{"id":461,"date":"2011-05-24T08:40:30","date_gmt":"2011-05-24T05:40:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=461"},"modified":"2011-05-24T08:43:02","modified_gmt":"2011-05-24T05:43:02","slug":"ilk-cag-uygarliklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/ilk-cag-uygarliklari\/","title":{"rendered":"\u0130lk \u00c7a\u011f Uygarl\u0131klar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>KONU : \u0130LK \u00c7A\u011e UYGARLIKLARI<br \/>\nALT KONU BA\u015eLIKLARI  <\/p>\n<p>MEZOPOTAMYA UYGARLI\u011eI<br \/>\nMISIR K\u00dcLT\u00dcR\u00dc<br \/>\nFEN\u0130KE K\u00dcLT\u00dcR\u00dc<br \/>\n\u0130BRAN\u0130 K\u00dcLT\u00dcR\u00dc<br \/>\n\u0130RAN UYGARLI\u011eI<br \/>\nH\u0130NT MEDEN\u0130YET\u0130<br \/>\n\u00c7\u0130N MEDEN\u0130YET\u0130  <\/p>\n<p>MEZOPOTAMYA UYGARLI\u011eI<br \/>\n   1. Dicle ile F\u0131rat nehirleri aras\u0131nda kalan b\u00f6lgeye Mezopotamya denir.<br \/>\n   2. Bu iki nehrin do\u011fdu\u011fu b\u00f6lgeye Yukar\u0131 Mezopotamya, nehirlerin denize d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yere ise A\u015fa\u011f\u0131 Mezopotamya denir. <\/p>\n<p> Mezopotamya\u2019da Kurulmu\u015f Olan K\u00fclt\u00fcrler<br \/>\nA) S\u00fcmerler <\/p>\n<p>   1. Asya k\u00f6kenli olan S\u00fcmerler taraf\u0131ndan A\u015fa\u011f\u0131 Mezopotamya b\u00f6lgesinde olu\u015fturuldu.<br \/>\n   2. Mezopotamya\u2019da meydana getirilen ilk k\u00fclt\u00fcrel olu\u015fumdur.<br \/>\n   3. S\u00fcmerler site ad\u0131 verilen ilk kent devletlerini kurdular.<br \/>\n   4. \u0130lk yaz\u0131y\u0131 bulup kulland\u0131lar (M\u00d6 3500).<br \/>\n   5. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ilk yaz\u0131l\u0131 yasalar\u0131n\u0131 d\u00fczenlediler. (Urgakina Yasalar\u0131)<br \/>\n   6. Ay y\u0131l\u0131 esas\u0131na dayal\u0131 ilk takvimi d\u00fczenlediler.<br \/>\n   7. \u0130stila ve sava\u015f tehlikesi y\u00fcz\u00fcnden orduya \u00f6nem verdiler.<br \/>\n   8. Tar\u0131ma dayal\u0131 bir ekonomi olu\u015fturdular.<br \/>\n   9. Buralar\u0131 buldular. <\/p>\n<p>B )Akadlar <\/p>\n<p>   1. Tarihin bilinen ilk imparatorlu\u011funu kurdular.<br \/>\n   2. S\u00fcmer k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc benimsediler.<br \/>\n   3. \u0130lk d\u00fczenli ordu sistemini olu\u015fturdular. <\/p>\n<p>C) Elamlar <\/p>\n<p>   1. S\u00fcmerler gibi Asya k\u00f6kenli bir kavimdir.<br \/>\n   2. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta siteler \u015feklindeyken sonradan, krall\u0131k haline geldiler.                        <\/p>\n<p>D) Babilliler <\/p>\n<p>   1. Kurduklar\u0131 ilk krall\u0131\u011f\u0131n Hititler taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan bir s\u00fcre sonra, II.Babil Krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kurdular.<br \/>\n   2. \u00dclkelerini merkezi ve mutlak monar\u015fi ile y\u00f6nettiler.<br \/>\n   3. Bilinen ilk anayasay\u0131 haz\u0131rlad\u0131lar (Hammurabi Kanunlar\u0131).<br \/>\n   4. Asma bah\u00e7eleri ve Mezopotamya\u2019n\u0131n en y\u00fcksek Ziggurat\u0131 olan Babil Kule&#8217;sini yapt\u0131lar. <\/p>\n<p>E) Asurlular <\/p>\n<p>   1. Samiler ile S\u00fcmerlerin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olan Asurlular taraf\u0131ndan Yukar\u0131 Mezopotam-ya\u2019da kuruldu.<br \/>\n   2. Ba\u015fkentleri Ninova olup merkezi ve mutlak monar\u015fiye dayanan bir y\u00f6netim kurdular. Zamanla \u0130ran, M\u0131s\u0131r ve K\u0131br\u0131s\u2019 \u0131 da ald\u0131lar.<br \/>\n   3. Mezopotamya\u2019n\u0131n en sert hukuk kurallar\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131p uygulad\u0131lar.<br \/>\n   4. \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 bir din anlay\u0131\u015f\u0131na sahiptiler.<br \/>\n   5. Kral Yolu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Anadolu ve Mezopotamya aras\u0131nda kara ticareti yapt\u0131lar.<br \/>\n   6. Kral Yolu ile yapt\u0131klar\u0131 ticaret nedeniyle, Mezopotamya\u2019ya ait olan \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131n\u0131 Anadolu\u2019ya getirdiler (Kani\u015f-K\u00fcltepe kal\u0131nt\u0131lar\u0131)<\/p>\n<p>Not:<br \/>\n   1. Mezopotamya k\u00fclt\u00fcrlerinde halk s\u0131n\u0131flara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve k\u00f6lelik vard\u0131r.<br \/>\n   2. Mezopotamya\u2019da kral\u0131n yan\u0131nda dan\u0131\u015fma meclisleri de bulunur.<br \/>\n   3. Mezopotamya da ki baz\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin \u015fehir devletleri \u015feklinde ya\u015famas\u0131n\u0131n temel sebebi, siteler aras\u0131ndaki askeri, siyasi ve ekonomik rekabettir.<br \/>\n   4. T\u00fcm Mezopotamya k\u00fclt\u00fcrlerinde \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 bir sistem vard\u0131r.<br \/>\n   5. Bu dinlerin tap\u0131naklar\u0131na Ziggurat denir.<br \/>\n   6. Din sosyal, siyasal ve ekonomik yap\u0131n\u0131n \u00fczerindedir.<br \/>\n   7. B\u00f6lgede ta\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yap\u0131larda kerpi\u00e7 kulland\u0131lar, bu y\u00fczden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze b\u00fcy\u00fck boyutlarda yap\u0131lar kalmad\u0131.<\/p>\n<p>MISIR K\u00dcLT\u00dcR\u00dc <\/p>\n<p>   1. Nil Nehri \u00e7evresinde kurulmu\u015f ve geli\u015fm\u00ee\u015f bir uygarl\u0131kt\u0131r.<br \/>\n   2. Do\u011fal engellere sahip olan M\u0131s\u0131r, istilaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in di\u011fer k\u00fclt\u00fcrlerden fazla etkilenmedi.<br \/>\n   3. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Nom ad\u0131 verilen \u015fehir devletlerinin hakim oldu\u011fu M\u0131s\u0131r\u2019da, daha sonra merkezi krall\u0131k kuruldu.<br \/>\n   4. \u00dclke, tanr\u0131 kabul edilen firavunlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilirdi.<br \/>\n   5. En b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc Ra olan \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 bir inan\u00e7 sistemi hakimdi.<br \/>\n   6. \u00d6l\u00fcmden sonra bedenin yeniden dirilece\u011fine inan\u0131lan M\u0131s\u0131r\u2019da, bu inanca ba\u011fl\u0131 olarak mumyac\u0131l\u0131k geli\u015fti.<br \/>\n   7. Mumyac\u0131l\u0131k alan\u0131ndaki ilerlemeye ba\u011fl\u0131 olarak t\u0131p ve eczac\u0131l\u0131k geli\u015fti.<br \/>\n   8. Tanr\u0131 kabul edilen firavunlara, b\u00fcy\u00fck mezarlar yapma d\u00fc\u015f\u00fcncesi piramitleri ve mimarideki geli\u015fmeyi sa\u011flad\u0131.<br \/>\n   10. Nil Nehri\u2019nin ta\u015fma zaman\u0131n\u0131 tespit etmek isteyen M\u0131s\u0131rl\u0131lar G\u00fcne\u015f Y\u0131l\u0131 esas\u0131na dayal\u0131 takvimi geli\u015ftirdiler.<br \/>\n   11. Nil Nehri&#8217;nin ta\u015fmas\u0131yla bozulan tarla s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tespit etmek zorunlulu\u011fu geometrinin geli\u015fmesine neden  oldu.<br \/>\n   12. Hiyeroglif denen resim yaz\u0131s\u0131n\u0131bulup kulland\u0131lar; bu yaz\u0131 daha sonra Fenike Alfabesi\u2019ne temel olu\u015fturdu.<br \/>\n   13. Halk sosyal a\u00e7\u0131dan s\u0131n\u0131flara ayr\u0131lm\u0131\u015f olup, en altta k\u00f6leler vard\u0131.<br \/>\n   14. