{"id":4474,"date":"2011-12-13T15:15:17","date_gmt":"2011-12-13T13:15:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=4474"},"modified":"2011-12-13T15:15:17","modified_gmt":"2011-12-13T13:15:17","slug":"ses-bilgisi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/ses-bilgisi-2\/","title":{"rendered":"Ses Bilgisi"},"content":{"rendered":"<p>\u00dcNL\u00dc DARALMASI<br \/>\nS\u00f6zc\u00fcklerin sonlar\u0131nda bulunan geni\u015f \u00fcnl\u00fcler (a, e) \u00f6zellikle \u201c-yor\u201d ekinin darla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 daralarak, \u0131, i, u, \u00fc dar \u00fcnl\u00fclerine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Buna \u00fcnl\u00fc daralmas\u0131 denir.<br \/>\nbekl-e-yor > bekl-i-yor<br \/>\n kalm-a-yor > kalm-\u0131-yor<br \/>\n \u00f6zl-e-yor > \u00f6zl-\u00fc-yor<br \/>\n soll-a-yor > soll-u-yor<br \/>\n\u00f6rneklerinde bu daralma g\u00f6r\u00fclmektedir. \u201c-yor\u201d ekin den ba\u015fka bir ekin ya da sesin darla\u015ft\u0131rma \u00f6zelli\u011fi yoktur. Ancak tek heceli olan \u201cde- , ye-\u201d fiilleri, kendinden sonra gelen \u201cy\u201d sesinden dolay\u0131 darla\u015fabilir.<br \/>\nde \u2013 yor > di \u2013 yor<br \/>\n de \u2013 yerek > di \u2013 yerek<br \/>\n de \u2013 yen > di \u2013 yen<br \/>\nAncak bazen darla\u015fma olmayabilir.<br \/>\nde \u2013 y \u2013 ince > de \u2013 y \u2013 ince<\/p>\n<p>KAYNA\u015eTIRMA HARFLER\u0130 (KORUYUCU \u00dcNS\u00dcZLER)<br \/>\nT\u00fcrk\u00e7e kurallara g\u00f6re bir s\u00f6zc\u00fckte iki \u00fcnl\u00fc yan yana gelmez. Araya kayna\u015ft\u0131rma harfi girer. T\u00fcrk\u00e7e\u2019de d\u00f6rt tane kayna\u015ft\u0131rma harfi vard\u0131r: \u015f, s, n, y. Bunlar\u0131n her birinin \u00f6zel kullan\u0131m yerleri vard\u0131r.<br \/>\n\u015f kayna\u015ft\u0131rma harfi:<br \/>\n* \u00dcle\u015ftirme say\u0131 s\u0131fatlar\u0131nda kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnek: \u0130ki-\u015f-er, alt\u0131-\u015f-ar, yedi-\u015f-er<\/p>\n<p>s kayna\u015ft\u0131rma harfi:<br \/>\n* \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc tekil \u015fah\u0131s iyelik ekinden \u00f6nce kullan\u0131l\u0131r. Daha \u00e7ok isim tamlamalar\u0131nda tamlanan g\u00f6revindeki s\u00f6zc\u00fckte g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n\u00d6rnek: \u00c7ocu\u011fun oda-s-\u0131, Bal\u0131\u011f\u0131n koku-s-u<br \/>\nNot: Ancak \u201csu\u201d ve \u201cne\u201d kelimeleri bu kurala uymaz.<br \/>\n\u00d6rnek: Yeme\u011fin su-y-u yok. , \u00c7ocu\u011fun ne-y-i kaybolmu\u015f. \u00f6rneklerinde oldu\u011fu gibi\u2026<\/p>\n<p>n kayna\u015ft\u0131rma harfi:<br \/>\n* Zamirlerden sonra ek geldi\u011finde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnek: O-n-a haber verin. , Bu-n-u biliyoruz.<br \/>\n* \u0130yelik eklerinden sonra hal eki gelirse kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnek: \u00c7ocu\u011fun kitab\u0131-n-\u0131 alm\u0131\u015flar. , Fakirin evi-n-i y\u0131km\u0131\u015flar.