T\u00fcrkiye’nin d\u00fcnya \u00fczerindeki yeri neresidir? sorusu, T\u00fcrkiye hakk\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ipu\u00e7lar\u0131 vermektedir. D\u00fcnya haritas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; T\u00fcrkiye, Eski Kara K\u00fctleleri ad\u0131 verilen, Asya-Avrupa ve Afrika k\u0131talar\u0131n\u0131n birbirlerine iyice yakla\u015ft\u0131klar\u0131 b\u00f6lgede yer al\u0131r. Topraklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Anadolu yar\u0131madas\u0131 olarak Asya’da, Trakya yar\u0131madas\u0131 olarak Avrupa’da bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle T\u00fcrkiye, hem Asya ve hem de Avrupa \u00fclkesidir.<\/p>\n
Matematik konum olarak T\u00fcrkiye, ba\u015f meridyene (Greenwich) g\u00f6re 26-45 do\u011fu meridyenleri, ekvatora g\u00f6re ise 36-42 kuzey paralelleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Ku\u015f u\u00e7u\u015fu kuzey-g\u00fcney do\u011frultusunda 6 enlem fark\u0131 vard\u0131r ki, bu da yakla\u015f\u0131k 666 km.lik (6×111=666) bir mesafe eder. Do\u011fudan bat\u0131ya ise, 19 boylam fark\u0131 vard\u0131r ki, bu da yakla\u015f\u0131k 76 dakikal\u0131k (19×4=76) bir zaman fark\u0131na e\u015fittir. Ba\u015f meridyene g\u00f6re Do\u011fu, Ekvatora g\u00f6re ise Kuzey yar\u0131 k\u00fcresinde yer almaktad\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle T\u00fcrkiye, matematik konum itibariyle, hem kuzeyli ve hem de do\u011fulu bir \u00fclkedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin co\u011frafi konumu incelendi\u011finde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ki, \u00fclke olarak b\u00fcy\u00fck avantajlara sahiptir. Bu avantajlar sayesinde, d\u00fcnya \u00fczerinde say\u0131l\u0131 \u00fclkelerden birini te\u015fkil eder. T\u00fcrkiye, matematik konumu itibariyle, orta enlemlerde yerini almakta ve \u0131l\u0131man bir iklim g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcrkiye; insan ya\u015fam\u0131 i\u00e7in en ideal ku\u015fakta yer almaktad\u0131r. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131, T\u00fcrkiye topraklar\u0131, tarihin en eski d\u00f6nemlerinden beri, hep b\u00fcy\u00fck devletlere be\u015fiklik yapm\u0131\u015f ve \u00e7ok say\u0131da medeniyetlerin kurulmas\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya \u00fczerinde medeniyetler be\u015fi\u011fi olarak da bilinen T\u00fcrkiye, bu \u00f6zelli\u011fini matematik konumundan dolay\u0131, gelecekte de koruyacakt\u0131r.<\/p>\n
Matematik konum, \u00fclkenin daha ziyade do\u011fal \u00f6zellikleri \u00fczerinde \u00f6nemli etkisi olurken, \u00f6zel konum siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu do\u011frudan etkilemektedir. Bununla beraber, matematik konum ile \u00f6zel konum, birlikte etkili olabilir. \u00dclkelerin d\u00fcnya platformu \u00fczerindeki konumlar\u0131 ile geli\u015fmi\u015flik ve etkinlikleri bak\u0131m\u0131ndan s\u0131k\u0131 bir ba\u011flant\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, Asya k\u0131tas\u0131n\u0131n g\u00fcneybat\u0131 ucunda, Anadolu yar\u0131madas\u0131 \u00fczerinde yer al\u0131r. Topraklar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Avrupa’n\u0131n g\u00fcneydo\u011fusunda yer alan Balkan yar\u0131madas\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan Trakya’da bulunur. Bu y\u00f6n\u00fcyle, T\u00fcrkiye hem Asya ve hem de Avrupa \u00fclkesidir. <\/p>\n
\u00d6te yandan T\u00fcrkiye, ayn\u0131 zamanda bir Ortado\u011fu \u00fclkesidir. Ortado\u011fu \u00fclkelerinin bir k\u0131sm\u0131 Afrika \u00fclkesi oldu\u011fundan, T\u00fcrkiye; Afrika k\u0131tas\u0131 ile temas halindedir. \u00dczerinde ya\u015fayan insanlar\u0131n \u0131rk ve dil bak\u0131m\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye bir T\u00fcrk \u00fclkesidir ve bu a\u00e7\u0131dan ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131’n\u0131n co\u011frafi bir par\u00e7as\u0131n\u0131 te\u015fkil eder.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, da\u011flara g\u00f6re da\u011fl\u0131k bir \u00fclkedir. Ovalar, daha ziyade k\u0131y\u0131larda ve akarsu vadilerinde yer al\u0131r. Akarsular bak\u0131m\u0131ndan, b\u00f6lgenin en zengin \u00fclkesidir. \u00dc\u00e7 taraf\u0131 denizlerle kapl\u0131 yar\u0131madalar (Anadolu ve Trakya) \u00fclkesi olan T\u00fcrkiye, \u0130stanbul ve \u00c7anakkale bo\u011fazlar\u0131 ile b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahiptir. \u00dc\u00e7 taraf\u0131n\u0131 \u00e7eviren denizler, Cebel-i Tar\u0131k Bo\u011faz\u0131 ile Atlas Okyanusu’na, S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 vas\u0131tas\u0131yla K\u0131z\u0131ldeniz ve Hint Okyanusu’na ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc zenginlik kaynaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, b\u00f6lge ve hatta d\u00fcnya \u00fclkeleri aras\u0131nda zengin \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131r. Tar\u0131msal kaynaklar\u0131, kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak d\u00fczeydedir. Sanayile\u015fme olarak, sanayile\u015fmi\u015f Avrupa \u00fclkeleri ile sanayile\u015fmemi\u015f Asya \u00fclkeleri aras\u0131nda ge\u00e7i\u015fi temsil etmektedir. Ula\u015f\u0131m fakt\u00f6rleri bak\u0131m\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye; b\u00fct\u00fcn ula\u015f\u0131m sekt\u00f6rlerinin geli\u015fmekte oldu\u011fu, Asya-Avrupa-Afrika k\u0131talar\u0131 aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olu\u015fturan bir \u00fclkedir. Turizm bak\u0131m\u0131ndan ise, di\u011fer Akdeniz \u00fclkeleri ile birlikte \u00f6nemli turizm potansiyeline sahiptir. <\/p>\n
D\u00fcnya \u00fczerinde genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye; Asya-Avrupa-Afrika \u00fclkelerinin kesi\u015fme noktas\u0131nda yer almaktad\u0131r. Bu itibarla, T\u00fcrkiye; k\u0131talar aras\u0131 bir kav\u015fak, k\u00f6pr\u00fc ya da ge\u00e7i\u015f \u00fclkesidir. Afrika’n\u0131n etkileri G\u00fcney ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerine, Asya’n\u0131n etkileri Do\u011fu ve \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgelerine, Avrupa’n\u0131n etkileri Marmara ve Bat\u0131 Anadolu b\u00f6lgelerine kadar sokulur ve \u00fclkenin ortas\u0131nda adeta bu \u00fc\u00e7 k\u0131ta birbirine kavu\u015furlar. <\/p>\n
\u00d6zel Konum itibariyle, T\u00fcrkiye; eski kara k\u00fctlelerinin (Asya-Avrupa-Afrika) birbirlerine iyice yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir konumda yer almaktad\u0131r. Bu \u00f6zel konumu sayesinde, \u00fc\u00e7 k\u0131tay\u0131 birbirine ba\u011flayan bir k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revini \u00fcstlenir. \u00d6te yandan T\u00fcrkiye’nin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan Anadolu yar\u0131madas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 taraf\u0131 denizlerle \u00e7evrilidir. S\u00f6z konusu bu denizler, Cebel-i Tar\u0131k Bo\u011faz\u0131 ile Atlas Okyanusu’na, S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 ile Hint Okyanusu’na ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Dolays\u0131yla deniz ula\u015f\u0131m\u0131nda stratejik bir \u00f6neme sahiptir. B\u00f6ylece bu yar\u0131madan\u0131n \u00fczerinde kurulan devletler, amfibi devlet \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131rlar.<\/p>\n
