Bizans \u0130mparatorlu\u011fu<\/p>\n
1.\u0130MPARATOR<\/p>\n
Bizans\u2019 \u0131n imparatorluk kavram\u0131 Roma ve Helen kaynakl\u0131d\u0131r. Tanr\u0131-imparator anlay\u0131\u015f\u0131 ve uygulamas\u0131 hristiyanla\u015fm\u0131\u015f haliyle kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130mparator Tanr\u0131 iradesiyle g\u00f6nderilmi\u015f bir ki\u015fidir. Tanr\u0131\u2019 n\u0131n se\u00e7ilmi\u015f kuludur ve onun himayesinde h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmektedir Kilise ve imparator bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve imparator kimsenin sorgulayamayaca\u011f\u0131 ve buna c\u00fcred edemeyece\u011fi son derece \u00f6nemli bir \u015fah\u0131st\u0131r. Bu \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan ki\u015finin ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu imparatorluk da, t\u00fcm devletlerin, kavimlerin i\u00e7inde oldu\u011fu orta\u00e7a\u011f hiyerar\u015fisinin tepesinde bulunmaktad\u0131r.
\n T\u00f6renler hipodrumda yap\u0131l\u0131r ancak h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k \u00fcnvan\u0131n\u0131n verili\u015finin en \u00f6nemli a\u015famas\u0131, ta\u00e7 giyme, Ayasofya\u2019 da ger\u00e7ekle\u015firdi. Patrik yeni h\u00fck\u00fcmdara tac\u0131n\u0131 giydirir ve h\u00fck\u00fcmdar kendini \u201c Tanr\u0131\u2019 n\u0131n sevgili ve yery\u00fcz\u00fcndeki vekili\u201d olarak tan\u0131t\u0131rd\u0131. <\/p>\n
2.HUKUK<\/p>\n
\u0130mparator, adalet \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131yd\u0131. 14.yy\u2019 \u0131n ba\u015flar\u0131na kadar en y\u00fcksek mahkeme imparatorun ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fi mahkemeydi. \u00dcyeleri y\u00fcksek memurlardan se\u00e7ilirdi. A\u011f\u0131r su\u00e7lar burada g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr ve karara ba\u011flan\u0131rd\u0131. Bu y\u00fcksek mahkemenin d\u0131\u015f\u0131nda, y\u00fcksek daire ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n y\u00f6nettikleri mahkemeler ve ayr\u0131ca kentlerde bir\u00e7ok ilk mahkemeler bulunmaktayd\u0131. <\/p>\n
3.ORDU<\/p>\n
Bizans ordusu kara ve deniz kuvvetlerinden meydana geliyordu. \u0130mparatorlu\u011fun kuruldu\u011fu d\u00f6nemde kara ordusu iyi \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f ve iyi e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Kara ordusu s\u0131n\u0131rlarda oturan birliklerle merkezde bulunan ve her cepheye g\u00f6nderilen esas kuvvetlerden olu\u015furdu.
\n 7. yy\u2019 da ordu ordu \u00f6rg\u00fct\u00fcnde \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler oldu. Thema sistemi ile eyaletlerdeki askeri birlikler yeni bir sisteme ba\u011fland\u0131. Strategos, ayn\u0131 zamanda themas\u0131n\u0131n askeri birliklerinin komutan\u0131yd\u0131. Kara ordusu piyade ve s\u00fcvari olmak \u00fczere iki kola ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Silah olarak k\u0131l\u0131\u00e7, kalkan, m\u0131zrak, z\u0131rh ve \u00e7e\u015fitli sava\u015f baltalar\u0131, manc\u0131n\u0131klar kullan\u0131l\u0131yordu.
