Saat<\/p>\n
Saat kelimesi hem 60 dakikal\u0131k zaman dilimine verilen isim, hem de zaman\u0131 \u00f6l\u00e7meye yarayan ayg\u0131tt\u0131r.<\/p>\n
24 saat esasl\u0131 saatler en az 15. y\u00fczy\u0131ldan bu yana kullan\u0131lagelmi\u015ftir. Saatlerin zaman g\u00f6stermek d\u0131\u015f\u0131nda da i\u015flevleri bulunmaktad\u0131r. Bir arac\u0131 zamana g\u00f6re ayarlamak bunlardan birisi olarak g\u00f6sterilebilir. B\u00f6yle bir kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131n \u00f6rne\u011fi bombalarda ve f\u0131r\u0131nlarda g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde saatler dijital (say\u0131sal) veya analog g\u00f6stergeli olarak bulunabilir. saati ilk bulan \u00fclke ‘m\u0131s\u0131r’ oldu\u011fu biliniyor.<\/p>\n
Saat tipleri <\/p>\n
Atom Saati
\nElektronik saat
\nSu saati
\nKum saati
\nG\u00fcne\u015f saati
\nSarka\u00e7l\u0131 saat
\nZemberekli saat
\nKronometre<\/p>\n
Atom Saati<\/p>\n
\u00c7ip boyutlu atom saati, atomlar\u0131n rezonans frekanslar\u0131n\u0131 sayarak zaman\u0131 \u00f6l\u00e7en bir saat \u00e7e\u015fididir. \u0130lk atom saatleri, say\u0131m ekipmalar\u0131 eklenmi\u015f MASER’lerdi. Bug\u00fcn\u00fcn en iyi atom saatleri, so\u011fuk atomlar ve atomik \u00e7e\u015fmelerle \u00e7al\u0131\u015fan, ileri fizik \u00fcr\u00fcn\u00fc aletlerdir. Ulusal standartlar enstit\u00fcleri, kullan\u0131lan MASER’lerin hata pay\u0131 olan g\u00fcnl\u00fck 10-9 saniyelik sapmayla \u00e7al\u0131\u015fan saatler kullan\u0131rlar. Atom saatleri devaml\u0131 ve istikrarl\u0131 bir zaman \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc standard\u0131 olan Uluslararas\u0131 Atomik Zaman\u0131 (International Atomic Time ,TAI) olu\u015ftururlar. Di\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcmler i\u00e7in, TAI’den elde edilen ancak gece ve g\u00fcnd\u00fc\u00fcn ge\u00e7i\u015fiyle senkronize edilen Koordine Evrensel Zaman (Coordinated Universal Time, UTC) kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u0130lk atom saati 1949’da ABD Ulusal Standartlar B\u00fcrosu’nda (U.S. National Bureau of Standards, NBS) yap\u0131ld\u0131. \u0130lk isabetli atom saatiyse, sezyum-133 atomunun rezonans\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcyle 1955 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiltere Ulusal Fizik Labaratuvar\u0131’nda Louis Essen taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
A\u011fustus 2004’te NIST bilimadamlar\u0131, bilgisayar \u00e7ipi \u00f6l\u00e7e\u011finde ilk atom saatini tan\u0131tt\u0131lar.<\/p>\n
Modern radyo saatleri atom saatlerini referans al\u0131rlar, ancak radyo saatleri ikincil ekipmanlar oldukalr\u0131 i\u00e7in atom saatlerindeki kesinlikten yoksundurlar. Bu y\u00fczden y\u00fcksek kesinlik gerektiren bilimsel uygulamalarda kullan\u0131lmazlar.<\/p>\n
Saat Dilimleri Nedir?<\/p>\n
Saat Dilimleri herbiri 15 derecelik, Greenwich, \u0130ngiltere’den ba\u015flayan, insalar\u0131n saatin bulunduklar\u0131 b\u00f6lgede ve d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka bir b\u00f6lgesinde ka\u00e7 oldu\u011funu \u00f6\u011frenmelerine yard\u0131m etmek i\u00e7in olu\u015fturulan co\u011frafi yer k\u00fcre dilimleridir.