Eski kara k\u00fctlelerinin birbirlerine iyice sokulduklar\u0131 konumda; \u0130stanbul ve \u00c7anakkale bo\u011fazlar\u0131 yer almaktad\u0131r. Bu bo\u011fazlar; Karadeniz’e kom\u015fu \u00fclkelerin, a\u00e7\u0131k denizlere a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tek su yolunu olu\u015fturur. Dolays\u0131yla bo\u011fazlar, birer can damar\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin Jeopolitik Konumu ve Avantajlar\u0131<\/p>\n
Jeopolitik konum; bir b\u00f6lgenin veya bir \u00fclkenin yer siyasetine g\u00f6re, yani siyasi co\u011frafya haritas\u0131na g\u00f6re, yerinin belirlenmesidir. Jeopolitik konum belirlemede, jeopolitik kriterler al\u0131n\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir \u00fclkenin b\u00fcy\u00fck bir siyasi birli\u011fe yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 veya uzakl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7inde olmas\u0131 veya olmamas\u0131n\u0131 belirlemek jeopolitik konum olarak nitelendirilir. <\/p>\n
Jeopolitik konum, siyasi temeller \u00fczerine oturdu\u011fundan, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fken olan siyasetin \u00f6zelli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fkendir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin jeopolitik konumu belirlenirken, d\u00fcnyadaki g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak gerekir. Bug\u00fcn i\u00e7in d\u00fcnya co\u011frafyas\u0131nda bulunan g\u00fc\u00e7 merkezleri, ABD, BDT, AB, \u00c7in ve Japonya’d\u0131r. T\u00fcrkiye t\u00fcm bu g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n tam merkezinde bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle T\u00fcrkiye’nin jeopolitik konumu olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye, d\u00fcnya co\u011frafyas\u0131nda b\u00fcy\u00fck askeri bir g\u00fc\u00e7 ve birlik olu\u015fturan NATO’nun i\u00e7indedir ve g\u00fcney kanad\u0131n\u0131 olu\u015fturan bir devlettir. Di\u011fer taraftan T\u00fcrkiye; \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 ile H\u0131ristiyan Bat\u0131 D\u00fcnyas\u0131’n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fma b\u00f6lgesinde bulunan M\u00fcsl\u00fcman bir devlettir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, jeopolitik ve jeok\u00fclt\u00fcr levhalar \u00fczerinde s\u0131n\u0131r \u00fclkesidir. Yani bat\u0131dan Avrupa k\u00fclt\u00fcr\u00fc, kuzeyden Rus k\u00fclt\u00fcr\u00fc, do\u011fudan Asya k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve g\u00fcneyden Afrika ve Arap k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Dolays\u0131yla T\u00fcrkiye, ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcrlerinin kesi\u015fme noktas\u0131nda bulunur. <\/p>\n
T\u00fcrkiye, kuzeybat\u0131dan Balkan \u00fclkeleri, kuzeydo\u011fudan Kafkas \u00fclkeleri, do\u011fu ve g\u00fcneyden Ortado\u011fu \u00fclkeleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi gibi, t\u00fcm bu \u00fclkeler, d\u00fcnyan\u0131n en istikrars\u0131z b\u00f6lgeleridir. Sava\u015f co\u011frafyas\u0131 haritas\u0131nda, bu b\u00f6lgeler s\u0131cak b\u00f6lgeler diye adland\u0131r\u0131l\u0131r. Dolays\u0131yla, T\u00fcrkiye her y\u00f6nden sava\u015f \u00e7emberi i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. Ancak T\u00fcrkiye, cumhuriyet kuruldu\u011fundan bug\u00fcne, b\u00f6lgede hep istikrar adas\u0131 olarak kalmay\u0131 ba\u015farabilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye, b\u00f6lgede istikrar\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f tek \u00fclke olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00e7ok yak\u0131n kom\u015fusu oldu\u011fu bu sava\u015f b\u00f6lgelerine kar\u015f\u0131 da ilgisiz kalamayaca\u011f\u0131 pek do\u011fal say\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye’nin bu b\u00f6lgelerle tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Nitekim bu b\u00f6lgeler, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte Osmanl\u0131 Devleti’nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yer alm\u0131\u015f ve dolays\u0131yla halen bu b\u00f6lgelerde \u00f6nemli miktarlarda T\u00fcrk n\u00fcfusu ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin Alan\u0131, Boyutlar\u0131 ve S\u0131n\u0131rlar\u0131<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin en son hesaplamalar ile, izd\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131 (harita \u00fczerinde yap\u0131lan hesaplama) 779.452 km\u00b2, ger\u00e7ek alan\u0131 ise 814.578 km\u00b2.dir. Harita \u00fczerinde yap\u0131lan hesaplama sonucu elde edilen izd\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131 ile ger\u00e7ek alan aras\u0131nda 35.126 km\u00b2.lik bir fark bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye toplam y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn (814578 km\u00b2), % 97’si (790200 km\u00b2.) Anadolu yar\u0131madas\u0131nda ve %3’\u00fc (24378 km\u00b2.) ise Trakya yar\u0131madas\u0131nda yer almaktad\u0131r. T\u00fcrkiye y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc bak\u0131m\u0131ndan kom\u015fu \u00fclkelerinden \u0130ran (1.648.196 km\u00b2.) hari\u00e7 di\u011ferlerinin hepsinden b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Acaristan-G\u00fcrcistan 69.700 km\u00b2. (2.911 km\u00b2.), Ermenistan 29.800 km\u00b2., Nah\u00e7\u0131van-Azerbaycan 86.600 km\u00b2. (Nah\u00e7\u0131van 5.530 km\u00b2.), Irak 438.446 km\u00b2., Suriye 185.180 km\u00b2., Yunanistan 131.944 km\u00b2., Bulgaristan 110.912 km\u00b2. y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne sahiptir. Buna g\u00f6re, bir k\u0131yaslama yap\u0131lacak olunursa ilgin\u00e7 noktalar ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130ran hari\u00e7 di\u011fer kom\u015fular\u0131n toplam y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcmleri 1.052.582 km\u00b2.yi ancak bulur ki bu de\u011fer T\u00fcrkiye y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcnden ancak 238.004 km\u00b2. daha fazlad\u0131r. \u0130ran toplam y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn belirli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6ller te\u015fkil etti\u011finden, insan ya\u015fam\u0131na elveri\u015fli topraklar esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu de\u011ferler hayli d\u00fc\u015fer. <\/p>\n
T\u00fcm bu say\u0131sal de\u011ferler g\u00f6stermektedir ki y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye, kom\u015fular\u0131 aras\u0131nda en b\u00fcy\u00fck \u00fclke konumundad\u0131r. T\u00fcrkiye, \u00e7o\u011fu Avrupa \u00fclkesinden b\u00fcy\u00fck alanl\u0131 bir \u00fclkedir. S\u00f6zgelimi \u0130ngiltere, Almanya, Yunanistan, \u0130svi\u00e7re ve Hollanda gibi be\u015f Avrupa \u00fclkesinin toplam y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcmleri, ancak T\u00fcrkiye y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc kadard\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin kuzeyinde; Karadeniz, kuzeydo\u011fusunda; G\u00fcrcistan, Ermenistan, Azerbaycan-Nah\u00e7\u0131van, do\u011fusunda; \u0130ran, g\u00fcneyinde; Irak, Suriye ve Akdeniz, bat\u0131s\u0131nda; Adalar Denizi (Ege Denizi), kuzeybat\u0131s\u0131nda ise; Yunanistan ve Bulgaristan bulunmaktad\u0131r. <\/p>\n
