{"id":4872,"date":"2011-12-21T10:56:15","date_gmt":"2011-12-21T08:56:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=4872"},"modified":"2011-12-21T10:56:15","modified_gmt":"2011-12-21T08:56:15","slug":"yeni-harita-turleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/yeni-harita-turleri\/","title":{"rendered":"Yeni harita t\u00fcrleri"},"content":{"rendered":"<p> Yeni bir haritac\u0131l\u0131k y\u00f6ntemi: \u00dclkenin kulland\u0131\u011f\u0131 yak\u0131t miktar\u0131na; 1500 y\u0131l\u0131nda servet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na; y\u0131ll\u0131k verilen patent say\u0131s\u0131na; i\u015fler durumdaki trakt\u00f6r say\u0131s\u0131na g\u00f6re k\u0131yaslamal\u0131 harita yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p> Haritalara bay\u0131l\u0131r\u0131z. Haritalar ilk bak\u0131\u015fta insanlar\u0131 hayrete s\u00fcr\u00fcklerler: \u015fekiller tan\u0131d\u0131k gelse de, her \u015fey garip bir bi\u00e7imde \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye bile gerek kalmaks\u0131z\u0131n, \u00fczerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u00fcnya ile ilgili birtak\u0131m bilgiler edinirler.<\/p>\n<p> Elimizdeki verilerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Birle\u015fmi\u015f Milletler gibi kaynaklardan gelir ve bu bilgiler genellikle eklere s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kimse bu eklerdeki de\u011ferlere bakmak istemez.<\/p>\n<p> Dahas\u0131, say\u0131larla dolup ta\u015fan bir cetvelin insanda ilgi uyand\u0131rmas\u0131n\u0131 beklemek de abes olur. Ancak bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere bakmaktan da kendinizi alamazs\u0131n\u0131z. Nihayetinde, Apollo uzaybilimcileri taraf\u0131ndan \u00e7ekilen ve d\u00fcnyaya yepyeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getiren \u00fcnl\u00fc Earthrise benzeri bir foto\u011fraf herkes i\u00e7in ilgin\u00e7 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p> Korkusuz oynamalar<\/p>\n<p> \u0130lk bak\u0131\u015fta dikkat \u00e7eken belki de \u00fczerinde korkusuzca yap\u0131lan oynamalar olsa gerek.<\/p>\n<p> \u00c7arp\u0131tma, do\u011fal olarak, harita \u00e7iziminde hi\u00e7 de yeni bir uygulama de\u011fildir. Alan, bi\u00e7im, y\u00f6n, ya da uzakl\u0131k gibi \u00f6zelliklerin harita \u00e7iziminde bir bi\u00e7imde \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p> \u00dcnl\u00fc Peters izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc en az\u0131ndan alanlar\u0131 kesin olarak yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131ndan belki de en az \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f haritalardan biri olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n<p> Ancak bu harita d\u00fcnyan\u0131n bi\u00e7imiyle ilgili anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131za \u00f6nemli bir katk\u0131da bulunmas\u0131na ve d\u00fcnyan\u0131n kimi b\u00f6lgelerinin ne denli geni\u015f oldu\u011funu yans\u0131tmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan su g\u00f6t\u00fcrmez yararlar sa\u011flamas\u0131na kar\u015f\u0131n, karasal alandan \u00e7ok daha ilgin\u00e7 konular da vard\u0131r.<\/p>\n<p> \u00d6nemli olan n\u00fckleer silahlar m\u0131 ?=<\/p>\n<p> Bir \u00fclkenin sahip oldu\u011fu n\u00fckleer silahlar\u0131n say\u0131s\u0131 dururken, o \u00fclkenin kaplad\u0131\u011f\u0131 alana \u00e7ok daha fazla ilgi duyacak ka\u00e7 ki\u015fi vard\u0131r acaba?<\/p>\n<p> \u0130nsanlar bu t\u00fcr bilgileri genellikle renkler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yans\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r. Ne var ki, bu uygulaman\u0131n sonucu g\u00f6rsel a\u00e7\u0131dan salt alanda de\u011fi\u015fiklik yapmak kadar sezgisel bir i\u015flem de\u011fildir. Bu y\u00f6nde yap\u0131lan ilk giri\u015fimlerde \u00fclkeler basit dikd\u00f6rtgen b\u00f6l\u00fcmlerle temsil edilmekteydi.<\/p>\n<p> Neyse ki, Ann Arbor Michigan \u00dcniversitesi\u2019nden Michael Gastner ile Mark Newman taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen bir algoritma sayesinde, art\u0131k kara par\u00e7alar\u0131n\u0131n tan\u0131nabilir bi\u00e7imlerini koruyan yeni bir y\u00f6ntem var.<\/p>\n<p> Nas\u0131l \u00e7izildiler<br \/>\n Bu yeni harita \u00e7izimlerinin nas\u0131l olu\u015fturulduklar\u0131n\u0131 kavramak i\u00e7in n\u00fcfus \u00f6rne\u011finden yola \u00e7\u0131kabiliriz.