{"id":4703,"date":"2011-12-15T00:32:06","date_gmt":"2011-12-14T22:32:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=4703"},"modified":"2011-12-15T00:32:06","modified_gmt":"2011-12-14T22:32:06","slug":"turkiyenin-akarsulari-ve-genel-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/turkiyenin-akarsulari-ve-genel-ozellikleri\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiyenin akarsular\u0131 ve genel \u00f6zellikleri"},"content":{"rendered":"<p>1-Akarsular\u0131m\u0131z\u0131n debisi y\u00fcksek de\u011fildir.<\/p>\n<p> 2-Akarsular\u0131m\u0131z\u0131n ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131 y\u00fcksektir.<\/p>\n<p> 3-Akarsular\u0131m\u0131z\u0131n rejimi d\u00fczensizdir.<\/p>\n<p> 4-Baz\u0131 akarsular\u0131m\u0131z kayna\u011f\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131r. Asi ve Meri\u00e7.<\/p>\n<p> Baz\u0131 akarsular\u0131m\u0131z da T\u00fcrkiye\u2019de do\u011far, d\u0131\u015far\u0131da denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. F\u0131rat, Dicle,Aras, Kura ve \u00c7oruh<\/p>\n<p> 5-Akarsular\u0131m\u0131zdan \u015fu \u015fekilde yararlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> -\u0130\u00e7me suyu<br \/>\n -Sulama<br \/>\n -Turizm<br \/>\n -Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k<br \/>\n -Enerji \u00fcretimi<\/p>\n<p> 6-T\u00fcrkiye\u2019nin yery\u00fcz\u00fc \u015fekilleri \u00e7e\u015fitli oldu\u011fundan akarsu havzalar\u0131m\u0131z da farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6sterir.<\/p>\n<p> BA\u015eLICA AKARSULARIMIZ<\/p>\n<p> Karadeniz\u2019e d\u00f6k\u00fclenler<\/p>\n<p> \u00c7oruh: \u00dc\u00e7 ana koldan do\u011far. \u00c7oruh, Oltu, Tortum \u00e7aylar\u0131. Bunlar Yusufeli\u2019nde birle\u015ferek G\u00fcrcistan\u2019dan denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Vadi derin oldu\u011fu i\u00e7in Rafting sporlar\u0131 yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> Har\u015fit: Trabzon ve G\u00fcm\u00fc\u015fhane da\u011flar\u0131ndan do\u011far.<\/p>\n<p> Ye\u015fil\u0131rmak: \u00dc\u00e7 ana koldan beslenir. Kelkit; Erzincan da\u011flar\u0131ndan do\u011far. Erbaa, Niksar ovas\u0131na gelir. Burada Sivas\u2019tan di\u011fer Ye\u015fil\u0131rmak ile birle\u015fir. \u00c7ar\u015famba\u2019dan Denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> K\u0131z\u0131l\u0131rmak: \u0130\u00e7 ve Do\u011fu Anadolu\u2019dan kayna\u011f\u0131n\u0131 al\u0131r. En uzun kolu Sivas\u2019tan do\u011far. \u0130\u00e7 Anadolu\u2019da i\u00e7 b\u00fckey bir yay \u00e7izer. Devrez \u00c7ay\u0131 ve G\u00f6k\u0131rmak ile birle\u015fir. Daha sonra Bafra\u2019dan denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> Bart\u0131n \u00e7ay\u0131: K\u00fcre da\u011flar\u0131ndan do\u011far. Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k (az da olsa) yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> Yenice: \u00dc\u00e7 ana koldan olu\u015fur. Aras suyu ve Ulusu ile Bolu\u2019dan ge\u00e7er B\u00fcy\u00fcksu ile birle\u015fir. Devrek\u2019ten denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> Sakarya: Porsuk \u00c7ay\u0131 ile K\u0131smir \u00c7ay\u0131 birle\u015ferek Sakarya\u2019y\u0131 olu\u015fturur. Daha sonra Pamukovada G\u00f6ksu ile birle\u015fir ve Adapazar\u0131\u2019na ula\u015f\u0131r.