<br \/>\n* \u0130lgi eklerinden \u00f6nce kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n \u00d6rnek: Soba-n-\u0131n kapa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. , Sene-n-in sonu geldi. , Kasaba-n-\u0131n s\u0131ca\u011f\u0131 \u00e7ok bunalt\u0131c\u0131.<\/p>\n<p>y kayna\u015ft\u0131rma harfi: Yukar\u0131daki kurallar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda olan her yerde \u201cy\u201d kayna\u015ft\u0131rma harfi kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnek: Oda-y-a girdim. , \u00dc\u015f\u00fc-y-erek uyand\u0131m. , A\u011fla-y-an\u0131 tan\u0131yorum.<br \/>\nNot: Kayna\u015ft\u0131rma harfleri asl\u0131nda iki \u00fcnl\u00fc aras\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Ancak bazen iki \u00fcnl\u00fc aras\u0131na gelmedi\u011fi halde de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 olur. \u00d6zellikle \u201cile, idi, imi\u015f, ise\u201d gibi s\u00f6zc\u00fckler \u00fcnl\u00fcyle biten bir s\u00f6zc\u00fc\u011fe eklendi\u011finde ba\u015ftaki \u201ci\u201d \u00fcnl\u00fcs\u00fc d\u00fc\u015fer ve yerine \u201cy\u201d kayna\u015ft\u0131rma harfi gelir.<br \/>\n\u00d6rnek: silgi > silgiyle, soba > sobayla, hasta > hastayd\u0131, k\u0131sa > k\u0131saym\u0131\u015f, bitti > bittiyse<br \/>\n\u00d6rneklerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi \u201cy\u201d kayna\u015ft\u0131rma harfi iki \u00fcnl\u00fc aras\u0131nda de\u011fildir. Bu durum \u201cn\u201d kayna\u015ft\u0131rma harfinde de g\u00f6r\u00fclebilir. Zamirlerden sonra hal eki geldi\u011finde gerekmese de bu harf bulunur.<br \/>\n\u00d6rne\u011fin; \u201cOndan bunu hi\u00e7 beklemezdim.\u201d c\u00fcmlesinde alt\u0131 \u00e7izili s\u00f6zc\u00fckte \u201cn\u201d kayna\u015ft\u0131rma harfi iki \u00fcnl\u00fc aras\u0131nda de\u011fildir. <\/p>\n<p>ULAMA<br \/>\nSessizle biten s\u00f6zc\u00fckten sonra sesliyle ba\u015flayan bir s\u00f6zc\u00fck gelirse, iki s\u00f6zc\u00fck birbirine ba\u011flanarak okunur. Buna ulama denir.<br \/>\n\u00d6rnek: Bakkaldan ekmek ald\u0131m. c\u00fcmlesinde iki yerde ulama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zc\u00fckler aras\u0131nda herhangi bir noktalama i\u015fareti varsa ulama yap\u0131lmaz.<\/p>\n<p>SES D\u00dc\u015eMES\u0130<br \/>\nS\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn asl\u0131nda bulundu\u011fu halde, ek geldi\u011finde baz\u0131 sesler d\u00fc\u015febilir. Bu d\u00fc\u015fme hem \u00fcnl\u00fclerde hem \u00fcns\u00fczlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00dcnl\u00fc D\u00fc\u015fmesi<br \/>\nS\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn asl\u0131nda bulunan bir \u00fcnl\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fmesidir.<br \/>\n \u00d6rnek: \u201cYapraklar daha \u015fimdiden sarard\u0131.