<\/p>\n<p> S\u00f6z konusu algoritma her \u00fclkeyi ger\u00e7ek n\u00fcfusuna g\u00f6re yerle\u015ftirmekte ve ard\u0131ndan, t\u0131pk\u0131 bir gaz\u0131n y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7l\u0131 alanlardan al\u00e7ak bas\u0131n\u00e7l\u0131 alana ak\u0131\u015f\u0131 gibi, n\u00fcfusun a\u015f\u0131r\u0131 yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerden daha az yo\u011fun b\u00f6lgelere akmas\u0131na olanak tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p> B\u00f6ylece, s\u0131n\u0131rlar\u0131n da geni\u015flemesine ya da daralmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Haritalar bu y\u00fczden \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler. Daralan alanlar havas\u0131 bir miktar ka\u00e7m\u0131\u015f balonlar gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, geni\u015fleyen alanlar \u015fi\u015firilmi\u015f balonlardan farks\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler.<\/p>\n<p> De\u011fi\u015fen toprak par\u00e7alar\u0131<\/p>\n<p> Sonu\u00e7ta, ayn\u0131 alana sahip herhangi bir kara par\u00e7as\u0131 ayn\u0131 say\u0131da insan\u0131 temsil ediyor. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu her yerde e\u015fit oluyor ve belli bir kara par\u00e7as\u0131n\u0131n son boyutu orada ya\u015fayan n\u00fcfusun d\u00fcnya n\u00fcfusuna oran\u0131n\u0131 an\u0131nda yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n<p> Dahas\u0131, \u00f6nceden belli bir bi\u00e7im verilmi\u015f balonlar\u0131n \u015fi\u015firildiklerinde ilk bi\u00e7imlerini korumakla birlikte onun daha abart\u0131lm\u0131\u015f bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc sergilemeleri gibi, bu toprak par\u00e7alar\u0131n\u0131n hacimleri de\u011fi\u015fti\u011finde harita \u00fczerinde kaplad\u0131klar\u0131 alan da de\u011fi\u015fir.<\/p>\n<p> \u00d6yle ki, haritada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00fclkenin hangi \u00fclke oldu\u011funu yine de bilirsiniz.<\/p>\n<p> Yeni algoritma<\/p>\n<p> Newman bu y\u00f6ntemin geli\u015ftirilmesine olanak tan\u0131yan algoritmay\u0131 \u0131s\u0131 iletim fizi\u011fi, molek\u00fcler kar\u0131\u015f\u0131m ve h\u0131zl\u0131 Fourier aktar\u0131m\u0131 ad\u0131 verilen matematiksel bir ara\u00e7tan t\u00fcretti. S\u00f6z konusu algoritma bu izd\u00fc\u015f\u00fcmlerinin yaln\u0131zca ufak bir bilgisayar g\u00fcc\u00fcyle olu\u015fturulmalar\u0131na olanak tan\u0131makla birlikte, uzun zamand\u0131r beklenen \u00f6teki can al\u0131c\u0131 malzeme son derece ayr\u0131nt\u0131l\u0131 verilerden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> E\u011fitimin geli\u015ftirilmesi, HIV\u2019in \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi, yoksullu\u011fun en az d\u00fczeye indirilmesi v.b amac\u0131yla geli\u015ftirilen bir dizi tasar\u0131y\u0131 kapsayan BM Milenyum Geli\u015ftirme Hedefleri geli\u015fmenin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in bu t\u00fcrde b\u00fcy\u00fck miktarlarda verilere olan gereksinimi de beraberinde getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p> Bu tasar\u0131lar d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok daha iyi kavranabilen haritalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131na da olanak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Danny Dorling, Anna Barford ile Sheffield ve Michigan \u00dcniversiteleri\u2019ndeki meslekta\u015flar\u0131n\u0131n yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 da i\u015fte budur.<\/p>\n<p> S\u00f6z\u00fc ge\u00e7en uzmanlar bu y\u0131l t\u00fcm\u00fc de Worldmapper sitesinde yay\u0131mlanacak en az 365 harita olu\u015fturmay\u0131 tasarl\u0131yorlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni bir haritac\u0131l\u0131k y\u00f6ntemi: \u00dclkenin kulland\u0131\u011f\u0131 yak\u0131t miktar\u0131na; 1500 y\u0131l\u0131nda servet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na; y\u0131ll\u0131k verilen patent say\u0131s\u0131na; i\u015fler durumdaki trakt\u00f6r say\u0131s\u0131na g\u00f6re k\u0131yaslamal\u0131 harita yap\u0131ld\u0131. Haritalara bay\u0131l\u0131r\u0131z. Haritalar ilk bak\u0131\u015fta insanlar\u0131 hayrete s\u00fcr\u00fcklerler: \u015fekiller tan\u0131d\u0131k gelse de, her \u015fey garip bir bi\u00e7imde \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye bile gerek kalmaks\u0131z\u0131n, \u00fczerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u00fcnya ile ilgili birtak\u0131m bilgiler &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[10438,1438,10437,10436],"class_list":["post-4872","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-algoritma","tag-nukleer-silahlar","tag-peters-izdusumu","tag-yeni-harita-turleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4872"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4872\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}