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir orduya sahip olan M\u0131s\u0131r, Hitit Krall\u0131\u011f\u0131 ile tarihte bilinen ilk yaz\u0131l\u0131 antla\u015fmay\u0131 yapt\u0131.(KADE\u015e BARI\u015eI) <\/p>\n<p>FEN\u0130KE K\u00dcLT\u00dcR\u00dc <\/p>\n<p>   1. Sami k\u00f6kenli bir kavim taraf\u0131ndan L\u00fcbnan ve Suriye\u2019nin Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda olu\u015fturuldu.<br \/>\n   2. Siyasi birlik kuramayan Fenikeliler \u015fehir devletleri \u015feklinde ya\u015fad\u0131lar.<br \/>\n   3. Bilinen ilk denizci millet olan Fenikeliler, Akdeniz\u2019de kolonileri kurup deniz ticareti yapt\u0131lar.<br \/>\n   4. M\u0131s\u0131r&#8217;dan ald\u0131klar\u0131 yaz\u0131y\u0131 geli\u015ftirip bilinen ilk alfabeyi olu\u015fturdular.<br \/>\n   5. Bu alfabe \u0130yon,Yunan, Helen ve Roma taraf\u0131ndan geli\u015ftirilip bu g\u00fcnk\u00fc Latin Alfabesi olu\u015fturuldu.<br \/>\n   6. \u0130lk defa cam ve cam e\u015fyay\u0131 \u00fcrettiler.<br \/>\n   7. Yunan ve \u0130yonlara kar\u015f\u0131 giri\u015ftikleri m\u00fccadelede yenilgiye u\u011fray\u0131p kolonilerini kay\u0131p ettiler. <\/p>\n<p>\u0130BRAN\u0130 K\u00dcLT\u00dcR\u00dc <\/p>\n<p>   1. Sami as\u0131ll\u0131 bir kav\u00eem olup ilk devletlerini Filistin\u2019de kurdular.<br \/>\n   2. \u0130lk \u00e7a\u011f\u0131n ilk tek Tanr\u0131 esas\u0131na dayal\u0131 dinine sahiptiler. (Musevilik)<br \/>\n   3. Musevilik milli bir din haline getirildi\u011fi i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ve Hristiyanl\u0131k kadar yay\u0131lmad\u0131.<br \/>\n   4. \u0130braniler ilk kez Babil Krall\u0131\u011f\u0131 daha sonrada Roma imparatorlu\u011fu taraf\u0131ndan \u00fclkelerinden s\u00fcr\u00fcld\u00fc. <\/p>\n<p>\u0130RAN UYGARLI\u011eI<br \/>\nA) Medler <\/p>\n<p>   1. Aslen Avrupa k\u00f6kenli bir kavim olup, b\u00f6lgede ilk k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturdular.<br \/>\n   2. Persler taraf\u0131ndan ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>B ) Persler<br \/>\n   1. Avrupa k\u00f6kenli bir kavimdir<br \/>\n   2. \u00dclke y\u00f6netimi merkezi ve mutlak monar\u015fiye dayan\u0131yordu.<br \/>\n   3. \u00dclke topraklar\u0131 Satrapl\u0131k denen eyaletlere ayr\u0131l\u0131r ve ba\u015flar\u0131na merkezden bir vali g\u00f6nderilirdi.<br \/>\n   4. \u0130lk divan te\u015fkilat\u0131n\u0131 kurdular.<br \/>\n   5. Mezopotamya&#8217;dan ald\u0131klar\u0131 \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131n\u0131 kulland\u0131lar.<br \/>\n   6. \u0130lk posta ve istihbarat te\u015fkilat\u0131n\u0131 kurdular.<br \/>\n   7. M\u0131s\u0131r, Mezopotamya ve Anadolu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn-den etkilendiler.<br \/>\n   8. Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck (Mecusilik) denen bir dine inan\u0131yorlard\u0131.<br \/>\n   9. Mezopotamya ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n tamam\u0131na Hindistan\u2019\u0131n bir k\u0131sm\u0131na hakim oldular.<br \/>\n    10. Anadolu\u2019yu egemenlik alt\u0131na al\u0131p \u0130yon \u015fehir devletlerini ele ge\u00e7irmek istemeleri \u0130skender\u2019in Pers (\u0130ran) seferine \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oldu.<br \/>\n   11. Bu sefer sonunda da Pers \u0130mparatorlu\u011fu y\u0131k\u0131ld\u0131. <\/p>\n<p>C) Sasaniler<br \/>\n   \u0130ran\u2019da kurulan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc devlet olup Hz. \u00d6mer zaman\u0131nda sona erdirildi. <\/p>\n<p>H\u0130NT MEDEN\u0130YET\u0130<br \/>\n1. Zengin bir \u00fclke olmas\u0131ndan dolay\u0131 s\u0131k s\u0131k istilaya u\u011frad\u0131.<br \/>\n2. Tarihinin hi\u00e7 bir d\u00f6neminde Hint halk\u0131 bir millet bilincine ula\u015famad\u0131.<\/p>\n<p>Hindistan\u2019da Millet Bilincinin Olu\u015fmamas\u0131n\u0131n Sebepleri. <\/p>\n<p>   1. Hindistan\u2019\u0131n s\u00fcrekli olarak istilalara u\u011framas\u0131.<br \/>\n   2. Kast sisteminin etkisi.<br \/>\n   3. Co\u011frafi yap\u0131n\u0131n etkisi.<br \/>\n   4. Dil birli\u011finin olu\u015fmamas\u0131. <\/p>\n<p>Kast Sistemi <\/p>\n<p>   1. Hindistan&#8217;\u0131 istila eden Ariler taraf\u0131ndan y\u00f6netimi kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in olu\u015fturuldu.<br \/>\n   2. Sistem halk\u0131n mesleklere g\u00f6re s\u0131n\u0131flara ayr\u0131lmas\u0131 \u015feklindeydi.<br \/>\n   3. S\u0131n\u0131flar aras\u0131 ge\u00e7i\u015fin yasak oldu\u011fu bu sistemde bulunan s\u0131n\u0131flar \u015funlard\u0131: <\/p>\n<p>a) Brahmanlar: Din adamlar\u0131 <\/p>\n<p>b) K\u015fatriyalar: Asker ve asiller <\/p>\n<p>c) Vaysiyalar: Sanat\u00e7\u0131, t\u00fcccar ve k\u00f6yl\u00fcler. <\/p>\n<p>d) S\u00fcdralar: \u0130\u015f\u00e7iler <\/p>\n<p>e) Paryalar: K\u00f6leler <\/p>\n<p>3. Hindistan\u2019da yay\u0131lan bir\u00e7ok dini inan\u00e7 bir arada g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bunlar: <\/p>\n<p>a) Veda:<br \/>\nb) Brahmanizm: Veda Dini\u2019nin bir devam\u0131 olup Kast sistemini savun-du. <\/p>\n<p>c) Budizm : Kast sistemine kar\u015f\u0131 olan bu din Hindistan\u2019da ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen daha \u00e7ok Japonya, Tibet ve \u00c7in\u2019de yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>4. Hindistan Baharat Yolunun ba\u015flang\u0131c\u0131 ve merkezidir.<br \/>\n5. \u015eah Cihan\u2019\u0131n, han\u0131m\u0131na yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Tac Mahal bu uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli bir eseridir. <\/p>\n<p>\u00c7\u0130N UYGARLI\u011eI <\/p>\n<p>   1. Tonguz, Mo\u011fol ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcrlerinden etkilenerek olu\u015ftu.<br \/>\n   2. Y\u00f6netimde imparatorluk anlay\u0131\u015f\u0131 hakimdi.<br \/>\n   3. Halk sosyal s\u0131n\u0131flara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\n   4. Kendilerine \u00f6zg\u00fc bir \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131n\u0131 kulland\u0131lar.<br \/>\n   5. En \u00f6nemli eserinden biri T\u00fcrk ak\u0131nlar\u0131n\u0131 durdurmak i\u00e7in yapt\u0131rd\u0131klar\u0131 \u00c7in Seddi\u2019dir.<br \/>\n   6. Barut, pusula,ka\u011f\u0131t,matbaa ve \u00eepek \u00c7in Uygarl\u0131\u011f\u0131na ait bulu\u015flard\u0131r.<br \/>\n   7. Maden olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in porselen sanat\u0131n\u0131n geli\u015fti\u011fi \u00c7in, demircilik ve sava\u015f teknolojisini T\u00fcrklerden \u00f6\u011frendi.<br \/>\n   8. \u00c7in&#8217;deki inan\u00e7 sistemleri, ahlak felsefesi \u015feklinde do\u011fmu\u015f olup sonradan dine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00d6nemlileri \u015funlard\u0131r: <\/p>\n<p>G\u00f6k Tanr\u0131 Dini : T\u00fcrklerden ald\u0131lar<br \/>\nBuda Dini : Hint k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisi<br \/>\nKonfi\u00e7y\u00fcs : Bir ahlak felsefesi olarak do\u011fdu; sonradan din haline getirildi<br \/>\nLeo-\u00c7e (Taoizim) : Ahlak felsefesi olarak do\u011fdu, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe ka\u015f\u0131 iyili\u011fi savunur.<\/p>\n<p>ANADOLUNUN B\u0130R UYGARLIK MERKEZ\u0130 HAL\u0130NE GELMES\u0130N\u0130N NEDENLER\u0130 :<br \/>\n   1) G\u00f6\u00e7 yollar\u0131 \u00fczerinde olmas\u0131 ve istilalara u\u011framas\u0131.