Fatih Sultan Mehmet (1432 – 1481) <\/p>\n
Fatih Sultan Mehmed 29 Mart 1432’de Edirne’de do\u011fdu. Babas\u0131 Sultan \u0130kinci Murad, annesi Huma Hatun’dur. Fatih Sultan Mehmed, uzun boylu, dolgun yanakl\u0131, k\u0131vr\u0131k burunlu, adaleli ve kuvvetli bir padi\u015faht\u0131. Devrinin en b\u00fcy\u00fck ulemalar\u0131ndan birisiydi ve yedi yabanc\u0131 dil bilirdi. Alim, \u015fair ve sanatkarlar\u0131 s\u0131k s\u0131k toplar ve onlarla sohbet etmekten \u00e7ok ho\u015flan\u0131rd\u0131. \u0130lgin\u00e7 ve bilinmedik konular hakk\u0131nda makaleler yazd\u0131r\u0131r ve bunlar\u0131 incelerdi. Hocal\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yapm\u0131\u015f olan Ak\u015femseddin, Fatih Sultan Mehmed’in en \u00e7ok de\u011fer verdi\u011fi alimlerden biridir. Fatih Sultan Mehmed, gayet so\u011fukkanl\u0131 ve cesurdu. E\u015fsiz bir komutan ve idareciydi. Yapaca\u011f\u0131 i\u015flerle ilgili olarak en yak\u0131nlar\u0131na bile hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemezdi. Fatih Sultan Mehmed okumay\u0131 \u00e7ok severdi. Fars\u00e7a ve Arap\u00e7a’ya \u00e7evrilmi\u015f olan felsefi eserler okurdu. 1466 y\u0131l\u0131nda Batlamyos Haritas\u0131n\u0131 yeniden terc\u00fcme ettirip, haritadaki adlar\u0131 Arap harfleriyle yazd\u0131rd\u0131. Bilimsel sorunlarda, hangi din ve mezhebe mensup olursa olsun bilginleri korur onlara eserler yazd\u0131r\u0131rd\u0131. Bilime b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veren Fatih Sultan Mehmed yabanc\u0131 \u00fclkelerdeki b\u00fcy\u00fck bilginleri \u0130stanbul’a getirtirdi. Nitekim Astronomi bilgini Ali Ku\u015f\u00e7u kendi d\u00f6neminde \u0130stanbul’a geldi. \u00dcnl\u00fc Ressam Bellini’yi de \u0130stanbul’a davet ederek kendi resmini yapt\u0131rd\u0131. \u015eair ve a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcyd\u00fc. Fatih Sultan Mehmed 1481 y\u0131l\u0131na kadar h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k yapt\u0131 ve bizzat 25 sefere kat\u0131ld\u0131. Azim ve irade sahibiydi. Temkinli ve verdi\u011fi kararlar\u0131 kesinlikle uygulayan bir ki\u015fili\u011fi vard\u0131. Devlet y\u00f6netiminde olduk\u00e7a sertti. Sava\u015flarda \u00e7ok cesur olur, bozgunu \u00f6nlemek i\u00e7in ileri at\u0131larak askerleri sava\u015fa te\u015fvik ederdi.