<\/p>\n<p> Marmara Denize D\u00f6k\u00fclenler :<\/p>\n<p> Susurluk: \u0130\u00e7 Bat\u0131 Anadolu\u2019da \u015eaphane Da\u011flar\u0131nda do\u011far. Nil\u00fcfer \u00e7ay\u0131yla birle\u015ferek Marmara\u2019ya d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> Ayr\u0131ca : G\u00f6nen ve Karaba\u015f \u00e7aylar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p> Ege Denizine D\u00f6k\u00fclenler:<\/p>\n<p> Meri\u00e7: T\u00fcrkiye-Yunanistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bulgaristan\u2019da Rodop da\u011flar\u0131ndan do\u011far. Ege denizine d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> Bak\u0131r\u00e7ay: Ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan graben boyunca akar.<\/p>\n<p> Gediz: K\u00fctahya\u2019daki Murat Da\u011f\u0131&#8217;ndan do\u011far. \u0130zmir k\u00f6rfezinin kuzeybat\u0131s\u0131ndan d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Ala\u015fehir ve Kum\u00e7ay\u0131 ile birle\u015fir.<\/p>\n<p> K.Menderes: Bozda\u011flardan do\u011far. Ku\u015fadas\u0131 k\u00f6rfezinden denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> B.Menderes: Kayna\u011f\u0131n\u0131 \u0130\u00e7bat\u0131 Anadolu da\u011flar\u0131ndan al\u0131r .<\/p>\n<p> Akdenize d\u00f6k\u00fclenler:<\/p>\n<p> Aksu: E\u011fridir G\u00f6l\u00fc ve Davras da\u011flar\u0131ndan kayna\u011f\u0131n\u0131 al\u0131r, Antalya\u2019dan denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> Manavgat: Karstik kaynaklarla beslenir. Kanyon vadileri i\u00e7erisinde akar. Manavgat\u2019tan denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> G\u00f6ksu: Ta\u015feli platosundan iki kol halinde do\u011far. Kanyon vadilerden akar. Ermenek \u00e7ay\u0131 ile birle\u015ferek Akdeniz\u2019e d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> Seyhan: Alada\u011f ve Bolkar da\u011flar\u0131ndan do\u011far. \u00c7ak\u0131t\u00e7ay\u0131 ve Tahtal\u0131 Da\u011flar\u0131ndan do\u011fan G\u00f6ksu ile birle\u015fir.<\/p>\n<p> Ceyhan: Elbistan havzas\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen da\u011flardan kayna\u011f\u0131n\u0131 alan Ceyhan, Mara\u015f\u2019taki Aksu \u00e7ay\u0131 ile birle\u015fir. \u00c7ukurova\u2019ya ula\u015f\u0131r ve \u0130skenderun K\u00f6rfezi&#8217;nden denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> Basra K\u00f6rfezi&#8217;ne d\u00f6k\u00fclenler:<\/p>\n<p> FIRAT:<br \/>\n Erzurum da\u011flar\u0131ndan do\u011far, Karasu ile Karasu ve Aras Da\u011flar\u0131ndan do\u011fan Murat kollar\u0131ndan olu\u015fur.bu iki kol Keban baraj\u0131na d\u00f6k\u00fcl\u00fcr ve Barajdan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra F\u0131rat ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Daha sonra Suriye ve Irak\u2019tan ge\u00e7erek Dicle ile birle\u015fir. \u015eat-\u00fcl Arap ad\u0131 alt\u0131nda d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> D\u0130CLE:<br \/>\n Bitlis Da\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fcney yama\u00e7lar\u0131ndan do\u011far. T\u00fcrkiye-Suriye s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 olu\u015fturur ve Irak topraklar\u0131na girer. F\u0131rat\u2019la birle\u015fir ve Basra K\u00f6rfezine d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. En \u00f6nemli kolu Y\u00fcksekova\u2019dan kayna\u011f\u0131n\u0131 alan Zapsuyu\u2019dur.<\/p>\n<p> Hazar Denizine D\u00f6k\u00fclenler:<\/p>\n<p> KURA:<br \/>\n Yaln\u0131z\u00e7am ve Allah\u00fbekber da\u011flar\u0131ndan do\u011far. Ardahan\u2019\u0131 ge\u00e7tikten sonra G\u00fcrcistan\u2019a girer, Aras ile birle\u015ferek Hazar\u2019a d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> ARAS:<br \/>\n Paland\u00f6ken ve Kargapazar\u0131 da\u011flar\u0131ndan do\u011far. I\u011fd\u0131r ovas\u0131nda, \u00c7\u0131ld\u0131r G\u00f6l\u00fcnden kayna\u011f\u0131n\u0131 alan Arpa\u00e7ay ile birle\u015fir ve \u00fclkemizi terk ederek Kura ile birle\u015fir.