\nBug\u00fcnlerde co\u011frafi olmaktan \u00e7ok politik b\u00f6l\u00fcmlerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 insanlar \u00e7ok uzak olmayan b\u00f6lgelerle ayn\u0131 saate sahip olmaya ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131rlar. Bunun yan\u0131nda enerji koruma sebeplerinden dolay\u0131, bug\u00fcn, ayr\u0131ca bir Saat Dilimi \u00e7e\u015fitlemesi olan G\u00fcn\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan Yararlanma Zaman\u0131 vard\u0131r.
\nSaat Dilimleri genellikle h\u00fck\u00fcmetler veya baz\u0131 astronomi enstit\u00fcleri taraf\u0131ndan belirlenirler ve 3 veya 4 harfle g\u00f6sterilirler. \u00d6rnekler i\u00e7in bak\u0131n\u0131z Saat Dilimi \u00d6rnekleri
\nYery\u00fcz\u00fcn\u00fcn herhangi bir yerinde saatin ka\u00e7 oldu\u011funu \u00f6\u011frenmek i\u00e7in timezoneconverter.com adresini kullan\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Mekanik Saat\u2019in Tarihi<\/p>\n
Ve i\u015fte orta\u00e7a\u011f sonlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck icad\u0131! <\/p>\n
Seine k\u0131y\u0131s\u0131nda Adliye Saray\u0131n\u0131n kare kulesindeki saati b\u00fct\u00fcn Parisliler tan\u0131rlar. Bir\u00e7ok kereler (son olarak 1849’da) onar\u0131lan bu saat, Fransa’da imal edilen saatlerin ilk \u00f6rne\u011fidir. X. y\u00fczy\u0131la kadar zaman\u0131 bilmenin en pratik yolu, su saatiydi. Suyun s\u00fcrekli ak\u0131t\u0131lmas\u0131 esas\u0131na dayanan bu ara\u00e7, zamanla s\u00fcs kayg\u0131s\u0131yla yerle\u015ftirilen birtak\u0131m mekanizmalarla karma\u015f\u0131k bir hal alm\u0131\u015ft\u0131. Bunun en tipik \u00f6rne\u011finin, 807 y\u0131l\u0131nda Harun Resifin Charlemagne’a (\u015earlman) arma\u011fan etti\u011fi “saat” oldu\u011fu kesindir. S\u00fcrekli akan suyun belirli d\u00fczeylere gelmesi sonucunda her saat ba\u015f\u0131 bir kapak\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131lmakta ve oradan d\u00f6k\u00fclen bilyeler bir zilin \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fmekteydi. On iki tane olan bu kapac\u0131klar\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131p kapanmalar\u0131n\u0131 birtak\u0131m zemberek ve yaylarla hareket edebilen “otomat”lar sa\u011flamaktayd\u0131.<\/p>\n
Su saatinde, millerin ve otomotlar\u0131n suyu s\u00fcr\u00fckledi\u011fini g\u00f6ren biri, bunlar\u0131 sudan ba\u015fka bir \u015feyi -s\u00f6zgeli\u015fi antik kum saatlerindeki gibi kumu ya da sicime ba\u011fl\u0131 bir \u00e7ak\u0131l par\u00e7as\u0131n\u0131- itemez mi diye kendi kendine sordu. Bu fikir, ancak XIII. y\u00fczy\u0131lda, Ar\u015fimet’ten beri iyice unutulmu\u015f di\u015fli \u00e7arklar\u0131n ve tokmakl\u0131 zillerin kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131ndan sonra uygulanmaya konulabildi. <\/p>\n
\u0130tici a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n d\u00fc\u015fmesini d\u00fczenlemek ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc hale sokmak i\u00e7in “kar\u015f\u0131la\u015fma \u00e7ark\u0131” kullan\u0131l\u0131yordu. O d\u00f6nemde hen\u00fcz sarka\u00e7 yoktu; bunu daha sonra, XVII. y\u00fczy\u0131lda Huygens bulmu\u015ftur. <\/p>\n