\n20 ya\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131 olan Sultan \u0130kinci Mehmed, \u0130stanbul’u fethedip 1100 y\u0131ll\u0131k Do\u011fu Roma \u0130mparatorlu\u011funu ortadan kald\u0131rarak Fatih \u00fcnvan\u0131n\u0131 ald\u0131. Hz.Muhammed’in (S.A.V) hadisi \u015ferifinde m\u00fcjdeledi\u011fi \u0130stanbul’un fethini ger\u00e7ekle\u015ftiren b\u00fcy\u00fck komutan olmay\u0131 da ba\u015faran Fatih Sultan Mehmed, y\u00fcksek yetene\u011fi ve dehas\u0131yla dost ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131na g\u00fcc\u00fcn\u00fc kabul ettirmi\u015f bir T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmdar\u0131yd\u0131. Orta \u00c7a\u011f’\u0131 kapat\u0131p, Yeni\u00e7a\u011f’\u0131 a\u00e7an Cihan \u0130mparatoru Fatih Sultan Mehmed, Nikris hastal\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 3 May\u0131s 1481 g\u00fcn\u00fc Maltepe’de vefat etti ve Fatih Camii’nin yan\u0131ndaki Fatih T\u00fcrbesi’ne defnedildi.<\/p>\n
\u0130STANBUL’UN FETH\u0130
\nFatih Sultan Mehmed padi\u015fah, olduktan sonra ilk i\u015f olarak, devaml\u0131 ayaklanma \u00e7\u0131karan Karamano\u011flu Beyli\u011fine kar\u015f\u0131 sefere \u00e7\u0131kt\u0131. Karamano\u011flu \u0130brahim Bey af diledi. Fatih \u0130stanbul’un fethini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in onu ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Fatih Sultan Mehmed, b\u00fcy\u00fck gayesini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in, Macarlara, S\u0131rplara ve Bizansl\u0131lara kar\u015f\u0131 yumu\u015fak davran\u0131yordu. Amac\u0131 Ha\u00e7l\u0131lar\u0131n birle\u015fmesini \u00f6nlemek, onlar\u0131 tahrik etmemek ve zaman kazanmakt\u0131. Bin y\u0131ll\u0131k tarihinin sonuna gelmi\u015f olan Bizans k\u00fc\u00e7\u00fcle k\u00fc\u00e7\u00fcle sadece \u0130stanbul \u015fehrinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde h\u00fck\u00fcm s\u00fcren bir devlet durumuna d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Ancak buna ra\u011fmen Bizans’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, Balkanlardaki T\u00fcrk hakimiyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlikeli oluyordu. Bizans \u0130mparatorlar\u0131, Anadolu’daki \u00e7e\u015fitli siyasi g\u00fc\u00e7leri de Osmanl\u0131 aleyhine k\u0131\u015fk\u0131rtmaktan geri kalm\u0131yorlard\u0131. Hatta zaman zaman Osmanl\u0131 \u015fehzadeleri aras\u0131ndaki taht kavgalar\u0131na kar\u0131\u015f\u0131p devletin i\u00e7 d\u00fczenini bozuyorlard\u0131. \u0130stanbul’un Osmanl\u0131 Devleti’nin hakimiyeti alt\u0131nda girmesi, ticari ve k\u00fclt\u00fcrel y\u00f6nden \u00f6nemli bir avantaj\u0131n daha ele ge\u00e7irilmesi demekti. Bo\u011fazlar tam anlam\u0131yla kontrol alt\u0131na al\u0131nacak ve bu sayede, Karadeniz ticaret yollar\u0131 ele ge\u00e7irilmi\u015f olacakt\u0131. Karamano\u011fullar\u0131 meselesini \u00e7\u00f6zen Fatih Sultan Mehmed, \u0130stanbul’un fethi i\u00e7in gerekli haz\u0131rl\u0131klara ba\u015flad\u0131. Devrin m\u00fchendislerinden Musluhiddin, Saruca Sekban ile Osmanl\u0131lara s\u0131\u011f\u0131nan Macar Urban Edirne’de top d\u00f6k\u00fcm\u00fc i\u015fiyle g\u00f6revlendirildi. “\u015eahi” ad\u0131 verilen bu toplar\u0131n yan\u0131nda, tekerlekli kuleler ve a\u015f\u0131rtma g\u00fcllelerin \u00fcretilmesi (havan topu) yap\u0131lan haz\u0131rl\u0131klar aras\u0131ndayd\u0131. Yapt\u0131r\u0131lan bu b\u00fcy\u00fck toplar \u0130stanbul’un fethedilmesinde \u00f6nemli rol oynad\u0131. Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid’in \u0130stanbul ku\u015fatmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Anadolu Hisar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na, Rumeli Hisar\u0131 (Bo\u011fazkesen) in\u015fa edildi. Bu sayede Bo\u011fazlar’\u0131n kontrol\u00fc sa\u011flanacak, deniz yoluyla gelebilecek yard\u0131mlara kar\u015f\u0131 tedbir al\u0131nm\u0131\u015f olacakt\u0131. 400 par\u00e7adan olu\u015fan bir donanma in\u015fa edildi. Turhan Bey komutas\u0131ndaki bir Osmanl\u0131 donanmas\u0131 Mora’ya g\u00f6nderildi ve \u0130stanbul’a yard\u0131m gelmesi engellendi. Eflak ve S\u0131rbistan ile var olan bar\u0131\u015f antla\u015fmalar\u0131 yenilendi. Macarlarla da \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k bir antla\u015fma yap\u0131ld\u0131. Osmanl\u0131lar\u0131n bu haz\u0131rl\u0131klar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, Bizansl\u0131lar da bo\u015f durmuyordu. Surlar sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor ve \u015fehre yiyecek depolan\u0131yordu. Ayr\u0131ca Bizans \u0130mparatoru Konstantin, Hali\u00e7’e bir zincir gerdirerek, buradan gelecek tehlikeyi \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 zamanda Ha\u00e7l\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndan yard\u0131m isteniyor, Papa ise yapaca\u011f\u0131 yard\u0131m kar\u015f\u0131s\u0131nda Katolik ve Ortodoks kiliselerinin birle\u015ftirilmesini istiyordu. Ancak Katoliklerden nefret eden Ortodoks Rumlar, Roma kilisesine ba\u011flanmak istemiyor, “\u0130stanbul’da Kardinal K\u00fclah\u0131 g\u00f6rmektense, T\u00fcrk sar\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmeye raz\u0131y\u0131z” diyorlard\u0131. Fatih Sultan Mehmed, haz\u0131rl\u0131klar tamamland\u0131ktan sonra, Bizans \u0130mparatoru Konstantin’e bir el\u00e7i g\u00f6ndererek, kan d\u00f6k\u00fclmeden \u015fehrin teslim edilmesini istedi. Fakat \u0130mparatordan gelen sava\u015fa haz\u0131r\u0131z mesaj\u0131 \u00fczerine, \u0130stanbul’un kara surlar\u0131 \u00f6n\u00fcne gelen Osmanl\u0131 ordusu, 6 Nisan 1453’de ku\u015fatmay\u0131 ba\u015flatt\u0131. Osmanl\u0131 donanmas\u0131 ise Hali\u00e7’in giri\u015finde ve Sarayburnu \u00f6n\u00fcnde demirlemi\u015fti. Ordu; merkez, sa\u011f ve sol olarak \u00fc\u00e7 k\u0131sma ayr\u0131ld\u0131. 19 Nisan’da yap\u0131lan ilk sald\u0131r\u0131da, tekerlekli kuleler kullan\u0131ld\u0131 ve bu sald\u0131r\u0131 ile Topkap\u0131 surlar\u0131ndan bur\u00e7lara kadar yana\u015f\u0131ld\u0131. Osmanl\u0131 Ordusundaki er say\u0131s\u0131 150.000 ile 200.000 aras\u0131ndayd\u0131. Bu kuvvetlere Rumeli ve Anadolu beylerine ba\u011fl\u0131 \u00e7e\u015fitli kuvvetler de kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ok \u015fiddetli \u00e7arp\u0131\u015fmalar oluyor, Bizansl\u0131lar \u015fehri koruyan surlar\u0131n zarar g\u00f6ren b\u00f6l\u00fcmlerini hemen tamir ediyorlard\u0131. Venedik ve Cenevizliler de donanmalar\u0131yla Bizans’a yard\u0131m ediyorlard\u0131. Fatih Sultan Mehmed Osmanl\u0131 donanmas\u0131n\u0131n ku\u015fatma s\u0131ras\u0131nda yeterince kullan\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu y\u00fczden