<br \/>\n   2) \u00d6nemli ticaret yollar\u0131 \u00fczerinde bulunmas\u0131 .<br \/>\n   3) Yer alt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131n\u0131n ya\u015famaya elveri\u015fli olmas\u0131 .<br \/>\n   4) Tar\u0131m yap\u0131labilmesi.<\/p>\n<p>ANADOLU UYGARLI\u011eININ GENEL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130:<br \/>\n   1) Anadolu\u2019da olu\u015fan uygarl\u0131k kolektif \u00f6zellik g\u00f6sterir.<br \/>\n   2) Anadolu\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan inan\u00e7 sistemleri politeist olup , din duygusu M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya\u2019daki kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fildir .<br \/>\n   3) Anadolu\u2019da ya\u015fayan halklar devletlerini merkezi krall\u0131klar \u015feklinde olu\u015fturmu\u015f olup sadece \u0130yonlar birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fehir devletleri ( Polis ) \u015feklinde ya\u015fad\u0131.<br \/>\n   4) Y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 mutlak monar\u015fi olup, Hititler \u2019de k\u0131smen me\u015fruti monar\u015fi, \u0130yonlarda ise demokrasi uygulamas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n   5) Anadolu\u2019da egemen olan mutlak monar\u015fi Mezopotamya ve M\u0131s\u0131r\u2019da oldu\u011fu gibi despotik \u00f6zellik g\u00f6stermez , daha \u0131l\u0131ml\u0131d\u0131r .<br \/>\n   6) S\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131 ve k\u00f6lelik vard\u0131r fakat ayr\u0131m Mezopotamya ve M\u0131s\u0131rla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda daha \u0131l\u0131ml\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca Anadolu k\u00fclt\u00fcrleri k\u00f6lelere de baz\u0131 haklar vermi\u015ftir.<br \/>\n   7) Anadolu Uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fumunda Mezopotamya, \u0130ran, Yunan, Helen, Roma, Bizans ve M\u0131s\u0131r uygarl\u0131klar\u0131 etkilidir.<br \/>\n   8 ) Yaz\u0131 kullan\u0131m\u0131 daha ge\u00e7 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Anadolu\u2019da tarih d\u00f6nemleri Mezopotamya ve M\u0131s\u0131r\u2019dan daha ge\u00e7 ba\u015flad\u0131.<br \/>\n   9) Bilinen en eski yer le\u015fim Yontma Ta\u015f Devrine kadar gider. <\/p>\n<p>ANADOLU\u2019DA KURULMU\u015e OLAN K\u00dcLT\u00dcRLER:<br \/>\n   \u0130nsan ya\u015fam\u0131na uygun olmas\u0131, ticaret ve g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 \u00fczerinde bulunmas\u0131 Anadolu topraklar\u0131nda bir \u00e7ok k\u00fclt\u00fcr\u00fcn do\u011fmas\u0131na neden oldu. <\/p>\n<p>A) HATT\u0130LER<br \/>\n1. Protohititler olup, Hititlerden \u00f6nce Anadolu\u2019ya egemen olup ilk siyasi birli\u011fi kurdular.<br \/>\nB ) H\u0130T\u0130TLER ( ET\u0130LER) (M\u00d6 1800 -700) :  K\u00f6ken ve Anadolu\u2019ya Geli\u015f<br \/>\n   1. Asya k\u00f6kenli bir kavim olup Kafkaslar \u00fczerinden Anadolu\u2019ya gelip yerle\u015ftiler.<br \/>\nKurulu\u015f :<br \/>\n   1. Kapadokya (K\u0131z\u0131l\u0131rmak Yay\u0131) b\u00f6lgesine yerle\u015fen Hititler, merkezi Hattu\u015fa\u015f (Bo\u011fazk\u00f6y) olmak \u00fczere bir devlet kurdular.<br \/>\n   2. Bilinen ilk krallar\u0131 Labarna\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Siyasi Tarih :<br \/>\n   1. On bir as\u0131r s\u00fcren Hitit Tarihi \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131l\u0131r.<br \/>\n   Eski Devlet \u2013 Siyasi birlik sa\u011fland\u0131.<br \/>\n   Yeni Devlet \u2013 En g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00f6nemleri<br \/>\nGe\u00e7 Hitit \u015eehir Devletleri \u2013 Par\u00e7alan-madan sonra kurulan \u015fehir devletleri.<br \/>\nDevlet Bi\u00e7imi :<br \/>\n   1. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u015fehir devletleri \u015feklindeyken, sonradan krall\u0131k haline geldiler.<br \/>\n   2. Yeni devletin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra tekrar \u015fehir devletleri olarak y\u00f6netildiler.<br \/>\nY\u00f6netim Anlay\u0131\u015f\u0131 :<br \/>\n   1. \u015eehir devletlerinin birle\u015fmesiyle olu\u015fan Hitit Krall\u0131\u011f\u0131, \u00f6nce federal bir yap\u0131ya sahipti . Her beyin kendi b\u00f6lgesinde s\u00f6z hakk\u0131 vard\u0131.<br \/>\n   2. Daha sonra beylerin yerine merkezden valiler atanarak federal yap\u0131ya son verilip merkezi bir yap\u0131 olu\u015fturulmu\u015ftur .<br \/>\n   3. Krall\u0131k monar\u015fiyle y\u00f6netilmekle birlikte kral, sonsuz yetkilere sahip de\u011fildi. Faaliyetleri Panku\u015f denen soylular meclisi taraf\u0131ndan denetlenirdi. Bu y\u00fczden Hitit devlet y\u00f6netimi k\u0131smen de olsa me\u015fruti \u00f6zellik ta\u015f\u0131rd\u0131.<br \/>\nY\u00f6netimde Etkin Olan Ki\u015fi ve Kurumlar :  <\/p>\n<p>   \u2022 Panku\u015f : Soylulardan olu\u015fan bir meclisti. Gerekti\u011finde kral\u0131n karalar\u0131n\u0131 dahi denetleme hakk\u0131n sahipti . Bu kurum \u0130slam \u00d6ncesi T\u00fcrk devlet y\u00f6netiminde etkili olan Kurultay\u2019a benzetile bilir.<br \/>\n   \u2022 Tavananna : Kralice olup en az kral kadar yetkiliydi.<br \/>\n   \u2022 Kral : Ba\u015fkomutan , ba\u015frahip ve devlet ba\u015fkan\u0131yd\u0131 .<\/p>\n<p>Din :<br \/>\n   1. \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 bir inan\u00e7 sistemi hakimdi ( Bin Tanr\u0131l\u0131 \u0130l ) .<br \/>\n   2. \u0130badetten \u00f6nce temizlik esast\u0131.<br \/>\n   3. Tanr\u0131lara hesap verme d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile Anal denen y\u0131ll\u0131klar\u0131 haz\u0131rlad\u0131lar, b\u00f6ylece tarih yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131lar.<br \/>\n   4. Krallar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 her \u015feyi yazd\u0131klar\u0131 bu belgeler tarafs\u0131z belge \u00f6zelli\u011fini de ta\u015f\u0131yordu.<br \/>\nYaz\u0131 :<br \/>\n   1. Kendilerine ait olan resim yaz\u0131s\u0131 ile birlikte Asur\u2019a ait olan \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131n\u0131 kulland\u0131lar.<br \/>\nHukuk :<br \/>\n   1. \u00d6zel m\u00fclkiyeti g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131lar.<br \/>\n   2. H\u00fck\u00fcmdardan sonra yerine kimin ge\u00e7ece\u011fini belirleyen bir veraset yasas\u0131 yapt\u0131lar.<br \/>\n   3. Aile ve ceza hukukuna \u00f6nem verip bilinen ilk medeni yasay\u0131 yapt\u0131lar .<br \/>\n   4. Hitit Hukuku Mezopotamya yasalar\u0131na g\u00f6re daha insanc\u0131 olup cezalar fidye esasl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ekonomi :<br \/>\n   1. Temel ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 tar\u0131m olup b\u00f6lgedeki devletlere g\u00f6re ticaretle daha az u\u011fra\u015ft\u0131lar.<br \/>\n   2. \u00d6zel m\u00fclkiyete \u00f6nem verdiler.<\/p>\n<p>Sosyal Yap\u0131 :<br \/>\n   1. Halk s\u0131n\u0131flara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 .<br \/>\n\u2022 Y\u00f6netenler.<br \/>\n\u2022 K\u00f6leler &#8211; Yasal baz\u0131 haklar\u0131 vard\u0131. <\/p>\n<p>Ordu :<br \/>\n   1. S\u00fcrekli ve \u00fccretli ordular\u0131 olup yaya ve atla \u00e7ekilen sava\u015f arabalar\u0131 kulland\u0131lar.