1.Aralar\u0131ndaki Anlam ili\u015fkilerine G\u00f6re C\u00fcmleler
\n 1.E\u015f ya da Yak\u0131n Anlaml\u0131 C\u00fcmleler: \u0130nsanlar\u0131n iletmek istedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceler ayn\u0131 ya da olsa c\u00fcmleleri farkl\u0131 olabilir. Bu ki\u015filerin bilgi birikimi, s\u00f6z da\u011farc\u0131klar\u0131 ve \u00fcsluplar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131ktan kaynaklanabilir.
\n Hi\u00e7bir su\u00e7lu kendi yarg\u0131\u00e7l\u0131\u011f\u0131ndan kurtulamaz. \/ Su\u00e7lular ya\u015famlar\u0131 boyunca kendilerini yarg\u0131larlar.
\n2.Anlamca Birbiriyle \u00c7eli\u015fen C\u00fcmleler: D\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131n birbirini tutmamas\u0131, birbirlerine ters d\u00fc\u015fmesi, tutars\u0131z olmak, \u00e7eli\u015fmek demektir.
\n \u00c7ocuklar ve yeti\u015fkinler ayn\u0131 kitaplardan ho\u015flanmazlar. \/ \u0130yi bir \u00e7ocuk kitab\u0131, mutlaka yeti\u015fkinlere de seslenir.
\n3.Neden(sebep) – Sonu\u00e7 \u0130li\u015fkisi: Neden, bir olay\u0131 ve durumu gerektiren, do\u011frudan ba\u015fka olay veya durum; sonu\u00e7 ise olay\u0131n do\u011furdu\u011fu ba\u015fka bir durum demektir. Neden \u2013 sonu\u00e7 c\u00fcmleleri genellikle \u201ci\u00e7in, -den, -den dolay\u0131, den \u00f6t\u00fcr\u00fc, -diye, ile\u201d unsurlar\u0131 ile birbirlerine ba\u011flan\u0131r. Y\u00fckleme sorulan \u201cni\u00e7in\u201d sorusu nedeni verir.
\n Ya\u011fmur \u00e7ok ya\u011fd\u0131, barajlardaki su seviyesi y\u00fckseldi.
\n Neden(ya\u011fd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in) Sonu\u00e7
\n4.Eylemin Yap\u0131l\u0131\u015f Amac\u0131n\u0131 Bildiren C\u00fcmleler: (Ama\u00e7-sonu\u00e7) Ama\u00e7 ula\u015f\u0131lmak istenen sonu\u00e7 demektir. Ama\u00e7 c\u00fcmleleri \u201c-mak i\u00e7in, -mak \u00fczere, diye, amac\u0131yla, maksad\u0131yla\u201d unsurlar\u0131 ile belirtilebilir. \u201cNe ama\u00e7la\u201d sorusu y\u00fckleme sorularak ama\u00e7 bulunur.
\n \u0130ki haftal\u0131k har\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu kitapl\u0131\u011f\u0131n\u0131 almak i\u00e7in biriktirmi\u015f. (ama\u00e7)
\n5.\u015eart Bildiren C\u00fcmleler: Bir eylemin ger\u00e7ekle\u015fmesini ba\u015fka bir durumun ger\u00e7ekle\u015fmesini ba\u011flayan c\u00fcmlelerdir. Ko\u015ful anlam\u0131 veren \u201c-sa, \u0131nca, -d\u0131k\u00e7a, \u00fczere, ancak, yaln\u0131z, \u015fart\u0131yla\u201d unsurlar\u0131 kullan\u0131labilir.
\n Klasikleri okursan d\u00fc\u015f d\u00fcnyan zenginle\u015fir.
\n 6.A\u00e7\u0131klama C\u00fcmlesi: Bir metinde b\u00fct\u00fcn c\u00fcmleler ayn\u0131 derecede a\u00e7\u0131k olmayabilir. Yazar neyi anlatmak istedi\u011fini belirtmek i\u00e7in a\u00e7\u0131klama yapar.