Topraklar\u0131n\u0131n kuzeybat\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131n ortas\u0131nda Marmara denizi vard\u0131r. Marmara Denizi, \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131 ile Adalar denizine, \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 ile de, Karadeniz’e ba\u011fl\u0131d\u0131r. Adalar denizi g\u00fcneyde, Akdeniz ile birle\u015fir. Akdeniz ise, bat\u0131da Cebel-i Tar\u0131k Bo\u011faz\u0131 ile Atlas Okyanusu’na ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu sebeple, T\u00fcrkiye’nin \u00fc\u00e7 taraf\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen denizler, d\u00fcnya okyanuslar\u0131na a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye ve Karadeniz’e kom\u015fu olan \u00fclkeler i\u00e7in bo\u011fazlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nemi vard\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan iki k\u00f6pr\u00fc (Bo\u011fazi\u00e7i ve Fatih) ile karadan Avrupa ile Asya birbirine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan g\u00fcneyde, T\u00fcrkiye; Kuzey Afrika \u00fclkelerine \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r. K\u0131sacas\u0131 T\u00fcrkiye, Avrupa-Asya ve Afrika k\u0131talar\u0131n\u0131n birle\u015fti\u011fi konumda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Do\u011fal Co\u011frafyan\u0131n Sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 Avantajlar<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin ortalama y\u00fckseltisi 1132 m.yi bulur. Bu y\u00fckseltisi ile k\u0131talar\u0131n en y\u00fccesi olan Asya (1010 m.)’dan bile y\u00fcksektir. Trakya yar\u0131madas\u0131n\u0131n y\u00fckselti bak\u0131m\u0131ndan fazla y\u00fcksek olmay\u0131\u015f\u0131 (180 m.) dikkate al\u0131n\u0131rsa, Anadolu yar\u0131madas\u0131n\u0131n y\u00fckseltisi ise bu de\u011ferden biraz daha fazla oldu\u011fu muhakkakt\u0131r (1162 m.). Bu y\u00fckseltisini i\u00e7inde bulundurdu\u011fu \u00e7ok say\u0131da y\u00fcksek s\u0131rada\u011flardan al\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin k\u0131y\u0131 da\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu yeri ormanlarla kapl\u0131d\u0131r. Ormanlar\u0131n, T\u00fcrkiye ekonomisine katk\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00d6te yandan \u00f6zellikle k\u0131y\u0131 da\u011flar\u0131, Anadolu’yu bir do\u011fal y\u00fcksek surlar gibi ku\u015fatmakta ve adeta d\u00fc\u015fmanlardan korumaktad\u0131r. Osmanl\u0131 Devleti’nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda, B\u00fcy\u00fck G\u00fc\u00e7lerin \u0130\u00e7 Anadolu’yu i\u015fgal edememelerinde k\u0131y\u0131 da\u011flar\u0131n\u0131n koruyucu \u00f6zelli\u011fi rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Bat\u0131 Anadolu’da da\u011flar\u0131n denizlere dik uzanmas\u0131 ve vadilerin ayn\u0131 do\u011frultuda uzanmas\u0131, Yunan i\u015fgalini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015fsa da, vadilere paralel uzanan y\u00fcksek s\u0131ra da\u011flar Kuvay-\u0131 Milliye’nin s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Do\u011fu Anadolu’nun platolar\u0131 ve da\u011flar\u0131, Anadolu kalesinin en y\u00fcksek surlar\u0131n\u0131 te\u015fkil etmektedirler. Ve bu da\u011flar, bar\u0131\u015f zaman\u0131nda hayvanc\u0131l\u0131k besleme alan\u0131n\u0131, sava\u015f zaman\u0131nda ise a\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 surlar\u0131n g\u00f6revini \u00fcstlenmektedir. Kargapazar\u0131, Dumlu ve Paland\u00f6ken da\u011flar\u0131, tarih boyunca Erzurum’un savunmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol oynam\u0131\u015flard\u0131r. Orta Anadolu b\u00f6lgesinde ise y\u00fckseltisi 1000 m.yi a\u015fan y\u00fcksek ovalar ve platolar bulunmaktad\u0131r. Konya Ovas\u0131, \u00e2deta \u00e7evresi y\u00fcksek surlarla \u00e7evrili bir kale i\u00e7ini and\u0131rmaktad\u0131r ve bu\u011fday tar\u0131m\u0131 ile \u00e2deta kalenin ambar\u0131n\u0131 te\u015fkil etmektedir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin denize bakan k\u0131y\u0131 yama\u00e7lar\u0131, \u00f6zellikle kuzey ve g\u00fcney b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, denize dik olarak inmektedir ve a\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 yal\u00e7\u0131n kale duvarlar\u0131n\u0131 and\u0131rmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca kalenin d\u0131\u015f duvarlar\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderecek durumda olan k\u0131y\u0131 ovalar\u0131 da (kuzeyde Bafra, \u00c7ar\u015famba, g\u00fcneyde \u00c7ukurova) bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin yery\u00fcz\u00fc \u015fekilleri bak\u0131m\u0131ndan co\u011frafi b\u00f6lgeler aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Marmara ve Bat\u0131 (Ege) Anadolu b\u00f6lgeleri y\u00fckselti bak\u0131m\u0131ndan daha az de\u011ferler g\u00f6stermekte ve \u00e7ok verimli ovalara sahip bulunmaktad\u0131r. \u00d6te yandan y\u00fckseltisi pek fazla olmayan da\u011flar\u0131n denizlere dik ve bu da\u011flara paralel uzanan akarsu vadilerinin yer almas\u0131 nedeniyle, denizin etkisi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her yerinde etkisini g\u00f6stermesine sebep olmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla insan ya\u015fam\u0131 i\u00e7in en elveri\u015fli ortam\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. S\u00f6zgelimi burada B\u00fcy\u00fck Menderes B\u00f6lgesi en iyi \u00f6rne\u011fi te\u015fkil eder. Nitekim Evliya \u00c7elebi Ayd\u0131n y\u00f6resini gezerken, “Da\u011flar\u0131ndan ya\u011f (Zeytin), ovalar\u0131ndan bal (\u0130ncir) ak\u0131yor.” ibaresini kullanmas\u0131 b\u00f6lgenin genel karakterini yans\u0131t\u0131r. <\/p>\n
\u0130\u00e7 Anadolu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinin y\u00fckseltisi nispeten fazla olmas\u0131na ra\u011fmen, fazla da\u011fl\u0131k olmay\u0131p, plato \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131rlar. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131, \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgesinde Konya ovas\u0131, G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesinde Harran ovas\u0131 gibi T\u00fcrkiye’nin can damar\u0131 olan verimli ovalara sahiptir. Nitekim Konya Ovas\u0131, “T\u00fcrkiye’nin Tah\u0131l Ambar\u0131” unvan\u0131n\u0131 almas\u0131 bo\u015funa de\u011fildir. \u00d6te yandan G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi (GAP) tamamland\u0131\u011f\u0131nda, medeniyetlerin be\u015fi\u011fi olan Harran ovas\u0131n\u0131n yeniden canlanmas\u0131 g\u00fcndemdedir. <\/p>\n
Akdeniz, Karadeniz B\u00f6lgeleri yery\u00fcz\u00fc \u015fekilleri bak\u0131m\u0131ndan birbirine benzer \u00f6zellikler g\u00f6sterir. Her iki b\u00f6lgede denize paralel y\u00fcksek s\u0131rada\u011flar uzan\u0131r. Da\u011flar \u00e7ok y\u00fcksek ve sarp oldu\u011fundan yerle\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan pek elveri\u015fli de\u011fildir. Bu nedenle her iki b\u00f6lgede da\u011fl\u0131k alanlardan k\u0131y\u0131 kesimlerine ve di\u011fer b\u00f6lgelere do\u011fru h\u0131zl\u0131 bir g\u00f6\u00e7 hareketi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n
Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi ise hem y\u00fckseltisi \u00e7ok fazlad\u0131r ve hem de y\u00fcksek da\u011flar bulunmaktad\u0131r. Bu b\u00f6lgenin genel karakterini y\u00fcksek da\u011flar ve platolar olu\u015fturur. Bu nedenle bu b\u00f6lgemizde t\u00fcm yerle\u015fmeler da\u011flar aras\u0131nda kalan havzalara s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131r. \u00d6te yandan havzalarda bile ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131n pek elveri\u015fli olmay\u0131\u015f\u0131 nedeniyle b\u00f6lgeden s\u00fcrekli g\u00f6\u00e7 hareketi ya\u015fanmaktad\u0131r.
