{"id":4745,"date":"2011-12-19T19:54:36","date_gmt":"2011-12-19T17:54:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=4745"},"modified":"2011-12-19T19:54:36","modified_gmt":"2011-12-19T17:54:36","slug":"asyadaki-siradaglar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/asyadaki-siradaglar\/","title":{"rendered":"Asya&#8217;daki s\u0131rada\u011flar"},"content":{"rendered":"<p>Hindistan&#8217;daki s\u0131rada\u011flar<br \/>\nKarakurum<br \/>\nKarakurum, Pakistan, \u00c7in ve Hindistan&#8217;daki s\u0131rada\u011flar.Bu da\u011flar Himalayalar&#8217;\u0131n bat\u0131 uzant\u0131s\u0131d\u0131r.<br \/>\n Y\u00fcksek yoku\u015flarda veya kuytu yama\u00e7larda, Rosa webbiana, Berberis pachyacantha, Polygonum viviparum, Juniperus polycarpus, Potentilla desertorum, Mertensia tibetica, Salix denticulata, Spiraea lycoides gibi bitkiler egemendir.<\/p>\n<p>Himalaya Da\u011flar\u0131<br \/>\nHimalaya Da\u011flar\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve en y\u00fcksek s\u0131rada\u011flar\u0131d\u0131r. Asya&#8217;n\u0131n orta g\u00fcney k\u0131sm\u0131nda, do\u011fu bat\u0131 do\u011frultusunda uzan\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek zirvesi Everest&#8217;i (8850 m.) i\u00e7ine al\u0131r. Everest Tepesi, Nepal ile Tibet (\u00c7in) s\u0131n\u0131r\u0131nda yer al\u0131r. Everest tepesi Nepal&#8217;in s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ersindedir. Himalayalar, levha tektoni\u011fi kuram\u0131na g\u00f6re, iki k\u0131tasal levhan\u0131n yani Hindistan levhas\u0131 ve Asya levhas\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131 sonucu olu\u015fmu\u015ftur ve bu olu\u015fum halen devam etmektedir. Pakistan, Hindistan, \u00c7in, Nepal ve Butan&#8217; dan ge\u00e7en 2400 km uzunlu\u011fundaki Himalaya da\u011f zincirinin buzullar\u0131, Asya&#8217; n\u0131n 9 b\u00fcy\u00fck nehrini besliyor. 1,3 milyar insan, bu su yollar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 olarak ya\u015f\u0131yor. Verilere g\u00f6re ise Himalayalarda s\u0131cakl\u0131klar, son 30 y\u0131l i\u00e7inde on y\u0131lda bir 0,6 ile 0,15 derece artmakta ve s\u0131cakl\u0131klar\u0131n artmaya devam etmesi halinde 50 y\u0131la kadar buzul ve karlar\u0131n tamamen erimesi bekleniyor.<\/p>\n<p> Dikkate de\u011fer Himalaya da\u011fc\u0131lar\u0131<\/p>\n<p>George Mallory (1886\u20131924) Everest Da\u011f\u0131na ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f denemesi; Kuzey y\u00fcz\u00fcnde \u00f6ld\u00fc.<br \/>\nNoel Odell (1890\u20131987) \u0130ngiliz. \u0130lk t\u0131rman\u0131\u015f, 1936, Nanda Devi(Hindistan&#8217;daki en y\u00fcksek ikinci da\u011f ), En y\u00fcksek doruk nokts\u0131nda 1950&#8242; ye kadar kald\u0131.<br \/>\nBill Tilman (1898\u20131977) \u0130ngiliz. Nanda Devi&#8217;ye ilk t\u0131rman\u0131\u015f denemesi 1936.1934 &#8216;de, ilk ki\u015fi Nanda Devi mabedi i\u00e7ine girmeyi denedi.<br \/>\nEric Shipton (1907\u20131977) \u0130ngiliz.Bill Tillman ile, Nanda Devi mabedine ilk n\u00fcfus eden .Khumbu Glacier \u00fczerindeki Everest&#8217;e giden yolu ke\u015ffetti.