\n G\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne pek uymaz bu kentin. Bir bakars\u0131n\u0131z, yaz ortas\u0131nda buz kesmi\u015fsiniz; bir bakars\u0131n\u0131z, kas\u0131m ortas\u0131nda ceket fazla gelmi\u015f.
\n2. \u0130lettikleri Anlam \u00d6zelliklerine G\u00f6re C\u00fcmleler
\na) \u00d6neri C\u00fcmlesi: Bir sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fe \u00f6neri (teklif) denir.
\n Bu kitab\u0131 okuman\u0131z\u0131n do\u011fru olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.
\nb) \u00d6\u011f\u00fct C\u00fcmlesi: Bir kimseye, onun k\u00f6t\u00fc bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmamas\u0131 i\u00e7in yapmas\u0131 veya yapmamas\u0131 gereken \u015feyleri s\u00f6ylemeye \u00f6\u011f\u00fct(nasihat) denir. Genellikle emir kipi kullan\u0131l\u0131r.
\n Aya\u011f\u0131n\u0131 yorgan\u0131na g\u00f6re uzat.
\nc) \u00d6n yarg\u0131 C\u00fcmlesi: \u00d6nceden edinilmi\u015f olumlu ya da olumsuz yarg\u0131lard\u0131r.
\n Bu kitab\u0131 kimse be\u011fenmeyecek.
\nd) Tasar\u0131 C\u00fcmlesi: Olmas\u0131 veya yap\u0131lmas\u0131 istenen bir \u015feyin zihinde ald\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7ime denir.
\n Bu t\u00fcr programlar\u0131 ileride de d\u00fczenlemek istiyorum.
\ne) Varsay\u0131m C\u00fcmlesi: Varsay\u0131m anlam\u0131 \u201cvarsayal\u0131m ki, tut ki, ola ki, diyelim ki\u201d s\u00f6zc\u00fckleri ile yap\u0131l\u0131r.
\n Diyelim ki bu olay ger\u00e7ek de\u011fildir.
\nf) Olas\u0131l\u0131k(ihtimal) C\u00fcmlesi: Bir \u015feyin olabilme durumunu, olabilirli\u011fini anlatan c\u00fcmlelerdir. Olas\u0131l\u0131k anlam\u0131 yeterlik birle\u015fik fiili(e bilmek), \u00f6\u011frenilen ge\u00e7mi\u015f zaman, \u015fimdiki zaman ya da gelecek zaman \u00e7ekimlerine \u2013dir eki getirilerek yap\u0131l\u0131r.
\n Sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fabilir.
\ng) Yak\u0131nma C\u00fcmlesi: S\u0131zlanarak anlatma, \u015fik\u00e2yet etme demektir. \/ S\u00f6ylesem de beni dinlemez ki!
\nh) Ele\u015ftiri C\u00fcmlesi: Bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n ya da sanat \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn olumlu ve ya olumsuz taraflar\u0131n\u0131 ortaya koyan c\u00fcmlelerdir.
\n Anlat\u0131m\u0131 s\u0131radan, daha ilk \u00f6yk\u00fcde c\u00fcmleler birbiri \u00fczerine y\u0131\u011f\u0131l\u0131yor.
\nh) Sezgi C\u00fcmlesi: A\u00e7\u0131k bir kan\u0131t olmaks\u0131z\u0131n olmu\u015f ya da olacak bir \u015feyi anlay\u0131p kestirme yetene\u011fine sezgi denir. Tahminde daha \u00e7ok ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme s\u00f6z konusu iken, sezgide i\u00e7e do\u011fu\u015f s\u00f6z konusudur.
\n Bu \u00e7ocu\u011fun \u00fclkesi ve milleti i\u00e7in faydal\u0131 i\u015fler yapaca\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
3. Anlat\u0131m Niteliklerine G\u00f6re C\u00fcmleler
\na) Tan\u0131m C\u00fcmlesi: \u201cBu nedir?\u201d sorusuna cevap verir. (Bu kimdir?)
\nb) Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma C\u00fcmlesi: K\u0131yaslama, benzerlik ya da kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koymak.