\n T\u00fcrkiye, olduk\u00e7a y\u00fcksek, da\u011fl\u0131k bir kara par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu \u00f6zelli\u011fi ile k\u0131talar\u0131n y\u00fccesi Asya’ya benzese de ondan ortalama 100 m.den daha y\u00fcksektir. Bilindi\u011fi gibi, da\u011f devletleri savunma a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck avantajlara sahiptir. Daha yak\u0131n tarihte Afganistan, Rus i\u015fg\u00e2li s\u0131ras\u0131nda, s\u00f6z konusu bu avantaj\u0131n\u0131n yararlar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
\u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131, co\u011frafi bir yakla\u015f\u0131mla ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, co\u011frafyan\u0131n \u00f6nemi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ger\u00e7ekten bug\u00fcn bile Gelibolu Yar\u0131madas\u0131’n\u0131 ve \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131’n\u0131 gezip g\u00f6ren bir insan, b\u00f6lge topografyas\u0131n\u0131n cazibesine kap\u0131l\u0131r. Sava\u015flar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi yar\u0131madadaki \u00f6nemli tepelerin hepsi, tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n hemen tamam\u0131, T\u00fcrk askerlerinin kontrol\u00fc alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan bo\u011faz\u0131n topografik \u00f6zelli\u011fi, d\u00fc\u015fman gemilerinin ilerlemesine engel olmu\u015ftur. B\u00f6lgeye hakim tepeler ve tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n mevcudiyeti, T\u00fcrk Ordusunu, d\u00fc\u015fman kuvvetlere kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bu co\u011frafi avantajlara ek olarak, iklim \u015fartlar\u0131 da T\u00fcrk taraf\u0131na avantaj sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Gelibolu Yar\u0131madas\u0131’na yap\u0131lan \u00e7\u0131kartma gecesi aniden \u00e7\u0131kan f\u0131rt\u0131na, \u0130ngiliz kuvvetlerinin farkl\u0131 b\u00f6lgeden karaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f ve bu geli\u015fme sava\u015f\u0131n seyrini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte \u00f6zellikle Orta Anadolu B\u00f6lgesi hi\u00e7bir zaman d\u00fc\u015fman i\u015fg\u00e2line u\u011framam\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 Devleti’nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile birlikte T\u00fcrk Milleti ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketlerini Orta Anadolu b\u00f6lgesinde ba\u015flatm\u0131\u015f ve bu b\u00f6lgeyi bir kale gibi kullanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stikl\u00e2l Sava\u015f\u0131 iyi tahlil edildi\u011finde, Anadolu’nun yery\u00fcz\u00fc \u015fekillerinin ne kadar b\u00fcy\u00fck avantaj sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
\u0130klim \u00f6zellikleri, insan ve di\u011fer t\u00fcm canl\u0131lar \u00fczerinde etkisi olan en b\u00fcy\u00fck do\u011fal co\u011frafi \u00f6zelliktir. G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgemizde yaz mevsiminde g\u00f6r\u00fclen a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131klar, Do\u011fu Anadolu b\u00f6lgemizde k\u0131\u015f mevsiminde g\u00f6r\u00fclen a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuklar, b\u00f6lge insanlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrecini ve h\u0131z\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkilemekte ve dolay\u0131s\u0131yla ekonomik seviyeyi d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgeler aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f iklimi denilen iki b\u00f6lge iklimi aras\u0131nda karma \u00f6zellik g\u00f6steren farkl\u0131 iklim tipleri de g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu \u00f6zellikleri ile T\u00fcrkiye dar alanda \u00e7ok say\u0131da iklim \u00f6zelliklerinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yegane toprak par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130klim \u00f6zelliklerinde g\u00f6r\u00fclen bu \u00e7e\u015fitlilik, insan ve insan faaliyetlerini olumlu y\u00f6nde etkilemektedir. K\u0131sacas\u0131 T\u00fcrkiye, iklim bak\u0131m\u0131ndan, insan hayat\u0131na en uygun konumda yer al\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye; akarsular\u0131 \u00e7ok fazla oldu\u011fundan, su rezervleri bak\u0131m\u0131ndan Ortado\u011fu \u00fclkeleri aras\u0131nda ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir yeri vard\u0131r. Akarsular ve g\u00f6ller bak\u0131m\u0131ndan \u00fclke, b\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131nda en zenginidir. T\u00fcrkiye’deki akarsular \u00fczerinde bir\u00e7ok baraj yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anadolu, \u00fc\u00e7 taraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili bir yar\u0131madad\u0131r. Kuzeyinde Karadeniz, kuzeybat\u0131s\u0131nda Marmara Denizi, bat\u0131s\u0131nda Adalar (Yunanca Aegean, Ege) Denizi, g\u00fcneyinde Akdeniz bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Sular bak\u0131m\u0131ndan zengin olan Anadolu yar\u0131madas\u0131, insanl\u0131k yerle\u015fim tarihi boyunca, yo\u011fun yerle\u015fmeye sahne olmu\u015f ve \u00fczerinde \u00e7ok fazla medeniyetin kurulmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Roma, Bizans, Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 bunlar\u0131n en \u00f6nemlileridir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de daha ziyade kahverengi orman topraklar\u0131 ile al\u00fcvyal topraklar daha yayg\u0131n oldu\u011fundan, T\u00fcrkiye’nin jeopolitik \u00f6nemini bir kat daha art\u0131r\u0131rlar. T\u00fcrkiye’nin Orta Anadolu b\u00f6lgesi hari\u00e7 di\u011fer t\u00fcm b\u00f6lgelerinde (do\u011fu, bat\u0131, kuzey, g\u00fcney) bulunan y\u00fcksek s\u0131rada\u011flar, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ta\u015flara sahiptir. \u00d6zellikle bu ta\u015f cinslerinden \u00fcst\u00fcn vas\u0131fl\u0131 yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 (nitekim bug\u00fcn bile Anadolu’da \u00e7ok say\u0131da i\u015fletilen ta\u015foca\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r), sa\u011flam in\u015faatlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131na imkan tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Tarihi devirler boyunca in\u015fa edilen sa\u011flam ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kalelerin bulunu\u015fu ve bu kalelerin \u00fclke savunmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynay\u0131\u015flar\u0131 bilinen bir ger\u00e7ektir. Bug\u00fcn bile, her y\u00f6n\u00fcyle dayan\u0131kl\u0131 (deprem dahil) tarihi yap\u0131lar (kaleler, hanlar, hamamlar, medreseler, kervansaraylar, k\u00f6pr\u00fcler ve ta\u015f d\u00f6\u015feme yollar) bak\u0131m\u0131ndan, T\u00fcrkiye; d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nde gelen b\u00f6lgesini olu\u015fturur. Bir bak\u0131ma ta\u015f, bir medeniyettir. T\u00fcrkiye \u00fczerinde bulunan ta\u015ftan yap\u0131lm\u0131\u015f eski eserlerin her biri, ayr\u0131 bir medeniyetin varl\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik yaparlar. <\/p>\n
Bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye, d\u00fcnyan\u0131n ender b\u00f6lgelerinden biridir ve insanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcn bitki t\u00fcrleri bulunmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle de, T\u00fcrkiye bir kale \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131makta ve d\u00fcnya hakimiyeti i\u00e7in en ideal toprak par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, do\u011fal afetler bak\u0131m\u0131ndan, olduk\u00e7a fazla zarara u\u011frayan bir \u00fclkedir. Depremler, sel felaketleri, heyelanlar, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131k ve so\u011fuklar, \u00fclaaai tarihi d\u00f6nemlerden bug\u00fcne etkilemektedir. \u00d6zellikle do\u011fal afetlerin, T\u00fcrkiye topraklar\u0131 \u00fczerinde devletlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131na veya kurulmas\u0131na etkileri oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Osmanl\u0131 T\u00fcrkleri’nin Avrupa k\u0131tas\u0131na, yani Trakya yar\u0131madas\u0131na ge\u00e7i\u015f tarihi 1352 olarak kabul edilir. \u00c7o\u011fu Bat\u0131l\u0131 kaynaklarda bu ge\u00e7i\u015fte, co\u011frafyan\u0131n \u00f6nemi a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgulan\u0131r. 1 Mart 1352’de Gelibolu Yar\u0131madas\u0131’nda meydana gelen \u015fiddetli deprem sonucunda, b\u00f6lge yerle\u015fmeleri a\u011f\u0131r hasar g\u00f6r\u00fcr. Stratejik a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan Gelibolu (Kallipolis) Kalesi ve kalenin surlar\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131r. Orhan Gazi’nin O\u011flu S\u00fcleyman Pa\u015fa komutas\u0131ndaki T\u00fcrk birlikleri \u00c7anakkale bo\u011faz\u0131n\u0131 ge\u00e7erek, Gelibolu k\u0131y\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131karma yaparlar. T\u00fcrkler’in yar\u0131madaya \u00e7\u0131karma yapmas\u0131yla birlikte, zaten deprem sonucunda moralleri iyice bozulan Rumlar b\u00f6lgedeki k\u00f6y ve kasabalar\u0131 terk ederler. Terk edilen k\u00f6y ve kasabalara, T\u00fcrkler yerle\u015ferek imar ederler. <\/p>\n
Be\u015feri Co\u011frafyan\u0131n Sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 Avantajlar<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin toplam n\u00fcfusu, Cumhuriyetin kuruldu\u011fu ilk y\u0131llarda 13 milyon (1927’de 13,6 milyon) kadard\u0131. Bu n\u00fcfus 1990 y\u0131l\u0131nda 56,5 milyona, 1997’de 62,8 milyona ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin son 75 y\u0131ll\u0131k d\u00f6neminde y\u0131ll\u0131k n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 % 2 dolay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bir ba\u015fka ifadeyle, her y\u0131l T\u00fcrkiye n\u00fcfusuna 1,2 milyon n\u00fcfus eklenmi\u015ftir. Ancak burada \u015funu hat\u0131rlatmak gerekir ki, T\u00fcrkiye’de y\u0131ll\u0131k n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 fazla olmas\u0131na ra\u011fmen, k\u0131tl\u0131k ve a\u00e7l\u0131k ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r ve bundan sonra da ya\u015fanmas\u0131 beklenmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc besin kaynaklar\u0131, \u015fu andaki n\u00fcfusun d\u00f6rt-be\u015f kat\u0131n\u0131 besleyebilecek kadar \u00e7oktur. Kalk\u0131nman\u0131n yava\u015f olu\u015fu, \u00fclke n\u00fcfusunun h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015f\u0131ndan de\u011fil, artan n\u00fcfusun iyi planlanmamas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bunun b\u00f6yle sonu\u00e7lanmas\u0131nda y\u00f6neticilerin yanl\u0131\u015f planlamalar uygulamalar\u0131n\u0131n pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Nitekim \u00fclke kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131nan bor\u00e7 paralar, hep \u00e7ar\u00e7ur edilmi\u015f ve \u00fclke bir bor\u00e7 bata\u011f\u0131na itilmi\u015ftir. <\/p>\n
N\u00fcfus gerek bar\u0131\u015f ve gerekse sava\u015f zaman\u0131nda, en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7t\u00fcr. 300 milyonluk bir \u00fclke, 100 milyonluk bir \u00fclkeden, 100 milyonluk bir \u00fclke 10 milyonluk bir \u00fclkeden elbette daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Hele kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k d\u00fczeyi e\u015fit ise, bir insan bile g\u00fc\u00e7l\u00fc olmakta fark art\u0131r\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye, gerek fizik\u00ee ve gerekse be\u015fer\u00ee ve ekonomik \u015fartlar bak\u0131m\u0131ndan 300 milyon n\u00fcfusu bar\u0131nd\u0131rabilecek g\u00fc\u00e7tedir ve yakla\u015f\u0131k en az\u0131ndan 3-5 y\u0131l d\u0131\u015fa hi\u00e7 ba\u011flant\u0131s\u0131 olmadan kendi kendine yeterli olabilir. Bu \u00f6zelli\u011fini, gerek Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve gerekse \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 esnas\u0131nda g\u00f6stermi\u015ftir. Bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc, kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan da desteklenirse, d\u00fcnya hakimiyeti i\u00e7in gerekli n\u00fcfus sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Teknolojik olarak geli\u015fmi\u015f ve nitelikli insan say\u0131s\u0131 d\u00fcnya standartlar\u0131n\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131\u015f, bilim d\u00fcnyas\u0131nda b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar yapm\u0131\u015f 300 milyon n\u00fcfuslu bir T\u00fcrkiye, yak\u0131n gelecekte bug\u00fcn\u00fcn s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerinin yerini alabilecek ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 katk\u0131da bulunabilecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc desteklemektedir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim durumu y\u0131l ge\u00e7tik\u00e7e iyile\u015fmektedir. \u00dclke toplam n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k \u00bc’\u00fc e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim g\u00f6ren insanlar olu\u015fturmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu durum, \u00fclkenin \u00e7ok gen\u00e7 bir n\u00fcfus yap\u0131s\u0131 oldu\u011funu ve e\u011fitime \u00f6nem verildi\u011fini g\u00f6sterir. <\/p>\n
Anadolu yar\u0131madas\u0131, co\u011fraf\u00ee \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 tarihin her d\u00f6neminde mutlaka bir medeniyete be\u015fiklik yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle Anadolu yar\u0131madas\u0131n\u0131n bir di\u011fer ad\u0131; “Medeniyetlerin Be\u015fi\u011fi Olan Topraklar” olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve bu medeniyetlerin hepsine “Anadolu Medeniyetleri” denir. <\/p>\n