<br \/>\nSiyasi Tarih :<br \/>\n   1) Suriye\u2019yi almak i\u00e7in sava\u015ft\u0131klar\u0131 M\u0131s\u0131rl\u0131lar ile tarihte bilinen ilk yaz\u0131l\u0131 antla\u015fmay\u0131 imzalad\u0131lar (Kade\u015f Antla\u015fmas\u0131 &#8211; M\u00d6 1285).<br \/>\n   2) I. Babil Devletine son verip merkezlerini ele ge\u00e7irdiler . B\u00f6ylece de Anadolu ile Mezopotamya uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n do\u011frudan ili\u015fki kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131lar.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr Medeniyet Mimari :<br \/>\n   1) Mimarisi dini ve an\u0131tsal \u00f6zellik ta\u015f\u0131r.<br \/>\n   2) Hattilerden ald\u0131klar\u0131 motifli damga ve m\u00fch\u00fcr gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. \u015eehirlerin alt\u0131na savunma ama\u00e7l\u0131 < Potren > ad\u0131 verilen ge\u00e7itleri yapt\u0131lar.<br \/>\n   3) G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalan en \u00f6nemli eserleri \u0130vriz ve Yaz\u0131l\u0131 Kaya Kabartmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u0131k\u0131l\u0131\u015f :<br \/>\n   1. Hitit Devleti M.\u00d6. XII. Y\u00fczy\u0131lda meydana gelen Ege g\u00f6\u00e7leri sonunda y\u0131k\u0131ld\u0131.<br \/>\n   2. Yerine kurulan Ge\u00e7 Hitit \u015fehir devletleri ise Persler taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131ld\u0131. <\/p>\n<p>FR\u0130GLER ( M\u00d6 750 &#8211; 600)<br \/>\nKurulu\u015f :<br \/>\n   1. Bo\u011fazlar yolu ile Balkanlardan Anadolu\u2019ya gelen Trak k\u00f6kenli bir kavimdir.<br \/>\n   2. Sakarya boylar\u0131na yerle\u015fen Friglerin ba\u015fkenti Gordion \u015fehridir.<br \/>\n   3. Bilinen ilk krallar\u0131 Midast\u0131r.<\/p>\n<p>Siyasi Yap\u0131 ve Y\u00f6netim Anlay\u0131\u015f\u0131 :<br \/>\n   1. Merkezi mutlak monar\u015fi. <\/p>\n<p>Din :<br \/>\n   1. Hititlerin etkisinde \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 bir inanca sahiptiler.<br \/>\n   2. En b\u00fcy\u00fck tanr\u0131lar\u0131 Kibele ( Ana Tanr\u0131ca) idi.<br \/>\n   3. Bahar\u0131 do\u011fum sonbahar\u0131 ise \u00f6l\u00fcm kabul ederlerdi.<br \/>\n   4. \u00d6l\u00fclerini Tim\u00fcl\u00fcs denen mezarlara g\u00f6m\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Ekonomi :<br \/>\n   1. Ekonominin temeli tar\u0131md\u0131.<br \/>\n   2. Anadolu toplumlar\u0131 i\u00e7inde tar\u0131ma en fazla \u00f6nem veren ve bu alanda geli\u015fen toplumdu.<br \/>\n   3. Tar\u0131m\u0131 korumak amac\u0131 ile sert hukuk kurallar\u0131 uygulad\u0131lar ( \u00d6k\u00fcz \u00f6ld\u00fcrmenin ve saban k\u0131rman\u0131n cezas\u0131 \u00f6l\u00fcmd\u00fc ).<\/p>\n<p>Mimari :<br \/>\n   1. Yap\u0131 malzemesi olarak ta\u015f ve ah\u015fap kulland\u0131lar.<br \/>\n   2. \u015eehirlerin etraf\u0131n\u0131 surlarla \u00e7evirdiler.<br \/>\n   3. Kaya mimarisinde ilerlediler<br \/>\n   4. Megaron tipi evler yapt\u0131lar <\/p>\n<p>Hukuk ve Sosyal Yap\u0131 :<br \/>\n   1. Tar\u0131m\u0131 korumak i\u00e7in sert yasalar koydular<br \/>\n   2. S\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131 ve k\u00f6lelik vard\u0131.<\/p>\n<p>Yaz\u0131 :<br \/>\n   1. Fenike alfabesini kulland\u0131lar.<br \/>\nK\u00fclt\u00fcr :<br \/>\n   1. Fibula denen s\u00fcslerle kapl\u0131 \u00e7engelli i\u011fneler yapt\u0131lar.<br \/>\n   2. Tapates ad\u0131 verilen kilimleri dokuyup satt\u0131lar.<br \/>\n   3. Marangozculuk alan\u0131nda ilerleyip ge\u00e7me tekni\u011fi ile ah\u015fap mobilya yapt\u0131lar.<br \/>\n   4. K\u00fclt\u00fcr olu\u015fumunda Hitit ve Yunan k\u00fclt\u00fcrlerinin etkilerinde kald\u0131lar. <\/p>\n<p>Dikkat : Merkezi bir krall\u0131kla y\u00f6netilen bu halk\u0131n ekonomisinin, dininin ve hukukunun temeli tar\u0131md\u0131.<br \/>\nY\u0131k\u0131l\u0131\u015f :<br \/>\n   1. Devlete Karadeniz\u2019in kuzeyinden gelen Kimmerler son verdi.<br \/>\n   2. Frig halk\u0131 daha sonra Lidaya egemenli\u011fine girdi. <\/p>\n<p>L\u0130DYALILAR ( M\u00d6 &#8211; 687 &#8211; 548)<br \/>\nKurulu\u015f :<br \/>\n   1. Gediz ile K\u00fc\u00e7\u00fck Menderes nehirleri aras\u0131nda kalan b\u00f6lgede kuruldu<br \/>\n   2. Ba\u015fkentleri Sard ilk krallar\u0131 Gigestir .<\/p>\n<p>Siyasi Yap\u0131 ve Y\u00f6netim Anlay\u0131\u015f\u0131 :<br \/>\n   1. \u00dclke merkezi mutlak monar\u015fiyle y\u00f6netili-yordu.<br \/>\nSiyasi Faaliyetler :<br \/>\n   1. Kimmerlerle sava\u015ft\u0131lar<br \/>\n   2. K\u0131z\u0131l\u0131rma\u011fa kadar ilerleyip Medlerle sava\u015ft\u0131lar ve K\u0131z\u0131l\u0131rmak\u2019\u0131 s\u0131n\u0131r kabul ettiler.<br \/>\n   3. Zamanla \u0130yonlar\u0131 egemenlik alt\u0131na ald\u0131lar.<\/p>\n<p>Ordu :<br \/>\n   1. ekonomik a\u00e7\u0131dan zenginle\u015fen Lidyal\u0131lar askerlikle u\u011fra\u015fmad\u0131lar ve Lidyal\u0131lardan olu\u015fan bir ordu kurmad\u0131lar.<br \/>\n   2. Bunu yerine paral\u0131 askerlerden olu\u015fan bir ordu kurdular bu da y\u0131k\u0131lmalar\u0131na ortam haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n<p>Ekonomi :<br \/>\n   1. Efes ten ba\u015flay\u0131p Asur\u2019un ba\u015fkenti Ninova&#8217;ya kadar uzanan Kral yolunu yapt\u0131lar.<br \/>\n   2. Bu yolu kullanarak Anadolu ile Mezo-potamya aras\u0131nda kara ticareti yapt\u0131lar.<br \/>\n   3. Bu ticaret sayesinde hem zenginle\u015ftiler hem de do\u011fu ile bat\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerinin birbirini tan\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131lar.<br \/>\n   4. Ticaretle u\u011fra\u015fmalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ilk paray\u0131 buldular b\u00f6ylece de ticarette takas sistemine son verip \u00e7a\u011fda\u015f ticaretin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131lar.<br \/>\nDin :<br \/>\n   1. Fenike ve Yunal\u0131lardan etkilendiler.<br \/>\n   2. \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 bir inanca sahip olan Lidyal\u0131lar Yunan tanr\u0131lar\u0131na tapt\u0131lar.<br \/>\n   3. \u00d6l\u00fclerini t\u00fcm\u00fcl\u00fcslere g\u00f6md\u00fcler.<br \/>\nYaz\u0131 :<br \/>\n   1. Fenike alfabesini kulland\u0131lar.<br \/>\nK\u00fclt\u00fcr :<br \/>\n   1. Dokuma , madencilik ve dericilik alan\u0131nda ilerlediler.<br \/>\n   2. Krem ve parf\u00fcm ta\u015f\u0131mak i\u00e7in Lidyon denen kaplar yapt\u0131lar.<br \/>\n   3. Kuyumculuk alan\u0131nda ilerlediler.<br \/>\nY\u0131k\u0131l\u0131\u015f :<br \/>\n   1. Perslerin Adalar Denizine \u00e7\u0131kmak iste\u011fi iki devletin aras\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131.<br \/>\n   2. Yap\u0131lan sava\u015fta Lidyan\u0131n paral\u0131 ordusu yenildi ve devlet y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u0130YONLAR ( M\u00d6 1200 &#8211; 334)<br \/>\nK\u00f6ken ve Kurulu\u015f :<br \/>\n   1. Dor istilas\u0131ndan dolay\u0131 Yunanistan\u2019dan Anadolu\u2019ya ka\u00e7an Akalar taraf\u0131ndan kuruldu.<br \/>\n   2. Bu k\u00fclt\u00fcr \u0130zmir ile B\u00fcy\u00fck Menderes aras\u0131ndaki alanda geli\u015fti.<br \/>\nSiyasi Yap\u0131 ve Y\u00f6netim :<br \/>\n   1. Aralar\u0131ndaki siyasi ve ekonomik rekabetten dolay\u0131 siyasi bir birlik olu\u015fturamayan \u0130yonlar, polis denen \u015fehir devletleri \u015feklinde ya\u015fad\u0131lar.