar\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 395
\ny\u0131l\u0131nda Bat\u0131 ve do\u011fu Roma imparatorlu\u011fu olarak ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131 Roma 476 y\u0131l\u0131nda, Do\u011fu Roma
\n(Bizans) ise 1453’te y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n* Bozdo\u011fan Kemeri(istanbul), \u00c7emberlita\u015f(istanbul), Og\u00fcst Mabedi ve Roma Hamam\u0131 (Ankara), Aspendos
\ntiyatrosu (Antalya) Romal\u0131lardan kalan \u00fcnl\u00fc eserlerlerdir.
\n* Romal\u0131lar M\u0131s\u0131rl\u0131lardan ald\u0131klar\u0131 G\u00fcne\u015f takvimini J\u00dcLYEN TAKV\u0130M\u0130 ad\u0131yla geli\u015ftirdiler.
\n* Fenikelilerin buldu\u011fu harf yaz\u0131s\u0131(alfabe), \u0130yonlar yoluyla Yunanl\u0131lara ve onlardan da Romal\u0131lar’a
\nge\u00e7mi\u015f, Romal\u0131lar bunu geli\u015ftirerek LAT\u0130N ALFABES\u0130N\u0130 olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.
\n* Roma’da ilk yaz\u0131l\u0131 kanunlar 12 Levha Kanunlar\u0131d\u0131r. Roma kanunlar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupa hukukunun temelini
\nolu\u015fturur.<\/p>\n
4)-B\u0130ZANS \u0130MPARATORLU\u011eU(DO\u011eU ROMA \u0130MP.):
\n* Merkezi \u0130stanbul olan bu devlet 1453’te Fatih Sultan Mehmet taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n* Ayasofya, Aya \u0130rini, Hora, Sergios ve Bak\u00fcs kiliseleri ile Yerebatan ve Binbirdirek Sarn\u0131\u00e7lar\u0131
\nen \u00fcnl\u00fc eserleridir.<\/p>\n
T\u00dcRK\u0130YEN\u0130N \u00c7EVRES\u0130NDEK\u0130 K\u00dcLT\u00dcR VE MEDEN\u0130YETLER<\/p>\n
MEZOPOTAMYA MEDEN\u0130YET\u0130:
\nMezopotamya: G\u00fcneydo\u011fu Anadolu’dan ba\u015flayarak, Basra K\u00f6rfezine kadar uzanan, Dicle ve F\u0131rat
\nnehirleri aras\u0131ndaki b\u00f6lgeye Mezopotamya denir.
\nMezopotamya Verimli topraklara sahip olmas\u0131, iklim \u015fartlar\u0131n\u0131n uygun olmas\u0131 gibi nedenlerden
\ndolay\u0131 s\u0131k s\u0131k istila ve g\u00f6\u00e7lere sahne olmu\u015f, insanlar aras\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcr etkile\u015fimi fazla oldu\u011fundan
\nmedeniyet bu b\u00f6lgede geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
BA\u015eLICA MEZOPOTAMYA KAV\u0130MLER\u0130:
\n1- S\u00fcmerler 2- Akkadlar 3- Elaml\u0131lar 4- Babilliler 5-Asurlular<\/p>\n
1)- S\u00dcMERLER:
\n* Birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z S\u0130TE denilen \u015fehir devletleri halinde ya\u015fad\u0131lar. En \u00f6nemli \u015fehirleri; Ur,
\nUruk, Laga\u015f’t\u0131r. Bu \u015fehir devletleri ENS\u0130 veya PATES\u0130 denilen Rahip-krallar taraf\u0131ndan
\ny\u00f6netiliyordu.
\n* \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 inanca sahip S\u00fcmerlerin tap\u0131naklar\u0131na Z\u0130GGURAT denirdi.
