Yeralt\u0131suyu seviyesi veya yeralt\u0131su tablas\u0131 iki zon aras\u0131nda atmosfer bas\u0131nc\u0131 ile su bas\u0131nc\u0131n\u0131n e\u015fit oldu\u011fu y\u00fczeye denilmektedir.<\/p>\n
Yery\u00fcz\u00fcndeki su bo\u015fluklardan yeralt\u0131na do\u011fru s\u00fcz\u00fclerek \u00f6ncelikle vadoz zon ad\u0131 verilen b\u00f6lgeye ula\u015f\u0131r. Vadoz zon (doymam\u0131\u015f zon) g\u00f6zenekleri s\u0131v\u0131 fazdaki su ve gaz taraf\u0131ndan doldurulmu\u015f olan yeralt\u0131 birimidir. Vadoz zonun alt\u0131nda g\u00f6zenekleri tamamen yeralt\u0131 suyu ile doldurulmu\u015f olan doygunluk zonu bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Vadoz zonda atmosfer bas\u0131nc\u0131 suyun bas\u0131nc\u0131ndan azd\u0131r. Doygunluk zonunda ise yeralt\u0131suyunun bas\u0131nc\u0131 atmosfer bas\u0131nc\u0131ndan fazlad\u0131r.<\/p>\n
Yeralt\u0131 suyu seviye de\u011fi\u015fimi ve buna etki eden fakt\u00f6rler
\n G\u00f6zenekleri yeralt\u0131 suyu ile doldurulmu\u015f olan ve bu suyun hareketine imkan veren jeolojik formasyonlara akifer denilmektedir. Akiferler iki grupta incelenmektedir. \u00dcst y\u00fczeyini su tablas\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu ve taban\u0131 ge\u00e7irimsiz bir zonla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan akiferlere serbest akifer ad\u0131 verilmektedir. Taban\u0131 ve tavan\u0131 ge\u00e7irimsiz tabakalarca s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan akiferlere bas\u0131n\u00e7l\u0131 akifer denilmektedir.<\/p>\n
Akiferdeki g\u00f6zenekler tamamen suya doygun oldu\u011fu i\u00e7in kat\u0131 taneler aras\u0131naki bo\u015fluk hacmi, akiferin su i\u00e7eri\u011fine e\u015fittir. Dolay\u0131s\u0131yla su tablas\u0131n\u0131 serbest akiferin su i\u00e7eri\u011fi belirlemektedir.<\/p>\n
Serbest bir akiferin su i\u00e7eri\u011fini o akifere katk\u0131 sa\u011flayan beslenme ve buna etki eden fakt\u00f6rler ile bu akiferden su kayb\u0131na neden olan bo\u015falma ve buna etki eden fakt\u00f6rler belirlemektedir.<\/p>\n
Beslenmeye etki eden fakt\u00f6rler
\n * Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n ard\u0131ndan vadoz zonun b\u00fcnyesine kat\u0131larak a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru s\u0131zan sular: Ya\u011f\u0131\u015f ile yery\u00fcz\u00fcne d\u00fc\u015fen suyun bir k\u0131sma buharla\u015fma ve terleme ile atmosfere d\u00f6nerken bir k\u0131sm\u0131 da s\u00fcz\u00fclerek yerin derinliklerine do\u011fru ilerlemektedir.
\n * Akarsu ve g\u00f6llerden yeralt\u0131na s\u00fcz\u00fclen sular: Akarsuyun veya g\u00f6l\u00fcn y\u00fczeyi su tablas\u0131ndan daha y\u00fcksek bir konumda ve akarsu ile su akifer aras\u0131ndaki birimler ge\u00e7irimli ise akarsu veya g\u00f6l besleyici konumdad\u0131r.
\n * Sulama ve kanallardan s\u00fcz\u00fclen sular: Sulama ve arklardan s\u00fcz\u00fclen sular yeralt\u0131 su tablas\u0131n\u0131n y\u00fckselmesine neden olmaktad\u0131rlar.