Bu makinelerden, daha do\u011frusu bu en ilkel saatlerden bize kadar gelenlerin en eskileri \u015funlard\u0131r: 1324’ten \u00f6nce imal edilen Beauvais’deki saat ve 1348’den kalma Douvre’daki saat… Birincisinin ne kadran\u0131 vard\u0131 ne akrebi ne de yelkovan\u0131; yaln\u0131z her saat ba\u015f\u0131 \u00e7alard\u0131. Kadranl\u0131 saatler, XIV. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 1370’de Heinrich von Vic adl\u0131 Alman’\u0131n imal etti\u011fi Paris Adliye Saray\u0131ndaki saat, daha ilkel ba\u015fka bir saatin yerine konmu\u015ftu. Yaln\u0131zca akrebi olan bu saatin, hem durmadan onar\u0131lmas\u0131, hem de kurulmas\u0131 i\u00e7in birinin s\u00fcrekli yan\u0131nda beklemesi gerekiyordu. Bu t\u00fcr saatlerin g\u00fcnde yar\u0131m saat geri kalmalar\u0131 kutlanmaya de\u011fer bir ba\u015far\u0131 say\u0131l\u0131yordu. <\/p>\n
Saatin ka\u00e7 oldu\u011fu, orta\u00e7a\u011fda kimsenin ald\u0131r\u0131\u015f etmedi\u011fi bir \u015feydi. Kom\u015fu manast\u0131r\u0131n saatleri g\u00fcn\u00fc yeterince b\u00f6l\u00fcml\u00fcyordu. Manast\u0131rdakilere gelince, t\u00f6ren saatleri, g\u00fcnd\u00fczleri ya g\u00fcne\u015f kadran\u0131, ya su ya da kum saatiyle ve geceleri de y\u0131ld\u0131zlara g\u00f6re ayarlan\u0131yordu. <\/p>\n
Art\u0131k mekanik saat\u00e7ilik, yani itici a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 geli\u015fiyor ve eski y\u00f6ntemlerin yerini al\u0131yordu. Saatler de\u011fi\u015fik perdeli \u00e7an sistemleri ve hareketli sahnelen temsil eden s\u00fcslemeleriyle an\u0131tsal sanat eserleri halini ald\u0131. 1352-1354’te in\u015fa edilen Strasbourg katedralinin saatinde bir kadran, di\u015fli \u00e7ark sistemi ve saatte bir gelip Hazreti Meryem heykelinin \u00f6n\u00fcnde secde eden ayin alay\u0131 heykelcikleri vard\u0131. Frankfurt ve Lund’un dev saatleri da ayn\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n eserleridir. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ustal\u0131k isteyen bu zanaat\u0131n merkezi, Nurenberg’di ve ilk \u00f6zel saatler XIII. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda burada imal edildi. O zaman\u0131n saatleri ancak \u00f6nemli ki\u015filerin sahip olabilecekleri pahal\u0131 \u015feylerdi. Ne var ki, \u00e7ok ge\u00e7meden itici a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n yerini zembere\u011fin almas\u0131yla saatler hantall\u0131ktan kurtulup ta\u015f\u0131nabilir hale geldiler; b\u00f6ylece daha geni\u015f halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 saat kullanma imk\u00e2n\u0131na kavu\u015ftu. <\/p>\n
\u015eimdi mekanik saatin icad\u0131n\u0131n uygarl\u0131k \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 paha bi\u00e7ilmez etkilerden s\u00f6z edelim: Geli\u015fmekte olan sanayinin “yakla\u015f\u0131k” saate ‘tahamm\u00fcl\u00fc’ yoktu. Dakik \u00e7al\u0131\u015fmak verimlili\u011fi her bak\u0131mdan art\u0131r\u0131yordu. Ayr\u0131ca, kutsal hareketlerin dakikli\u011fi ancak o zaman daha iyi kavranabilirdi, Bu anlay\u0131\u015f insanlar\u0131, tabiat olaylar\u0131n\u0131n belirli ve \u015fa\u015fmaz nedenlere ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. “Determinist” (gerekirci) ak\u0131m, yani tabiat yasalar\u0131n\u0131 matematik g\u00fc\u00e7lerin y\u00f6netti\u011fi kan\u0131s\u0131, ba\u015fka bir deyi\u015fle bilimin temeli, bu g\u00f6zleme dayan\u0131r.<\/p>\n
