D\u00fcnyada kaydedilen magnit\u00fcd\u00fc en b\u00fcy\u00fck deprem hangisidir? <\/p>\n
1900’den bu yana kaydedilen magnit\u00fcd\u00fc en b\u00fcy\u00fck deprem, 22 May\u0131s 1960’ta \u015eili’de olmu\u015ftur. 5000 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir.(magnit\u00fcd 9.5 Mw). <\/p>\n
Yery\u00fcz\u00fcnde en az sallanan k\u0131ta hangisidir?
\n Depremi en az olan k\u0131ta Antartika’d\u0131r. <\/p>\n
Magnit\u00fcd ve \u015fiddet aras\u0131ndaki fark nedir?
\n Magnit\u00fcd depremin kayna\u011f\u0131ndan a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan enerjinin bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc; \u015fiddet ise depremin yap\u0131lar ve insanlar \u00fczerindeki etkilerinin bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr. <\/p>\n
Depremin magnit\u00fcd\u00fc nedir?
\n Depremin magnit\u00fcd\u00fc, belli bir zaman diliminde kaydedilen sismogram \u00fczerindeki deprem dalgalar\u0131n\u0131n genli\u011finin logaritmas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. <\/p>\n
Depremin \u015fiddeti nedir?
\n Depremin yery\u00fcz\u00fcndeki etkileri depremin \u015fiddeti olarak tan\u0131mlan\u0131r. \u015eiddetin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, insanlar\u0131n deprem s\u0131ras\u0131nda uykudan uyanmalar\u0131, mobilyalar\u0131n hareket etmesi, bacalar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131, toplam hasar gibi \u00e7e\u015fitli k\u0131staslar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak yap\u0131l\u0131r. \u015eiddeti tan\u0131mlamak i\u00e7in bir\u00e7ok \u00f6l\u00e7ek geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bunlardan en yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan\u0131 De\u011fi\u015ftirilmi\u015f Mercalli \u015eiddet \u00d6l\u00e7e\u011fidir (Modified Mercalli- MM Intensity Scale). Bu \u00f6l\u00e7ek, Romen rakamlar\u0131 ile belirlenen 12 d\u00fczeyden olu\u015fur.Hi\u00e7bir matematiksel temeli olmay\u0131p b\u00fct\u00fcn\u00fc ile g\u00f6zlemsel bilgilere dayan\u0131r. <\/p>\n
Richter \u00f6l\u00e7e\u011fi nerede sat\u0131l\u0131r?
\n Sat\u0131lmaz. Richter \u00f6l\u00e7e\u011fi bir alet de\u011fildir, depremin magnit\u00fcd\u00fcn\u00fc tan\u0131mlayan matematiksel bir form\u00fcld\u00fcr. <\/p>\n
Art\u00e7\u0131 Deprem (Aftershock) nedir?
\n Ana depremi izleyen daha k\u00fc\u00e7\u00fck sars\u0131nt\u0131lar dizisidir. <\/p>\n
Art\u00e7\u0131 Depremler (Aftershocklar) ne kadar s\u00fcre ile devam eder?
\n Belli bir s\u00fcresi yoktur, 1 ay da olabilir 2 y\u0131l da… <\/p>\n
Fay nedir?
\n Yerkabu\u011funu olu\u015fturan kaya\u00e7lar\u0131n bir y\u00fczey boyunca k\u0131r\u0131lmas\u0131 ve olu\u015fan iki par\u00e7an\u0131n birbirine g\u00f6re g\u00f6receli olarak yer de\u011fi\u015ftirmesidir. (Ingilizce’si “fault”) <\/p>\n
Kuzey Anadolu Fay Hatt\u0131 (KAF) nedir?
\n Do\u011fu’da Karl\u0131ova ile Bat\u0131’da Mudurnu vadisi aras\u0131nda do\u011fu-bat\u0131 do\u011frultusunda bir yay gibi uzan\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en aktif ve en \u00f6nemli k\u0131r\u0131k hatlar\u0131 aras\u0131nda yer alan Kuzey Anadolu fay zonunun uzunlu\u011fu yakla\u015f\u0131k 1200 km’dir, geni\u015fli\u011fi ise 100 m ile 10 km aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. <\/p>\n
Deprem olan her yerde fay var m\u0131d\u0131r?
\n E\u011fer yoksa bile yeni bir tane olu\u015fmu\u015ftur. <\/p>\n
P ve S dalgas\u0131 nedir?
