Klasik kaynaklar Karbon bazl\u0131 olarak adland\u0131rabilecek kaynaklard\u0131r. Petrol, k\u00f6m\u00fcr ve do\u011falgaz en temel enerji kaynaklar\u0131d\u0131r. Bunlar, meydana geli\u015fleri itibar\u0131yla yenilenmeleri \u00e7ok uzun bir s\u00fcre ald\u0131\u011f\u0131ndan, yenilenmeyen kaynaklar olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n
K\u00f6m\u00fcr Yeralt\u0131 madencili\u011fi veya a\u00e7\u0131k i\u015fletme metodlar\u0131 kullan\u0131larak \u00e7\u0131kar\u0131lan fosil kaynakl\u0131 yak\u0131tt\u0131r. Genellikle hayvan fosillerinden olu\u015fur. Kolayca yanabilen siyah veya kahverengimsi red\u00fcksiyonunda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi vard\u0131r. Bir \u00e7ok \u00e7e\u015fidi vard\u0131r. Mesela ta\u015f k\u00f6m\u00fcr\u00fc, fabrikalarda kullan\u0131l\u0131r. Is\u0131 dercesi y\u00fcksektir. Antrasit, \u0131s\u0131 de\u011feri en y\u00fcksek olan k\u00f6m\u00fcrd\u00fcr, \u00fclkemizde az bulunur. Ayr\u0131ca \u00fclkemizde en \u00e7ok bulunan k\u00f6m\u00fcr linyittir.<\/p>\n
Petrol Y\u00fczmilyonlarca y\u0131ldan bu yana denizlerde ya\u015fayan ya da sular\u0131n denizlere s\u00fcr\u00fckledi\u011fi bitki kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n anaeorabik bir ortamda, uygun \u015fartlar alt\u0131nda (s\u0131cakl\u0131k, bas\u0131n\u00e7 ve mikroorganizmalar\u0131n etkisiyle), topra\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde ba\u015fkala\u015fmas\u0131yla olu\u015fur. De\u011feri \u00e7ok y\u00fcksektir, \u00e7\u00fcnk\u00fc oldukca az bulunan bir yak\u0131tt\u0131r.<\/p>\n
Do\u011falgaz Petrol gibi do\u011falgaz da \u00e7ok eski tarihlerden beri bilinmekle ve kullan\u0131lmakla beraber; bug\u00fcnk\u00fc konumuna geli\u015fi, 1816 y\u0131l\u0131nda ABD’nin Baltimore kentinin sokak lambalar\u0131n\u0131n do\u011falgaz arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131yla ba\u015flar.<\/p>\n
D\u00fcnya enerji t\u00fcketiminin %22\u2019si do\u011falgaza dayanmaktad\u0131r. \u0130\u015fyerleri ve evler \u0131s\u0131nma amac\u0131yla \u00e7ok yo\u011fun miktarda do\u011falgaz kullan\u0131rlar. Is\u0131nma, toplam do\u011falgaz kullan\u0131m\u0131nda %75 gibi bir orana sahiptir. Bunun yan\u0131s\u0131ra elektrik \u00fcretiminde de do\u011falgaz kullan\u0131lmaktad\u0131r. Fakat %10\u201315 gibi d\u00fc\u015f\u00fck oranlarda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n
Geleneksel biyok\u00fctle (bitki ve hayvan at\u0131klar\u0131)Biyok\u00fctle enerjisi, organik maddelerden enerji kayna\u011f\u0131 olarak yararlan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bilinen bitki yakma ve hayvan at\u0131klar\u0131ndan yararlanma y\u00f6ntemleri geleneksel biyok\u00fctle olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu enerji kayna\u011f\u0131 t\u00fcr\u00fc, geri kalm\u0131\u015f toplumlarda en fazla yararlan\u0131lan enerji t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u00d6te yandan, modern y\u00f6ntemlerde bitkilerden biyodizel, biyoetanol elde etme gibi yeni uygulamalar ise, modern biyok\u00fctle olarak adland\u0131r\u0131lmakta ve yenilenebilir enerji kayna\u011f\u0131 t\u00fcrleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Siyah b\u00f6lgeler, hakk\u0131nda bilgi bulunmayan \u00fclkelerdir. K\u0131rm\u0131z\u0131 renk 1990-2001 aras\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131, ye\u015fil ise azalmay\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n
Yenilenebilir Enerji Kaynaklar\u0131 Klasik enerji kaynaklar\u0131na alternatif olarak sunulan kaynaklard\u0131r. G\u00fcne\u015f, r\u00fczgar, hidrojen, hidroelektrik ve jeotermal kaynaklar buna \u00f6rnektir. Do\u011fada s\u00fcrekli var olan fakt\u00f6rlere dayal\u0131 olan bu kaynaklar\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi ise yenilenebilir olmalar\u0131 ve do\u011faya zarar vermemeleridir.<\/p>\n