Takvim nedir?<\/p>\n
Zaman\u0131, y\u0131llara aylara, g\u00fcnlere ay\u0131rma y\u00f6ntemi. Tarihte olup bitenleri, \u00e7e\u015fitli tarih olaylar\u0131n\u0131 belli bir zaman \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc i\u00e7inde ele alarak anlatmak, bunlar\u0131 belli bir zaman \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn meydana getirilmesi fikri, tarihin en \u00f6nemli konular\u0131ndan biri olmu\u015ftur. \u0130lkel zamanlarda her toplum, kendi toplumu i\u00e7inde \u00f6nemi b\u00fcy\u00fck olan bir \u015feyi tarih i\u00e7in bir \u00f6l\u00e7\u00fc olarak alm\u0131\u015f takviminin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 devam\u0131n\u0131, bu \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7inde devam ettirmi\u015ftir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve hareketler i\u00e7inde, zaman\u0131 \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde de\u011ferlendiren, pek \u00e7ok takvimler meydana gelmi\u015ftir .<\/p>\n
Zamanla, bu de\u011fi\u015fik ve kar\u0131\u015f\u0131k sistemler, yerini bir iki takvim sistemine terk etmi\u015ftir. Bug\u00fcn, kullan\u0131lmakta olan \u00f6nemli takvimlerden biri, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, Peygamber Muhammedin, Medine ye hicretini ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak alan Hicr\u00ee Takvim ile, ba\u015flang\u0131c\u0131, \u0130san\u0131n do\u011fumu olarak kabul edilen Mil\u00e2di Takvim dir. <\/p>\n
Gregoryen takvimi<\/p>\n
Gregoryen takvimi, Miladi takvim’in yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc yerlerini d\u00fczeltmek i\u00e7in Papa Gregorie taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan takvimdir. 1582 y\u0131l\u0131nda kabul edilimi\u015ftir.<\/p>\n
J\u00fclien takvimine 10 g\u00fcn ilave edilmi\u015ftir; 5 Ekim g\u00fcn\u00fc, 15 ekim olarak kabul edilmi\u015ftir. O g\u00fcn Cumad\u0131r ve bu de\u011fi\u015fmemi\u015ftir. G\u00fcne\u015f sistemi, takvimler i\u00e7inde yanl\u0131\u015f\u0131 en az olan takvimdir. Bir senede 24 saniye hata olu\u015fur yani takvim hesaplamas\u0131nda 1 g\u00fcnl\u00fck hatan\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in 3600 y\u0131l ge\u00e7mesi gerekir. J\u00fclien ve Gregoryen takvimlerini birbirine \u00e7evirmek i\u00e7in 13 g\u00fcn ilave etmek ya da \u00e7\u0131karmak gerekir.<\/p>\n
Y\u0131l\u0131n ilk ay\u0131 art\u0131k mart de\u011fil ocak olarak kabul edildi. \u015eubat ay\u0131na ait 28 g\u00fcn usulu devam ettirildi. 23 Haziran 2001 tarihinde Papa II. Jean Paul, Ortodokslardan ‘uzak ve yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte i\u015flenen hatalar’ i\u00e7in \u00f6z\u00fcr diledi.<\/p>\n
Miladi takvim<\/p>\n