D\u00fcnya insanl\u0131k tarihi incelendi\u011finde, aral\u0131ks\u0131z olarak medeniyetlere be\u015fiklik yapm\u0131\u015f olan bir toprak par\u00e7as\u0131, Anadolu’dan ba\u015fka bir co\u011frafyada g\u00f6r\u00fclmez. Bu nedenle Anadolu, d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve en b\u00fcy\u00fck tek kalesidir. Bu kale \u00f6zelli\u011fini ge\u00e7mi\u015fte korudu\u011fu gibi, gelecekte de koruyacakt\u0131r. Ger\u00e7i bug\u00fcn bu kalede d\u00fcnya hakimiyetinden s\u00f6z ettiren bir devlet yoktur, ama gelecekte d\u00fcnya hakimiyetini kurabilecek olan T\u00fcrk Milleti ya\u015famaktad\u0131r. <\/p>\n
B\u00fct\u00fcn dinlerin kesi\u015fme noktas\u0131nda yer alan T\u00fcrkiye, elbette dinler a\u00e7\u0131s\u0131ndan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kesi\u015fme-\u00e7arp\u0131\u015fma veya dinler fay\u0131 \u00fczerinde bulunur. \u00c7arp\u0131\u015fma hatt\u0131nda bulunan Anadolu, tarihi devirlerden bug\u00fcne hep farkl\u0131 dinlerin \u00e7arp\u0131\u015fma alan\u0131 olmu\u015ftur. Ve bu \u00e7arp\u0131\u015fma \u00f6zellikle 19. y\u00fczy\u0131ldan itibaren \u015fekil de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve misyonerlik faaliyetleri ile devam etmi\u015ftir. Misyonerlik faaliyetleri bug\u00fcn de b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131 ile devam etmektedir. T\u00fcrkiye’nin son d\u00f6nemlerde \u00e7ekti\u011fi t\u00fcm s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n alt\u0131nda, \u00e7o\u011fu kez bir misyonerlik faaliyeti yatmaktad\u0131r. <\/p>\n
1880 tarihli Bartlett Raporu’nun ilk c\u00fcmleleri \u015f\u00f6yledir; “Misyonerlik faaliyetleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye, Asya’n\u0131n anahtar\u0131d\u0131r.” Ve 1901 y\u0131l\u0131nda ABD Devlet Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilen Theodore Roosevelt, daha 1898 y\u0131l\u0131nda \u015fu c\u00fcmleleri sarf etmi\u015ftir; “D\u00fcnya’da, herkesten \u00f6nce ezmek istedi\u011fim iki g\u00fc\u00e7; \u0130spanya ve Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’dur.” Neden? Nedeni gayet a\u00e7\u0131k, ABD’nin G\u00fcney Amerika k\u0131tas\u0131ndaki hakimiyetine kar\u015f\u0131 en b\u00fcy\u00fck engel \u0130spanyollard\u0131r. Avrupa, Afrika ve Asya’daki s\u00f6m\u00fcrgecilik faaliyetleri i\u00e7in engel te\u015fkil eden g\u00fc\u00e7, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’dur. ABD, d\u00fcnya hakimiyeti i\u00e7in bu iki g\u00fcc\u00fcn, d\u00fcnya tarihinden kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 19. y\u00fczy\u0131lda hedeflemi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye \u00fczerinde ya\u015fayan insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun dini \u0130sl\u00e2m’d\u0131r. T\u00fcrkiye insan\u0131 ise, dinine kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 erdemli bir insand\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte b\u00f6yleydi, gelecekte de b\u00f6yle olacakt\u0131r. Bu \u00f6zellik devam etti\u011fi s\u00fcrece, T\u00fcrkiye, d\u00fcnya hakimiyetini yeniden sa\u011flayabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc ve gizli bir potansiyel ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n
Georgios Trapezuntios, biraz hay\u0131flanarak ve biraz da kendi milletine sitem ederek, Fatih Sultan Mehmet’e \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir; “Roma \u0130mparatorlu\u011fu’nun ba\u015fkenti Konstantinopolis’tir… Dolay\u0131s\u0131yla, siz Romal\u0131lar\u0131n me\u015fru \u0130mparatorusunuz… Ve kim ki Romal\u0131lar\u0131n \u0130mparatorudur ve \u00f6yle kal\u0131r, o ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u0130mparatorudur…” Ger\u00e7ekten de \u00f6yle olmu\u015ftur. Fatih Sultan Mehmet Han ve ondan sonraki t\u00fcm Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 hep “D\u00fcnya Fatihi” ve “D\u00fcnya \u0130mparatoru” unvanlar\u0131n\u0131 hakl\u0131 olarak kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Ve as\u0131l \u00f6nemli olan \u015fey de, Fatih’in fethi ile H\u0131ristiyan Roma ve Bizans d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kutsal \u015fehri ve ba\u015fkenti olan \u015fehir, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun ba\u015fkenti ve “K\u00e2in\u00e2t\u0131n Merkezi” olan \u0130stanbul, bug\u00fcn n\u00fcfusu ve betonarme g\u00f6kdelenleri ile belki d\u00fcnyan\u0131n en kalabal\u0131k \u015fehirlerinden biri olmu\u015ftur ama Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki g\u00f6rkemli ve b\u00fcy\u00fcleyici havas\u0131n\u0131, \u0130mparatorlu\u011fun y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile birlikte yitirmi\u015f ve bir daha yakalayamam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin \u015fehirlerinin her ne kadar sorunlar\u0131 bulunsa da, bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yok de\u011fildir. Siyasilerin ve \u015fehir y\u00f6neticilerinin i\u015fbirli\u011fi ile bu sorunlar k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilir. Sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlenen T\u00fcrkiye \u015fehirleri, \u00fclke kalk\u0131nmas\u0131na do\u011frudan katk\u0131da bulunurlar ve geli\u015fmi\u015f ve lider bir T\u00fcrkiye’nin temelini olu\u015ftururlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fehir demek medeniyet demektir. E\u011fer T\u00fcrkiye ve T\u00fcrk insan\u0131, tarihte kurmu\u015f oldu\u011fu medeniyetlerden esinlenerek, yeniden d\u00fcnya medeniyeti kurmak istiyorsa, bunun ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 \u015fehirlerden ba\u015flamak zorundad\u0131r. <\/p>\n
Ekonomik Co\u011frafyan\u0131n Sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 Avantajlar<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin ekonomik kaynaklar\u0131 denilince tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k gelir. Ger\u00e7ekten T\u00fcrkiye’nin en \u00f6nemli ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131 tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k te\u015fkil eder. T\u00fcrkiye bir tar\u0131m \u00fclkesi olmas\u0131na ra\u011fmen, tar\u0131msal \u00fcretim fazla de\u011fildir. Bunun ba\u015fl\u0131ca sebebi, tar\u0131msal alanda tam anlam\u0131 ile modernle\u015fme olmamas\u0131d\u0131r. K\u0131rsal b\u00f6lgelerde hala dededen kalma metotlarla tar\u0131m yap\u0131l\u0131r. G\u00fcbreleme, ila\u00e7lama, \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yeterli de\u011fildir. Avrupa \u00fclkeleri gibi e\u011fer tar\u0131mda modernle\u015fmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsek, bug\u00fcnk\u00fc tar\u0131msal \u00fcretimimiz \u00e7ok fazla oranlarda artacakt\u0131r.<\/p>\n