G\u00fcne\u015f enerjisi de hidrojen gibi yenilenebilir kaynaklardan bir tanesidir. G\u00fcne\u015f enerjisini toplay\u0131p \u0131s\u0131 ve elektri\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilen g\u00fcne\u015f kolekt\u00f6rleri g\u00fcne\u015f enerjisinin kullan\u0131m\u0131ndaki arac\u0131 elemand\u0131r. Genelde, evlerin \u00e7at\u0131lar\u0131na yerle\u015ftirilen bu kolekt\u00f6rlerin yan\u0131nda bir de su deposu bulunur. Depoda bulunan su \u0131s\u0131t\u0131larak, ya evin s\u0131cak su ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lan\u0131r ya da s\u0131cak su, evin \u0131s\u0131tma tesisat\u0131na verilerek \u0131s\u0131nma ihtiyac\u0131 giderilmi\u015f olur.<\/p>\n
\u00c7evreye hi\u00e7bir zarar\u0131 olmamas\u0131, s\u00fcrekli ve yenilenebilir olmas\u0131 g\u00fcne\u015f enerjisini \u00e7ok cazip k\u0131lar. \u015e\u00fcphesiz g\u00fcne\u015f enerjisinin \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engel, G\u00fcne\u015f’ten yararlanma s\u00fcresi \u00e7ok fazla olmayan \u00fclkelerde bu enerji tipinden yararlan\u0131labilen g\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131n az olmas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, elde edilen enerjinin depolanmas\u0131 da bir di\u011fer engeldir.<\/p>\n
R\u00fczgar Alternatif enerji kaynaklar\u0131 i\u00e7ersinde en az hidrojen enerjisi kadar faydal\u0131 olabilecek bir enerji kayna\u011f\u0131 da r\u00fczgard\u0131r. Temiz, bol, yenilenebilir olmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra hemen hemen t\u00fcm d\u00fcnya genelinde faydalanma imkan\u0131 olan bir kaynakt\u0131r. R\u00fczgar t\u00fcrbini ad\u0131 verilen \u00e7ok b\u00fcy\u00fck pervaneli, y\u00fcksek kuleler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla r\u00fczgar enerjisi elektri\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Az say\u0131da, b\u00fcy\u00fck enerji \u00fcretim merkezleri kurmak yerine, \u00fclke geneline k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcniteler halinde yay\u0131lm\u0131\u015f r\u00fczgar t\u00fcrbinleri kurmak \u00e7ok daha avantajl\u0131d\u0131r. R\u00fczgar, elektrik \u00fcretiminin yan\u0131s\u0131ra hidrojen \u00fcretiminde de s\u00f6z sahibi olabilir. R\u00fczgardan elde edilecek elektrikle suyun elektroliz edilmesi sonucunda; su, oksijen ve hidrojen elementlerine ayr\u0131larak \u00e7ok ucuz bir yolla hidrojen elde edilmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n
1990’l\u0131 y\u0131llarda kullan\u0131m\u0131 en h\u0131zl\u0131 artan enerji kayna\u011f\u0131 olan r\u00fczgar enerjisi, bu avantajlar\u0131 sayesinde t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n dikkatini \u00e7ekmeye devam ediyor. Danimarka toplam elektrik enerjisinin yakla\u015f\u0131k %15’ini r\u00fczgardan elde ederek oran olarak d\u00fcnyada birinci s\u0131radayken, Almanya da 2000 y\u0131l\u0131ndaki verilere g\u00f6re, y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 6.000 megawatt elektrik \u00fcretimiyle r\u00fczgar enerjisi kullan\u0131m\u0131nda en \u00f6n s\u0131ralardad\u0131r. Almanya’y\u0131 en yak\u0131ndan takip eden ABD’nin y\u0131ll\u0131k \u00fcretimi ise 2.500 megawatt civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Jeotermal enerji, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn kabu\u011funda bulunan \u0131s\u0131d\u0131r. Bu enerjiden, yer y\u00fczeyine \u00e7\u0131kan s\u0131cak sular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yararlan\u0131l\u0131r. En eski \u00e7a\u011flardan bu