<br \/>\nJohn Hunt (1910\u20131998) \u0130ngiliz. Everest Da\u011f\u0131 seferinin lideri,1953.<br \/>\nTenzing Norgay (1914\u20131986) Nepalli Sherpa da\u011fc\u0131. Edmund Hillary&#8217;nin yan\u0131 s\u0131ra Everest&#8217;teki ilk da\u011fc\u0131 .<br \/>\nMaurice Herzog (do\u011fum. 1919) Sekizbinlik zirvelerden biri olan Annapurna ya 1950 de t\u0131rmanan ilk ki\u015fi.So\u011fuk yakmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcn ayak parmaklar\u0131n\u0131 ve el parmaklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu kaybetti.Tepe 1970 y\u0131l\u0131na kadar tekrar t\u0131rman\u0131lmad\u0131.<br \/>\nSir Edmund Hillary (do\u011fum 1919)Yeni Zelandal\u0131 da\u011fc\u0131 ve ka\u015fif, Tenzig Norgay&#8217;la ile birlikte Everest&#8217;e \u00e7\u0131kan ilk ki\u015fi.<br \/>\nTom Bourdillon (1924\u20131956)\u0130ngiliz Everest ke\u015fif heyetinin 1951,1952 ve 1953 deki \u00fcyesi, Edmund Hillary ve Tenzing Norgay fethetmeden 3 g\u00fcn \u00f6nce Everest in zirvesine 300 fit yakla\u015ft\u0131.<br \/>\nHermann Buhl (1924\u20131957) Nanga Parbat a ilk t\u0131rman\u0131\u015f denemesi 1953 (Yaln\u0131z ve oksijensiz tamamlam\u0131\u015ft\u0131r).Broad Peak e ilk t\u0131rman\u0131\u015f denemesi.Chogolisadan d\u00fc\u015f\u00fcp \u00f6ld\u00fc.Cesedi bulunamad\u0131.<br \/>\nWilli Unsoeld (1926\u20131979) Birle\u015fik Devletler.Everest&#8217;e ilk denemesi bat\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, 1963. K\u0131z\u0131 Nanda Devi Unsoeld 1976 da Nanda Devi nin ke\u015fif seferinde \u00f6ld\u00fc.Mount Ranier&#8217;de \u00e7\u0131\u011f d\u00fc\u015fmesi sonucu \u00f6ld\u00fc, 1979.<br \/>\nChris Bonington (do\u011fum. 1934) Annapurna&#8217;a ilk t\u0131rman\u0131\u015f denemesi (G\u00fcney y\u00fcz\u00fc), 4 Everest&#8217;e d\u00f6rt t\u0131rman\u0131\u015f denemesi.<br \/>\nNawang Gombu (do\u011fum. 1936) Hintli da\u011fc\u0131.Everest&#8217;e iki defa t\u0131rmanan ilk da\u011fc\u0131 : 1963 ve 1965.<br \/>\nJim Whittaker (do\u011fum. 1936) Birle\u015fik Devletler. Zirveye t\u0131rmanan ilk Amerikal\u0131.<br \/>\nReinhold Messner (do\u011fum 1944) \u0130talyan da\u011fc\u0131.Sekizbinlik&#8217;lerin b\u00fct\u00fcn ond\u00f6rd\u00fcne t\u0131rmanan ilk insan.<br \/>\nJerzy Kukuczka (1948\u20131989) Polonyal\u0131 da\u011fc\u0131. 10 yeni rota belirleyerek 14 sekizbinli\u011fin hepsine di\u011ferlerinden daha h\u0131zl\u0131 t\u0131rmanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nNazir Sabir Pakistanl\u0131 da\u011fc\u0131. Tek denemede 2 sekizbinli\u011fi(Broad Peak ve Gasherbrum II) ilk t\u0131rmanan ki\u015fi.<br \/>\nJaime Vi\u00f1als Everest Da\u011f\u0131&#8217;na t\u0131rmanan ilk Orta Amerikal\u0131 ki\u015fi.[1]<br \/>\nCasey Mackins \u0130ngiliz Da\u011fc\u0131.Everest&#8217;e 1984 de Tibet&#8217;ten yeni bir rotadan oksijensiz t\u0131rmand\u0131.Daha sonra 1990 da \u00fcnl\u00fc denizden zirveye ke\u015ffinde Nepal den t\u0131rmanm\u0131\u015ft\u0131r.Everest&#8217;e deniz seviyesinden ba\u015flayarak (Bengal K\u00f6rfezi) t\u0131rmanan ilk ki\u015fidir.