\n \u00d6yk\u00fclerini de okudum; ama \u015fiirleri ve oyunlar\u0131 kadar be\u011fenmedim.<\/p>\n
c) \u00d6znel \u2013 Nesnel Anlat\u0131ml\u0131 C\u00fcmleler: Anlat\u0131c\u0131n\u0131n duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve sezgilerine dayanan anlat\u0131m \u00f6znel; kan\u0131tlanabilirlik de\u011fer ta\u015f\u0131yan, ki\u015fisel duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce ta\u015f\u0131mayan anlat\u0131m nesneldir.<\/p>\n
Ahmet Hamdi Tanp\u0131nar\u2019\u0131n en g\u00fczel eseri \u201cBe\u015f \u015eehir\u201ddir.<\/p>\n
Ahmet Hamdi Tanp\u0131nar \u201cBe\u015f \u015eehir\u201dadl\u0131 eserinde Ankara, \u0130stanbul, Bursa ve Konya ile ilgili izlenimlerini anlatm\u0131\u015ft\u0131r.
\nc) Do\u011frudan \u2013 Dolayl\u0131 Anlat\u0131m: Ba\u015fkas\u0131na ait bir s\u00f6z hi\u00e7 de\u011fi\u015ftirilmeden s\u00f6ylenirse Do\u011frudan Anlat\u0131m olur. Ba\u015fkas\u0131na ait bir s\u00f6z\u00fc ki\u015finin kendi s\u00f6yleyi\u015fine uydurarak ve de\u011fi\u015ftirerek anlatmas\u0131 da Dolayl\u0131 Anlat\u0131m\u2018d\u0131r.
\n O, bana: \u201cB\u00fcy\u00fck bir edebiyat\u00e7\u0131 olacaks\u0131n.\u201d demi\u015fti. Do\u011frudan anlat\u0131m<\/p>\n
\/ O, benim b\u00fcy\u00fck bir edebiyat\u00e7\u0131 olaca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. (Dolayl\u0131 Anlat\u0131m)<\/p>\n
\u00dcslup: Bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f, duyu\u015f ve anlat\u0131\u015f \u00f6zelliklerine denir. \u00dcslup sanat\u00e7\u0131lar\u0131 birbirinden farkl\u0131 k\u0131lar.
\n \u0130\u00e7erik: Bir eserde verilmek istenen d\u00fc\u015f\u00fcnce, duygu ve simgelerin b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bir eserin konusu hakk\u0131nda bilgi veren, o eserin neleri anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten yarg\u0131lar i\u00e7erikle ilgilidir.
\n Bu eserde ne anlat\u0131lm\u0131\u015f? \u0130\u00e7erikle ilgili bir sorudur. \/ Bu eser nas\u0131l anlat\u0131lm\u0131\u015f? \u00dcslupla ilgili bir sorudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1.Aralar\u0131ndaki Anlam ili\u015fkilerine G\u00f6re C\u00fcmleler 1.E\u015f ya da Yak\u0131n Anlaml\u0131 C\u00fcmleler: \u0130nsanlar\u0131n iletmek istedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceler ayn\u0131 ya da olsa c\u00fcmleleri farkl\u0131 olabilir. Bu ki\u015filerin bilgi birikimi, s\u00f6z da\u011farc\u0131klar\u0131 ve \u00fcsluplar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131ktan kaynaklanabilir. Hi\u00e7bir su\u00e7lu kendi yarg\u0131\u00e7l\u0131\u011f\u0131ndan kurtulamaz. \/ Su\u00e7lular ya\u015famlar\u0131 boyunca kendilerini yarg\u0131larlar. 2.Anlamca Birbiriyle \u00c7eli\u015fen C\u00fcmleler: D\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131n birbirini tutmamas\u0131, birbirlerine ters d\u00fc\u015fmesi, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[9645,9649,9648,9647,9650,9646,9651],"class_list":["post-4370","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-anlamlarina-gore-cumleler","tag-on-yargi-cumlesi","tag-oneri-cumlesi","tag-sart-bildiren-cumleler","tag-varsayim-cumlesi","tag-yakin-anlamli-cumleler","tag-yakinma-cumlesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4370"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4370\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}