<br \/>\n   2. Bu \u015fehir devletlerinin \u00f6nemlileri \u015funlard\u0131 :<\/p>\n<p>\u2022 \u0130zmir<br \/>\n\u2022 Efes<br \/>\n\u2022 Milet<br \/>\n\u2022 Fo\u00e7a<br \/>\n\u2022 Bergama  <\/p>\n<p>   3. \u0130yon \u015fehir devletleri \u00f6nce krall\u0131k, sonra oligar\u015fi ve son safhada arsitokratik cumhuriyetler \u015feklinde y\u00f6netildi.<br \/>\nSiyasi Faaliyetleri :<br \/>\n   1. Bir s\u00fcre Lidaya egemenli\u011finde kald\u0131lar.<br \/>\n   2. Daha sonra Adalar Denizine \u00e7\u0131kmak isteyen Perslerin sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frad\u0131lar .<br \/>\n   3. Perslerin \u0130yon \u015fehirlerini istilas\u0131 Pers sava\u015flar\u0131na neden oldu.<br \/>\n   4. \u0130yonlar \u00fczerindeki Pers istilas\u0131 \u0130skender taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131ld\u0131. <\/p>\n<p>Din :<br \/>\n   1. \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 olup \u0130lk \u00c7a\u011f\u0131n tamam\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda dinin en az etkili oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcrlerden biridir .<br \/>\n   2. \u0130nan\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan Yunan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden etkilenen \u0130yonlar&#8217;da tanr\u0131lar insan \u015feklinde olup tek farklar\u0131 \u00f6l\u00fcms\u00fcz olmalar\u0131yd\u0131.<br \/>\n   3) \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 olan \u0130yon inanc\u0131nda \u00f6l\u00fcmden sonra ya\u015fam d\u00fc\u015f\u00fcncesi yoktur ve din adamlar\u0131 siyasal ya\u015fam \u00fczerinde etkili de\u011fildi.<br \/>\nYaz\u0131 :<br \/>\n   1. Fenike Alfabesini geli\u015ftirerek \u0130yon Alfabesini olu\u015fturdular.<br \/>\n   2. Bu alfabe Latin Alfabesinin olu\u015fumunda etkili oldu.<br \/>\nEkonomi :<br \/>\n   1. B\u00f6lgenin konumu ve Lidya\u2019n\u0131n bask\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden kara ticareti yerine, deniz ticareti ile u\u011fra\u015ft\u0131lar.<br \/>\n   2. Ege ve Akdenizde koloniler kuran \u0130yonlar bu kolonileri koruya bilmek i\u00e7in Fenike ile sava\u015f\u0131p kazand\u0131lar ( Kazanmalar\u0131n\u0131n nedeni daha \u00f6nce a\u00e7\u0131kland\u0131 ).<br \/>\n   3. Deniz ticareti ile zenginle\u015fen \u0130yonlar do\u011fu ve bat\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerinin birbirlerinden etkilenmelerinde sa\u011flad\u0131. <\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr ve Mimari :<br \/>\n   1. \u0130lk \u00c7a\u011f \u2019da Anadolu\u2019da kurulan en geli\u015fmi\u015f k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr.<br \/>\n   2. Siyasi a\u00e7\u0131dan Anadolu\u2019ya ba\u011fl\u0131 olsa da k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan Ege Medeniyetine daha yak\u0131nd\u0131r.<br \/>\n   3. Yunanistan\u2019\u0131 da etkileyen \u0130yon k\u00fclt\u00fcr\u00fc, bir anlamda Avrupa Uygarl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n da olu\u015fumunda etkili oldu.<br \/>\n   4. Ta\u015f binalar yap\u0131p \u0130yon tarz\u0131n\u0131 geli\u015ftirdiler<br \/>\n   5. D\u00fcnyan\u0131n Yedi Harikas\u0131ndan biri olan Artemis Tap\u0131na\u011f\u0131 \u0130yonlara aittir.<br \/>\nSosyal Yap\u0131 :<br \/>\n   1. Sosyal a\u00e7\u0131dan s\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131 olan \u0130yonya\u2019da s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fand\u0131.<br \/>\n   2. S\u0131n\u0131flar aras\u0131 bu \u00e7at\u0131\u015fma demokrasi ve hukukun geli\u015fimini sa\u011flad\u0131.<br \/>\nBilim :<br \/>\nA\u015fa\u011f\u0131daki nedenler \u0130yonya\u2019da bilimin geli\u015fmesini sa\u011flad\u0131 : <\/p>\n<p>\u2022 \u00d6n Asya\u2019dan gelen ticaret yollar\u0131n\u0131n biti\u015f noktas\u0131nda olmas\u0131 .<br \/>\n\u2022 Ticaretle zenginle\u015fmeleri.<br \/>\n\u2022 K\u0131smen de olsa demokrasi ile y\u00f6netil-meleri.<br \/>\n\u2022 Dinin bask\u0131c\u0131 olmamas\u0131.<br \/>\n\u2022 Yapt\u0131klar\u0131 ticaret sayesinde di\u011fer k\u00fclt\u00fcrlerden etkilenmeleri<\/p>\n<p>Yukar\u0131da tan\u0131mlanan nedenler \u0130yonya \u2019da \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcncenin do\u011fmas\u0131na ve pozitif bilimlerin geli\u015fmesine neden oldu .<br \/>\n\u00d6nemli Bilim Adamlar\u0131 : <\/p>\n<p>\u2022 Tales -Matematik , astronomi &#8211; G\u00fcne\u015f tutulmas\u0131n\u0131 hesaplad\u0131.<br \/>\n\u2022 Pisegor &#8211; Matematik &#8211;<br \/>\n\u2022 Diyojen &#8211; Felsefe<br \/>\n\u2022 Hipokrat &#8211; T\u0131p<\/p>\n<p>URARTULAR (M.\u00d6. IX Y\u00fczy\u0131l\u0131n sonu &#8211; 600)<br \/>\nK\u00f6ken ve Kurulu\u015f :<br \/>\n   1. Asya k\u00f6kenli Huriler taraf\u0131ndan Van G\u00f6l\u00fc ve \u00e7evresinde kuruldu.<br \/>\n   2. Merkezleri Tu\u015fpa (Van) \u015fehri olup ilk krallar\u0131 Sarduridir .<br \/>\nSiyasi Yap\u0131 :<br \/>\n   Merkezi mutlak monar\u015fi ile y\u00f6netildi.<br \/>\nDin :<br \/>\n   1. \u00d6l\u00fcmden sonra ya\u015fama inanan Urartular \u00f6len ki\u015finin e\u015fyalar\u0131n\u0131 da mezara g\u00f6merlerdi.<br \/>\n   2. Politeist inan\u00e7 hakimdi.<br \/>\n   3. En b\u00fcy\u00fck tanr\u0131lar\u0131 Haldi idi.<br \/>\nYaz\u0131 :<br \/>\n   Asur \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131n\u0131 kullanand\u0131lar .<br \/>\nMimari :<br \/>\n   1. \u015eehir mimarisinde ilerleyip \u0131zgara planl\u0131 \u015fehirler yapt\u0131lar.<br \/>\n   2. \u015eehirlere su getirmek i\u00e7in kanallar a\u00e7t\u0131lar.<br \/>\n   3. Saray mimarisinde \u00e7ok s\u00fctunlu kabul salonu olan abadana yap\u0131m\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131lar.<br \/>\nEkonomi :<br \/>\n   1. Tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kta ileri gittiler .<br \/>\n   2. Madencilik ve maden i\u015fleme alan\u0131nda ilerlediler.<br \/>\n   3. Yo\u011fun miktarda k\u00f6le eme\u011fi kulland\u0131lar.<br \/>\n   4. Madenden mobilya \u00fcrettiler.<br \/>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcze Kalan \u00d6nemli Eserler<br \/>\n1. Harput Kalesi<br \/>\n2. Van Kalesi<br \/>\n3. Tilkitepe kal\u0131nt\u0131lar\u0131<br \/>\n4. \u00c7avu\u015ftepe kal\u0131nt\u0131lar\u0131.<br \/>\nY\u0131k\u0131l\u0131\u015f :<br \/>\n   Devlete Medler son verdi.<br \/>\nEGE UYGARLI\u011eI <\/p>\n<p>Genel \u00d6zellikleri : <\/p>\n<p>   1. Ege Denizi\u2019ni \u00e7evreleyen kara ve bu denizin i\u00e7inde tutunan adalarda meydana gelen bir<br \/>\nuygarl\u0131kt\u0131r.<br \/>\n   2. Kolektif olup Ege uygarl\u0131\u011f\u0131 deniz sayesinde b\u00fct\u00fcnl\u00fck g\u00f6sterir.<br \/>\n   3. Olu\u015fumunda Anadolu , Mezopotamya , M\u0131s\u0131r uygarl\u0131\u011f\u0131 etkili olmu\u015ftur.<br \/>\nEge Uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Meydana Getiren K\u00fclt\u00fcrler :<br \/>\n   1. Girit<br \/>\n   2. Miken<br \/>\n   3. Yunan<br \/>\n   4. Helen<br \/>\n   5. \u0130yon K\u00fclt\u00fcr\u00fc siyasi a\u00e7\u0131dan Anadolu\u2019ya k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan Ege Uygarl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r .