ku\u015fatman\u0131n uzad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u0130stanbul’un Hali\u00e7 taraf\u0131ndaki surlar\u0131n\u0131n zay\u0131f oldu\u011fu biliniyordu. Bizans bu b\u00f6lgeye zinciri bu nedenle germi\u015fti. Y\u00fcksekten at\u0131lan ta\u015f g\u00fclleler Bizans donanmas\u0131ndan baz\u0131 gemileri bat\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 fakat bir k\u0131s\u0131m donanman\u0131n Hali\u00e7’e indirilmesi kesin olarak gerekliydi. Fatih Sultan Mehmed, \u0130stanbul’un fethedilmesini kolayla\u015ft\u0131racak \u00f6nemli karar\u0131n\u0131 verdi. Osmanl\u0131 donanmas\u0131na ait baz\u0131 gemiler karadan \u00e7ekilerek Hali\u00e7’e indirilecekti. Tophane \u00f6n\u00fcndeki k\u0131y\u0131dan ba\u015flay\u0131p Kas\u0131mpa\u015fa’ya kadar ula\u015fan bir g\u00fczergah \u00fczerine k\u0131zaklar yerle\u015ftirildi. Gemilerin, k\u0131zaklar\u0131n \u00fczerinden kayd\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in, Galata Cenevizlilerinden zeytinya\u011f\u0131, sade ya\u011f ve domuz ya\u011f\u0131 al\u0131narak k\u0131zaklar ya\u011fland\u0131. 21-22 Nisan gecesi 67(yada 72) par\u00e7a gemi d\u00fczeltilmi\u015f yoldan Hali\u00e7’e indirildi. Hali\u00e7’teki T\u00fcrk donanmas\u0131na ait toplar, surlar\u0131 d\u00f6vmeye ba\u015flad\u0131. Ciddi \u00e7arp\u0131\u015fmalar cereyan etti. Bundan sonraki g\u00fcnlerde top sava\u015f\u0131, ok, t\u00fcfek at\u0131\u015flar\u0131, la\u011f\u0131m kazmalar, b\u00fcy\u00fck ve hareketli sava\u015f kulelerinin surlara sald\u0131r\u0131lar\u0131 devam etti. Ku\u015fatman\u0131n uzun s\u00fcrmesi ve kesin ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131lamamas\u0131 askerler aras\u0131nda endi\u015fe yaratt\u0131. Ancak, \u0130stanbul’u her ne \u015fartta olursa olsun almaya kararl\u0131 olan Fatih Sultan Mehmed kumandanlar\u0131n ve alimlerin de bulundu\u011fu bir toplant\u0131 d\u00fczenledi. Cesaretlendirici bir konu\u015fma yapt\u0131ktan sonra, 29 May\u0131s’ta genel sald\u0131r\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131na dair karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. \u00c7arp\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda Bizans’\u0131 koruyan surlar \u00fczerinde kapat\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan gedikler a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Surlar i\u00e7erisine k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131zmalar oluyor, ancak geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcl\u00fcyordu. \u0130lk defa Ulubatl\u0131 Hasan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u015fehit olmak pahas\u0131na tutunmay\u0131 ba\u015fard\u0131klar\u0131 \u0130stanbul surlar\u0131, art\u0131k direnemiyordu. 53 g\u00fcn s\u00fcren ve 19 Nisan, 6 May\u0131s, 12 May\u0131s ve 29 May\u0131s’ta yap\u0131lan d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131dan sonra Do\u011fu Roma \u0130mparatorlu\u011fu’nun 1125 y\u0131ll\u0131k ba\u015fkenti olan \u0130stanbul, 29 May\u0131s 1453 sal\u0131 g\u00fcn\u00fc fethedildi. \u0130stanbul’un fethi, \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131 da beraberinde getirdi. Fatih Sultan Mehmed, \u0130stanbul’un fethinden sonra bat\u0131daki hakimiyeti peki\u015ftirmek, s\u0131n\u0131rlar\u0131 geni\u015fletmek, \u0130slam’\u0131 en uzak