\n * Derinlerden faylar boyunca y\u00fckselerek y\u00fczeye yak\u0131nla\u015fan sular: Derin (fosil) sular, rejenere sular ve j\u00fcvenil sular faylar boyunca y\u00fckselerek akiferi besleyebilmektedirler.<\/p>\n
Akiferden su kayb\u0131na etki eden fakt\u00f6rler
\n * Bitki k\u00f6kleriyle kapiler zonun kesi\u015fmesi durumu: Su tablas\u0131n\u0131n \u00fczerinde su molek\u00fclleri kapiler kuvvetlerin etkisiyle k\u0131lcal g\u00f6zenekler boyunca y\u00fckselmektedirler. Bitki k\u00f6kleri ile bu kapiler zonun birle\u015fmesi halinde bitkiler yeralt\u0131 suyunu kullanmaya ba\u015flarlar. Baz\u0131 \u00e7\u00f6l bitkilerinin k\u00f6kleri yerin 10 m derinine kadar inebilmektedirler.
\n * Kapiler zonun yery\u00fcz\u00fcne kadar uzanmas\u0131 durumu: Su tablas\u0131n\u0131n y\u00fczeye yak\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgelerde kapiler zon yery\u00fczeyine kadar y\u00fckselebilmektedir. Bu durumda kapiler zondan do\u011frudan terleme ile su kayb\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r.
\n * Su tablas\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fc ile kesi\u015fmesi durumu: Su tablas\u0131 \u00e7e\u015fitli durumlarda yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kabilmektedir. Bu durumlar,<\/p>\n
-Batakl\u0131klarda su tablas\u0131 y\u00fczeylemi\u015ftir ve buharla\u015fma ile su y\u00fczey sular\u0131na ve meteorik sulara kat\u0131lmaktad\u0131r.
\n -Yeralt\u0131 su tablas\u0131n\u0131n bir akarsudan daha y\u00fcksek irtifaya sahip olmas\u0131 durumunda yeralt\u0131 su tablas\u0131 akarsuyu beslemektedir.
\n -Hidrostatik bas\u0131nc\u0131n atmosfer bas\u0131nc\u0131ndan y\u00fcksek oldu\u011fu nokta topo\u011frafik y\u00fczeyin \u00fczerinde kal\u0131yorsa su belirli bir debiyle y\u00fczeye \u00e7\u0131kar.
\n * Su Kuyular\u0131: Su kuyular\u0131nda \u00e7ekilen su nedeniyle su seviyesinde d\u00fc\u015f\u00fcm konisi ad\u0131 verilen bir al\u00e7alma meydana gelmektedir.
\n * Ge\u00e7irimsiz temelin \u00e7ukurla\u015fmas\u0131: Ge\u00e7irimsiz temelin \u00e7ukurla\u015fmas\u0131 nedeniyle yeralt\u0131 su seviyesinde de\u011fi\u015fme olabilir.
\n * Dip Ka\u00e7aklar\u0131: Dip ka\u00e7aklar\u0131 yeralt\u0131suyu seviyesinin d\u00fc\u015fmesine neden olabilmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yeralt\u0131suyu seviyesi veya yeralt\u0131su tablas\u0131 iki zon aras\u0131nda atmosfer bas\u0131nc\u0131 ile su bas\u0131nc\u0131n\u0131n e\u015fit oldu\u011fu y\u00fczeye denilmektedir. Yery\u00fcz\u00fcndeki su bo\u015fluklardan yeralt\u0131na do\u011fru s\u00fcz\u00fclerek \u00f6ncelikle vadoz zon ad\u0131 verilen b\u00f6lgeye ula\u015f\u0131r. Vadoz zon (doymam\u0131\u015f zon) g\u00f6zenekleri s\u0131v\u0131 fazdaki su ve gaz taraf\u0131ndan doldurulmu\u015f olan yeralt\u0131 birimidir. Vadoz zonun alt\u0131nda g\u00f6zenekleri tamamen yeralt\u0131 suyu ile doldurulmu\u015f olan …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[3229,3672,10561,10560],"class_list":["post-4932","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-akarsu","tag-atmosfer-basinci","tag-hidrostatik-basinc","tag-yeraltisuyu-seviyesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4932"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4932\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}