{"id":4498,"date":"2011-12-13T16:12:26","date_gmt":"2011-12-13T14:12:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=4498"},"modified":"2011-12-13T16:12:26","modified_gmt":"2011-12-13T14:12:26","slug":"latin-alfabesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/latin-alfabesi\/","title":{"rendered":"Latin Alfabesi"},"content":{"rendered":"<p>Yeni T\u00fcrk alfabesi, Latin harfleri temel al\u0131narak, 1 Kas\u0131m 1928 g\u00fcn ve 1353 say\u0131l\u0131 yasayla tespit ve kabul edilmi\u015ftir. Bu kanuna g\u00f6re, T\u00fcrk Alfabesi\u2019nde 29 harf bulunur. Alfabeyi olu\u015fturan b\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck harfler, s\u0131ras\u0131yla a\u015fa\u011f\u0131daki bi\u00e7imde yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Yaz\u0131 karakterleriyle:<br \/>\nA B C \u00c7 D E F G \u011e H I \u0130 J K L M N O \u00d6 P R S<br \/>\n\u015e T U \u00dc V Y Z &#8211; (\u00c2 \u00ce \u00db)<br \/>\na b c \u00e7 d e f g \u011f h \u0131 i j k l m n o \u00f6 p r<br \/>\ns \u015f t u \u00fc v y z &#8211; (\u00e2 \u00ee \u00fb)<br \/>\nHarflerin S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/p>\n<p>a, e, \u0131, i, o, \u00f6, u ve \u00fc harfleri \u00fcnl\u00fc harfler, di\u011fer harfler ise \u00fcns\u00fcz harfler olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u00dcnl\u00fclerin S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 <\/p>\n<p>\u00dcnl\u00fc harfler, \u00e7\u0131k\u0131\u015f yeri ve dilin durumuna, dudaklar\u0131n durumuna, a\u011fz\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u015fu \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r:<br \/>\n\u00c7\u0131k\u0131\u015f yeri ve dilin durumuna g\u00f6re<br \/>\n1.Kal\u0131n \u00fcnl\u00fcler: a, \u0131, o, u<br \/>\n2.\u0130nce \u00fcnl\u00fcler: e, i, \u00f6, \u00fc<br \/>\nDudaklar\u0131n durumuna g\u00f6re<br \/>\n1.D\u00fcz \u00fcnl\u00fcler: a, e, \u0131, i<br \/>\n2.Yuvarlak \u00fcnl\u00fcler: o, \u00f6, u, \u00fc<br \/>\nA\u011fz\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re<br \/>\n1.Geni\u015f \u00fcnl\u00fcler: a, e, o, \u00f6<br \/>\n2.Dar \u00fcnl\u00fcler: \u0131, i, u, \u00fc<br \/>\n\u00dcns\u00fczlerin S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<br \/>\n\u00dcns\u00fcz harfler ses tellerinin titre\u015fime u\u011fray\u0131p u\u011framamas\u0131na g\u00f6re ikiye ayr\u0131l\u0131r:<br \/>\nTonlu (yumu\u015fak) \u00fcns\u00fczler: b, c, d, g, \u011f, j, l, m, n, r, v, y, z.<br \/>\nTonsuz (sert) \u00fcns\u00fczler: \u00e7, f, h, k, p, s, \u015f, t.<br \/>\nLatin harflerini kullanan di\u011fer alfabelerle farklar<\/p>\n<p>T\u00fcrk alfabesi, Latin harflerini kullanmas\u0131na ra\u011fmen, bu harfleri kullanan di\u011fer bat\u0131 dillerinin alfabelerindeki bir tak\u0131m harfleri i\u00e7ermemekte, bunun yan\u0131s\u0131ra bu alfabelerde genel olarak kullan\u0131lmayan ba\u015fka harfler i\u00e7ermektedir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk alfabesinde bulunmayan harfler <\/p>\n<p>Q\/q, W\/w ve X\/x harfleri pek \u00e7ok bat\u0131 dilinde kullan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen T\u00fcrk alfabesinde yer almamaktad\u0131r. Bu harflere kar\u015f\u0131l\u0131k gelen sesler s\u0131ras\u0131yla k, v ve ks ile ifade edilir. \u00d6rne\u011fin: Kemal, taksi. X harfi s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn yap\u0131s\u0131na g\u00f6re iks ya da ksi olarak da s\u00f6ylenirken, W harfi \u00e7ift ve olarak okunur. Benzer bi\u00e7imde \u0130spanyol alfabesinde yeralan \u00d1\/\u00f1 (Bu ses \u0130talyanca ve Frans\u0131zca\u2019da gn, Portekizce\u2019de nh harf