yerlere kadar yaymak ve H\u0131ristiyan birli\u011fini bozmak amac\u0131yla Avrupa \u00fczerine bir \u00e7ok seferler d\u00fczenledi. S\u0131rbistan (1454,1459), Mora (1460), Eflak (1462), Bo\u011fdan (1476), Bosna-Hersek, Arnavutluk, Venedik (1463-1479), \u0130talya (1480) ve Macaristan seferleriyle Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Avrupa’daki hakimiyetini peki\u015ftirdi. S\u0131rbistan Krall\u0131\u011f\u0131 tamamen ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131p Osmanl\u0131 sanca\u011f\u0131 haline getirildi, Mora tamamen fethedildi, Eflak Osmanl\u0131 eyaleti yap\u0131ld\u0131, Bosna tekrar Osmanl\u0131 hakimiyetine al\u0131nd\u0131, Arnavutluk ele ge\u00e7irildi. 16 y\u0131l s\u00fcren Osmanl\u0131-Venedik Deniz Sava\u015flar\u0131 sonunda Venedik bar\u0131\u015f imzalamay\u0131 kabul etti. \u0130talya’ya yap\u0131lan sefer s\u0131ras\u0131nda Roma’n\u0131n fethi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir merkez olan Otranto, fethedildi ancak Fatih Sultan Mehmed’in \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine geri kaybedildi.<\/p>\n
KIRIMIN FETH\u0130 ve KARADEN\u0130Z
\nFatih Sultan Mehmed, Karadeniz’e de hakim olmak istiyordu. Venedik ve Cenevizlilerin \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n aleyhine yapt\u0131klar\u0131 esir ticaretini \u00f6nlemek, \u0130stanbul’a gelen ticari mallar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131nda esas rol\u00fc oynayan K\u0131r\u0131m sahillerini ele ge\u00e7irmek, Karadeniz’i bir T\u00fcrk G\u00f6l\u00fc haline getirmek amac\u0131yla hareket eden Fatih, i\u015fe 1459’da Amasra’y\u0131 fethederek ba\u015flad\u0131. 1460’da Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi’ne son verildi. 1461’de Trabzon’un, 1475’de de K\u0131r\u0131m’\u0131n fethiyle Karadeniz bir T\u00fcrk g\u00f6l\u00fc haline geldi. Bu sayede Karedeniz’deki Ceneviz \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sona erdi ve \u0130pekyolu’nun t\u00fcm denetimi Osmanl\u0131 Devleti’ne ge\u00e7ti.<\/p>\n
OTLUKBEL\u0130 SAVA\u015eI
\nKaramano\u011flu \u0130brahim’in 1464’te \u00f6lmesi \u00fczerine o\u011fullar\u0131 birbirlerine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. Akkoyunlu h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Uzun Hasan’\u0131n yard\u0131m\u0131yla \u0130shak Bey Karamano\u011flu beyli\u011fine sahip oldu. Bunun \u00fczerine di\u011fer o\u011flu Pir Ahmed Bey Fatih Sultan Mehmed’den yard\u0131m istedi ve gelen yard\u0131m sayesinde Beyli\u011fi ele ge\u00e7irdi. Fakat Pir Ahmed Bey bir s\u00fcre sonra gidip Venediklilerle anla\u015f\u0131nca, bu duruma sinirlenen Fatih Sultan Mehmed, Karaman Seferi’ne \u00e7\u0131kmaya karar verdi. Konya ve Karaman al\u0131narak Osmanl\u0131’ya ba\u011fland\u0131. Karaman halk\u0131 \u0130stanbul’a ve \u00e7e\u015fitli yerlere g\u00f6\u00e7 ettirildiler. Pir Ahmed Bey ka\u00e7arak Akkoyunlu h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Uzun Hasan’a s\u0131\u011f\u0131nd\u0131. Bu olay Osmanl\u0131larla Akkoyunlular\u0131n aras\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na neden oldu. Osmanl\u0131lar Avrupa ve Anadolu’daki topraklar\u0131n\u0131 geni\u015fletirken, Akkoyunlular Devleti’de Do\u011fu Anadolu, Kafkasya, \u0130ran ve Irak \u00fczerinde hakimiyet kurmu\u015flard\u0131. S\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fleten