<br \/>\nG\u0130R\u0130T K\u00dcLT\u00dcR\u00dc<br \/>\nK\u00f6ken ve Geli\u015fim :<br \/>\n   1. Girit ve Aka halk\u0131n\u0131n ortak \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<br \/>\n   2. B\u00f6lgenin en eski uygarl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\n   3. B\u00f6lgede \u00f6nce k\u00f6y daha sonra \u015fehir yerle\u015fimi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nSiyasi Yap\u0131 :<br \/>\n   1. Mutlak Monar\u015fi ile y\u00f6netilen \u015fehir devletleri ( Polis) \u015feklinde idare edildiler.<br \/>\n   2. Bu \u015fehir devletlerinin ba\u015f\u0131nda Minos ad\u0131 verilen krallar bulunurdu bu y\u00fczden Girit K\u00fclt\u00fcr\u00fcne Minos K\u00fclt\u00fcr\u00fc de denir.<br \/>\nDin :<br \/>\n\u2022 \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 olup en b\u00fcy\u00fck tanr\u0131lar\u0131 tanr\u0131\u00e7a Rea\u2019 d\u0131r.<br \/>\n\u2022 Ahiret inanc\u0131na sahip olan Girit halk\u0131 \u00f6l\u00fcy\u00fc e\u015fyas\u0131 ile birlikte g\u00f6merdi.<br \/>\nYaz\u0131 :<br \/>\n   Kendi yaz\u0131 sistemleri vard\u0131.<br \/>\nMimari :<br \/>\n   1. \u015eehircilik ve \u00e7ok katl\u0131 ev yap\u0131m\u0131nda ilerlemi\u015flerdi.<br \/>\n   2. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalan en \u00f6nemli eserleri Kandiye\u2019de bulunan Knossos Saray\u0131d\u0131r .<br \/>\nEkonomi :<br \/>\n   1. Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k , tar\u0131m ve ticaret.<br \/>\n   2. Ticaret bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn M\u0131s\u0131r ve \u00d6n Asya uygarl\u0131klar\u0131ndan etkilenmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nAskeri Yap\u0131 :<br \/>\n   1. Ada d\u0131\u015f sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir donanma taraf\u0131ndan korunurdu.<br \/>\n   2. Bu y\u00fczdende adada bulunan \u015fehirlerin etraf\u0131nda sur yoktu.<br \/>\nY\u0131k\u0131l\u0131\u015f :<br \/>\n   1. \u00d6nce Aka daha sonra ise Dorlar\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131 y\u0131k\u0131lmalar\u0131na neden oldu ( M.\u00d6. 1200 ).<br \/>\nM\u0130KEN K\u00dcLT\u00dcR\u00dc :<br \/>\nK\u00f6ken ve Kurulu\u015f :<br \/>\n   1. Avrupa k\u00f6kenli bir kavim olan Akalar taraf\u0131ndan Paleponnes (Mora) Yar\u0131ma-das\u0131n\u0131n g\u00fcneyinde kuruldu ( M.\u00d6. 1200 )<br \/>\nSiyasi Yap\u0131 ve Geli\u015fim :<br \/>\n   1. Mutlak monar\u015fi ile idare edilen \u015fehir devletleri ( Polis ) \u015feklinde ya\u015fad\u0131lar.<br \/>\n   2. Bu \u015fehirlerden en \u00f6nemlisi k\u00fclt\u00fcre de ismini veren Miken \u015eehridir.<br \/>\n   3. Zamanla Girit , Rodos, Sisam ve K\u0131br\u0131s\u2019a kadar ilerlediler.<br \/>\n   4. Bo\u011fazlar\u0131n egemenli\u011fi i\u00e7in Truva ile sava\u015ft\u0131lar, yap\u0131lan sava\u015f Homeros\u2019un \u0130lyada Destan\u0131\u2019na konu olmu\u015ftur.<br \/>\nDin :<br \/>\n   1. Girit K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisinde kald\u0131lar.<br \/>\n   2. \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 bir inanca sahip olan bu k\u00fclt\u00fcr \u00f6l\u00fcmden sonra ya\u015fama inand\u0131.<br \/>\n   3. Bu y\u00fczdende krallar\u0131 i\u00e7in kuyu bi\u00e7iminde an\u0131t mezarlar yapt\u0131lar.<br \/>\nDi\u011fer \u00d6zellikleri :<br \/>\n   1. Grek\u00e7e\u2019nin ( Yunan Dili ) temelini atan Miken halk\u0131 ticaretle u\u011fra\u015ft\u0131 \u0130talya ve Suriye ile ticari ili\u015fkiler kurdu.<br \/>\n   2. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalan en \u00f6nemli eserleri har\u00e7 kullanmadan yapt\u0131klar\u0131 Tins ve Miken \u015fatolar\u0131d\u0131r.<br \/>\nY\u0131k\u0131l\u0131\u015f :<br \/>\n   M.\u00d6. 1200 \u2018de b\u00f6lgeye gelen Dorlar Aka (Miken) egemenli\u011fine son verip halk\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmi\u015ftir.<br \/>\nYUNAN K\u00dcLT\u00dcR\u00dc :<br \/>\nKurulu\u015f ve K\u00f6ken :<br \/>\n   Aka egemenli\u011fine son veren Dor Halk\u0131 taraf\u0131ndan kurulmu\u015ftur ( M.\u00d6. 1200 ) .<br \/>\nSiyasi Yap\u0131 ve Geli\u015fmeler :<br \/>\n   1. Yerli halk\u0131 k\u00f6lele\u015ftiren Dorlar Polis ad\u0131 verilen \u015fehir devletlerini kurdular.<br \/>\n   2. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta krall\u0131kla y\u00f6netilen bu \u015fehir devletleri daha sonra g\u00fc\u00e7lenen asillerin y\u00f6netimi elege\u00e7irmesi ile < Aristokratik Cumhuriyetle> y\u00f6netildiler.<br \/>\n   3. Ticaretle zenginle\u015fen orta s\u0131n\u0131f\u0131n k\u00f6yl\u00fclerle birle\u015fip soylulara kar\u015f\u0131 ayaklanmas\u0131 \u00fczerine \u015fehir devletlerinde \u00f6zg\u00fcr halk y\u00f6netime ortak oldu. B\u00f6ylece demokrasi uygulan-maya ba\u015fland\u0131.<br \/>\n   4. Halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi ve polisi y\u00f6netmekle g\u00f6revli olan ki\u015fiye ( Arhon) denirdi.<br \/>\n   5. Bununla birlikte aralar\u0131ndaki ticari ve siyasi rekabet Yunan \u015eehir Devletlerinin birle\u015fip tek bir devlet haline gelmelerini engelledi. ( Pers Sava\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131nda ge\u00e7ici olarak birle\u015ftiler).<br \/>\n   6. Bu \u015fehir devletlerinin \u00f6nemlileri \u015funlard\u0131 :<\/p>\n<p>\u2022 Atina : Demokrasi<br \/>\n\u2022 Sparta : Oligar\u015fi<br \/>\nSosyal Yap\u0131 :<br \/>\n   1. Halk s\u0131n\u0131flara ayr\u0131lm\u0131\u015f olup k\u00f6lelik mevcuttu, bu s\u0131n\u0131flar \u015funlard\u0131 :<br \/>\n\u2022 Aristokratlar ( B\u00fcy\u00fck toprak sahipleri).<br \/>\n\u2022 T\u00fcccarlar<br \/>\n\u2022 K\u00f6yl\u00fcler<br \/>\n\u2022 K\u00f6leler &#8211; Sava\u015f esirleri ve borcunu \u00f6deyemeyen ki\u015filer .<br \/>\n   2. Bu s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda s\u00fcrekli bir rekabet ve m\u00fccadele vard\u0131.<br \/>\n   3. Bu rekabet Eski Yunanda demokrasi ve hukukun geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli ortam\u0131 haz\u0131rlad\u0131.<br \/>\n   4. Zira artan \u00e7at\u0131\u015fmalar toplumu meydana getiren s\u0131n\u0131flar\u0131n birbirleriyle anla\u015fmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131.<br \/>\n   5. Bu \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ortadan kald\u0131rmak ve toplumsal bar\u0131\u015f\u0131 yeniden d\u00fczenleyip polisi idare etmesi i\u00e7in <Arhon >denen y\u00f6neticiler se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>Arhon denen bu y\u00f6neticilerin \u00f6nemlileri ve faaliyetleri a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015ftir. :<br \/>\n\u2022 Drakon :<br \/>\n   1) \u0130lk kanun koyucudur.<br \/>\n   2) Koydu\u011fu kanunlar \u015fiddete esasl\u0131 olup soylular\u0131 koruyordu.<\/p>\n<p>\u2022 Solon :<br \/>\n   1) Bor\u00e7 y\u00fcz\u00fcnden k\u00f6leli\u011fi kald\u0131rd\u0131 ve k\u00f6yl\u00fclerin t\u00fcm bor\u00e7lar\u0131n\u0131 sildi<br \/>\n   2) Toprak reformu yap\u0131p bir anayasa haz\u0131rlad\u0131.<br \/>\n   3) D\u00f6rt y\u00fczler meclisini kurdu.<br \/>\n   4) Yapt\u0131klar\u0131yla demokrasi y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli bir ad\u0131m att\u0131.