Miladi takvim, T\u00fcrkiye’de 1926 y\u0131l\u0131nda kullan\u0131ma giren Gregoryen takvimine verilen isim. Hz. \u0130sa’n\u0131n do\u011fumunu (Milad) ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu adla an\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6neminde, \u00f6nce Hicri takvim, sonra da 1 Mart’\u0131 y\u0131lba\u015f\u0131 kabul eden mali takvim kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Cumhuriyet’in ilan\u0131ndan sonra, mali 26 K\u00e2nun\u0131evvel 1341’de (26 Aral\u0131k 1925) kabul edilen “Takvimde Tarih Mebdeinin De\u011fi\u015ftirilmesi Hakk\u0131nda Kanun” ve “G\u00fcn\u00fcn Yirmid\u00f6rt Saate Taksimi Hakk\u0131nda Kanun” adl\u0131 iki ayr\u0131 yasayla 1 Ocak 1926’dan ba\u015flayarak Gregoryen takvim benimsendi. Y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131 1 Ocak olarak alan bu takvimin yan\u0131 s\u0131ra g\u00fcn\u00fc 12 saat g\u00fcnd\u00fcz ve 12 saat gece dilimlerine ay\u0131ran saat sistemi yerine 24 saatlik g\u00fcn kabul edildi.<\/p>\n
J\u00fclyen takvimi<\/p>\n
J\u00fclyen takvimi, J\u00fcl Sezar taraf\u0131ndan M.\u00d6. 46 y\u0131l\u0131nda kabul edilen ve bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda 16. y\u00fczy\u0131la kadar kullan\u0131lan takvimdir. Art\u0131k y\u0131l hesaplamas\u0131ndaki ufak bir fark sonucu yakla\u015f\u0131k her 128 y\u0131lda bir g\u00fcnl\u00fck bir kayma olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in, yerini Gregoryen takvimi alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
J\u00fcl Sezar, takvimdeki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zmesi i\u00e7in M\u0131s\u0131rl\u0131 astronomi bilgini Sosigenes’e emir verir. O zamanlarda 1 y\u0131l\u0131n 365 g\u00fcn 6 saat s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc biliniyor. Sosigenes de \u00e7\u00f6z\u00fcyor: Her y\u0131l 365 g\u00fcn \u00e7ekecek. Her y\u0131ldan 6 saat artacak, artan saatler 4 y\u0131lda bir takvime eklenecek o y\u0131l 365 + 24 saat = 366 g\u00fcn olacak. 366 g\u00fcn 12 e\u015fit par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnmedi\u011fi i\u00e7in 6 ay 30 g\u00fcn, di\u011fer 6 ay 31 g\u00fcn \u00e7ekecek. Peki 365 g\u00fcn \u00e7eken y\u0131llarda aylara g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m nas\u0131l olacak ? Sezar emir veriyor : 365 g\u00fcn \u00e7eken y\u0131llarda en son aydan 1 g\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcls\u00fcn.<\/p>\n
O zamanlar y\u0131lba\u015f\u0131 mart ay\u0131nda, yani \u015fubat y\u0131l\u0131n son ay\u0131. (september=7, october=8, november=9, december=10 da buradan geliyor) b\u00f6ylece \u015fubat ay\u0131, 4 y\u0131lda bir 30 g\u00fcn, di\u011fer y\u0131llarda 29 g\u00fcn olmu\u015f.<\/p>\n
Sezar, bununla da yetinmeyip aylardan birine kendi ismini vermi\u015f: Julius, yani july (temmuz). Sonradan imparator olan Augustus, Sezar’dan a\u015fa\u011f\u0131 kalmam\u0131\u015f ve sonraki aya kendi ismini vermi\u015f: august (a\u011fustos). Ancak Julius Sezar’in ay\u0131 31 g\u00fcnken Augustus’un ay\u0131 30 g\u00fcn olur mu ? o da emir vermi\u015f : y\u0131l\u0131n son ay\u0131ndan 1 g\u00fcn daha al\u0131n, benim ay\u0131m\u0131 da 31 g\u00fcn yap\u0131n. \u015eubat’tan 1 g\u00fcn daha al\u0131nm\u0131\u015f ve a\u011fustos’a eklenmi\u015f, \u015fubat ay\u0131, 4 y\u0131lda bir 29 g\u00fcn, di\u011fer y\u0131llarda 28 g\u00fcn, Sezar’in ay\u0131 temmuz ve augustus’un ay\u0131 a\u011fustos da pe\u015f pe\u015fe 31 g\u00fcn \u00e7eker.<\/p>\n
Rumi Takvim<\/p>\n
Tarih boyunca insanlar toplumsal ve ekonomik i\u015flerin d\u00fczenlenmesi i\u00e7in sanal zaman birimlerini saat, g\u00fcn, hafta, ay, mevsim, y\u0131l ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f tarihlerini belirlediler, takvim \u015feklinde bunlar\u0131 tespit edip uygulad\u0131lar.<\/p>\n