iki T\u00fcrk Devleti aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir sava\u015f ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmu\u015ftu. Otlukbeli mevkiinde 11 A\u011fustos 1473’de yap\u0131lan sava\u015fta, devrin en kuvvetli sava\u015f tekni\u011fine ve ara\u00e7lar\u0131na sahip olan Osmanl\u0131 ordusu, Uzun Hasan’\u0131n kuvvetli s\u00fcvarilerden kurulmu\u015f olan ordusunu birka\u00e7 saatte da\u011f\u0131tt\u0131. Bu sava\u015ftan sonra Akkoyunlular bir daha kendilerini toparlayamad\u0131lar. Fatih Sultan Mehmed, Akkoyunlu tehlikesini bu \u015fekilde engellemi\u015f oldu. Anadolu’da ve Rumeli’de bir\u00e7ok sefer d\u00fczenleyip pek \u00e7ok zafer kazanm\u0131\u015ft\u0131. Buna ra\u011fmen g\u00fcneyde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet konumunda olan Meml\u00fcklerle problemler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 halde s\u0131cak bir sava\u015ftan ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
DEN\u0130ZLERDE DURUM
\n\u0130stanbul’un fethiyle ticaret yollar\u0131n\u0131n hakimiyeti Osmanl\u0131lara ge\u00e7mi\u015fti. Ancak denizlerde Venedik ve Cenevizliler’in etkinli\u011fi devam ediyordu. Fatih ticaret yollar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ve korsanlardan kurtulmak i\u00e7in Ege adalar\u0131 \u00fczerinde siyasetini a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131. Ege adalar\u0131na seferler d\u00fczenlendi. Yeni tersaneler ve gemiler in\u015fa edildi. Rodos seferine \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131ysa da al\u0131namad\u0131.<\/p>\n
\u0130DAR\u0130 D\u00dcZENLEMELER
\nFatih Sultan Mehmed, klasik manada Osmanl\u0131 devletinin idari kurucusu say\u0131labilir. \u0130stanbul’un fethinden sonra kendisini Kaiser-i Rum (Do\u011fu Roma \u0130mparatoru) ilan etmi\u015f ve devlet m\u00fcesseselerini yerle\u015ftirmi\u015ftir. Fatih Kanunnamesi ile Atam-Dedem Kanunu dedi\u011fi gelenekleri yaz\u0131l\u0131 hale getirmi\u015f ve buna Kanunname-i Ali Osman denmi\u015ftir. Divan\u0131n idaresini sadrazamlara b\u0131rakarak, i\u015fleri kafes arkas\u0131ndan takip etmeye ba\u015flam\u0131\u015f, mutlak vekilim dedi\u011fi sadrazam\u0131 geni\u015f yetkilerle donatm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca defterdar, kazaskerler ve di\u011fer \u00fcst d\u00fczey devlet erkan\u0131n\u0131n g\u00f6revleri tarif edilmi\u015ftir. Yeni\u00e7eri ordusu 10.000’e \u00e7\u0131kar\u0131larak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir merkezi ordu te\u015fkil edildi\u011finden u\u00e7 beylerinin \u00f6nemi azalm\u0131\u015f, b\u00f6ylece merkezi idare sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anadolu ve Rumeli’nin en kudretli devletinin h\u00fck\u00fcmdar\u0131 olarak “Han” \u00fcnvan\u0131n\u0131 ilk defa o kullam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stanbul’un fethinden sonra Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid zaman\u0131nda elden \u00e7\u0131kan topraklar yeniden kazan\u0131lm\u0131\u015f, hatta Rumeli ve Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda yeni yerler fethedilmi\u015ftir. K\u0131r\u0131m’\u0131n fethi ile Karadeniz bir T\u00fcrk g\u00f6l\u00fc haline getirilmi\u015f, Anadolu birli\u011fi tamamlanm\u0131\u015f ve Rumeli’deki T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131 Belgrad’a kadar uzanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stanbul, Fatih zaman\u0131nda bir ilim ve sanat merkezi haline gelmi\u015f, Fatih medreseleri klasik Osmanl\u0131 medreselerinin temelini olu\u015fturmu\u015ftur. \u015eairler ve ilim adamlar\u0131 i\u00e7in bir cazibe merkezi haline gelen \u0130stanbul’a b\u00fct\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131ndan bilginler gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