<br \/>\n\u2022 Psistratos :<br \/>\n   1) Y\u00f6netimi zorla ald\u0131 < Tiran >oldu.<br \/>\n   2) Atina\u2019n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesini sa\u011flad\u0131.<br \/>\n\u2022 Klistenes :<br \/>\n   1) Demokrasiyi tam olarak kurmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<br \/>\n   2) S\u0131n\u0131f farklar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131.<br \/>\n   3) Halk Meclisine geni\u015f yetkiler verip Be\u015f Y\u00fczler meclisini kurdu.<br \/>\nEkonomi :<br \/>\n\u2022 A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen nedenlerden dolay\u0131 deniz ticaretine y\u00f6nelip bir \u00e7ok koloni kurdular<br \/>\n   1) Topraklar\u0131n\u0131n tar\u0131ma elveri\u015fli olmamas\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131.<br \/>\n   2) Co\u011frafi \u015fartlar.<br \/>\n   3) Sanayi ve ticaretin geli\u015fmesi<br \/>\n   4) Hammadde ve Pazar ihtiyac\u0131n\u0131n artmas\u0131<br \/>\n   5) Daha uygun ya\u015fam yerleri arama iste\u011fi.<br \/>\n   6) Baz\u0131 ki\u015filerin macera iste\u011fi.<br \/>\n\u2022 Yukar\u0131daki nedenlerden dolay\u0131 ba\u015flayan koloni ticaretinde ba\u015far\u0131 sa\u011flayan Yunanl\u0131lar ,kolonilerini yurt saym\u0131\u015f, bu y\u00fczdende Fenikelilerle yapt\u0131klar\u0131 koloni sava\u015flar\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015flard\u0131r.<br \/>\n\u2022 Ticaret d\u0131\u015f\u0131nda ekilebilen topraklarda ba\u011fc\u0131l\u0131k ,zeytincilik yapt\u0131lar.<br \/>\n\u2022 Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131kta bir di\u011fer ge\u00e7im kayna\u011f\u0131yd\u0131.<br \/>\nAlfabe ve Dil :<br \/>\n   1) Fenike alfabesini kullan\u0131p geli\u015ftirdiler.<br \/>\n   2) Daha sonra Roma\u2019ya ge\u00e7en bu alfabe Latin alfabesinin olu\u015fumunda \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131.<br \/>\n   3) Yunan Dili \u015fairler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile geli\u015fti.<br \/>\n   4) Edebiyata \u00f6nem veren Yunanl\u0131lar bereket tanr\u0131s\u0131 Diyonizos ad\u0131na yapt\u0131klar\u0131 \u015fenlikler sayesinde tiyatronun geli\u015fmesini sa\u011flad\u0131.<br \/>\nDin :<br \/>\n   1) \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 olup tanr\u0131lar\u0131n Atina\u2019 da ki Olimpos Da\u011f\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131na inan\u0131rlard\u0131.<br \/>\n   2) Bu tanr\u0131lar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc Zeus olup insan \u015feklindeydiler.<br \/>\n   3) Tek farklar\u0131 \u00f6l\u00fcms\u00fcz olmalar\u0131yd\u0131.<br \/>\n   4) Yunan halk\u0131 d\u00f6rt y\u0131lda bir Zeus ad\u0131na Olimpiyat Oyunlar\u0131 d\u00fczenlerdi.<br \/>\n   5) T\u00fcm Yunan \u015fehirlerinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu yar\u0131\u015fmalar a\u015fa\u011f\u0131daki yararlar\u0131 sa\u011flard\u0131.<br \/>\na) Yunan halk\u0131n\u0131n kayna\u015f\u0131p k\u00fclt\u00fcr birli\u011fi kurmas\u0131.<br \/>\nb) Ticaret ve bar\u0131\u015f\u0131n geli\u015fmesi.<br \/>\n   6) Din etkili olmay\u0131p gerekti\u011finde tanr\u0131lar ele\u015ftirilirdi.<br \/>\nMimari ve Sanat :<br \/>\n   1) Mermer ve ta\u015f bina yap\u0131m\u0131nda \u00e7ok ilerlediler.<br \/>\n   2) Kendilerine ait bir mimari tarz geli\u015ftirdiler .<br \/>\n   3) \u00d6zellikle tiyatro ve tap\u0131nak yap\u0131m\u0131nda \u00f6zg\u00fcn eserler meydana getirdiler.<br \/>\nBilim :<br \/>\n   \u2022 A\u015fa\u011f\u0131daki nedenler Eski Yunan\u2019da bilimin geli\u015fmesine ortam haz\u0131rlad\u0131:<br \/>\na) Laik devlet ve toplum yap\u0131s\u0131.<br \/>\nb) Demokratik ortam.<br \/>\nc) Ekonomik g\u00fc\u00e7<br \/>\nd) Ticaret sayesinde di\u011fer toplumlarla temas kurulmas\u0131.<br \/>\n   \u2022 Bilim alan\u0131nda meydana gelen geli\u015fmeler :<br \/>\na) \u0130yon\u2019ya da do\u011fan felsefe Yunanistan\u2019da geli\u015fti (Sokrat, Eflatun, Aristo).<br \/>\nb) Tarihi bir bilim haline getirdiler (Heredot &#8211; M.\u00d6. V. Y\u00fczy\u0131l).<br \/>\n   Dikkat : Yunan K\u00fclt\u00fcr\u00fc bug\u00fcnk\u00fc bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temel ta\u015flar\u0131ndan biridir. M\u0131s\u0131r Mezopotamya ve \u00d6n Asya uygarl\u0131klar\u0131ndan etkilenen Yunan K\u00fclt\u00fcr\u00fc Roma, Helen ve \u0130slam Uygarl\u0131klar\u0131n\u0131 etkilemi\u015ftir.<br \/>\nHELEN K\u00dcLT\u00dcR\u00dc :<br \/>\nK\u00f6ken ve Geli\u015fim :<br \/>\n   1. Makedonya Kral\u0131 B\u00fcy\u00fck \u0130skender\u2019in Persler \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 Asya Seferi sonunda olu\u015ftu.<br \/>\n   2. Bu sefer sonunda Anadolu, Mezopotamya, M\u0131s\u0131r, \u0130ran ve Kuzey Hindistan topraklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7iren \u0130skender, do\u011fu ve bat\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerini sentezleyerek Hellen k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn olu\u015fumunu sa\u011flad\u0131.<br \/>\n   3. Do\u011fu ile Bat\u0131n\u0131n sentezi olan Hellen K\u00fclt\u00fcr\u00fc Bizans taraf\u0131ndan benimsenip s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Siyasi Yap\u0131 :<br \/>\n   1. \u0130skender\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar mutlak monar\u015fi ile y\u00f6netilen bir imparatorluktu.<br \/>\n   2. \u0130skender\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine imparatorluk a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde par\u00e7aland\u0131.<br \/>\na) M\u0131s\u0131r &#8211; Ptolemer Krall\u0131\u011f\u0131.<br \/>\nb) Mekedonya &#8211; Antigonitler Krall\u0131\u011f\u0131.<br \/>\nc) Tarkya &#8211; Bat\u0131 Anadolu &#8211; Hindistan &#8211; Selevkoslar Krall\u0131\u011f\u0131 .<br \/>\nDi\u011fer Geli\u015fmeler<br \/>\nBu d\u00f6nemde \u00f6nem kazanan \u015fehirler \u015funlard\u0131 :<br \/>\na) \u0130skenderiye &#8211; M\u0131s\u0131r<br \/>\nb) Antakya &#8211; Anadolu :<br \/>\nc) Milet<br \/>\nd) Efes<br \/>\ne) Bergama : Krall\u0131k merkezi olduktan sonra \u00f6nemi artt\u0131 , iki y\u00fcz bin kitap ihtiva k\u00fct\u00fcphanesi ve Asklepioan sa\u011fl\u0131k merkezi ile d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k ve k\u00fclt\u00fcr merkezi haline geldi.<br \/>\n   Bu k\u00fclt\u00fcrden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalan \u00f6nemli eserler :<br \/>\na) \u0130skenderiye Feneri &#8211; \u0130skenderiye &#8211; Rodos heykeli<br \/>\nb) Bergama &#8211; Zeus Suna\u011f\u0131.<br \/>\nBilim<br \/>\n   1) Bu k\u00fclt\u00fcr , pozitif ve deneysel bilimlerin geli\u015fimini sa\u011flad\u0131.<br \/>\n   2) Ar\u015fimet , Erastostotenes ve Batlamyus bu k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde yeti\u015fen bilim adamlar\u0131d\u0131r.<br \/>\nDikkat :<br \/>\n\u2022 Avrupa Uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temel ta\u015flar\u0131ndand\u0131r.<br \/>\n\u2022 \u0130slam ve Roma uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkilemi\u015ftir.<br \/>\nROMA UYGARLI\u011eI ( M.\u00d6. 753 &#8211; M.S. 476 ) :<br \/>\nK\u00f6ken ve Kurulu\u015f :<br \/>\n   1) Devlet Etr\u00fcks , Latin ve Galler halk\u0131n\u0131n birle\u015fmesiyle kuruldu.