Epirojenez
\n KITA OLU\u015eUMU (EP\u0130ROJENEZ) HAREKETLER\u0130 <\/p>\n
Yer kabu\u011funda meydana gelen geni\u015f alanl\u0131 al\u00e7alma ve y\u00fckselme hareketlerine epirojenez denir. <\/p>\n
Bir yerde epirojenik hareketlerin olabilmesi i\u00e7in izostatik dengenin bozulmas\u0131 gerekir. <\/p>\n
\u0130zostatik denge: Kat\u0131 haldeki yer kabu\u011funun s\u0131v\u0131 haldeki manto \u00fczerinde batmadan kalabilmesine denir. <\/p>\n
\u0130zostatik Dengeyi Bozan Fakt\u00f6rler <\/p>\n
Karalarda a\u015f\u0131nman\u0131n, denizlerde birikmenin fazla olmas\u0131, <\/p>\n
\u0130klim de\u011fi\u015fmeleri, <\/p>\n
Da\u011f olu\u015fumu hareketleri ve volkanizmad\u0131r. <\/p>\n
EP\u0130ROJENEZ SONUCUNDA; <\/p>\n
Jeoantiklinal (K\u0131ta) ve jeosenklinal (okyanus) meydana gelir. <\/p>\n
Deniz ilerlemesi (Transgrasyon) ve deniz gerilemesi (Regrasyon) meydana gelir. <\/p>\n
Deniz gerilemesi var ise akarsuyun yatak e\u011fimi ve a\u015f\u0131nd\u0131rma g\u00fcc\u00fc artar. <\/p>\n
K\u0131y\u0131 \u015fekilleri y\u00fcksekte veya kara i\u00e7lerinde kalm\u0131\u015f ise deniz gerilemesi olmu\u015ftur. <\/p>\n
Deniz ilerlemesinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerde akarsuyun a\u011f\u0131z k\u0131sm\u0131 deniz sular\u0131 alt\u0131nda kal\u0131r. Akarsuyun enerji potansiyeli azal\u0131r ve biriktirme yapar. <\/p>\n
E\u011fer bir yerde akarsu vadisi deniz i\u00e7inde de devam ediyorsa; deniz ilerlemesinden bahsedilebilir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de epirojenez sonucunda , Anadolu yar\u0131m adas\u0131 y\u00fckselirken; \u00e7evresindeki Akdeniz ,Ege, Karadeniz \u00e7anaklar\u0131 ile Ergene havzas\u0131 ve \u00c7ukurova \u00e7\u00f6kmektedir. <\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc zaman\u0131n ba\u015f\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc Ege Denizinin yerinde bulunan Egeid karas\u0131n\u0131n epirojenik hareketlerle \u00e7\u00f6kmesiyle Ege Denizi olu\u015fmu\u015ftur. <\/p>\n
D\u00fcnya \u00fczerinde ise \u0130skandinavya yar\u0131madas\u0131 ve Kanada y\u00fckselirken , Almanya ve Hollanda \u00e7\u00f6kmektedir. <\/p>\n
Epirojenez yer y\u00fcz\u00fcn\u00fc en uzun s\u00fcrede \u015fekillendiren i\u00e7 kuvvettir. <\/p>\n
Epirojenez sonucunda yer \u015fekillerinin genel yap\u0131s\u0131nda de\u011fi\u015fme olmaz. <\/p>\n
Yurdumuzun i\u00e7 kesimlerinde y\u00fcksek d\u00fczl\u00fcklerin bulunmas\u0131, III. Zaman sonlar\u0131nda deniz seviyesine yakla\u015fan yerlerin (peneplen), IV. Zaman ba\u015flar\u0131nda tekrar y\u00fckselmesinin sonucudur. <\/p>\n
Da\u011f Olu\u015fumu (Orojenez)<\/p>\n
Enerjisini magmadan alarak yer kabu\u011funda de\u011fi\u015fiklik olu\u015fturan i\u00e7 kuvvetlerden biri orojenezdir. Yer kabu\u011fundaki hareketler devam ederken, karalar \u00fczerinde akarsular, buzullar r\u00fczgarlar ve dalgalarla a\u015f\u0131nan ve ta\u015f\u0131nan Maddeler zaman i\u00e7erisinde binlerce metre kal\u0131nl\u0131\u011fa ula\u015f\u0131r. Bu tortul tabakalar\u0131n birikti\u011fi b\u00fcy\u00fck ve derin \u00e7ukurlu\u011fa jeosenklinal veya da\u011f be\u015fi\u011fi ad\u0131 verilir.Da\u011f be\u015fi\u011finde biriken tortullar, levhalar\u0131n birbirlerine do\u011fru ilerlemesiyle s\u0131k\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n