\u201d c\u00fcmlesinde s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn asl\u0131 \u201csar\u0131\u201dd\u0131r; \u201c-ar-\u201d eki geldi\u011finde s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn sonundaki \u201c\u0131\u201d d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<br \/>\n\u00dcnl\u00fc d\u00fc\u015fmesinin en yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 ise \u201cHece d\u00fc\u015fmesi\u201d ad\u0131yla an\u0131lan kurald\u0131r. Buna g\u00f6re, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn son hecesinde bulunan dar \u00fcnl\u00fcler, \u00fcnl\u00fcyle ba\u015flayan bir ek s\u00f6zc\u00fc\u011fe eklendi\u011finde d\u00fc\u015fer. Bu \u00f6zellik baz\u0131 organ isimlerinde, Arap\u00e7adan dilimize ge\u00e7en baz\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerde, baz\u0131 T\u00fcrk\u00e7e fiillerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nsab\u0131r \u2013 \u0131 > sabr\u0131<br \/>\n ak\u0131l \u2013 \u0131 > akl\u0131<br \/>\n burun \u2013 u > burnu<br \/>\n g\u00f6n\u00fcl \u2013 \u00fcm > g\u00f6nl\u00fcm<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin; \u201cKahvalt\u0131ya haz\u0131rlan\u0131n.\u201d c\u00fcmlesinde alt\u0131 \u00e7izili s\u00f6z \u201ckahve alt\u0131\u201d s\u00f6zlerinin birle\u015fmesinden olu\u015fmu\u015f, bu s\u0131rada \u201ckahve\u201d s\u00f6z\u00fcndeki \u201ce\u201d d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00dcns\u00fcz D\u00fc\u015fmesi<br \/>\nS\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn asl\u0131nda bulunan \u00fcns\u00fcz\u00fcn, ek geldi\u011finde d\u00fc\u015fmesidir.<br \/>\nk\u00fc\u00e7\u00fck \u2013 c\u00fck > k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck<br \/>\n b\u00fcy\u00fck \u2013 cek > b\u00fcy\u00fccek \u00f6rneklerinde s\u00f6zc\u00fcklerin sonlar\u0131nda bulunan \u201ck\u201d \u00fcns\u00fczlerinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>SES T\u00dcREMES\u0130<br \/>\nS\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn asl\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131 halde, ek geldi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kan seslerdir.<br \/>\ngen\u00e7 \u2013 cik > gencecik<br \/>\n bir \u2013 cik > biricik<br \/>\n az \u2013 c\u0131k > az\u0131c\u0131k<br \/>\n\u00f6rneklerinde \u00fcnl\u00fc t\u00fcremesi g\u00f6r\u00fclmektedir. Buna benzer baz\u0131 s\u00f6zc\u00fckler de vard\u0131r. Bunlar \u201c\u00f6p\u00fcc\u00fck, g\u00fcl\u00fcc\u00fck\u201d gibi fiilden t\u00fcreyen s\u00f6zc\u00fcklerdir. Ancak \u201c-cik\u201d\u201d eki isim soylu s\u00f6zc\u00fcklerden yeni s\u00f6zc\u00fckler t\u00fcretebilir. Fiilden t\u00fcreyen bu s\u00f6zc\u00fcklerin \u201c\u00f6p\u00fc\u015fc\u00fck, g\u00fcl\u00fc\u015f \u2013 c\u00fck\u201d gibi s\u00f6zc\u00fcklerden \u201c\u015f\u201d sesinin d\u00fc\u015fmesiyle olu\u015ftu\u011funu s\u00f6ylemek daha mant\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bir \u00fcnl\u00fc t\u00fcremesinin oldu\u011funu s\u00f6ylemek bu s\u00f6zc\u00fckler i\u00e7in pek do\u011fru olmaz.<br \/>\nNot: Bazen s\u00f6zc\u00fcklerde \u00fcns\u00fcz de t\u00fcreyebilir. Arap\u00e7adan dilimize ge\u00e7en his, af, zan gibi s\u00f6zc\u00fckler ek ya da yard\u0131mc\u0131 fiil ald\u0131klar\u0131nda, sonlar\u0131ndaki sessizler \u00e7iftle\u015fir.