T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE YERLE\u015eME \u015eEK\u0130LLER\u0130 T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fmeler iki ana grup alt\u0131nda toplanmaktad\u0131r: K\u0131r yerle\u015fmeleri ve \u015fehir yerle\u015fmeleri. 1. K\u0131r yerle\u015fmeleri K\u0131r yerle\u015fmeleri; tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k i\u015flevlerinin birlikte yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ya da birinin di\u011ferine g\u00f6re \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yerle\u015fmelerdir. Bu yerle\u015fmelerde genel olarak n\u00fcfus azd\u0131r ve \u00e7o\u011fu kez birka\u00e7 y\u00fcz ki\u015fi ile birka\u00e7 bin ki\u015fi bulunmaktad\u0131r. K\u0131r yerle\u015fmelerinde n\u00fcfusun az olmas\u0131, bu alanlardaki kaynaklar\u0131n ancak belli say\u0131da insan\u0131 beslemesinden ileri gelmektedir. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla k\u0131rsal alanlar, belli say\u0131da n\u00fcfusu besleme potansiyeline sahiptir. N\u00fcfus artt\u0131\u011f\u0131nda ise k\u0131r yerle\u015fmelerinden \u015fehirlere do\u011fru g\u00f6\u00e7 ba\u015flamaktad\u0131r. K\u0131r yerle\u015fmelerinin \u00f6zelliklerini do\u011fal \u00e7evre ile insanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik yap\u0131s\u0131 belirlemektedir. \u00d6rne\u011fin; hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n etkin oldu\u011fu engebeli ve kurak b\u00f6lgelerde ge\u00e7ici k\u0131r yerle\u015fmelerine rastlan\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, insanlar hayvanlar\u0131n\u0131 otlatmak i\u00e7in s\u00fcrekli dola\u015fmak zorundad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k tar\u0131m\u0131n egemen oldu\u011fu b\u00f6lgelerde devaml\u0131 ve toplu yerle\u015fmeler kendini g\u00f6stermektedir. \u00dclkemizdeki k\u0131rsal alanlarda devaml\u0131 ve ge\u00e7ici olmak \u00fczere iki farkl\u0131 k\u0131r yerle\u015fme \u015fekli mevcuttur. Devaml\u0131 iskan edilen k\u0131r yerle\u015fmeleri, k\u00f6y ve mahallelerden olu\u015fur. \u00c7o\u011funlukla yaz mevsiminde yerle\u015filen ge\u00e7ici yerle\u015fme tipleri; mezraa, kom, oba, yaylak olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. K\u0131\u015f\u0131n yerle\u015filen ge\u00e7ici yerle\u015fmelere de k\u0131\u015flak denir. a. K\u00f6y alt\u0131 yerle\u015fmeleri K\u00f6y alt\u0131 iskan \u015fekli, bir k\u00f6y\u00fc olu\u015fturamayacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olan bir yerle\u015fme birimidir. Bunlar, bir veya birka\u00e7 evin bir araya gelmesinden olu\u015fur. K\u00f6y alt\u0131 yerle\u015fmelerinde tek ev ve eklentisini olu\u015fturan iskan \u00e7ekirde\u011fi \u015f\u00f6yle meydana gelmi\u015ftir: 1. Baba oca\u011f\u0131ndan ayr\u0131lan yeni bir ailenin iskan\u0131, 2. Aileler aras\u0131nda toprak b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc nedeniyle meydana gelen ayr\u0131lmalar, 3. N\u00fcfusun artmas\u0131 ile bir veya birka\u00e7 ailenin ba\u015fka bir alana yerle\u015fmesi, 4. Bah\u00e7e tar\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak evlerin bah\u00e7e i\u00e7erisine veya kenar\u0131na yap\u0131lmas\u0131, 5. Devlete ait topraklarda, \u00f6zellikle orman alanlar\u0131nda arazi kazanmak amac\u0131yla yerle\u015fmelerin kurulmas\u0131d\u0131r. Birka\u00e7 ev ve eklentisi \u015feklinde olan iskan gruplar\u0131 ise g\u00f6\u00e7ebe veya gurbet\u00e7i bir ailenin topra\u011fa yerle\u015fmesi, tek ev ve eklentilerinin yan\u0131na yeni evlerin in\u015fa edilmesi sonucu meydana gelmektedir. Mahalle: K\u00f6y alt\u0131 iskan \u015fekli ile k\u00f6y aras\u0131nda bir yerle\u015fmedir. Bu yerle\u015fme birimi, \u00e7o\u011fu kez k\u00fc\u00e7\u00fck iskan gruplar\u0131ndan olu\u015fur. Mahalleler, hem akrabalar\u0131n bir araya toplanmas\u0131ndan hem de sosyal ve ekonomik dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde bulunan ailelerin birle\u015fmesinden meydana