\n* Mezopotamya’da evler ve tap\u0131naklar ta\u015f az oldu\u011fundan kerpi\u00e7 ve tu\u011fladan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
NOT: Hem bu \u00f6zelli\u011finden hem de s\u0131k s\u0131k istilalara u\u011frad\u0131\u011f\u0131ndan bu yap\u0131lar g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar
\nula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r
\n* G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temeli olan yaz\u0131y\u0131 (\u00c7\u0130V\u0130 YAZISI) ilk kez S\u00fcmerler bulmu\u015ftur.(M\u00d6. 3500)
\n* Tarihte \u0130lk yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131 S\u00fcmerler taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015ftur. Bu \u00f6zellikleri ile
\nS\u00fcmerlere d\u00fcnyadaki ilk Hukuk devleti diyebiliriz.<\/p>\n
NOT: Laga\u015f Kral\u0131 URUKAG\u0130NE taraf\u0131ndan olu\u015fturulan ilk yaz\u0131l\u0131 kanunlar “fidye ve bedel”
\nsistemine dayan\u0131yordu.
\n* S\u00fcmerlerin en \u00f6nemli edebiyat eserleri; G\u0131lgam\u0131\u015f Destan\u0131, Yarad\u0131l\u0131\u015f Destan\u0131 ve Tufan Hikayesi’dir.
\n* S\u00fcmerler Matematik ve Geometrinin temellerini atn\u0131\u015flard\u0131r. (D\u00f6rt i\u015flemi bulmu\u015flar, dairenin
\nalan\u0131n\u0131 hesaplam\u0131\u015flar, \u00e7arpma ve b\u00f6lme cetvelleri haz\u0131rlam\u0131\u015flard\u0131r.)
\n* S\u00fcmerler astronomide de geli\u015fmi\u015flerdir. (Bur\u00e7lar\u0131 bulmu\u015flar, bir ay\u0131 30, bir y\u0131l\u0131 360 g\u00fcn olarak
\nhesaplam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
NOT: D\u00fcnyada ilk kez AY YILI hesab\u0131na dayanan takvimi S\u00fcmerler bulmu\u015flard\u0131r.
\n* Son ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re \u00f6rf, adet,geleneklerine ve dil yap\u0131lar\u0131na, kulland\u0131klar\u0131 aletlere bak\u0131larak
\nS\u00fcmerlerin Mezopotamya’ya Orta Asya’dan geldikleri T\u00fcrk olabilecekleri tahmin edilmektedir.
\n* Akkadlar taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
2)- AKKADLAR:
\n* Arap Yar\u0131madas\u0131ndan Mezopotamya’ya gelen Sami k\u00f6kenli bir kavimdir.
\n* \u0130lk s\u00fcrekli ve d\u00fczenli ordular\u0131 kurmu\u015flard\u0131r. (Bu sayede k\u0131sa zamanda Mezopotamya’n\u0131n tamam\u0131na
\nsahip olmu\u015flard\u0131r.)
\n* Tarihte bilinen ilk b\u00fcy\u00fck imparatorlu\u011fu kurdular.
\n* Kurucular\u0131 SARGON, ba\u015fkentleri AGADE’dir. (Tap\u0131naklar\u0131na da AGADE denilirdi.)
\n* En \u00f6nemli mimari eserleri ZAFER ANITI’d\u0131r.<\/p>\n
3)- ELAMLILAR:
\n* Elam g\u00fcneydo\u011fu Mezopotamya’ya verilen add\u0131r. * Ba\u015fkentleri SUS’dur.
\n* Bilim ve teknikte ileri olmamalar\u0131na ra\u011fmen, g\u00fczel sanatlar ve s\u00fcsleme alan\u0131nda geli\u015fmi\u015flerdir.<\/p>\n
4)- BAB\u0130LL\u0130LER:
\n* \u0130lk “Mutlak Krall\u0131k” anlay\u0131\u015f\u0131 Babil’de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.
\n* \u00dcnl\u00fc krallar\u0131 HAMMURAB\u0130, ilk ANAYASA olarak bilinen “Hammurabi Kanunlar\u0131n\u0131” olu\u015fturdu. (Bu
\nkanunlar Sami geleneklerinden ve Urukagine kanunlar\u0131ndan yararlan\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.)
\n* “Babil Kulesi” ve “Babil’in Asma bah\u00e7eleri” en \u00f6nemli eserleridir.<\/p>\n
5)- ASURLULAR:
\n* Yukar\u0131 Mezopotamya’da(G\u00fcneydo\u011fu Anadolu) kurulmu\u015flar, Toroslar ve Kapadokya’ya kadar
\nyay\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.