<br \/>\nGeli\u015fim ve Siyasi Tarih :<br \/>\n   1) Kuruculu\u011funu Rom\u00fcl\u00fcs ad\u0131nda bir ki\u015finin yapt\u0131 devlet ba\u015flang\u0131\u00e7ta sadece Roma \u015fehri ve \u00e7evresinden olu\u015fuyordu.<br \/>\n   2) M.\u00d6. III. Y\u00fczy\u0131lda t\u00fcm \u0130talya\u2019y\u0131 egemenlik alt\u0131na alan Roma b\u00fcy\u00fcd\u00fc<br \/>\n   3) Topra\u011f\u0131n verimli olmas\u0131 , \u00f6nemli ticaret yollar\u0131n\u0131n buradan ge\u00e7mesi ce co\u011frafi konumu devletin b\u00fcy\u00fcmesini sa\u011flad\u0131.<br \/>\n   4) M\u0131s\u0131r, Suriye ve Mezopotamya ve Bat\u0131 Akdeniz\u2019e hakim olan Roma imparatorluk haline geldi.<br \/>\n   5) M.S. 375 Kavimler g\u00f6\u00e7\u00fc ile b\u00fcy\u00fck bir sars\u0131nt\u0131ya u\u011frayan devlet , M.S. 395 y\u0131l\u0131nda ikiye ayr\u0131ld\u0131 :<br \/>\n\u2022 Bat\u0131 Roma ( 395 &#8211; 476 )<br \/>\n\u2022 Do\u011fu Roma &#8211; Bizans ( 395 &#8211; 1453) .<br \/>\nSiyasi Yap\u0131 :<br \/>\n   1) \u0130lk d\u00f6nem krall\u0131kla ( monar\u015fi ) y\u00f6netildi . Bunla birlikte kral\u0131n yan\u0131nda iki meclis vard\u0131.<br \/>\n\u2022 Senato \u2013 Asiller Meclisi<br \/>\n\u2022 Kurai \u2013 Halk Meclisi.<br \/>\n   2) M.\u00d6.VI. Y\u00fczy\u0131lda g\u00fc\u00e7lenen asiller y\u00f6netimi kontrol alt\u0131na al\u0131p \u00fclkeyi < Aristokratik Cumhuriyet> ile y\u00f6netmeye ba\u015fland\u0131.<br \/>\n   3) Bu d\u00f6nemde \u00fclke senatonun se\u00e7ti\u011fi kons\u00fcl taraf\u0131ndan idare edildi.<br \/>\n   4) M.\u00d6. 44 y\u0131l\u0131nda imparatorluk ( monar\u015fi ) y\u00f6netimine ge\u00e7ildi.<br \/>\n   5) Krall\u0131ktan cumhuriyete ge\u00e7en bu devlette kanun hakimiyeti esast\u0131.<br \/>\nSosyal Yap\u0131 ve Hukuk :<br \/>\n   1) S\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131 ve k\u00f6lelik vard\u0131 , bu s\u0131n\u0131flar \u015funlard\u0131:<br \/>\n\u2022 Patriciler &#8211; Vatanda\u015flar &#8211; Her t\u00fcrl\u00fc sosyal ve siyasal hakka sahip<br \/>\n\u2022 Plepler &#8211; Halk &#8211; Avam &#8211; Siyasi ve sosyal haklar\u0131 yok<br \/>\n\u2022 Yana\u015fmalar-<br \/>\n\u2022 K\u00f6leler &#8211; \u0130lk \u00c7a\u011fda en fazla k\u00f6le kullanan toplum Romad\u0131r.<br \/>\n   2) S\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131 olmakla birlikte s\u0131n\u0131fla aras\u0131nda yo\u011fun bir \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fan\u0131yordu.<br \/>\n   3) Ya\u015fanan bu \u00e7at\u0131\u015fma Roma\u2019da hukuk ve demokrasinin geli\u015fmesin sa\u011flad\u0131.<br \/>\n   4) Bu \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n en geli\u015fmi\u015f hukuku olan 12 Levha Kanunlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Bu yasalar modern hukukun temelidir.<br \/>\nDin :<br \/>\n   1) Ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00e7ok tanr\u0131l\u0131 olup Yunan dinine benziyordu.<br \/>\n   2) M.S. 313 y\u0131l\u0131nda Hristiyanl\u0131k serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131.<br \/>\n   3) M.S. 381 Milano Ferman\u0131 ile Hristiyanl\u0131k Roma\u2019n\u0131n resmi dini oldu ( ilk kez).<br \/>\nK\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet :<br \/>\n   1) Her alanda Yunan ve Helen k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden etkilendiler.<br \/>\n   2) Bu k\u00fclt\u00fcrleri bat\u0131ya ta\u015f\u0131d\u0131lar.<br \/>\n   3) \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fiminde etkili oldular.<br \/>\n   4) Roma rakamlar\u0131n\u0131 bulup kulland\u0131lar.<br \/>\n   5) Miladi Takvimi Geli\u015ftirdiler.<br \/>\n   6) Latin Alfabesini olu\u015fturdular.<br \/>\n   7) B\u00fcy\u00fck yolar yap\u0131p mekan birli\u011fi sa\u011flad\u0131lar, fakat k\u00fclt\u00fcr birli\u011fi sa\u011flayamad\u0131lar.<br \/>\nOrdu :<br \/>\n  1) D\u00fczenli ve s\u00fcrekli bir orduya sahiptiler.<br \/>\n  2) Yabac\u0131 askerlerden olu\u015fan Lejyon adl\u0131 birlikler ilk kez Roma taraf\u0131ndan olu\u015fturuldu.<br \/>\nRoma\u2019n\u0131n Anadolu\u2019daki Egemenli\u011fi ve Sonu\u00e7lar\u0131 :<br \/>\n   1) Roma egemenli\u011finde Anadolu bay\u0131nd\u0131r bir \u00fclke haline geldi.<br \/>\n   2) \u0130ran sava\u015flar\u0131nda kullanmak \u00fczere yapt\u0131klar\u0131 yollar sayesinde Anadolu\u2019da mekan birli\u011fi sa\u011flad\u0131lar.<br \/>\n   3) Anadolu\u2019daki k\u00fclt\u00fcr\u00fcn k\u00f6kl\u00fc ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131, Romal\u0131lar\u0131n Anadolu\u2019ya yerle\u015f-memesi y\u00fcz\u00fcnden Anadolu k\u00fclt\u00fcr\u00fc ya\u015famaya devam etti .<br \/>\nAnadolu\u2019da Bulunan Roma Eserleri :<br \/>\n   1) \u0130stanbul &#8211; Valens Su Kemeri ( Bozdo\u011fan Su Kemeri )<br \/>\n   2) \u0130stanbul &#8211; \u00c7emberlita\u015f<br \/>\n   3) Ankara &#8211; Og\u00fcst Mabedi.<br \/>\n   4) Ankara &#8211; Roma Hamam\u0131.<br \/>\n   5) Ankara \/ Elmada\u011f\u0131 &#8211; Su yolu.<br \/>\nB\u0130ZANS K\u00dcLT\u00dcR\u00dc ( MS 395-1453)<br \/>\n   1. Roman\u0131n ikiye ayr\u0131lmas\u0131 \u00fczerine kuruldu.<br \/>\n   2. Mutlak monar\u015fi ile y\u00f6netilen bir imparatorluk olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<br \/>\n   3. De\u011fi\u015fik s\u00fclalelerin y\u00f6netti\u011fi devlet Helen K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc benimsedi<br \/>\n   4. Bat\u0131 Roman\u0131n siyasi ve dini bask\u0131s\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in ,Ortadoks mezhebini kurup \u0130stanbul\u2019un fethine kadar bu mezhebe liderlik yapt\u0131.<br \/>\nZay\u0131flamas\u0131na ra\u011fmen uygulad\u0131\u011f\u0131 denge politikalar\u0131 ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm Orta\u00e7a\u011f boyunca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<br \/>\n   6. Bizans \u2018tan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalan \u00f6nemli eserler \u015funlard\u0131r:<br \/>\n\u2022 \u0130stanbul &#8211;<br \/>\n   a ) Yerebatan ve Binbirdirek sarn\u0131\u00e7lar\u0131.<br \/>\n   b) Aya Sofya, Kilisesi.<br \/>\n   c) Aya \u0130rini Kilisesi.<br \/>\n   d) Hora Kilisesi ( Kariye Camii).<br \/>\n   e) Sergios Kilisesi.<br \/>\n\u2022 Trabzon &#8211;<br \/>\na) S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KONU : \u0130LK \u00c7A\u011e UYGARLIKLARI ALT KONU BA\u015eLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLI\u011eI MISIR K\u00dcLT\u00dcR\u00dc FEN\u0130KE K\u00dcLT\u00dcR\u00dc \u0130BRAN\u0130 K\u00dcLT\u00dcR\u00dc \u0130RAN UYGARLI\u011eI H\u0130NT MEDEN\u0130YET\u0130 \u00c7\u0130N MEDEN\u0130YET\u0130\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1477,1661,1662,1663,1658,1659,1664,1665,1660],"class_list":["post-461","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-anadolu","tag-babilliler","tag-fenike-kulturu","tag-ibraniler","tag-ilk-cag-uygarliklari","tag-mezopotamya","tag-persler","tag-sasaniler","tag-sumerler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=461"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/461\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}