FAT\u0130H’\u0130N \u0130NSAN HAKLARI AH\u0130DNAMES\u0130
\nFatih Sultan Mehmed, Bosnay\u0131 fethetti\u011fi zaman Osmanl\u0131 devlet politikas\u0131n\u0131n sonucu olarak b\u00f6lge halk\u0131na dini serbestiyest getirmi\u015ftir. Fatih Sultan Mehmed’in buradaki latin papazlar\u0131na verdi\u011fi 883 (1478) tarihli ferman suretinde; “Ni\u015fan\u0131-\u0131 h\u00fcmayun \u015fu ki Ben ki Sultan Mehmed Han’\u0131m; \u00fcst ve alt tabakada bulunan b\u00fct\u00fcn halk taraf\u0131ndan \u015fu \u015fekilde bilinsin ki, bu ferman\u0131 ta\u015f\u0131yan Bosna rahiplerine l\u00fctufta bulunup \u015fu hususlar\u0131 buyurdum: S\u00f6zkonusu rahiplere ve kiliselerine hi\u00e7kimse taraf\u0131ndan engel olunmay\u0131p rahats\u0131zl\u0131k verilmeyecektir. Bunlardan gerek ihtiyats\u0131zca memleketimde duranlara ve gerekse ka\u00e7anlara emn \u00fc aman olsun ki, memleketimize gelip korkusuzca sakin olsunlar ve kiliselerinde yerle\u015fsinler; ne ben, ne vezirlerim ne de halk\u0131m taraf\u0131ndan hi\u00e7 kimse bunlara herhangi bir \u015fekilde kar\u0131\u015f\u0131p incitmeyecektir. Kendilerine, canlar\u0131na, mallar\u0131na, kiliselerine ve d\u0131\u015fardan memleketimize getirecekleri kimselere yeri ve g\u00f6\u011f\u00fc yaratna Allah hakk\u0131 i\u00e7in, Peygamberimiz Muhammed Mustafa (s.a.v.) hakk\u0131 i\u00e7in, yedi Mushaf hakk\u0131 i\u00e7in, y\u00fcz yirmi d\u00f6rt bin peygamber hakk\u0131 i\u00e7in ve ku\u015fand\u0131\u011f\u0131m k\u0131l\u0131\u00e7 i\u00e7in en a\u011f\u0131r yemin ile yemin ederim ki, yukarda belirtilen hususlara s\u00f6z konusu rahipler benim hizmetime ve benim emrime itaatk\u00e2r olduklar\u0131 s\u00fcrece hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan muhalefet edilmeyecektir.” Bu ferman suretinde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi az\u0131nl\u0131klar tam bir h\u00fcrriyet ortam\u0131 i\u00e7inde hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Fatih Sultan Mehmet (1432 – 1481) Fatih Sultan Mehmed 29 Mart 1432’de Edirne’de do\u011fdu. Babas\u0131 Sultan \u0130kinci Murad, annesi Huma Hatun’dur. Fatih Sultan Mehmed, uzun boylu, dolgun yanakl\u0131, k\u0131vr\u0131k burunlu, adaleli ve kuvvetli bir padi\u015faht\u0131. Devrinin en b\u00fcy\u00fck ulemalar\u0131ndan birisiydi ve yedi yabanc\u0131 dil bilirdi. Alim, \u015fair ve sanatkarlar\u0131 s\u0131k s\u0131k toplar ve onlarla sohbet …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1673,1615,1672,1485,1585,1674],"class_list":["post-471","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-aksemseddin","tag-fatih-sultan-mehmet","tag-ikinci-murad","tag-istanbulun-fethi","tag-orta-cag","tag-otlukbeli-savasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=471"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/471\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}