<br \/>\nIrak&#8217;taki s\u0131rada\u011flar<\/p>\n<p>Hemrin da\u011flar\u0131<\/p>\n<p>Hemrin Da\u011flar\u0131 (K\u00fcrt\u00e7e: \u00c7iyay\u00ea Hemr\u00een veya \u00c7iyay\u00ean Hemr\u00een, Arap\u00e7a: \u062c\u0628\u0644 \u062d\u0645\u0631\u064a\u0646), Irak&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Ba\u011fdat&#8217;\u0131n 60 km do\u011fusunda, Diyala \u0130li ve \u0130ran s\u0131n\u0131r\u0131ndan, Ba\u011fdat&#8217;\u0131n 260 km kuzeyinde bulunan Kerk\u00fck&#8217;e kadar uzanan s\u0131rada\u011flard\u0131r. Bu da\u011fl\u0131k alan Zagros da\u011flar\u0131n\u0131n en bat\u0131daki dalgalanmalar\u0131ndan biri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve Arap Irak&#8217;\u0131 ile K\u00fcrtlerin \u00e7o\u011funlukta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 K\u00fcrdistan b\u00f6lgesinin do\u011fal bir co\u011fraf\u00ee s\u0131n\u0131r\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu kan\u0131 Irakl\u0131 tarih\u00e7i Abd\u00fcl-Rezzak El-Hassani&#8217;nin Irak&#8217;\u0131n Siyasi Tarihi isimli kitab\u0131nda desteklenmi\u015f, Hemrin Da\u011flar\u0131&#8217;na ayr\u0131ca Cecil J. Edmonds da yaz\u0131lar\u0131nda yer vermi\u015ftir.[1]<\/p>\n<p>Sincar da\u011flar\u0131 <\/p>\n<p>Sincar da\u011flar\u0131 (K\u00fcrt\u00e7e: \u0686\u06cc\u0627\u06cc \u0634\u0647*\u0646\u06af\u0627\u0644 \/ \u0634\u0647*\u0646\u06af\u0627\u0631 \u015eengal ), Irak&#8217;\u0131n kuzeybat\u0131s\u0131nda Dicle ile F\u0131rat aras\u0131ndaki kuru yayla olan El Cezire b\u00f6lgesinde bulunan s\u0131rada\u011f\u0131. Nineve \u0130li&#8217;nin Sincar \u015fehrine yak\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in Sincar ad\u0131 verildi.<br \/>\n Ba\u015fl\u0131ca su kayna\u011f\u0131 Sincar da\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fcneyinde Tartar&#8217;a devam eden 130 mil (210 km) uzunlu\u011fundaki Tartar Vadisi&#8217;dir. En y\u00fcksek noktas\u0131 1.356 metre y\u00fcksekli\u011findedir.<br \/>\nZagros da\u011flar\u0131<br \/>\nZagros da\u011flar\u0131 ya da Zagroj da\u011flar\u0131 \u0130ran ve Irak&#8217;\u0131n en b\u00fcy\u00fck s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r. Uzunlu\u011fu \u0130ran&#8217;\u0131n Irak s\u0131n\u0131r\u0131ndan Basra K\u00f6rfezi&#8217;nin g\u00fcneyine kadar 1.500 km&#8217;dir. S\u0131rada\u011flar H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda sona erer. Zagros&#8217;un en y\u00fcksek yeri 5.098 metre y\u00fcksekli\u011findeki Dena doru\u011fudur.<br \/>\nKazakistan&#8217;daki s\u0131rada\u011flar<\/p>\n<p>K\u00fcng\u00f6y Ala da\u011flar\u0131<\/p>\n<p>K\u00fcng\u00f6y Ala[1] da\u011flar\u0131 veya Kengey Ala da\u011flar\u0131, (K\u0131rg\u0131zca: \u041a\u0435\u043d\u0433\u0435\u0439 \u0410\u043b\u0430-\u0422\u043e\u043e\u0441\u0443 veya \u041a\u00ff\u043d\u0433\u00f6\u0439 \u0410\u043b\u0430-\u0422\u043e\u043e\u0441\u0443; UFA: \/kenk\u00e9j \u0251l\u0251to\u02d0s\u00fa\/) Orta Asya&#8217;da bulunan K\u0131rg\u0131zistan&#8217;dan ba\u015flay\u0131p Kazakistan i\u00e7lerine kadar uzanan bir da\u011f s\u0131ras\u0131d\u0131r.