<\/p>\n<p>his \u2013 etmek > hissetmek<br \/>\n af \u2013 etmek > affetmek<br \/>\n zan \u2013 etmek > zannetmek<br \/>\n\u00f6rneklerinde bu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Burada asl\u0131nda bir ses t\u00fcremesinden \u00e7ok s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn Arap\u00e7adaki asl\u0131nda bulunan \u015feklinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Ancak s\u00f6zc\u00fckler T\u00fcrk\u00e7e kurallara g\u00f6re incelendi\u011finden, bu, t\u00fcreme olarak al\u0131nagelmi\u015ftir.<br \/>\nB\u00fcy\u00fck ve K\u00fc\u00e7\u00fck \u00dcnl\u00fc Uyumlar\u0131<br \/>\nHer dilde oldu\u011fu gibi, dilimizde de sesler \u00fcnl\u00fc ve \u00fcns\u00fcz olmak \u00fczere iki grupta incelenir. Bir s\u00f6zc\u00fckte \u00fcnl\u00fcler aras\u0131nda oldu\u011fu gibi \u00fcns\u00fczler aras\u0131nda da baz\u0131 \u00f6zellikler, hatta \u00fcnl\u00fclerle \u00fcns\u00fczler aras\u0131nda baz\u0131 \u00f6zellikler vard\u0131r. Bunlar\u0131 belli ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda inceleyelim.<\/p>\n<p>B\u00dcY\u00dcK \u00dcNL\u00dc UYUMU<br \/>\nT\u00fcrk\u00e7e\u2019de sekiz \u00fcnl\u00fc vard\u0131r. Bunlardan a, \u0131, o, u kal\u0131n, e, i, \u00f6, \u00fc incedir. Bir s\u00f6zc\u00fckte kal\u0131n \u00fcnl\u00fclerden sonra kal\u0131n, ince \u00fcnl\u00fclerden sonra ince \u00fcnl\u00fclerin gelmesi kural\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00fcnl\u00fc uyumu denir.<br \/>\n\u00d6rne\u011fin; \u201c\u00f6\u011fretmen\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, b\u00fct\u00fcn \u00fcnl\u00fcleri ince oldu\u011fu i\u00e7in kurala uyar, \u201casker\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u201ca\u201d kal\u0131n \u201ce\u201d ince \u00fcnl\u00fc oldu\u011fundan kurala uymaz. \u00dcniversite s\u0131navlar\u0131nda bununla ilgili bir soru bug\u00fcne dek sorulmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00dc\u00c7\u00dcK \u00dcNL\u00dc UYUMU<br \/>\nBir s\u00f6zc\u00fckte d\u00fcz \u00fcnl\u00fcden sonra d\u00fcz, yuvarlak \u00fcnl\u00fcden sonra d\u00fcz \u2013 geni\u015f veya dar \u2013 yuvarlak \u00fcnl\u00fclerin gelmesi kural\u0131d\u0131r. \u00d6zetle bu kurala g\u00f6re;<br \/>\na, \u0131, e, i \u00fcnl\u00fcleri birbirinden sonra gelebilir.<br \/>\no, \u00f6, u, \u00fc \u00fcnl\u00fclerinden sonra ise u, \u00fc, a, e gelebilir.<br \/>\nBundan da soru \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00fczerinde fazla durmuyoruz.<\/p>\n<p>\u00dcNS\u00dcZ BENZE\u015eMES\u0130<br \/>\nDilimizde \u00fcns\u00fczler sert ve yumu\u015fak olmak \u00fczere iki gruba ayr\u0131l\u0131r. Sert \u00fcnl\u00fcler \u201c\u00e7, f, t, h, s, k, p, \u015f\u201d \u00fcns\u00fczleridir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar ise yumu\u015fak \u00fcns\u00fczlerdir.