yana kullan\u0131lan kapl\u0131calar jeotermal enerjinin ilk kullan\u0131m alanlar\u0131d\u0131r. Jeotermal enerjiden, kayna\u011f\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak \u0131s\u0131tma uygulamalar\u0131nda kullan\u0131labilir ya da elektrik \u00fcretiminde yararlan\u0131l\u0131r. Elektrik enerjisi \u00fcretimi ama\u00e7l\u0131 santrallar 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren kurulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Jeotermal enerji; kayna\u011f\u0131n, d\u00fcnya enerji t\u00fcketimine k\u0131yasla \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 nedeniyle ve kullan\u0131lan s\u0131cak suyun reenjeksiyon ile tekrar yer alt\u0131na verilmesi ko\u015fuluyla yenilenebilir enerjiler aras\u0131nda say\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Dalga enerjileri, Okyanus veya denizler gibi b\u00fcy\u00fck su k\u00fctlelerinde meydana gelen dalgalar\u0131n enerjisinden yararlanabilmektir. Yenilenebilir enerji formlar\u0131ndan bir tanesidir.<\/p>\n
\u00dcretilmesindeki zorluklar:<\/p>\n
Dalgalar\u0131n y\u00fcksek g\u00fcc\u00fcne kar\u015f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck h\u0131zlarda ve farkl\u0131 y\u00f6nlerde hareket etmesi
\n En g\u00fc\u00e7l\u00fc f\u0131rt\u0131nalara ve tuzlu suyun neden olaca\u011f\u0131 paslanmaya dayanabilecek yap\u0131lar\u0131n y\u00fcksek maliyeti
\n Kurulum ve bak\u0131m giderlerinin y\u00fcksekli\u011fidir.
\n Dalga enerjisinin toplam enerji potansiyeli, toplam enerji b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 2.5 terawat olarak hesaplanan gel-git enerjisinden \u00e7ok daha fazlad\u0131r. Sahilleri g\u00fc\u00e7l\u00fc r\u00fczgarlara maruz kalan \u00fclkeler, enerji ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n %5 veya daha fazlas\u0131n\u0131 dalga enerjisinden kar\u015f\u0131layabilirler. <\/p>\n
Gel-git ve ak\u0131nt\u0131 enerjileri
\n \u0130ki t\u00fcrbinli bir gel-git baraj\u0131n\u0131n temsili g\u00f6sterimi.Gel-git veya okyanus ak\u0131nt\u0131s\u0131 nedeniyle yer de\u011fi\u015ftiren su k\u00fctlelerinin sahip oldu\u011fu kinetik veya potansiyel enerjinin elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesidir.<\/p>\n
Gel-git enerjisini elektri\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in yayg\u0131n olarak, uygun bulunan koylar\u0131n a\u011fz\u0131n\u0131n bir barajla kap\u0131t\u0131larak, gelen suyun tutulmas\u0131, \u00e7ekilme sonras\u0131nda da y\u00fckseklik fark\u0131ndan yararlan\u0131larak t\u00fcrbinler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile elektrik \u00fcretilmesi hedeflenir.<\/p>\n
24.8 Saate bir tekrarlanan gel-git hareketleri, d\u00fczenli bir enerji kayna\u011f\u0131 olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilgin\u00e7 olmakla birlikte, enerji \u00fcretim s\u00fcresinin 6-12 saatle k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131 bir dezavantaj yaratmaktad\u0131r. Suyun potansiyel enerjisinin %80’ini elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilen gel-git enerjisi, g\u00fcne\u015f enerjisi gibi di\u011fer alternatif enerji kaynaklar\u0131na g\u00f6re daha y\u00fcksek bir verimlili\u011fe sahiptir.<\/p>\n