gelmi\u015ftir. Bu yerle\u015fim birimi, kuruldu\u011fu yere ve hane say\u0131s\u0131na g\u00f6re \u00e7ok de\u011fi\u015fik \u00f6zellik g\u00f6sterir. \u015e\u00f6yle ki, baz\u0131 mahalleler, bir yamac\u0131n ete\u011finde veya bir akarsu vadisi boyunca yer al\u0131r. Baz\u0131 mahalleler de birka\u00e7 meskenden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar \u015feklindedir. Di\u011fer k\u00f6y alt\u0131 yerle\u015fmeleri K\u00f6y alt\u0131 yerle\u015fmeleri, kurulduklar\u0131 yere ve halk\u0131n ge\u00e7im \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Bunlar; \u00e7iftlik, kom, mezraa, divan, oba, canik, yayla, a\u011f\u0131l,dam ve ba\u011f evidir. Bu tipteki k\u00f6y alt\u0131 iskan \u015fekillerinin \u00e7o\u011fu, ayn\u0131 zamanda ge\u00e7ici iskan birimlerini de olu\u015fturur. Bu gruptaki belli ba\u015fl\u0131 yerle\u015fme \u015fekilleri ve \u00f6zellikleri \u015f\u00f6yledir: \u00c7iftlik: Hayvan beslenen ve tar\u0131m yap\u0131lan geni\u015f bir alan i\u00e7indeki yerle\u015fim birimidir. Bunlar, \u00e7o\u011funlukla Akdeniz ve \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgeleri ile Trakya ve Bat\u0131 Anadolu\u2019da bulunur. Yayla: Yaz\u0131n hayvan otlat\u0131lan alanlarda kurulan ge\u00e7ici yerle\u015fme birimidir. \u00dclkemizde \u00e7ok farkl\u0131 yayla yerle\u015fmeleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Do\u011fu Anadolu\u2019da 2500 m\u2019den y\u00fcksek alanlarda ta\u015ftan yap\u0131lm\u0131\u015f yayla meskenler hakimdir. Toros ve Kuzey Anadolu da\u011flar\u0131ndaki yaylalar, ormanl\u0131k alanlarda ve orman\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131ndaki otlaklarda yer al\u0131r. \u0130\u00e7 Anadolu\u2019da do\u011fal bozk\u0131rlar\u0131n \u00fcst kesimindeki alanlarda da yaylalara ge\u00e7ilir. Yaylac\u0131l\u0131k etkinlikleri, k\u00f6y\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndaki y\u00fcksek alanlarda hayvan otlatmak amac\u0131yla geli\u015fmi\u015ftir. \u0130lkbahar sonundan itibaren hayvan oylatmak i\u00e7in y\u00fcksek alanlara \u00e7\u0131kan aileler, hem hayvanlar\u0131n\u0131 otlat\u0131rlar hem de hayvansal \u00fcr\u00fcnleri de\u011ferlendirirler. Bazen de yayalan\u0131n uygun alanlar\u0131nda sebze (patates, fasulye) yeti\u015ftirilir. Bu aileler, yaz sonu ve sonbahar ba\u015flar\u0131ndan itibaren hayvanlar\u0131yla k\u00f6ylerine d\u00f6nerler. Yaylac\u0131l\u0131k etkinliklerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Toroslarda, yaz\u0131n Y\u00f6r\u00fcklerin kald\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok say\u0131da ge\u00e7ici yerle\u015fmeler kurulmu\u015ftur. Son y\u0131llarda, Toros da\u011flar\u0131nda yayla yerle\u015fmelerine ayr\u0131 bir \u00f6nem verilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE YERLE\u015eME \u015eEK\u0130LLER\u0130 T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fmeler iki ana grup alt\u0131nda toplanmaktad\u0131r: K\u0131r yerle\u015fmeleri ve \u015fehir yerle\u015fmeleri. 1. K\u0131r yerle\u015fmeleri K\u0131r yerle\u015fmeleri; tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k i\u015flevlerinin birlikte yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ya da birinin di\u011ferine g\u00f6re \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yerle\u015fmelerdir. Bu yerle\u015fmelerde genel olarak n\u00fcfus azd\u0131r ve \u00e7o\u011fu kez birka\u00e7 y\u00fcz ki\u015fi ile birka\u00e7 bin ki\u015fi bulunmaktad\u0131r. K\u0131r yerle\u015fmelerinde n\u00fcfusun …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[2793,10921,10922,10920,10923],"class_list":["post-5236","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-ic-anadolu","tag-kir-yerlesmeleri","tag-koy-alti-yerlesmeler","tag-turkiyede-yerlesme-sekilleri","tag-yaylacilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5236"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5236\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}