<br \/>\nBir s\u00f6zc\u00fck sert bir \u00fcns\u00fczle bitiyor ve o s\u00f6zc\u00fc\u011fe \u00fcns\u00fczle ba\u015flayan bir ek geliyorsa, ekin ba\u015f\u0131ndaki \u00fcns\u00fcz sertle\u015fir. Buna \u00fcns\u00fcz benze\u015fmesi denir. Elbette bu benze\u015fme sert ve yumu\u015fak \u015fekli olan seslerde s\u00f6z konusudur. Bu \u00f6zelli\u011fi d\u00f6rt seste g\u00f6r\u00fcyoruz;<br \/>\np \u2013 b, \u00e7 \u2013 c , t \u2013 d, \u011f \u2013 g<br \/>\n\u015eimdi bu kural\u0131 \u00f6rneklendirelim:<br \/>\n\u201cKitap\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sonundaki \u201cp\u201d sesi serttir. Bu s\u00f6zc\u00fc\u011fe biz \u201c-de\u201d hal ekini getirirsek \u201ckitapda\u201d s\u00f6z\u00fc olu\u015fur. Bu durumda ekin ba\u015f\u0131ndaki \u201cd\u201d sesi yumu\u015fak oldu\u011fundan s\u00f6zc\u00fckte \u00fcns\u00fcz benze\u015fmesine ayk\u0131r\u0131 bir durum g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kurala uyulmas\u0131 i\u00e7in, \u201cd\u201d sesi sertle\u015fmelidir. Bunun serti ise, yukar\u0131da g\u00f6stermi\u015ftik, \u201ct\u201d dir. Dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6zc\u00fck, \u201ckitapta\u201d olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>okul-dan > okuldan<br \/>\n av-c\u0131 > avc\u0131<br \/>\n a\u011fa\u00e7-dan > a\u011fa\u00e7tan<br \/>\n ocak-c\u0131 > ocak\u00e7\u0131<br \/>\nYukar\u0131daki s\u00f6zc\u00fcklerde eklerin s\u00f6zc\u00fc\u011fe nas\u0131l uydu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Birinci gruptaki s\u00f6zc\u00fcklerde ek, yumu\u015fak \u00fcns\u00fczle biten s\u00f6zc\u00fcklere geldi\u011finde de\u011fi\u015fmemi\u015f, ancak ikinci gruptaki sert \u00fcns\u00fczlere geldi\u011fi zaman sertle\u015fmi\u015ftir. Bu durum sadece \u00e7ekim eklerinde de\u011fil yap\u0131m eklerinde de ge\u00e7erlidir. Ekler say\u0131lara geldi\u011finde de ayn\u0131 durum ge\u00e7erlidir. Say\u0131n\u0131n sesleri nas\u0131lsa ek de \u00f6yle olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnek: 11\u2032de, 8\u2032den, 5\u2032te, 3\u2032ten <\/p>\n<p>\u00d6zel isimlerde de ayn\u0131 kural ge\u00e7erlidir.<br \/>\n\u00d6rnek: Samsun\u2019dan, Emin\u2019de, Sinop\u2019tan, Yunus\u2019ta<\/p>\n<p>\u00dcNS\u00dcZ YUMU\u015eAMASI<br \/>\n\u0130ki \u00fcnl\u00fc aras\u0131nda kalan sert \u00fcns\u00fczler yumu\u015far. Buna \u201c\u00fcns\u00fcz de\u011fi\u015fimi\u201d denir. Elbette bu \u00f6zellik, ancak yukar\u0131da da s\u00f6yledi\u011fimiz sert ve yumu\u015fak \u015fekli bulunan seslerde ge\u00e7erlidir. Bunlar p, \u00e7, t, k sert sessizleridir. \u00d6rne\u011fin; \u201ca\u011fa\u00e7\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne -i hal ekini getirsek, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn sonundaki \u201c\u00e7\u201d sert sessizi yumu\u015fayarak \u201cc\u201d olur; yani \u201ca\u011fac\u0131\u201d \u015feklinde yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnek: dolap \u2013 a > dolaba, \u00e7eki\u00e7 \u2013 e > \u00e7ekice, kanat \u2013 \u0131 > kanad\u0131, yemek \u2013 e > yeme\u011fe<br \/>\nYukar\u0131daki \u00f6rneklerde sert sessizlerin yumu\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ancak bu kural her s\u00f6zc\u00fckte ge\u00e7erli de\u011fil.<br \/>\n\u00d6rne\u011fin; \u201cDavran\u0131\u015flar\u0131, do\u011frulu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r.