bile\u015fimleri ile elde edilir) harfine kar\u015f\u0131l\u0131k gelen ses ny ile ifade edilir. \u00d6rne\u011fin, \u0130spanyolca\u2019da \u0130spanya anlam\u0131na gelen Espa\u00f1a s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc T\u00fcrk\u00e7e harflerle Espanya olarak yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bat\u0131 dillerinde bulunmayan T\u00fcrk harfleri <\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00e7e\u2019deki \u00c7\/\u00e7, \u00dc\/\u00fc ve \u00d6\/\u00f6 harfleri \u0130ngiliz alfabesinde bulunmamalar\u0131 nedeniyle ASCII standard\u0131na dahil de\u011fildir. Ancak bu harfler di\u011fer bat\u0131 dillerinde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmakta ve ISO-8859-1 (Latin-1) standard\u0131n\u0131n i\u00e7inde yeralmaktad\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck \u0131, b\u00fcy\u00fck \u0130, \u011e\/\u011f, \u015e\/\u015f harfleri ise ISO-8859-9 (Latin-5) standard\u0131n\u0131n i\u00e7inde yeralmaktad\u0131r.<br \/>\nT\u00fcrk\u00e7e\u2019de noktal\u0131 i harfi b\u00fcy\u00fck harfle yaz\u0131l\u0131yorken de noktas\u0131 koyulur: \u0130. Benzer bi\u00e7imde noktas\u0131z b\u00fcy\u00fck I harfi, k\u00fc\u00e7\u00fck harfle yaz\u0131l\u0131yorken noktas\u0131 koyulmaz: \u0131. Ancak yabanc\u0131 dildeki s\u00f6zc\u00fckler b\u00fcy\u00fck harfle yaz\u0131l\u0131yorken I harfi noktas\u0131z yaz\u0131l\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin d\u0131\u015f\u0131nda Azerice ve Tatarca\u2019da da \u0131 ve i harflerinin kullan\u0131m\u0131 bu bi\u00e7imdedir.<br \/>\n\u015e\/\u015f harfinin sesi, \u0130talyanca\u2019da sc(i), Frans\u0131zca\u2019da ch, \u0130ngilizce\u2019de sh ve Gali\u00e7yaca\u2019da x harfleriyle elde edilir. Bu harf kimi zaman Rumence\u2019deki \u0218\/\u0219 (virg\u00fcll\u00fc s) harfinin yerine kullan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen farkl\u0131 bir harftir. T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin d\u0131\u015f\u0131nda Azerice, Tatarca ve T\u00fcrkmence dillerinde kullan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\n\u011e\/\u011f (yumu\u015fak ge) harfinin kendine ait bir sesi yoktur, yaln\u0131zca kendisinden \u00f6nce gelen \u00fcnl\u00fc harfi uzatmakta kullan\u0131l\u0131r. Bu harf T\u00fcrk\u00e7e s\u00f6zc\u00fcklerin ba\u015f\u0131nda yeralmaz. T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin d\u0131\u015f\u0131nda Azerice ve Tatarca dillerinde kullan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nASCII standard\u0131nda yeralmayan T\u00fcrk\u00e7e harfler ve Evrensel kod (Unicode) de\u011ferleri yandaki \u00e7izelgede verilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni T\u00fcrk alfabesi, Latin harfleri temel al\u0131narak, 1 Kas\u0131m 1928 g\u00fcn ve 1353 say\u0131l\u0131 yasayla tespit ve kabul edilmi\u015ftir. Bu kanuna g\u00f6re, T\u00fcrk Alfabesi\u2019nde 29 harf bulunur. Alfabeyi olu\u015fturan b\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck harfler, s\u0131ras\u0131yla a\u015fa\u011f\u0131daki bi\u00e7imde yaz\u0131l\u0131r. Yaz\u0131 karakterleriyle: A B C \u00c7 D E F G \u011e H I \u0130 J K L M &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[9839,9838,9837,9836,9644,9834,9835],"class_list":["post-4498","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-dar-unluler","tag-genis-unluler","tag-ince-unluler","tag-kalin-unluler","tag-latin-alfabesi","tag-turk-alfabesi","tag-unsuz-harfler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4498"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4498\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}