\n* Anadolu’da ticaret kolonileri kurdular. (K\u00dcLTEPE’de)
\n* \u00c7ivi yaz\u0131s\u0131n\u0131 Anadolu’ya \u00f6\u011freterek, Anadolu’da tarih devirlerini ba\u015flatt\u0131lar.
\n* T\u00fcm \u00e7ivi yaz\u0131l\u0131 eserleri ba\u015fkentleri N\u0130NOVA’da toplayarak, ilk K\u00dcT\u00dcPHANEC\u0130L\u0130K ve AR\u015e\u0130VC\u0130L\u0130K
\nfaaliyetini ba\u015flatt\u0131lar.<\/p>\n
MISIR MEDEN\u0130YET\u0130<\/p>\n
* Kuzey Afrika’da N\u0130L NEHR\u0130 ve etraf\u0131nda kurulmu\u015f olan bir medeniyettir.
\n* Etraf\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6l ve denizlerle kapl\u0131 olmas\u0131, di\u011fer medeniyetlerle etkile\u015fiminin daha az olmas\u0131na sebep
\nolmu\u015ftur. Bu y\u00fczden M\u0131s\u0131r Medeniyeti KEND\u0130NE \u00d6ZG\u00dc bir medeniyettir.
\n* \u00d6nceleri NOM ad\u0131 verilen \u015fehir devletleri varken, M\u00d6.IV. binden itibaren Kral MENES’ten itibaren
\nmerkezi krall\u0131k haline gelmi\u015ftir. Kral Menes’le F\u0130RAVUNLAR DEVR\u0130 ba\u015flar.
\n* M\u0131s\u0131r krallar\u0131na F\u0130RAVUN denirdi. Firavunlar dini ve siyasi otoriteyi kendilerinde toplam\u0131\u015flard\u0131.
\nKendilerini Tanr\u0131 olarak ilan etmi\u015flerdi.<\/p>\n
NOT: M\u0131s\u0131r’daki TANRI KRAL anlay\u0131\u015f\u0131, Mezopotamya’da ise RAH\u0130P KRAL anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n egemen
\nolu\u015fu hem M\u0131s\u0131r hem de Mezopotamya’da LA\u0130K olmayan y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r.
\n* Dinleri \u00e7ok tanr\u0131l\u0131d\u0131r. tanr\u0131lar\u0131n\u0131 insan veya hayvan \u015feklinde tasavvur etmi\u015flerdir. Firavunlar i\u00e7in
\nP\u0130RAM\u0130T’ler yapm\u0131\u015flar, \u00f6l\u00fclerini mumyalam\u0131\u015flard\u0131r. Bu durum \u00f6ld\u00fckten sonra dirilme inanc\u0131n\u0131n
\noldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Halk mezarlar\u0131na ise LAB\u0130RENT denilirdi.
\n* M\u00d6. 525’te Persler, M\u00d6.333’te de B\u00fcy\u00fck \u0130skender taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015ftir.<\/p>\n
NOT: B\u00fcy\u00fck \u0130skender’in istilas\u0131 ile Yunan ve M\u0131s\u0131r medeniyetleri birbirini etkilemi\u015flerdir. <\/p>\n
* M\u00d6.1280’de Hititlerle KADE\u015e ANTLA\u015eMASINI imzalad\u0131lar.
\n* Kendilerine \u00f6zg\u00fc H\u0130YEROGL\u0130F (Kutsal resim yaz\u0131s\u0131) yaz\u0131s\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015flard\u0131r.
\n* Yaz\u0131lar\u0131n\u0131 PAP\u0130R\u00dcS ad\u0131 verilen bitki yapraklar\u0131na yazm\u0131\u015flard\u0131r.