<\/p>\n<p> AKARSU HAVZALARIMIZ<\/p>\n<p> a) \u0130\u00e7 Anadolu Kapal\u0131 Havzalar\u0131:<\/p>\n<p> 1-Afyon, Akarcay havzas\u0131: G\u00fcneyde sultan da\u011flar\u0131, Kuzeyde Emir da\u011flar\u0131, k\u00fctlesi aras\u0131nda \u00e7\u00f6kme sonucu olu\u015fmu\u015f i\u00e7inde Karamuk, Ak\u015fehir ve Eber g\u00f6llerinin bulundu\u011fu havzad\u0131r. Eber g\u00f6l\u00fcn\u00fcn sular\u0131 Ak\u015fehir\u2019e d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Ak\u015fehir\u2019in suyu tuzlu, Eber\u2019in suyu tatl\u0131d\u0131r. Karamuk g\u00f6l\u00fcn\u00fcn sular\u0131, bir d\u00fcden vas\u0131tas\u0131yla E\u011firdir g\u00f6l\u00fcne d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> 2-Konya kapal\u0131 Havzas\u0131: G\u00fcneyde Toros da\u011flar\u0131, kuzeyde Obruk platosu ile \u00e7evrilidir. Bu havzada Bey\u015fehir g\u00f6l\u00fcnden gelen \u00c7ar\u015famba suyu d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Bu havzaya d\u00f6k\u00fclen akarsular, tuzlu batakl\u0131klar\u0131 besler.<\/p>\n<p> 3-Tuzg\u00f6l\u00fc havzas\u0131: Tuzg\u00f6l\u00fc \u00e7evresi, \u00e7\u00f6kme sunucu olu\u015fmu\u015ftur. Havzan\u0131n \u00e7evresindeki y\u00fcksek sahalardan gelen k\u0131sa boylu akarsular. Tuz g\u00f6l\u00fcne d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n G\u00f6ller Y\u00f6resi Kapal\u0131 Havzalar\u0131:<\/p>\n<p> 1-Burdur g\u00f6l\u00fc havzas\u0131: \u00c7evreden gelen bir \u00e7ok ge\u00e7ici akarsu ile, Tefenni ovas\u0131ndan gelen Eren \u00e7ay\u0131 d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> 2-Ac\u0131g\u00f6l Havzas\u0131o\u011fudaki S\u00f6\u011f\u00fct da\u011flar\u0131ndan kayna\u011f\u0131n\u0131 alan ge\u00e7ici akarsular d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> Not: G\u00f6ller y\u00f6resinde ayr\u0131ca Salda, Yar\u0131\u015fl\u0131, Burak ve Kestel g\u00f6lleri kapal\u0131 havza \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p> c) Van kapal\u0131 havzas\u0131:<\/p>\n<p> Van g\u00f6l\u00fcn\u00fcn g\u00fcneyinde Bitlis, kuzeyinde ise volkanik da\u011flar uzan\u0131r. Van g\u00f6l\u00fc, Nemrut da\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kan lavlar sonucu olu\u015fmu\u015ftur. Van g\u00f6l\u00fcn\u00fcn suyu sodal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> AKARSULARIMIZIN REJ\u0130MLER\u0130:<\/p>\n<p> Akarsu rejimi: Akarsuyun debisinin y\u0131l i\u00e7ersinde g\u00f6sterdi\u011fi al\u00e7alma y\u00fckselme halindeki seviye de\u011fi\u015fikli\u011fidir.<\/p>\n<p> Akarsuyun debisi: Akarsuyun her hangi bir yerindeki enine kesitinden 1sn\u2019yede gecen su miktar\u0131na debi denir.<\/p>\n<p> Debiye etki eden fakt\u00f6rler:<\/p>\n<p> 1) \u0130klim (ya\u011f\u0131\u015f s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131)<br \/>\n 2) Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc<br \/>\n 3) Havzadaki b\u00fcy\u00fck kaynaklar ve yer alt\u0131 sular\u0131<br \/>\n 4) Yata\u011f\u0131n ge\u00e7irimlili\u011fi<br \/>\n 5) Da\u011flardaki kar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131<br \/>\n 6) G\u00f6ller<br \/>\n 7) \u0130nsan<\/p>\n<p> Rejime etki eden fakt\u00f6rler<\/p>\n<p> 1) Ya\u011f\u0131\u015f rejimi<br \/>\n 2) Ya\u011f\u0131\u015f bi\u00e7imi<br \/>\n 3) Akarsu kayna\u011f\u0131<br \/>\n 4) S\u0131cakl\u0131k ve buharla\u015fma<br \/>\n 5) Havzan\u0131n geni\u015fli\u011fi<br \/>\n 6) Arazinin \u015fekli ve e\u011fimi<br \/>\n AKARSU REJ\u0130M T\u0130PLER\u0130<\/p>\n<p> a) Ya\u011fmur Sular\u0131 \u0130le Beslenen Akarsular: Akdeniz ikliminin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerlerde, akarsularda yaz\u0131n