\n P dalgas\u0131: Kay\u0131t\u00e7\u0131lara ilk ula\u015fan deprem dalgas\u0131d\u0131r. H\u0131z\u0131 kabu\u011fun yap\u0131s\u0131na g\u00f6re 1.5 ile 8 km\/sn aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Tanecik hareketleri yay\u0131lma do\u011frultusundad\u0131r (boyuna dalga).Y\u0131k\u0131m etkisi d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. <\/p>\n
S dalgas\u0131: Kay\u0131t\u00e7\u0131lara ikincil olarak ulu\u015fan deprem dalgas\u0131d\u0131r. H\u0131z\u0131 P dalgas\u0131 h\u0131z\u0131n\u0131n y\u00fczde 60’ile y\u00fczde 70’i aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Tanecik hareketleri yay\u0131lma do\u011frultusuna dik ya da \u00e7aprazd\u0131r (enine dalga). Y\u0131k\u0131m etkisi y\u00fcksektir. <\/p>\n
S\u0131v\u0131 Etkisi (Liquefaction) nedir?
\n Kum-kil gibi gev\u015fek malzemeden olu\u015fan katmanlar\u0131n deprem s\u0131ras\u0131nda s\u0131v\u0131lar\u0131n \u00e7alkalanmas\u0131na benzer bir \u00f6zellik g\u00f6stermesidir. <\/p>\n
Aletle deprem \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ilk kez ne zaman yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r?
\n \u0130lk sismoskop M.S. 132 y\u0131l\u0131nda \u00c7inli filozof Chang Heng taraf\u0131ndan icat edilmi\u015ftir. Bu ayg\u0131t ayakl\u0131 bir vazo \u00fczerine e\u015fit aral\u0131klarla yerle\u015ftirilmi\u015f 8 tane ejderha ba\u015f\u0131 ile vazonun aya\u011f\u0131 \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f 8 tane kurba\u011fadan olu\u015fur. Kurba\u011falar\u0131n a\u00e7\u0131k olan a\u011f\u0131zlar\u0131 ejderhalara do\u011fru d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. Deprem s\u0131ras\u0131nda ejderlerden baz\u0131lar\u0131 a\u011f\u0131zlar\u0131ndaki bilyeyi kurba\u011falar\u0131n a\u011fz\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Hangi ejderin bilyesi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse sars\u0131nt\u0131n\u0131n do\u011frultusu o y\u00f6ndedir. Aletin kendi bulundu\u011fu yerde hissedilemeyen yakla\u015f\u0131k 750 km. uzakl\u0131klardaki depremleri alg\u0131layabildi\u011fi s\u00f6ylenmektedir. Aletin g\u00f6vdesini olu\u015fturan vazonun i\u00e7erisinde ne t\u00fcr bir d\u00fczenek oldu\u011fu bilinmemektedir. Bu konudaki en yayg\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f, vazo i\u00e7erisinde \u00e7ok duyarl\u0131 bir sarka\u00e7\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Deprem nerelerde olu\u015fur?
\n Deprem herhangi yerde ve herhangi bir zamanda olu\u015fabilir. Genel olarak depremlerin kabu\u011fu olu\u015fturan levhalar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131nda olu\u015ftu\u011fu s\u00f6ylenebilir. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde benzer nitelikte depremlerin tekrarland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmi\u015ftir ve bu kesimler hep levha s\u0131n\u0131rlar\u0131d\u0131r. Depremlerin yo\u011fun olarak g\u00f6zlendi\u011fi b\u00f6lgeler yery\u00fcz\u00fcnde \u00fc\u00e7 ana ku\u015fak olu\u015fturur. <\/p>\n
1. Ku\u015fak (Pasifik Deprem Ku\u015fa\u011f\u0131): \u015eili’den kuzeye do\u011fru G\u00fcney Amerika k\u0131y\u0131lar\u0131, Orta Amerika, Meksika, ABD’nin bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 ve Alaska’n\u0131n g\u00fcneyinden Aleutian Adalar\u0131, Japonya, Filipinler, Yeni Gine, G\u00fcney Pasifik Adalar\u0131 ve Yeni Zelanda’y\u0131 i\u00e7ine alan en b\u00fcy\u00fck deprem ku\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fcy\u00fck depremlerin y\u00fczde81’i bu ku\u015fak \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fir. <\/p>\n
2. Ku\u015fak (Alpine): Endonezya’dan (Java-Sumatra) ba\u015flay\u0131p Himalayalar ve Akdeniz \u00fczerinden Atlantik Okyanusu’na ula\u015fan ku\u015fakt\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fcy\u00fck depremlerin y\u00fczde 17’si bu ku\u015fakta olu\u015fur. <\/p>\n
3. Ku\u015fak (Atlantik): Bu ku\u015fak Atlantik Okyanusu ortas\u0131nda yer alan levha s\u0131n\u0131r\u0131 (Atlantik Okyanus S\u0131rt\u0131) boyunca uzan\u0131r. <\/p>\n
Deprem ba\u015flad\u0131, ne yapmal\u0131y\u0131m? <\/p>\n
1. Sakin olun. <\/p>\n
2. \u0130\u00e7erdeyseniz, masa ve benzeri sa\u011flam bir koruyucunun alt\u0131na girin, ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 saklay\u0131n ve hareket etmeyin. Pencerelerden ve cam e\u015fyalardan uzak durun. Sa\u011flam \u00e7ek-yat, yatak gibi e\u015fyalar\u0131n yan\u0131na yere yatabilirsiniz. Anne karn\u0131ndaki pozisyonda bulunun.