\n* Eczac\u0131l\u0131k, kimya ve t\u0131pta geli\u015fmi\u015flerdir.(Mumyac\u0131l\u0131k)
\n* Matematikte Pi say\u0131s\u0131n\u0131 buldular. Astronomide geli\u015fmi\u015flerdi. Rasathaneler kurmu\u015flar ve Nil nehrinin
\nta\u015fma s\u00fcrelerini hesaplam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
NOT: D\u00fcnyada G\u00dcNE\u015e YILI esas\u0131na dayal\u0131 ilk takvimi M\u0131s\u0131rl\u0131lar yapm\u0131\u015flard\u0131r. Romal\u0131lar M\u0131s\u0131rdan
\nald\u0131klar\u0131 bu takvimi geli\u015ftirerek bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z Milat takvimini olu\u015fturdular. <\/p>\n
* M\u0131s\u0131r ekonomisi tar\u0131m, ticaret ve madencili\u011fe dayan\u0131yordu.<\/p>\n
EGE VE YUNAN MEDEN\u0130YETLER\u0130<\/p>\n
Girit Adas\u0131, Yunanistan, Makedonya, Trakya, Bat\u0131 Anadolu ve Ege Adalar\u0131nda ya\u015fayan topluluklar\u0131n
\nmeydana getirdi\u011fi medeniyettir.<\/p>\n
A)- G\u0130R\u0130T MEDEN\u0130YET\u0130: ege ve Yunan Medeniyetinin ilk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yer G\u0130R\u0130T ADASI’d\u0131r. Bu medeniyet
\nburadan di\u011fer adalara, Mora ve Yunanistan’a yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. En \u00f6nemli eserleri KNOSSOS SARAYI’d\u0131r.<\/p>\n
B)- M\u0130KEN MEDEN\u0130YET\u0130 (AKALAR): Anadolu’dan M\u00d6. II. binde Yunanistan’a gelen AKALAR taraf\u0131ndan
\nkurulmu\u015ftur.
\n* \u015eehir devletleri halinde ya\u015fad\u0131lar. En \u00f6nemli \u015fehirleri M\u0130KEN’dir. (Bu y\u00fczden Miken Medeniyeti
\ndiye an\u0131l\u0131r.)
\n* Akalar\u0131n siyasi tarihinin en \u00f6nemli olay\u0131 TRUVA SAVA\u015eLARI’d\u0131r. (Bo\u011fazlar\u0131n egemenli\u011fi i\u00e7in
\nMikenlilerle Truval\u0131lar aras\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Truva Sava\u015flar\u0131 tarihte ilk defa “Bo\u011fazlar
\nSorununu ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Homeros’un \u0130LYADA adl\u0131 eserinde bu sava\u015flar anlat\u0131l\u0131r.
\n* \u00d6nemli Mimari eserleri Miken ve Tirins \u015eatolar\u0131’d\u0131r.
\n* Miken Uygarl\u0131\u011f\u0131 DORLAR taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
C)- YUNAN MEDEN\u0130YET\u0130: Akalara son veren DORLAR taraf\u0131ndan kurulan bir medeniyettir. Yunan
\nMedeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri \u00fczerinde etkili olmu\u015ftur.
\n* POL\u0130S ad\u0131 verilen \u015fehir devletleri kurdular. \u00d6nemli \u015fehir devletleri Atina, Sparta ve
\nKorint’dir.
\n* Yunan \u015fehir devletleri g\u00fc\u00e7 olarak birbirlerine denk olduklar\u0131ndan, birbirlerine kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck
\nsa\u011flayamam\u0131\u015flard\u0131r. Bu nedenle Yunanistan’da ilk \u00e7a\u011fda milli b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
NOT: Sadece \u00fclkelerini ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan Persler’e kar\u015f\u0131 birlik sa\u011flam\u0131\u015flar ve PELEPONNES sava\u015flar\u0131nda Persler’i yenilgiye u\u011fratm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
* Yunanistan’da Halk; Soylular, t\u00fcccarlar, k\u00f6yl\u00fcler ve k\u00f6leler olmak \u00fczere s\u0131n\u0131flara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.
\nBu s\u0131n\u0131f farklar\u0131 s\u0131n\u0131flar aras\u0131 \u00e7eki\u015fme ve m\u00fccadeleyi do\u011furmu\u015ftur.<\/p>\n
FEN\u0130KE MEDEN\u0130YET\u0130<\/p>\n
L\u00fcbnan da\u011flar\u0131 ile Akdeniz sahili aras\u0131ndaki b\u00f6lgede ya\u015fam\u0131\u015flar gemicilik ve ticarette geli\u015fmi\u015f bir
\nmedeniyettir.