seviye d\u00fc\u015fmesi, k\u0131\u015f\u0131nda seviye y\u00fckselmesi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Karstik kaynaklarla beslenen akarsularda, seviye d\u00fc\u015fmesi fazla olmaz. Akdeniz akarsu rejimi, baraj\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 akarsu veya kolunda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6rnek: Baraj olan<br \/>\n Seyhan-Ceyhan-Gediz-Manavgat gibi akarsular do\u011fal \u00f6zelli\u011fini kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n<p> Kar ve Buz Sular\u0131 \u0130le Beslenenler: Bu rejim, ya\u011f\u0131\u015f\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kar \u015feklinde d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcksek da\u011flardan kayna\u011f\u0131n\u0131 alan akarsularda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6rnek: D. Karadeniz ve D. Anadolu akarsular\u0131. Bu tip akarsularda, ak\u0131m seviyesi Mart- A\u011fustos aras\u0131nda y\u00fckselir, k\u0131\u015f\u0131n d\u00fc\u015fer.<\/p>\n<p> c) Kaynak sular\u0131yla beslenenler: \u00d6rnek: Manavgat ve K\u00f6pr\u00fccay\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p> d) G\u00f6lden \u00e7\u0131kan akarsular:<\/p>\n<p> 1-Bey\u015fehir g\u00f6l\u00fcnden \u00e7\u0131kan ve Konya arazisini sulayan \u00c7ar\u015famba suyu<br \/>\n 2-E\u011firdir g\u00f6l\u00fcnden \u00e7\u0131kan Kovada \u00e7ay\u0131.<br \/>\n 3-Manyas g\u00f6l\u00fcne ula\u015f\u0131p, tekrar g\u00f6lden \u00e7\u0131kan Ko\u00e7a\u00e7ay<br \/>\n 4-Ulubat g\u00f6l\u00fcn\u00fc ula\u015f\u0131p tekrar g\u00f6lden \u00e7\u0131kan Kemalpa\u015fa- Orhaneli<br \/>\n 5-Erzurum ovas\u0131n\u0131n do\u011fu ve g\u00fcneyindeki batakl\u0131k ve g\u00f6llerden \u00e7\u0131kan Karasu<br \/>\n 6-\u00c7\u0131ld\u0131r g\u00f6l\u00fcnden \u00e7\u0131kan Arpa\u00e7ay<\/p>\n<p> e) Karma rejimli akarsular: \u00dclkemizdeki b\u00fcy\u00fck akarsulardan K\u0131z\u0131l\u0131rmak, Ye\u015fil\u0131rmak, Sakarya, F\u0131rat ve Dicle \u00f6nemli karma rejimli akarsulardand\u0131r.bu t\u00fcr akarsular, farkl\u0131 iklim b\u00f6lgelerinden beslenir <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1-Akarsular\u0131m\u0131z\u0131n debisi y\u00fcksek de\u011fildir. 2-Akarsular\u0131m\u0131z\u0131n ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131 y\u00fcksektir. 3-Akarsular\u0131m\u0131z\u0131n rejimi d\u00fczensizdir. 4-Baz\u0131 akarsular\u0131m\u0131z kayna\u011f\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131r. Asi ve Meri\u00e7. Baz\u0131 akarsular\u0131m\u0131z da T\u00fcrkiye\u2019de do\u011far, d\u0131\u015far\u0131da denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. F\u0131rat, Dicle,Aras, Kura ve \u00c7oruh 5-Akarsular\u0131m\u0131zdan \u015fu \u015fekilde yararlan\u0131l\u0131r. -\u0130\u00e7me suyu -Sulama -Turizm -Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k -Enerji \u00fcretimi 6-T\u00fcrkiye\u2019nin yery\u00fcz\u00fc \u015fekilleri \u00e7e\u015fitli oldu\u011fundan akarsu havzalar\u0131m\u0131z da farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6sterir. BA\u015eLICA &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[10156,10155,10158,3003,10152,10154,3284,10153,10157,3002,10151,3004],"class_list":["post-4703","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-bakircay","tag-bartin-cayi","tag-ceyhan","tag-coruh","tag-debi","tag-enerji-uretimi","tag-goksu","tag-icme-suyu","tag-k-menderes","tag-karadeniz","tag-turkiyenin-akarsulari-ve-genel-ozellikleri","tag-yesilirmak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4703\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}