Tar\u0131mda sulama ve g\u00fcbreleme sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlenirse, mevcut \u00fcretim en az iki veya \u00fc\u00e7 kat daha artacakt\u0131r. S\u00f6zgelimi bu\u011fday \u00fcretimi 35 milyon tona, pirin\u00e7 \u00fcretimi 600 bin tona, pamuk \u00fcretimi 1,2 milyon tona, \u015feker pancar\u0131 \u00fcretimi 25 milyon tona \u00e7\u0131kabilecektir. Ayr\u0131ca nadasa b\u0131rak\u0131lan araziler ve di\u011fer tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 araziler de, tar\u0131ma kazand\u0131r\u0131l\u0131rsa, \u00fcretim bir o kadar daha artacakt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bu art\u0131\u015flar mevcut tar\u0131m sistemi ile ger\u00e7ekle\u015fecektir. Bir de tar\u0131mda modernizasyon yap\u0131l\u0131rsa ve en az Avrupa \u00fclkelerinin bulundu\u011fu seviyeye getirilirse, T\u00fcrkiye tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretiminde kaydedilen art\u0131\u015flar olduk\u00e7a astronomik olacakt\u0131r. Nitekim hektara bu\u011fday verimi, Almanya’da 5200 kg. iken, T\u00fcrkiye’de 2200 kg. kadard\u0131r. \u00d6te yandan T\u00fcrkiye’de tar\u0131m potansiyelinin ancak ve ancak % 50’si de\u011ferlendirilmektedir. Yap\u0131lan hesaplamalara g\u00f6re T\u00fcrkiye’nin sadece bu\u011fday \u00fcretme kapasitesi; 100-150 milyon tona ula\u015fmaktad\u0131r. Bu \u00fcretim ile, T\u00fcrkiye 300-350 milyon n\u00fcfusu besleyebilecek kapasiteye eri\u015fecektir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye besledi\u011fi hayvan say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnya \u00fclkeleri aras\u0131nda 7. s\u0131radad\u0131r. Oysa \u0131rk \u0131slah\u0131, otlak \u0131slah\u0131 yap\u0131lsa ve besicilik y\u00f6ntemleri geli\u015ftirilse, \u00fclkenin besledi\u011fi hayvan say\u0131lar\u0131nda en az \u00fc\u00e7-d\u00f6rt kat art\u0131\u015f sa\u011flanacakt\u0131r ve belki de d\u00fcnya \u00fclkeleri aras\u0131nda ba\u015f s\u0131ralara ge\u00e7ecektir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k potansiyeli olduk\u00e7a y\u00fcksektir. \u0130nsano\u011flunun temel g\u0131da ihtiyac\u0131, tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131ktan kar\u015f\u0131lan\u0131r. A\u00e7l\u0131k \u00e7ekmeyen bir millet, daha rahat \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve daha fazla \u00fcretir. \u00dcreten bir millet de, kalk\u0131n\u0131r. Kalk\u0131nan bir millet de, \u015f\u00fcphesiz s\u00fcper g\u00fc\u00e7 olur. T\u00fcrkiye tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131ktaki avantaj\u0131n\u0131, d\u00fcnya hakimiyeti i\u00e7in rahatl\u0131kla kullanabilir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin \u00fc\u00e7 taraf\u0131 denizlerle \u00e7evrilidir. Bu nedenle \u00f6nemli bir su \u00fcr\u00fcnleri potansiyeline sahiptir. Ancak arzu edilen d\u00fczeyde bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yap\u0131lmamaktad\u0131r. T\u00fcrkiye’de deniz bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 sekt\u00f6r\u00fcnden avlanan bal\u0131k miktar\u0131, y\u0131l ge\u00e7tik\u00e7e artmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve deniz \u00fcr\u00fcnlerine gereken \u00f6nemi verirse, elbette \u00fcretimini kat kat art\u0131racakt\u0131r. \u00dcretimin artmas\u0131 demek, hem g\u0131da ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve hem de ihra\u00e7 edilmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00fclke ekonomisine b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Sa\u011flanan bu katk\u0131, ayn\u0131 zamanda ekonomik g\u00fcc\u00fc olu\u015fturacakt\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye, d\u00fcnya genelinde orta zenginlikte bir orman \u00fclkesi say\u0131l\u0131rken, Ortado\u011fu b\u00f6lgesi i\u00e7inde en zengin \u00fclke olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcrkiye’nin sahip oldu\u011fu orman arazisi miktar\u0131 yakla\u015f\u0131k 20.2 milyon hektar\u0131 bulur. Bu de\u011fer, T\u00fcrkiye y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn % 24,8’ini olu\u015fturur. Ormanlar bak\u0131m\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde T\u00fcrkiye, b\u00f6lge topraklar\u0131 i\u00e7inde en zengin olan\u0131d\u0131r. Gerekli \u00f6nlemler al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye; ormanlar ve orman \u00fcr\u00fcnleri gelirleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnya \u00fclkeleri aras\u0131nda en zengin \u00fclkeler aras\u0131nda yerini alabilecektir. Orman \u00fcr\u00fcnleri bak\u0131m\u0131ndan d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamak, san\u0131r\u0131z d\u00fcnya hakimiyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye hidroelektrik (su g\u00fcc\u00fc veya di\u011fer ad\u0131yla beyaz k\u00f6m\u00fcr) bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok zengindir. \u00dclkenin akarsular\u0131 \u00fczerinde \u00e7ok say\u0131da barajlar yap\u0131lm\u0131\u015f ve hidroelektrik santralleri kurulmu\u015ftur. Atat\u00fcrk, Keban, Karakaya gibi barajlar\u0131m\u0131z dev barajlard\u0131r. \u00dclkenin toplam hidroelektrik enerji potansiyeli 432 milyar kwh olup (i\u015fletilebilir y\u0131ll\u0131k hidroelektrik potansiyeli 122,4 milyar kwh), bunun ancak yakla\u015f\u0131k % 30’u (36 milyar kwh) de\u011ferlendirilmektedir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’de n\u00fckleer santral bulunmamas\u0131na ra\u011fmen, 5300 ton uranyum, 380 bin ton toryum rezervine sahiptir. S\u00f6z konusu rezervlerin kullan\u0131labilece\u011fi n\u00fckleer santraller kurulsa, enerji satan bir \u00fclke konumuna gelecek ve b\u00f6lgede \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclke haline gelecektir. T\u00fcrkiye’de n\u00fckleer santrallerinin kurulmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan gruplar\u0131n \u00e7o\u011funun arkas\u0131nda Yunanistan ve Ermenistan lobilerinin bulunmas\u0131, ger\u00e7ekten d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, madenler bak\u0131m\u0131ndan zengin say\u0131lan bir \u00fclkedir. D\u00fcnya \u00fczerinde mevcut olan 51 \u00e7e\u015fit madenden 29 \u00e7e\u015fidi yurdumuzda bulunmaktad\u0131r. \u00d6zellikle krom, demir, bor, bak\u0131r, boksit, k\u00fck\u00fcrt, civa, kur\u015fun, \u00e7inko, tuz ve l\u00fcleta\u015f\u0131 gibi madenler bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok zengindir. T\u00fcrkiye madenler bak\u0131m\u0131ndan en fazla sahip oldu\u011fu maden kromittir. Paslanmaz sanayi \u00e7eli\u011fi yap\u0131m\u0131 alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan kromit rezervleri bak\u0131m\u0131ndan, T\u00fcrkiye; 36,8 milyon ton rezervle d\u00fcnya d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Sava\u015f ara\u00e7 ve gere\u00e7leri (tank ve toplar), yol yap\u0131m\u0131 makineleri, u\u00e7ak ve lokomotif motorlar\u0131 yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan \u00f6zel \u00e7elik, krom ala\u015f\u0131m\u0131 ile elde edilir. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 kromit; stratejik \u00f6neme sahiptir. aaaal d\u0131\u015f\u0131 madenler bak\u0131m\u0131ndan en zengin maden bor tuzu (boraks)dur. 1,3 milyar ton olarak d\u00fcnya bor rezervlerinin yar\u0131s\u0131ndan az fazlas\u0131 (% 53’\u00fc) T\u00fcrkiye’de (666 milyon ton) bulunmaktad\u0131r. Y\u0131ll\u0131k \u00fcretim 2 milyon ton kadard\u0131r.