Zaman\u0131n belirlenmesinde g\u00fcne\u015f, d\u00fcnya ve ay hareketleri esas al\u0131nd\u0131.<\/p>\n
Tanzimata kadar Hicri takvim kullan\u0131l\u0131rken, Tanzimatta y\u0131lba\u015f\u0131 Mart ay\u0131na al\u0131narak Rumi takvime ge\u00e7ildi. Takvimler aras\u0131nda zaman fark\u0131 vard\u0131. Hicri ile Miladi takvim aras\u0131nda 11, Rumi ile Miladi aras\u0131nda 13 g\u00fcn fark vard\u0131. Cumhuriyette Miladi takvime 26 Aral\u0131k 1925’de ge\u00e7ildi. 1 Martta ba\u015flayan Mali takvim uygulamas\u0131 ise 1983’e kadar devam etti.<\/p>\n
2006 miladi y\u0131l\u0131nda, Hicri y\u0131l 1427, Rumi y\u0131l 1422’yi g\u00f6stermektedir. Takvimlerdeki eksik y\u0131llar\u0131 ilk d\u00fczelten Sezar’d\u0131r. Sezar pe\u015f pe\u015fe gelen 4 y\u0131l\u0131n ilk \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc 365, sonuncu y\u0131l\u0131 366 yapt\u0131. \u0130\u00d6 45 y\u0131l\u0131n\u0131 85 g\u00fcn art\u0131rd\u0131, bu takvim J\u00fclyen takvimi olarak 1600 y\u0131l kullan\u0131ld\u0131. 13. Gregorius 1582’de 4 Ekimden 15 Ekime atlatarak y\u0131l\u0131 10 g\u00fcn k\u0131saltt\u0131, art\u0131ky\u0131llar\u0131 kald\u0131rd\u0131, pe\u015f pe\u015fe gelen 4 y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn normal ve 400 tam b\u00f6l\u00fcnen y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131n\u0131n art\u0131ky\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131. Bu Gregoryen takvimine g\u00f6re 1700, 1800, 1900 normal, 2000 art\u0131ky\u0131l oldu. 1 Ocak y\u0131lba\u015f\u0131 olarak tespit edildi. Evrensel, uluslararas\u0131 ortak takvim Gregoryen takvimidir, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Hicri takvim kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Rumi takvim, mali takvimdir. Bu, J\u00fclyen takvimine g\u00f6redir. Tanzimatta resmi olarak Rumi takvime ge\u00e7ildi. Y\u0131lba\u015f\u0131 Mart idi. 1870’e kadar Hicri takvimin de kullan\u0131lmas\u0131 ikili\u011fe yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Hicri Takvim <\/p>\n
Hicri Takvim Hz. Muhammed (sav)’in Mekke’den Medine’ye hicretini ba\u015flang\u0131\u00e7 kabul eden ve ay\u0131n d\u00fcnya \u00e7evresinde dolan\u0131m\u0131n\u0131 esas alan bir takvim sistemidir. Hicri Takvim; Hicri \u015eemsi ve Hicri Kameri Takvim olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n
Hz. Peygamber, Safer ay\u0131n\u0131n 27.g\u00fcn\u00fc Hz. Ebubekir ile birlikte Medine’ye hicret etmek \u00fczere Mekke’den ayr\u0131lm\u0131\u015f, 4 gece Sevr Ma\u011faras\u0131’nda kalm\u0131\u015f. 1 Rebi\u00fclevvel Pazartesi g\u00fcn\u00fc Sevr Ma\u011faras\u0131ndan Medine’ye do\u011fru yola \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. 8 Rebi\u00fclevvel \/ 20 Eyl\u00fcl 622 Pazartesi g\u00fcn\u00fc Kuba k\u00f6y\u00fcne gelmi\u015f. Burada Kuba Mescidi’ni in\u015fa etmi\u015f ve 12 Rebi\u00fclevvel Cuma g\u00fcn\u00fc Medine’ye do\u011fru hareket etmi\u015flerdir.<\/p>\n
Hicri \u015eemsi Takvim <\/p>\n