\n 3. D\u0131\u015fardaysan\u0131z, binalardan, a\u011fa\u00e7lardan, telefon ve elektrik direklerinden uzak durun. <\/p>\n
4. Ara\u00e7taysan\u0131z, \u00fcst veya alt ge\u00e7itlerden uzakla\u015f\u0131n, a\u00e7\u0131k bir alanda durun ve arac\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131kmay\u0131n. <\/p>\n
Depremden hemen sonra yap\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli \u015feyler nelerdir? <\/p>\n
1. Kendinizin ve bulundu\u011funuz yerdekilerin yaralan\u0131p yaralanmad\u0131klar\u0131n\u0131 kontrol edin ve gereken ilk yard\u0131m\u0131 yap\u0131n. 2. Ayakkab\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 giyin. <\/p>\n
3. Bulundu\u011funuz yerin emniyetli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin.Gaz, su ve elektrikle \u00e7al\u0131\u015fan her \u015feyi kapat\u0131n; bulundu\u011funuz yap\u0131n\u0131n hasar\u0131n\u0131 (baca y\u0131k\u0131lmalar\u0131, duvar \u00e7atlaklar\u0131 ve temeldeki hasarlar\u0131) kontrol edin ve art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lardan etkilenip etkilenmeyece\u011fi konusunda belirlemelerde bulunun. <\/p>\n
4. \u00c7evreye da\u011f\u0131lan malzemeleri toplay\u0131n. <\/p>\n
5. Radyonuzu a\u00e7\u0131n. Yetkililerin, hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan, uyar\u0131 ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131na aynen uyun. <\/p>\n
6. Acil durumlar d\u0131\u015f\u0131nda telefonunuzu kullanmay\u0131n. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’de kaydedilen en b\u00fcy\u00fck deprem hangisidir?
\n Aletsel d\u00f6nemde \u00fclkemizde kaydedilen en b\u00fcy\u00fck deprem 26 Aral\u0131k 1939’da Erzincan’da olmu\u015ftur. Geceyar\u0131s\u0131 olan depremde yakla\u015f\u0131k 33.000 ki\u015fi \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n
Magnit\u00fcdlerine g\u00f6re 1 y\u0131lda t\u00fcm d\u00fcnyada ka\u00e7 tane deprem olmaktad\u0131r?
\n \u00c7ok \u00e7ok \u015eiddetli (Great) 8 ve \u00fcst\u00fc 1
\n \u00c7ok \u015fiddetli (major) 7-7,9 18
\n \u015eiddetli (Strong) 6-6,9 120
\n Orta \u015fiddette (Moderate) 5-5,9 800
\n Hafif (Light) 4-4,9 6.200 (Tahmini)
\n \u00c7ok hafif (Minor) 3-3,9 49.000 (Tahmini)
\n \u00c7ok \u00e7ok hafif (Very minor) 3 ve alt\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcnyada kaydedilen magnit\u00fcd\u00fc en b\u00fcy\u00fck deprem hangisidir? 1900’den bu yana kaydedilen magnit\u00fcd\u00fc en b\u00fcy\u00fck deprem, 22 May\u0131s 1960’ta \u015eili’de olmu\u015ftur. 5000 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir.(magnit\u00fcd 9.5 Mw). Yery\u00fcz\u00fcnde en az sallanan k\u0131ta hangisidir? Depremi en az olan k\u0131ta Antartika’d\u0131r. Magnit\u00fcd ve \u015fiddet aras\u0131ndaki fark nedir? Magnit\u00fcd depremin kayna\u011f\u0131ndan a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan enerjinin bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc; \u015fiddet ise depremin …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[3471,10171,10177,10173,10175,10176,10172,2992,3612,10174],"class_list":["post-4716","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-artci-deprem","tag-deprem-hakkinda-bilinmesi-gerekenler","tag-deprem-nerelerde-olusur","tag-depremi-en-az-olan-kita","tag-depremin-magnitudu-nedir","tag-depremin-siddeti-nedir","tag-en-buyuk-deprem","tag-fay-nedir","tag-kuzey-anadolu-fay-hatti","tag-magnitud-ve-siddet-arasindaki-fark"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4716","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4716"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4716\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}