\n Bizans \u0130mparatorlu\u011fu kuruldu\u011fu zaman d\u00fczenli bir donanmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi 7. yy\u2019 a kadar Bizans\u2019 \u0131n denizlerde kuvvetli bir d\u00fc\u015fman\u0131 da yoktu. Fakat m\u00fcsl\u00fcman donanmas\u0131n\u0131n kurulmas\u0131ndan ve Bizans\u2019 a kar\u015f\u0131 ilk ba\u015far\u0131lar\u0131 kazanmas\u0131ndan sonra donanman\u0131n \u00f6nemi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve deniz kuvvetleri esasl\u0131 bir bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015fti. Herakleios reformlar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn deniz kuvvetleri tek bir ad alt\u0131nda birle\u015ftirildi. 3. Leon zaman\u0131nda deniz kuvvetleri \u0130stanbul donanmas\u0131 ve deniz themalar\u0131 donanmas\u0131 olarak ikiye ayr\u0131ld\u0131. 10. Yy\u2019 da donanma 3-5 Dromondan meydana gelen birliklere ayr\u0131ld\u0131. Rum ate\u015fi en \u00f6nemli silahlar\u0131yd\u0131. 11. Yy\u2019 an itibaren Bizans donanamas\u0131 zay\u0131flad\u0131. 2.Andronikos donanmay\u0131 kald\u0131r\u0131nca denizlerde \u00fcst\u00fcnl\u00fck Venedik ve Cenova\u2019 ya ge\u00e7ti. 3. Andronikos donanmay\u0131 tekrar kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ysa da ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. <\/p>\n
4.B\u0130L\u0130M<\/p>\n
Bizans \u0130mparatorlu\u011fu\u2019 nda bilim ve fikir hayat\u0131i ilk iki yy boyunca Antik Yunan ve Latin d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkilere s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck Constantinus ile birlikte Hristiyanl\u0131k resmen kabul edilmekle beraber Antik gelene\u011fini devlet ve fikir hayat\u0131 \u00fczerinde birinci derecede etkili oldu\u011fu kesindir. Putperestli\u011fin son kal\u0131nt\u0131lar\u0131 6. ve 7. yy da kaybolmu\u015f, Antik d\u015f\u00fcncenin son kalesi olan Atina Okulu 529 y\u0131l\u0131nda kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu arada Hellenistik d\u00fc\u015f\u00fcncenin devam etti\u011fi M\u0131s\u0131r, Suriye ve Filistin\u2019 in m\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan al\u0131nmas\u0131 ile b\u00fct\u00fcn bilim ve k\u00fclt\u00fcr hayat\u0131 \u0130stanbul\u2019 da toplanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
5.TAR\u0130H\u00c7\u0130L\u0130K<\/p>\n
Bizans \u0130mparatorlu\u011fu\u2019 nda tarih\u00e7ilik \u00e7ok \u00f6nemli idi. Bizans tarih\u00e7ilerinin eserleri yanl\u0131z Bizans \u0130mp. i\u00e7in de\u011fil, ili\u015fkide bulundu\u011fu kavimlerin tarihi i\u00e7inde de\u011ferli bilgiler i\u00e7ermektedir.
\nBizans tarih\u00e7ili\u011fi kilise tarihi ve d\u00fcnya tarihi ile ba\u015flar. \u00d6rne\u011fin: Eusebios\u2019 un Khronogrophia\u2019 s\u0131, Theophanes\u2019 in Khronogrophia\u2019 s\u0131, Skylitzes\u2019 in Synopsis Historion adl\u0131 eserleri.. Genel d\u00fcnya tarihine paralel olarak Antik tarzda yaz\u0131lan monografilerde Bizans\u2019 \u0131n kurulu\u015fundan y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na kadar olan d\u00f6nem konu al\u0131n\u0131r. Prikopius\u2019 un Gizli Tarih\u2019 i ve Yap\u0131lar adl\u0131 eserleri\u2026.
\n T\u0131p, matematik, astronomi, kimya, botanik, zooloji gibi bilim dallar\u0131nda ise \u00e7ok fazla eser yoktur.<\/p>\n
6.EDEB\u0130YAT<\/p>\n
Bizans edebiyat\u0131, di\u011fer konularda oldu\u011fu gibi ilk zamanlar Antik edebiyat\u0131n bir devam\u0131d\u0131r. Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n devlet dini olarak kabul edilmesine ra\u011fmen eski putperest edebiyat hemen ortadan kalkmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak hristiyan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc \u00e7ok ge\u00e7meden edebiyatta da a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.
\n \u015eekil olarak eskiye ba\u011fl\u0131 kalmakla beraber ruh bak\u0131m\u0131ndan hristiyan idi. Bizans yazarlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda Kitab-\u0131 Mukaddes\u2019 in bilinmesi, Antik eserlerin bilinmesi kadar \u00f6nemli say\u0131l\u0131rd\u0131. Bizans edebiyat\u0131 en parlak d\u00f6nemini Justinianos zaman\u0131nda yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stanbul merkez olmakla beraber Anadolu, Suriye, Filistin ve M\u0131s\u0131r\u2019 daki kentlerde de canl\u0131 bir edebi faaliyet g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yordu. Tarih, hukuk, bilim ve teknoloji \u015fiirin konusunu olu\u015fturuyor ve her \u00e7e\u015fit d\u00fcz yaz\u0131 \u015fiire \u00e7evriliyordu. \u00d6nemli \u015fairler aras\u0131nda Nannos, Romanos, Musaios, Patrik Sergios\u2019 u sayabiliriz.