\n* Do\u011fu Akdeniz ve bat\u0131 Afrika sahillerinde ticaret kolonileri kurdular. Do\u011fu ve Bat\u0131 medeniyetlerinin
\nkayna\u015fmas\u0131nda TA\u015eIYICI bir rol oynad\u0131lar.
\n* Mezopotamya \u00c7ivi yaz\u0131s\u0131ndan ve M\u0131s\u0131r Hiyeroglifinden etkilenerek HARF YAZISI’n\u0131 (alfabe) buldular.<\/p>\n
NOT: Fenikeliler’in 22 harften olu\u015fan yaz\u0131lar\u0131, Yunanl\u0131lara, onlardan da Romal\u0131lara ge\u00e7erek
\nbug\u00fcnk\u00fc LAT\u0130N alfabesini olu\u015fturmu\u015ftur. <\/p>\n
* CAM’\u0131 icat etmi\u015fler, Fildi\u015fi i\u015flemecili\u011finde ileri gitmi\u015flerdir.<\/p>\n
\u0130BRAN\u0130 MEDEN\u0130YET\u0130<\/p>\n
M\u00d6. 1500’lerde Filistin ve L\u00fcbnan dolaylar\u0131nda ya\u015fayan \u0130braniler Sami \u0131rk\u0131ndand\u0131rlar.
\n* Hz. MUSA zaman\u0131nda birlik haline geldiler, devlet haline gelmeleri Hz. DAVUD zaman\u0131nda oldu. En
\ng\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00f6nemler Hz. S\u00dcLEYMAN zaman\u0131d\u0131r.
\n* Hz. S\u00fcleymandan sonra \u0130brani Devleti \u0130srail ve Yahudi devleti olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130srail
\ndevletine Asurlular, Yahudi(Yuda) devletine ise Babilliler son vermi\u015flerdir.
\n* Dinleri Tek tanr\u0131l\u0131d\u0131r. (Yahudilik=Musevilik). \u0130lk \u00e7a\u011f\u0131n tek tanr\u0131l\u0131 dine inanan ilk kavmidir.
\nKutsal kitaplar\u0131 TEVRAT ‘d\u0131r.<\/p>\n
NOT: \u0130braniler Musevili\u011fi Milli bir din olarak kabul ettiklerinden bu din di\u011fer kavimler aras\u0131nda
\nfazla yay\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.
\nNOT: Dinlerinin etraf\u0131nda milli bir birlik olu\u015fturduk lar\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131na
\nra\u011fmen birbirleriyle dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olmu\u015flard\u0131r.
\n* II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonunda \u0130ngiltere ve Amerika’n\u0131n yard\u0131m\u0131yla bug\u00fcnk\u00fc Filistin’de \u0130srail devletini
\nkurmu\u015flard\u0131r.
\n* En \u00f6nemli eserleri Kud\u00fcs’teki MESC\u0130D-\u0130 AKSA (S\u00fcleyman Mabedi)’ dir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANADOLU MEDEN\u0130YETLER\u0130 ANADOLU: (K\u00fc\u00e7\u00fck Asya) Tarih boyunca bir \u00e7ok g\u00f6\u00e7 ve istilaya u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.Neden?: 1- \u00dc\u00e7 taraf\u0131n\u0131n denizlerle \u00e7evrili olu\u015fu, Avrupa ve Afrika aras\u0131nda deniz ve karadan kolayca ba\u011flant\u0131 kurulmas\u0131 2- Olumlu iklim \u015fartlar\u0131, verimli topraklar\u0131 bol su kaynaklar\u0131na sahip olmas\u0131 ANADOLU’DA UYGARLIK NEDEN GEL\u0130\u015eM\u0130\u015eT\u0130R? 1- G\u00f6\u00e7ler ve istila amac\u0131yla gelen topluluklar sahip olduklar\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1558,1559,1560],"class_list":["post-433","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-anadolu-medeniyetleri","tag-hititler","tag-lidyalilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=433"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/433\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}