Hicr\u00ee \u015eemsi Takvime T\u00fcrkiye’de Rum\u00ee Takvim de denir. Hz. Peygamberin Kabe’ye geli\u015f g\u00fcn\u00fc olan miladi 20 Eyl\u00fcl 622 tarihini, Hicri sene ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul eden, Arap\u00e7a’da g\u00fcne\u015f anlam\u0131na gelen \u015eems kelimesinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcne\u015f etraf\u0131ndaki dolan\u0131m\u0131n\u0131 esas alan bir takvimdir.<\/p>\n
Rumi takvim Osmanl\u0131 devletinde milad\u00ee tarihiyle 13 Mart 1840 tarihinde kabul edilmi\u015f ve o g\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak Rum\u00ee takvimde 1 Mart 1256 g\u00fcn\u00fc olarak saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Rum\u00ee takvim milad\u00ee takvim gibi bir g\u00fcne\u015f y\u0131l\u0131n\u0131 esas ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Rum\u00ee takvim Hicr\u00ee (Kameri=ay) takviminden farkl\u0131 olarak miladi y\u0131l\u0131n sabit olarak 13 g\u00fcn geride takip etmi\u015ftir. Rum\u00ee y\u0131lba\u015f\u0131 olarak 1 Mart g\u00fcn\u00fc kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
8 \u015eubat 1332 R. tarihinde al\u0131nan bir kararla, Julyen Takvim esasl\u0131 Rum\u00ee takvim y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131larak, yerine Gregoryen tavimi esasl\u0131 Rum\u00ee takvimi d\u00fczenine ge\u00e7ilmi\u015ftir. Gregoryen takviminde y\u0131lba\u015f\u0131 1 Mart yerine 1 Kanunisan\u00ee (Ocak) olup, g\u00fcn say\u0131s\u0131 da 13 g\u00fcn ileridedir. Al\u0131nan karar uyar\u0131nca 15 \u015eubat 1332 tarihinden sonra 1 Mart 1333 g\u00fcn\u00fc ilan edilerek, aradaki 13 g\u00fcnl\u00fck fark ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu. 1333 y\u0131l\u0131 teknik olarak sadece 10 ay s\u00fcrd\u00fc ve 31 Kanunievvel (Aral\u0131k) 1333 tarihinde sona erdi. Bu g\u00fcn\u00fc takip eden 1 Kanunisani (Ocak) g\u00fcn\u00fc 1334 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n
Bunun i\u00e7in hesaplamalarda, 1334 Rum\u00ee y\u0131l\u0131ndan \u00f6nceki tarihlerde Milad\u00ee y\u0131la \u00e7evirim yapmak i\u00e7in g\u00fcn say\u0131s\u0131na 13 g\u00fcn ilave edilmeli ve ilave edilen g\u00fcn say\u0131s\u0131 ile birlikte Ocak ya da \u015eubat aylar\u0131na tekab\u00fcl ettiyse, y\u0131l say\u0131s\u0131nda 585, di\u011fer aylar i\u00e7inse 584 y\u0131l eklenecektir. 1334 Rum\u00ee y\u0131l\u0131 ve daha sonraki tarihler i\u00e7in sadece 584 sene ilave etmek yeterlidir. G\u00fcn say\u0131s\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapmaya gerek yoktur.<\/p>\n
\u0130ran \u0130slam Devleti’nde hala bir Hicri \u015eemsi takvimi kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00dclkenin g\u00fcndemleri bu takvime g\u00f6re d\u00fczenlenir ve resm\u00ee evraklarda bu takvim kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Hicri Kameri Takvim <\/p>\n
Hz. \u00d6mer zaman\u0131nda Hicretin 17. y\u0131l\u0131nda al\u0131nan bir kararla Hicretin oldu\u011fu sene Hicri Takvimin 1. y\u0131l\u0131 ve o y\u0131l\u0131n Muharrem ay\u0131 da Hicri Kameri takvimin y\u0131lba\u015f\u0131s\u0131 kabul edilmek suretiyle, o y\u0131l 1 Muharrem’in rastlad\u0131\u011f\u0131 16 Temmuz 622 tarihi de Hicri Kameri Takvimin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul edilmi\u015ftir. Uygulamada Hicri Takvim olarak bu bilinmektedir.<\/p>\n
Hicri Takvimde Ay Adlar\u0131<\/p>\n
Muharrem
\nSafer
\nRebi\u00fclevvel