\n 7. yy\u2019 \u0131n ortalar\u0131ndan itibaren Bizans edebiyat\u0131nda bir duraklama dikkati \u00e7ekmektedir. \u00d6zellikle ikon-oklazma yanl\u0131z kutsal resimleri yok etmekle kalmam\u0131\u015f ayn\u0131 zamanda bilim ve edebi faaliyetlerin de durmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde \u00e7o\u011funlukla din konular\u0131 i\u015flenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca din u\u011fruna \u00f6lenlerin biyografileri de bu d\u00f6nemde olduk\u00e7a yo\u011fun i\u015flenen konular aras\u0131ndad\u0131r. Bizans\u2019 \u0131n ilk kad\u0131n \u015fairi Kosia bu d\u00f6nemde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u0130ki yy devam eden duraklama d\u00f6neminden sonra yeni ve parlak d\u00f6nem \u0130stanbul \u00dcniversitesi\u2019 nin yeniden kurulmas\u0131yla (863) ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Antik ve Bizans eserleri toplanm\u0131\u015f ve incelenmi\u015f, \u00f6zetlerini i\u00e7eren ansiklopediler yaz\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun en \u00f6nemli \u00f6rne\u011fi Suidas\u2019 d\u0131r.
\n Bu d\u00f6nemde ayr\u0131ca milli destanlar, epigramlar, ilahiler, manzumlar yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 12.yy dan itibaren halk diliyle yaz\u0131lm\u0131\u015f didaktik, satirik, lirik \u015fiirlere, atas\u00f6zlerine ve hikayelere rastlan\u0131r. Di\u011fer yandan eski mitolojik konular halk edebiyar\u0131 \u00fczerinde etkili olmu\u015ftur.<\/p>\n
7.E\u011e\u0130T\u0130M VE \u00d6\u011eRET\u0130M <\/p>\n
\u00d6\u011fretim yayg\u0131n de\u011fildi. Daha \u00e7ok erkek \u00e7ocuklar okula g\u00f6nderilirdi. \u00d6\u011fretimde Antik Yunan yazarlar\u0131n\u0131n metinleri okutuluyor ve a\u00e7\u0131klan\u0131yordu. Orta\u00f6\u011fretimin amac\u0131 memur yeti\u015ftirmekti.
\nB\u00fcy\u00fck Constantinus\u2019 un , \u0130stanbul\u2019 u ba\u015fkent yapmas\u0131ndan sonra imparatorlu\u011fun \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinden, \u00f6zellikle de Atina, M\u0131s\u0131r ve Suriye\u2019 den gelen bilginler burada toplan\u0131yor ve buras\u0131n\u0131 bir bilim merkesi haline getiriyorlard\u0131.
\n 2. Thedosius d\u00f6neminde \u0130stanbul\u2019 da ilk y\u00fcksekokul kurulmu\u015ftu. E\u011fitim s\u00fcresi 5 y\u0131ld\u0131. Sonraki d\u00f6nemlerde kapat\u0131lan bu okul, 863 y\u0131l\u0131nda tekrar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada felsefe, matematik, astronomi, gramer ve m\u00fczik okutulmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
\u0130stanbul\u2019 da Thedosius\u2019 tan itibaren kurulan ve kapat\u0131lan \u00fcniversite ve y\u00fcksekokullar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda patrikhaneye ba\u011fl\u0131 olan ve teoloji \u00f6\u011fretimi yapan okullar da bulunuyordu. Burada dini derslerin yan\u0131nda Eski Yunan felsefesi, dil ve edebiyat\u0131, matematik gibi dersler de veriliyordu. <\/p>\n
8.D\u0130N<\/p>\n
Bizans \u0130mparatorlu\u011fu\u2019 nda dinin ve dolay\u0131s\u0131yla kilisenin \u00f6nemi \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n resmen kabul\u00fcnden sonra kilseye kar\u015f\u0131 zaman zaman imparatorlar\u0131n \u00f6nlem almas\u0131na ra\u011fmen kilise her zaman sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumu\u015ftur. Patrik imparator taraf\u0131ndan se\u00e7iliyordu ve patrik imparatora ta\u00e7 giydiriyordu. Kiliseye ba\u011fl\u0131 olarak geni\u015f bir manast\u0131r a\u011f\u0131 kurulmu\u015ftu. Halk\u0131n manast\u0131rlara olan ilgisi olduk\u00e7a fazlayd\u0131. Kimileri hayat\u0131 boyunca buraya kapan\u0131rken kimileri de maddi destek sa\u011fl\u0131yordu. Bizans \u0130mparatorlu\u011fu\u2019 nda manast\u0131rlar\u0131n b\u00f6yle \u00f6nemli olmas\u0131n\u0131 nedeni; \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6steren, esnek ve ak\u0131\u015fkan bir kurum olmas\u0131, toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar nitelikte olmas\u0131, her s\u0131n\u0131ftan insana a\u00e7\u0131k olmas\u0131yd\u0131. \u0130nsanlar buraya gelip, Tanr\u0131\u2019 ya olan bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demekte ve ayn\u0131 zamanda huzur, mutluluk ve g\u00fcven dolu bir hayat ya\u015famaktayd\u0131lar.<\/p>\n