\u201d c\u00fcmlesinde alt\u0131 \u00e7izili s\u00f6zdeki \u201ct\u201d sert \u00fcns\u00fcz\u00fc iki \u00fcnl\u00fc aras\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 halde yumu\u015famam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nHangi s\u00f6zc\u00fckte bu yumu\u015faman\u0131n olaca\u011f\u0131 hangisinde olmayaca\u011f\u0131, belli bir kurala ba\u011flanamaz. Hatta tek heceli s\u00f6zc\u00fcklerin \u00e7o\u011funda olmazken, baz\u0131lar\u0131nda olabilir. Bunu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 dikkate alarak anlayabilirsiniz.<br \/>\n\u00d6rnek: tek \u2013 i > teki, \u00e7ok \u2013 u > \u00e7o\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi birincide de\u011fi\u015fim olmad\u0131\u011f\u0131 halde ikincide olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Dilimize Arap\u00e7adan ge\u00e7en ve son hecesindeki \u00fcnl\u00fcn\u00fcn uzun okundu\u011fu kelimelerde \u00fcns\u00fcz de\u011fi\u015fimi yap\u0131lmaz.<br \/>\n\u00d6rnek: \u201cS\u0131navda hukuku se\u00e7ecekmi\u015f.\u201d c\u00fcmlesindeki alt\u0131 \u00e7izili s\u00f6z buna \u00f6rnektir.<br \/>\nBaz\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerde ise ses iki \u00fcnl\u00fc aras\u0131nda kalmamas\u0131na ra\u011fmen yumu\u015far.<br \/>\n \u00d6rnek: kalp \u2013 i > kalbi, art \u2013 \u0131 > ard\u0131, renk \u2013 i > rengi, har\u00e7 \u2013 \u0131 > harc\u0131<br \/>\nG\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi iki \u00fcnl\u00fc aras\u0131nda kalmad\u0131\u011f\u0131 halde \u201cp, \u00e7, t, k\u201d sert \u00fcns\u00fczleri yumu\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerde ise bu seslerin yumu\u015famad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n\u00d6rne\u011fin; \u201cSonunda i\u015fler sarpa sard\u0131.\u201d c\u00fcmlesinde alt\u0131 \u00e7izili s\u00f6zc\u00fckte yumu\u015fama olmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u00d6rne\u011fin; \u201cZonguldak\u2019a yerle\u015ftiklerini duydum.\u201d c\u00fcmlesinde alt\u0131 \u00e7izili s\u00f6zdeki \u201ck\u201d sert sessizi yumu\u015famam\u0131\u015f ancak biz onu okurken \u201cZongulda\u011fa\u201d diye okumal\u0131y\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcNL\u00dc DARALMASI S\u00f6zc\u00fcklerin sonlar\u0131nda bulunan geni\u015f \u00fcnl\u00fcler (a, e) \u00f6zellikle \u201c-yor\u201d ekinin darla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 daralarak, \u0131, i, u, \u00fc dar \u00fcnl\u00fclerine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Buna \u00fcnl\u00fc daralmas\u0131 denir. bekl-e-yor > bekl-i-yor kalm-a-yor > kalm-\u0131-yor \u00f6zl-e-yor > \u00f6zl-\u00fc-yor soll-a-yor > soll-u-yor \u00f6rneklerinde bu daralma g\u00f6r\u00fclmektedir. \u201c-yor\u201d ekin den ba\u015fka bir ekin ya da sesin darla\u015ft\u0131rma \u00f6zelli\u011fi yoktur. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[9804,1968,9544,9805],"class_list":["post-4474","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-kaynastirma-harfi","tag-ses-bilgisi","tag-unsuz-dusmesi","tag-zamir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4474"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4474\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}