\nRebi\u00fclahir
\nCemaziyelevvel
\nCemaziyelahir
\nRecep
\n\u015eaban
\nRamazan
\n\u015eevval
\nZilkade
\nZilhicce <\/p>\n
G\u00fcn adlar\u0131: Pazardan ba\u015flayarak ahad, isneyn, s\u00fclasa, Erbia, hamis, cuma, sebt.<\/p>\n
Art\u0131k Y\u0131l<\/p>\n
Hicri takvimlerde de miladi takvim gibi art\u0131k y\u0131llar mevcuttur. 30 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 11 g\u00fcnl\u00fck bir gerileme yapmaktad\u0131r. Bu gerilemeyi d\u00fczeltmek i\u00e7in 30 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde 2, 5, 7, 10, 13, 15, 18, 21, 24, 26 ve 29 y\u0131llar\u0131 355 g\u00fcn, di\u011fer y\u0131llar ise 354 g\u00fcn \u00e7ekmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de y\u0131lba\u015f\u0131 ay\u0131n\u0131n Ocak olu\u015fu 1925, 1 Ocak’\u0131n y\u0131lba\u015f\u0131 tatili olmas\u0131 da 1935 tarihindedir.<\/p>\n
Kameri Sene <\/p>\n
Ay\u0131n e\u015fekler taraf\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ile 150150 y\u0131l sonra ay e\u015fek etraf\u0131nda d\u00f6ner<\/p>\n
Hicri y\u0131l miladi y\u0131ldan ( 365.2422 – 354.367 =) 10.8752 g\u00fcn daha k\u0131sa oldu\u011fundan aylar da bazen 29. bazen de 30 g\u00fcn \u00e7ekmektedir. H\u0130CR\u0130 TAKV\u0130M\u0130 M\u0130LAD\u0130YE \u00c7EV\u0130RME Mil\u00e2di y\u0131l = (hicr\u00ee y\u0131l x 32\/33) + 622 form\u00fcl\u00fc ile bulunur. Mesela: 1000 y\u0131l\u0131n\u0131n % 3\u00fc 30 eder, geriye 970 kal\u0131r. Bu say\u0131ya 622 eklenince kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak mil\u00e2d\u00ee 1592 y\u0131l\u0131 bulunur. Mil\u00e2d\u00ee y\u0131l\u0131n hicr\u00ee y\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in de \u015fu form\u00fcl kullan\u0131l\u0131r: Hicri y\u0131l = (mil\u00e2d\u00ee y\u0131l-622) x 33\/32, mesel\u00e2; (1453-622) x 33\/32 = 857<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Saat Saat kelimesi hem 60 dakikal\u0131k zaman dilimine verilen isim, hem de zaman\u0131 \u00f6l\u00e7meye yarayan ayg\u0131tt\u0131r. 24 saat esasl\u0131 saatler en az 15. y\u00fczy\u0131ldan bu yana kullan\u0131lagelmi\u015ftir. Saatlerin zaman g\u00f6stermek d\u0131\u015f\u0131nda da i\u015flevleri bulunmaktad\u0131r. Bir arac\u0131 zamana g\u00f6re ayarlamak bunlardan birisi olarak g\u00f6sterilebilir. B\u00f6yle bir kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131n \u00f6rne\u011fi bombalarda ve f\u0131r\u0131nlarda g\u00f6r\u00fclebilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde saatler dijital (say\u0131sal) …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1576,1564,1565,1575,1574,1572,1573,1561,1570,1569,1571,1567,1563,1562,1568,1566],"class_list":["post-436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-artik-yil","tag-atom-saati","tag-gunes-saati","tag-hicri-kameri-takvim","tag-hicri-semsi-takvim","tag-hicri-takvim","tag-hz-muhammed","tag-ikinci-mesrutiyet","tag-julyen-takvimi","tag-miladi-takvim","tag-rumi-takvim","tag-saat-dilimleri-nedir","tag-saat-ve-takvim-nasil-olusmustur","tag-servet-i-funun","tag-takvim-nedir","tag-zemberekli-saat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=436"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/436\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}