9.EKONOM\u0130<\/p>\n
Bizans \u0130mparatorlu\u011fu\u2019 nda ekonomik hayat\u0131n temelini tar\u0131m meydana getiriyordu. Toprak devletin mal\u0131yd\u0131. Themalara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc ve buralara askeri valiler atanm\u0131\u015ft\u0131. Valinin g\u00f6revi themas\u0131 i\u00e7inden gelen toprak gelirlerini imparatora iletmektir. Devlet tar\u0131m yapmas\u0131 i\u00e7in ki\u015fiye toprak verir o da buray\u0131 i\u015fler, b\u00f6ylece hem ailesinin ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar hemde \u00fcr\u00fcn fazlas\u0131n\u0131 satarak vergi giderlerini kar\u015f\u0131lard\u0131. Genel olarak bu\u011fday, \u00fcz\u00fcm, tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri, meyve, pamuk yeti\u015ftirilir; ar\u0131c\u0131l\u0131k, hayvan yeti\u015ftiricili\u011fi (koyun, ke\u00e7i, s\u0131\u011f\u0131r ve at ) yap\u0131l\u0131rd\u0131.
\nBizans sanayisi deyince akla tekstil gelmektedir. Ba\u015fta pamuklu ve ipekli dokumac\u0131l\u0131k olmak \u00fczere ketencilik ve hal\u0131c\u0131l\u0131k ileri d\u00fczeydeydi. Madencilik, camc\u0131l\u0131k, kuyumculuk da olduk\u00e7a geli\u015fmi\u015ftir. Her sanayi kolu loncalar \u015feklinde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f ve s\u0131k\u0131 devlet kontrol\u00fc alt\u0131nda idiler.<\/p>\n
10. KONSTANT\u0130NAPOL\u0130S <\/p>\n
B\u00fcy\u00fck Constantinus, do\u011fudaki ba\u015fkent olarak, Antik d\u00f6nemin devam\u0131 olabilecek \u015fehirleri de\u011fil, \u0130stanbul\u2019 u ( konstantinapolis\u2019 i ) se\u00e7ti. Her taraftan i\u015f\u00e7i, sanat\u00e7\u0131 ve malzeme getirtti. Roma, Atina, \u0130skenderiye, Efes ve Antakya\u2019 n\u0131n en g\u00fczel tap\u0131naklar\u0131 yeni kenti s\u00fcslemek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131. Yeni merkezi Roma\u2019 ya benzetmek i\u00e7in elinden geleni yapt\u0131 ve 330 y\u0131l\u0131nda \u015fehri b\u00fcy\u00fck bir t\u00f6renle a\u00e7t\u0131 Constantinus.
\n \u0130mparator, do\u011fudaki ba\u015fkent olarak Antik devir devam\u0131 olabilecek \u015fehirleri de\u011fil, Konstantinapolis\u2019 i se\u00e7mi\u015fti. Bunun nedenleri aras\u0131nda kentin co\u011frafi konumu, ekonomik ve siyasal ko\u015fullar\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bizans \u0130mparatorlu\u011fu 1.\u0130MPARATOR Bizans\u2019 \u0131n imparatorluk kavram\u0131 Roma ve Helen kaynakl\u0131d\u0131r. Tanr\u0131-imparator anlay\u0131\u015f\u0131 ve uygulamas\u0131 hristiyanla\u015fm\u0131\u015f haliyle kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130mparator Tanr\u0131 iradesiyle g\u00f6nderilmi\u015f bir ki\u015fidir. Tanr\u0131\u2019 n\u0131n se\u00e7ilmi\u015f kuludur ve onun himayesinde h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmektedir Kilise ve imparator bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve imparator kimsenin sorgulayamayaca\u011f\u0131 ve buna c\u00fcred edemeyece\u011fi son derece \u00f6nemli bir \u015fah\u0131st\u0131r. Bu \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1695,1694,1479,1696],"class_list":["post-489","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-antik-yunan","tag-bizans-imparatorlugu","tag-filistin","tag-konstantinapolis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=489"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/489\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}