S\u0131k\u0131\u015fma sonucunda k\u0131vr\u0131lma ve y\u00fckselmeler olur ve bu hareketler k\u0131vr\u0131ml\u0131 da\u011f s\u0131ralar\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar. K\u0131vr\u0131lma ile y\u00fckselen yere Antiklinal, \u00e7ukurla\u015fan yere de Senklinal denir.Yer hareketleri s\u0131ras\u0131nda orojenezle k\u0131vr\u0131lma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131mayan sert tabakalar k\u0131r\u0131lmaya u\u011frarlar. K\u0131r\u0131lan tabakalar yatay ve d\u00fc\u015fey do\u011frultuda yer de\u011fi\u015ftirir. Yerde olu\u015fan k\u0131r\u0131\u011fa fay k\u0131r\u0131k hatt\u0131)denir. Faylar boyunca blok halinde bir k\u00fctlenin \u00e7\u00f6kmesi di\u011fer k\u00fctlelerin y\u00fckselmesiyle horst-graben sistemi olu\u015fur. \u00c7\u00f6ken k\u00fctlenin olu\u015fturdu\u011fu \u00e7ukurlu\u011fa graben, y\u00fcksekte kalan blo\u011fa horst denir.D\u00fcnyan\u0131n en uzun graben \u00e7ukurlu\u011fu Do\u011fu Afrika Grabeni, Mozambik s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan ba\u015flar,Karadeniz ve Lut G\u00f6l\u00fc \u00fczerinden yurdumuzda Hatay \u00e7ukurlu\u011funa kadar uzan\u0131r (5000 km).<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de Horst ve Graben olu\u015fumu en fazla Ege B\u00f6lgesinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ege B\u00f6lgesi’ndeki Ayd\u0131n Da\u011flar\u0131 ve Bozda\u011flar birer horst iken, K\u00fc\u00e7\u00fck Menderes, B\u00fcy\u00fck Menderes ve Gediz ovalar\u0131 birer grabendir. Amik Ovas\u0131 da D\u00fcnya’n\u0131n en uzun graben sisteminin kuzey ucunu olu\u015fturmaktad\u0131r.D\u00fcnya \u00fczerindeki ba\u015fl\u0131ca k\u0131vr\u0131m da\u011flar\u0131 III. zamanda olu\u015fmu\u015f Alp-Himalaya k\u0131vr\u0131mlar\u0131 ile Amerika k\u0131tas\u0131n\u0131n bat\u0131s\u0131ndaki Kayal\u0131k ve And da\u011flar\u0131d\u0131r.T\u00fcrkiye\u2019deki da\u011flar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 III. zamanda Alp-Himalaya k\u0131vr\u0131mlar\u0131 ile olu\u015fmu\u015ftur. Bunlar kuzeyde Kuzey Anadolu Da\u011flar\u0131 ve g\u00fcneyde Toros Da\u011flar\u0131d\u0131r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Epirojenez KITA OLU\u015eUMU (EP\u0130ROJENEZ) HAREKETLER\u0130 Yer kabu\u011funda meydana gelen geni\u015f alanl\u0131 al\u00e7alma ve y\u00fckselme hareketlerine epirojenez denir. Bir yerde epirojenik hareketlerin olabilmesi i\u00e7in izostatik dengenin bozulmas\u0131 gerekir. \u0130zostatik denge: Kat\u0131 haldeki yer kabu\u011funun s\u0131v\u0131 haldeki manto \u00fczerinde batmadan kalabilmesine denir. \u0130zostatik Dengeyi Bozan Fakt\u00f6rler Karalarda a\u015f\u0131nman\u0131n, denizlerde birikmenin fazla olmas\u0131, \u0130klim de\u011fi\u015fmeleri, Da\u011f olu\u015fumu hareketleri …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[2921,3607,3650,10148,4385,3002],"class_list":["post-4699","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-akdeniz","tag-dag-olusumu","tag-ege","tag-epirojenez-orojenez","tag-izostatik-denge","tag-karadeniz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4699","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4699"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4699\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}