\n T\u00fcrkiye, madencilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelendi\u011finde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ki, \u00f6zellikle stratejik madenlerden olan kromit, bak\u0131r, al\u00fcminyum maden rezervleri bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a zengindir. Ve s\u00f6z\u00fc edilen madenlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu, T\u00fcrkiye’de yer almaktad\u0131r. <\/p>\n
T\u00fcrkiye i\u00e7in sanayile\u015fme ve teknolojik at\u0131l\u0131m yapmak \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn 20. y\u00fczy\u0131lda oldu\u011fu gibi \u00e7ok say\u0131da askeri olan ordular art\u0131k \u00fclke g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in o kadar \u00f6nemli de\u011fildir. Silah ve teknolojik donan\u0131m\u0131 y\u00fcksek, az say\u0131da da olsa bilgi y\u00fckl\u00fc askerleri olan ordular \u00fclke g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in daha ba\u015far\u0131l\u0131 olmaktad\u0131rlar. Bu nedenle, siyasi, k\u00fclt\u00fcrel, hukuksal ve ekonomik alanda b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar yapmak gerekmektedir. <\/p>\n
T\u00fcrkiye’de karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a geli\u015fmi\u015ftir ve her ge\u00e7en y\u0131l geli\u015fmesine devam etmektedir. Ancak y\u00fczey \u015fekilleri bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok da\u011fl\u0131k olu\u015fu, yurdumuzun do\u011fu yar\u0131s\u0131n\u0131n iklim bak\u0131m\u0131ndan sert ve kar ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 olu\u015fu, sermaye eksikli\u011fi gibi nedenler, ula\u015f\u0131m sistemimizin geli\u015fmesini engeller. Oysa co\u011frafi konum olarak, T\u00fcrkiye \u00fc\u00e7 k\u0131tan\u0131n (Avrupa-Asya ve Afrika) birle\u015fti\u011fi konumda yer al\u0131r. Bu nedenle \u00fclke, \u00fc\u00e7 k\u0131ta aras\u0131nda do\u011fal bir k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revini \u00fcstlenir. Bu avantaj\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, T\u00fcrkiye; tarihi devirlerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00f6nemli yollar\u0131n kesi\u015fti\u011fi yer olma \u00f6zelli\u011fi kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Hal b\u00f6yle olunca, \u00fc\u00e7 k\u0131tan\u0131n kesi\u015fme noktas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden T\u00fcrkiye’ye sahip olan bir millet, \u00fc\u00e7 k\u0131tay\u0131 kontrol etme imkan\u0131n\u0131 elinde tutmaktad\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, turizm kaynaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, olduk\u00e7a zengin bir \u00fclkedir. Gerek fiziki ve gerekse be\u015feri kaynaklar bak\u0131m\u0131ndan, \u00fclke; \u00f6nemli bir potansiyele sahiptir. Tarih\u00ee eserler bak\u0131m\u0131ndan Anadolu, tam bir hazinedir. Bunun sebebi, ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze Anadolu topraklar\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck devletlerin ya\u015fam\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye, sahip oldu\u011fu t\u00fcm turizm kaynaklar\u0131n\u0131 tam kapasite ile aktif hale getirirse, turizmin mevcut sorunlar\u0131n\u0131 (ula\u015f\u0131m, konaklama, tan\u0131t\u0131m gibi) tamamen \u00e7\u00f6z\u00fcmlerse, \u00fclaaae gelen turist say\u0131s\u0131nda ve turizm gelirlerinde b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015flar kaydedilecektir. Turizm gelirlerinin art\u0131\u015f\u0131 demek, \u00fclke ekonomik gelirlerinin y\u00fckselmesi demektir. \u00dclkenin ekonomik gelirleri y\u00fckselince, asker\u00ee, siyasal, sosyal ve ekonomik g\u00fcc\u00fc de aratacak ve d\u00fcnya hakimiyeti i\u00e7in aday \u00fclke olabilecektir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin d\u0131\u015f ticareti genel anlamda g\u00f6zden ge\u00e7irildi\u011finde, kom\u015fular\u0131yla \u00e7ok az ticaret yapt\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Genel anlamda, T\u00fcrkiye’nin kom\u015fular\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 ticaretin toplam ticaretindeki pay\u0131 % 10’u bulmaz. Bu durum, T\u00fcrkiye ticareti i\u00e7in olumsuz bir geli\u015fmedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kom\u015fular\u0131 zengin olan ve kom\u015fular\u0131yla ticaret yapan \u00fclkeler \u00e7abuk zenginle\u015firler. Bat\u0131 Avrupa ve Kuzey Amerika \u00fclkeleri, ticaretlerinin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 kom\u015fular\u0131 ile yaparlar. T\u00fcrkiye, ticaretinde bu \u00f6zelli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmal\u0131 ve kom\u015fular\u0131 ile olan ili\u015fkilerini yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmelidir. Ticaret kapasitesi ve ticaret yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ki, T\u00fcrkiye; d\u00fcnya ticaretinin \u00f6nemli bir noktas\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Ticaret yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeler da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irildi\u011finde, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt buca\u011f\u0131nda yer alan t\u00fcm \u00fclkeler ile ticaret yapmaktad\u0131r. Denilebilir ki, T\u00fcrkiye; ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi gelecekte de d\u00fcnya ticaretinde \u00f6nemli bir \u00fclke olacakt\u0131r. Ticaret imkanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve te\u015fvik edilmesi halinde, T\u00fcrkiye t\u00fcccar bir \u00fclke konumuna gelecektir. Bu geli\u015fme, d\u00fcnya hakimiyetinde kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir etken olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye’nin d\u00fcnya \u00fczerindeki yeri neresidir? sorusu, T\u00fcrkiye hakk\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ipu\u00e7lar\u0131 vermektedir. D\u00fcnya haritas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; T\u00fcrkiye, Eski Kara K\u00fctleleri ad\u0131 verilen, Asya-Avrupa ve Afrika k\u0131talar\u0131n\u0131n birbirlerine iyice yakla\u015ft\u0131klar\u0131 b\u00f6lgede yer al\u0131r. Topraklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Anadolu yar\u0131madas\u0131 olarak Asya’da, Trakya yar\u0131madas\u0131 olarak Avrupa’da bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle T\u00fcrkiye, hem Asya ve hem de Avrupa \u00fclkesidir. Matematik konum …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[2921,3393,1685,4280,2887,3653,3002,10190,10192,10092,3872,10191,10188,10189,10187],"class_list":["post-4720","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-akdeniz","tag-asya","tag-avrupa","tag-dogal-afetler","tag-ekvator","tag-greenwich","tag-karadeniz","tag-konya-ovasi","tag-marmara-denizi","tag-matematik-konum","tag-ormanlar","tag-orta-anadolu-bolgesi","tag-turkiyenin-jeopolitik-konumu","tag-turkiyenin-yeryuzu-sekilleri","tag-turkiyenin-cografi-konumu-ve-avantajlari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4720"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4720\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}