Dilin anlam, ses ve ritim \u00f6\u011felerini belli d\u00fczen i\u00e7inde kullanarak bir olay\u0131, ya da bir duygusal ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel deneyimi yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f ve s\u0131radanl\u0131ktan uzakla\u015fm\u0131\u015f bir bi\u00e7imde ifade etme sanat\u0131d\u0131r.
\nLirik \u015fiir
\nToplumun hemen her kesimini ilgilendiren sevin\u00e7,co\u015fku veya ac\u0131 gibi ortak duygular\u0131n veya a\u015fk, ayr\u0131l\u0131k, \u00f6zlem gibi bireysel duygular\u0131n co\u015fkulu bir tarzda i\u015flendi\u011fi \u015fiirlere lirik \u015fiir denir. Eski Yunan edebiyat\u0131nda bu tarz \u015fiirler lir denen bir sazla s\u00f6ylendi\u011fi i\u00e7in b\u00f6yle adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bizim edebiyat\u0131m\u0131zda halk \u00e2\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n (veya halk \u015fairlerinin) s\u00f6yledi\u011fi \u015fiirlerin \u00e7o\u011fu liriktir.
\nEpik \u015fiir
\nDestans\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6steren \u015fiirlerdir. Kahramanl\u0131k, sava\u015f, yi\u011fitlik konular\u0131 i\u015flenir. Okuyanda co\u015fku, yi\u011fitlik duygusu, sava\u015fma arzusu uyand\u0131r\u0131r. Daha \u00e7ok, uzun olarak s\u00f6ylenir. Divan edebiyat\u0131nda kasideler, Halk edebiyat\u0131nda ko\u00e7aklama, destan, varsa\u011f\u0131 t\u00fcrleri de epik \u00f6zellik g\u00f6sterir. Tarihimizde bir\u00e7ok \u015fanl\u0131 zaferler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan, epik \u015fiir y\u00f6n\u00fcyle bir hayli zengin bir edebiyat\u0131m\u0131z vard\u0131r.
\nDidaktik \u015fiir
\nBelli bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u015f\u0131lamak veya belli bir konuda \u00f6\u011f\u00fct, bilgi vermek, bir ahlak dersi \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla \u00f6\u011fretici nitelikte yaz\u0131lan, duygu y\u00f6n\u00fc az olan \u015fiir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. K\u0131saca \u00f6\u011fretici \u015fiirdir. Yusuf Has Hacip\u2019in Kutatgu Bilig, A\u015f\u0131k Pa\u015fa\u2019n\u0131n Garibname, Nabi\u2019nin Hayriye bu t\u00fcr\u00fcn \u00fcnl\u00fc \u00f6rnekleridir. Tanzimat\u2019tan sonraki T\u00fcrk Edebiyat\u0131nda Ziya Pa\u015fa\u2019n\u0131n Terkib-i Bend; Tevfik Fikret\u2019in Haluk\u2019un Defteri ve \u015eermin; Mehmet Akif\u2019in S\u00fcleymaniye K\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde, As\u0131m adl\u0131 eserleri de bu tarzda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u00fcnl\u00fc eserler. Fabl t\u00fcr\u00fcndeki eserler de \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir.
\nPastoral \u015fiir
\nDo\u011fa \u015fiirlerini, \u00e7obanlar\u0131n do\u011fadaki ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlatan \u015fiirlerdir. Do\u011faya kar\u015f\u0131 bir sevgi, bir imrenme s\u00f6z konusudur bunlarda. E\u011fer \u015fair do\u011fa kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duygulanmas\u0131n\u0131 anlat\u0131yorsa \u201cidil\u201d, bir \u00e7obanla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fuyormu\u015f gibi anlat\u0131rsa \u201ceglog\u201d ad\u0131n\u0131 al\u0131r.
\nSatirik \u015fiir
\nEle\u015ftirici bir anlat\u0131m\u0131 olan \u015fiirlerdir. Bir ki\u015fi, olay, durum, i\u011fneleyici s\u00f6zlerle, alayl\u0131 ifadelerle ele\u015ftirilir. Bunlarda didaktik \u00f6zellikler de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, didaktik \u015fiir i\u00e7inde de incelenebilir. Ancak a\u00e7\u0131k bir ele\u015ftiri oldu\u011fundan ayr\u0131 bir s\u0131n\u0131fa al\u0131nmas\u0131 daha do\u011fru olur. Bu t\u00fcr \u015fiirlere Divan edebiyat\u0131nda hiciv, Halk edebiyat\u0131nda ta\u015flama, yeni edebiyat\u0131m\u0131zda ise yergi verilir.
\nDramatik \u015fiir
\nTiyatroda kullan\u0131lan \u015fiir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Eski Yunan edebiyat\u0131nda oyuncular\u0131n sahnede s\u00f6yleyecekleri s\u00f6zler \u015fiir haline getirilir ve onlara ezberletilirdi. Bu durum dram tiyatro t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ( 19. yy. ) \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na kadar s\u00fcrer. Bundan sonra tiyatro metinleri d\u00fcz yaz\u0131yla yaz\u0131lmaya ba\u015flan\u0131r.
\nDramatik \u015fiir harekete \u00e7evrilebilen \u015fiir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta trajedi ve kommedi olmak \u00fczere iki t\u00fcr olan bu \u015fiir t\u00fcr\u00fc dram\u0131n eklenmesiyle \u00fc\u00e7 kere \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bizde dramatik \u015fiir t\u00fcr\u00fcne \u00f6rnek verilmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizim Bat\u0131\u2019ya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemde ( Tanzimat ) Bat\u0131\u2019da da bu t\u00fcr \u015fiirler yaz\u0131lm\u0131yordu; nesir kullan\u0131l\u0131yordu tiyatroda. Bizim tiyatrocular\u0131m\u0131z da tiyatro eserlerini bundan dolay\u0131 nesirle yazm\u0131\u015flard\u0131r. Ancak nadirde olsa naz\u0131mla tiyatro yazan da olmu\u015ftur. Abd\u00fclhak Hamit Tarhan gibi\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dilin anlam, ses ve ritim \u00f6\u011felerini belli d\u00fczen i\u00e7inde kullanarak bir olay\u0131, ya da bir duygusal ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel deneyimi yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f ve s\u0131radanl\u0131ktan uzakla\u015fm\u0131\u015f bir bi\u00e7imde ifade etme sanat\u0131d\u0131r. Lirik \u015fiir Toplumun hemen her kesimini ilgilendiren sevin\u00e7,co\u015fku veya ac\u0131 gibi ortak duygular\u0131n veya a\u015fk, ayr\u0131l\u0131k, \u00f6zlem gibi bireysel duygular\u0131n co\u015fkulu bir tarzda i\u015flendi\u011fi \u015fiirlere lirik \u015fiir …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[2021,2023,2019,2020,9754,9488],"class_list":["post-4442","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-didaktik-siir","tag-dramatik-siir","tag-epik-siir","tag-lirik-siir","tag-satirik-siir","tag-siir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4442\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}