<br \/>\n K\u00fcng\u00f6y (Kengey) Ala da\u011flar\u0131, Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131&#8217;n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olup, K\u0131rg\u0131zistan&#8217;n\u0131n g\u00fcneydo\u011fusunda, Iss\u0131k-G\u00f6l \u0130lindeki Iss\u0131k G\u00f6l kuzey k\u0131y\u0131lar\u0131 boyunca Kazakistan i\u00e7lerine kadar uzan\u0131r.<br \/>\nPakistan&#8217;daki s\u0131rada\u011flar<br \/>\nHimalaya Da\u011flar\u0131<br \/>\nKarakurum<br \/>\nHinduku\u015f Da\u011flar\u0131<br \/>\nHinduku\u015f Da\u011flar\u0131 (Fars\u00e7a: \u0647\u0646\u062f\u0648\u06a9\u0634, Hentli \u0647\u0646\u062f\u0648 + \u00f6ld\u00fcrmek \u06a9\u0634\u062a\u0646), Orta Asya&#8217;da b\u00fcy\u00fck bir da\u011f s\u0131ras\u0131. Tibet s\u0131n\u0131r\u0131nda Karakum da\u011flar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r ve g\u00fcne\u015fe do\u011fru uzanarak Afganistan&#8217;da Kabil \u015fehrinin kuzeybat\u0131s\u0131nda, biri Herat&#8217;a \u00f6b\u00fcr\u00fc Kandmar&#8217;a giden iki kola ayr\u0131l\u0131r, 650 km boyunca uzan\u0131r. Y\u00fckseklikleri 6.000-7.500 metre aras\u0131ndad\u0131r. Volkanik bir topra\u011f\u0131 vard\u0131r. Z\u00fcmr\u00fct, yakut gibi de\u011ferli ta\u015flar bulunur.<\/p>\n<p>\u00c7in&#8217;deki s\u0131rada\u011flar<\/p>\n<p>Altay da\u011flar\u0131<br \/>\nKarakurum<br \/>\nPamir Da\u011flar\u0131<br \/>\nPamir Da\u011flar\u0131, Orta Asya&#8217;da Tacikistan-\u00c7in, Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi s\u0131n\u0131r\u0131nda bulunan, lalenin ana vatan\u0131 olan ve Himalaya Da\u011flar\u0131&#8217;n\u0131n kuzey silsilelerini te\u015fkil eden s\u0131rada\u011flar.<\/p>\n<p> Hisar Vadileri Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131&#8217;n\u0131 Pamir Da\u011f Sisteminden ay\u0131r\u0131r.Bir di\u011fer ad\u0131da Zal\u0131m Hal\u0131t olan Pamir Da\u011flar\u0131, ayn\u0131 zamanda Sincan i\u00e7lerine 1.760 km girer. En y\u00fcksek zirvesi 7495 m. y\u00fcksekli\u011fi ile Somoni Zirvesi&#8217;dir.<br \/>\n Pamir Da\u011flar\u0131&#8217;ndan gelen Seyhun ve Ceyhun nehirlerinin sular\u0131n\u0131n birikmesi ile bug\u00fcn kurumakta olan Aral G\u00f6l\u00fc olu\u015fur.<br \/>\nTanr\u0131 Da\u011flar\u0131<\/p>\n<p>Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131 (ya da Tien-\u015ean, eski T\u00fcrk\u00e7e: \u062a\u0646\u0643\u0631\u0649 \u062a\u0627\u063a, Ten\u011fri ta\u011f; Uygurca: \u062a\u06d5\u06ad\u0631\u0649\u062a\u0627\u063a, Tengri Tagh; \u00c7ince: \u5929\u5c71; Pinyin: Ti\u0101nsh\u0101n, Wade-Giles: T&#8217;ien-shan), Orta Asya&#8217;da bulunan b\u00fcy\u00fck da\u011f sistemlerinden birini olu\u015fturan s\u0131rada\u011flard\u0131r.<br \/>\n Bug\u00fcnk\u00fc siyasi co\u011frafya dikkate al\u0131n\u0131rsa, \u00d6zbekistan, Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan ve \u00c7in&#8217;in Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi&#8217;nin merkezi k\u0131s\u0131mlar\u0131na yay\u0131l\u0131r. Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131n\u0131n 1,000,000 km\u00b2 lik alan\u0131 kaplad\u0131\u011f\u0131 hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n Kuzeyde \u00c7ungar ve G\u00fcney Kazakistan d\u00fczl\u00fckleri, g\u00fcneydo\u011fuda Tar\u0131m Havzas\u0131, g\u00fcneybat\u0131da Hisar ve Alay S\u0131rada\u011flar\u0131 ile s\u0131n\u0131rlan\u0131r.