Deniz ve okyanuslardaki d\u00fczenli ak\u0131nt\u0131lar\u0131n kinetik enerjisinin, deniz taban\u0131na yerle\u015ftirilen t\u00fcrbinler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ak\u0131nt\u0131 enerjisi olarak an\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Hidrojen birincil enerji kaynaklar\u0131ndan \u00fcretilen bir yak\u0131t olup temiz bir enerji kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131labilecek \u00f6nemli bir elementtir. Fakat d\u00fcnyada tek ba\u015f\u0131na bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6nce \u00fcretilmesi gerekir. Halihaz\u0131rda \u00e7ok pahal\u0131 olan bu \u00fcretim, su ve do\u011falgaz gibi elementlerdeki hidrojenin ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla yap\u0131l\u0131r. Bu \u015fekilde elde edilen hidrojen pillerine yak\u0131t h\u00fccresi ad\u0131 verilmektedir. \u015eu anda baz\u0131 otomobiller hem benzin, hem de hidrojenin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hibrid (melez) yak\u0131t y\u00f6ntemiyle \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6ylece a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan kirli havan\u0131n miktar\u0131 %30\u201340 oran\u0131nda azalt\u0131labilmektedir.<\/p>\n
Hidrojenin, 20 y\u0131l i\u00e7ersinde \u00e7ok daha aktif olarak kullan\u0131lmas\u0131 planlanmaktad\u0131r. \u015eu anda hidrojen yak\u0131t konusunda elde edilen en \u00f6nemli ilerleme \u0130zlanda\u2019da ya\u015fanmaktad\u0131r. 1999 y\u0131l\u0131nda, akaryak\u0131t firmas\u0131 Shell ve otomobil firmas\u0131 Daimler-Chrysler ile \u0130zlanda h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda imzalanan anla\u015fma, \u0130zlanda’y\u0131 hidrojen yak\u0131tl\u0131 bir \u00fclke haline getirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Daimler-Chrysler \u0130zlanda i\u00e7in, hidrojenle \u00e7al\u0131\u015fan otob\u00fcs ve otomobiller \u00fcretirken, Shell de \u0130zlanda genelinde hidrojen istasyonlar\u0131 a\u00e7may\u0131 planlam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130zlanda’da elde edilecek muhtemel bir ba\u015far\u0131, hidrojenli otomobillerde seri \u00fcretime ge\u00e7ilmesini son derece h\u0131zland\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n
Alternatif kaynaklar\u0131n faydalar\u0131 Alternatif enerji kaynaklar\u0131 kullan\u0131larak, karbon temelli bir enerji yap\u0131s\u0131ndan, hidrojen temelli bir yap\u0131ya ge\u00e7ilmesi ama\u00e7lan\u0131yor. Bu sayede \u00e7evre kirlili\u011finin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilirken, enerji maliyetleri de b\u00fcy\u00fck oranda azalacak. Ayr\u0131ca, halihaz\u0131rda enerji ithal eder durumda olan ve bu y\u00fczden d\u00fcnyan\u0131n belli \u00fclkelerine enerji bak\u0131m\u0131ndan ba\u011f\u0131ml\u0131 olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren devletlerin bir\u00e7o\u011fu kendi enerjisini kendi \u00fcretir hale gelecektir. Bu da d\u00fcnya genelinde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir siyasi ve ekonomik rahatlama sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Klasik kaynaklar Karbon bazl\u0131 olarak adland\u0131rabilecek kaynaklard\u0131r. Petrol, k\u00f6m\u00fcr ve do\u011falgaz en temel enerji kaynaklar\u0131d\u0131r. Bunlar, meydana geli\u015fleri itibar\u0131yla yenilenmeleri \u00e7ok uzun bir s\u00fcre ald\u0131\u011f\u0131ndan, yenilenmeyen kaynaklar olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131rlar. K\u00f6m\u00fcr Yeralt\u0131 madencili\u011fi veya a\u00e7\u0131k i\u015fletme metodlar\u0131 kullan\u0131larak \u00e7\u0131kar\u0131lan fosil kaynakl\u0131 yak\u0131tt\u0131r. Genellikle hayvan fosillerinden olu\u015fur. Kolayca yanabilen siyah veya kahverengimsi red\u00fcksiyonunda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[3921,2209,2769,2207,2136,2213,2208,2201,10585],"class_list":["post-4942","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-biyokutle","tag-dogalgaz","tag-elektrik-enerjisi","tag-enerji-kaynaklari","tag-hidrojen","tag-jeotermal-enerji","tag-komur","tag-petrol","tag-yeralti-madenciligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4942\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}