<br \/>\nTanr\u0131 Da\u011flar\u0131n\u0131 Pamir Da\u011f Sisteminden Hisar Vadileri ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ran&#8217;daki s\u0131rada\u011flar<\/p>\n<p>Kopet Da\u011flar\u0131<\/p>\n<p>Kopet Da\u011flar\u0131, T\u00fcrkmenistan ile \u0130ran aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesinde da\u011f s\u0131ras\u0131.<br \/>\n Kuzeybat\u0131da Hazar Denizinden ba\u015flayarak g\u00fcneydo\u011fuda Herirud (Tecen) Irma\u011f\u0131na kadar 650 km boyunca uzan\u0131r. T\u00fcrkmenistan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde en y\u00fcksek nokta ba\u015fkent A\u015fgabat&#8217;\u0131n g\u00fcneybat\u0131s\u0131nda kal\u0131r (2,940 m). \u0130ran taraf\u0131ndaki en y\u00fcksek nokta ise 3,191 m y\u00fcksekli\u011findeki Kuh-\u0131 Ka\u00e7an doru\u011fudur.T\u00fcrkmenistan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti A\u015fgabat, Kopet Da\u011flar\u0131n\u0131n eteklerinde yer al\u0131r.<br \/>\nZagros da\u011flar\u0131<\/p>\n<p>Zagros da\u011flar\u0131 ya da Zagroj da\u011flar\u0131 \u0130ran ve Irak&#8217;\u0131n en b\u00fcy\u00fck s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r. Uzunlu\u011fu \u0130ran&#8217;\u0131n Irak s\u0131n\u0131r\u0131ndan Basra K\u00f6rfezi&#8217;nin g\u00fcneyine kadar 1.500 km&#8217;dir. S\u0131rada\u011flar H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda sona erer. Zagros&#8217;un en y\u00fcksek yeri 5.098 metre y\u00fcksekli\u011findeki Dena doru\u011fudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hindistan&#8217;daki s\u0131rada\u011flar Karakurum Karakurum, Pakistan, \u00c7in ve Hindistan&#8217;daki s\u0131rada\u011flar.Bu da\u011flar Himalayalar&#8217;\u0131n bat\u0131 uzant\u0131s\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek yoku\u015flarda veya kuytu yama\u00e7larda, Rosa webbiana, Berberis pachyacantha, Polygonum viviparum, Juniperus polycarpus, Potentilla desertorum, Mertensia tibetica, Salix denticulata, Spiraea lycoides gibi bitkiler egemendir. Himalaya Da\u011flar\u0131 Himalaya Da\u011flar\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve en y\u00fcksek s\u0131rada\u011flar\u0131d\u0131r. Asya&#8217;n\u0131n orta g\u00fcney k\u0131sm\u0131nda, do\u011fu bat\u0131 do\u011frultusunda &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[10255,10248,10251,10252,3990,10249,10258,10250,10254,10256,10253,10257,10259],"class_list":["post-4745","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-altay-daglari","tag-asyadaki-siradaglar","tag-everest","tag-hemrin-daglari","tag-himalaya-daglari","tag-hindistandaki-siradaglar","tag-irandaki-siradaglar","tag-karakurum","tag-kungoy-ala-daglari","tag-pamir-daglari","tag-sincar-daglari","tag-tanri-daglari","tag-zagros-daglari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4745"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4745\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}