{"id":5351,"date":"2012-01-12T11:26:00","date_gmt":"2012-01-12T09:26:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=5351"},"modified":"2012-01-12T11:26:00","modified_gmt":"2012-01-12T09:26:00","slug":"iklim-bolgelerine-gore-akarsu-rejimleri-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/iklim-bolgelerine-gore-akarsu-rejimleri-2\/","title":{"rendered":"\u0130klim b\u00f6lgelerine g\u00f6re akarsu rejimleri"},"content":{"rendered":"<p>S\u0131cakl\u0131k ve ya\u011f\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131 ile akarsular\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 su miktar\u0131 ve ak\u0131m d\u00fczeni aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r. Farkl\u0131 iklim b\u00f6lgelerindeki akarsular\u0131n rejimleri birbirinden farkl\u0131 olabilir. Ancak iklim b\u00f6lgelerinin y\u00fcksek ve karl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerindeki akarsular\u0131n rejimleri benzerdir. Kar erimelerinin oldu\u011fu d\u00f6nemlerden ak\u0131m y\u00fckselir. K\u0131\u015f aylar\u0131nda kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131 ak\u0131m\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na neden olur.<\/p>\n<p> Ya\u011fmurlu Ekvatoral \u0130klimde Akarsu Rejimi : Bu iklim tipinde ya\u011f\u0131\u015flar bol ve ya\u011f\u0131\u015f rejimi d\u00fczenli oldu\u011fu i\u00e7in Ekvatoral b\u00f6lge akarsular\u0131 y\u0131l boyunca bol su ta\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin Amazon ve Kongo nehirleri.<\/p>\n<p> Ya\u011fmurlu Okyanusal \u0130klimde Akarsu Rejimi : Bu iklim tipinde ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n bol ve d\u00fczenli olmas\u0131 nedeniyle akarsular y\u0131l boyunca bol su ta\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u0130ngiltere\u2019deki Thames Nehri<\/p>\n<p> Muson \u0130kliminde Akarsu Rejimi : Bu iklim tipinde yaz ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 nedeniyle ak\u0131m y\u00fckselir. K\u0131\u015f kurakl\u0131\u011f\u0131 ak\u0131m d\u00fc\u015fer. \u00d6rne\u011fin Ganj ve \u0130ndus nehirleri.<\/p>\n<p> Akdeniz \u0130kliminde Akarsu Rejimi : Yaz kurakl\u0131\u011f\u0131na, s\u0131cakl\u0131k ve buharla\u015fman\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yaz aylar\u0131nda ak\u0131m d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. K\u0131\u015f\u0131n ya\u011f\u0131\u015flar, ilkbaharda kar erimeleri ile y\u00fckselir.<\/p>\n<p> T\u00fcriye Akarsular\u0131n\u0131n \u00d6zellikleri <\/p>\n<p> T\u00fcrkiye\u2019nin da\u011fl\u0131k ve engebeli bir \u00fclke olmas\u0131 nedeniyle, akarsular\u0131m\u0131z\u0131n boyu genellikle k\u0131sad\u0131r.<br \/>\n Ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ve kar erimelerinin oldu\u011fu d\u00f6nemlerde ta\u015fan, kurak d\u00f6nemlerde ise kuruyacak derecede sular\u0131 azalan akarsular\u0131m\u0131z\u0131n rejimleri d\u00fczensizdir.<br \/>\n Karadeniz B\u00f6lgesi\u2019ndeki akarsular\u0131m\u0131z\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakiler genellikle bol su ta\u015f\u0131mazlar.<br \/>\n Akarsular\u0131m\u0131z rejimlerinin d\u00fczensiz ve yatak e\u011fimlerinin fazla olmas\u0131 nedeniyle ula\u015f\u0131ma uygun de\u011fildir.<br \/>\n T\u00fcrkiye bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc 3. ve 4. zamandaki orojenik ve epirojenik hareketlerle kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle akarsular\u0131m\u0131z hen\u00fcz denge profiline ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> UYARI : T\u00fcrkiye\u2019deki akarsular\u0131n yatak e\u011fimleri ve ak\u0131\u015f h\u0131zlar\u0131 fazla oldu\u011fundan hidro-elektrik potansiyelleri y\u00fcksektir.<br \/>\n Taban Seviyesi, Denge Profili<\/p>\n<p> Akarsular\u0131n d\u00f6k\u00fcld\u00fckleri deniz ya da g\u00f6l y\u00fczeyine taban seviyesi denir. Deniz y\u00fczeyi ana taban seviyesini olu\u015fturur. G\u00f6l y\u00fczeyi ya da kapal\u0131 havza y\u00fczeyi yerel taban seviyesi diye adland\u0131r\u0131l\u0131r. Akarsular a\u015f\u0131nd\u0131rma ve biriktirmesini taban seviyesine g\u00f6re yapar. Yata\u011f\u0131n\u0131 taban seviyesine indirmi\u015f olan akarsular a\u015f\u0131nd\u0131rma ve biriktirme faaliyetini dengelemi\u015ftir. A\u015f\u0131n\u0131m ve birikimin e\u015fitlendi\u011fi bu profile denge profili denir.<\/p>\n<p> Plato, Peneplen<\/p>\n<p> Akarsular\u0131n amac\u0131 bulunduklar\u0131 b\u00f6lgeyi a\u015f\u0131nd\u0131rarak deniz seviyesine yakla\u015ft\u0131rmak di\u011fer bir deyi\u015fle denge profiline ula\u015fmakt\u0131r. Akarsuyun a\u015f\u0131n\u0131m s\u00fcrecinde g\u00f6r\u00fclen \u015fekiller; plato ve peneplendir.<\/p>\n<p> Plato : Akarsu vadileriyle derince yar\u0131lm\u0131\u015f d\u00fcz ve geni\u015f d\u00fczl\u00fcklerdir. <\/p>\n<p> Peneplen : Geni\u015f arazi b\u00f6l\u00fcmlerinin, akarsu a\u015f\u0131n\u0131m faaliyetlerinin son d\u00f6neminde deniz seviyesine yak\u0131n hale indirilmesiyle olu\u015fmu\u015f, az engebeli \u015fekle peneplen (yontukd\u00fcz) denir.<\/p>\n<p> UYARI : Bir akarsuyun denge profiline ula\u015fabilmesi ve arazinin peneplen haline gelebilmesi i\u00e7in tektonik hareketlerin g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi milyonlarca y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre gerekmektedir.<\/p>\n<p> Denge Profilinin Bozulmas\u0131<\/p>\n<p> \u0130klim de\u011fi\u015fikliklerinde ve tektonik hareketlere ba\u011fl\u0131 olarak deniz seviyesinin al\u00e7almas\u0131 ya da y\u00fckselmesi taban seviyesinin de\u011fi\u015fmesine neden olur. Taban seviyesinin al\u00e7almas\u0131 ya da y\u00fckselmesi de akarsuyun denge profilinin bozulmas\u0131na neden olur.<\/p>\n<p> Taban Seviyesinin Al\u00e7almas\u0131<br \/>\n Taban seviyesinin al\u00e7almas\u0131, akarsuyun denge profilini bozarak akarsuyun a\u015f\u0131nd\u0131rma ve ta\u015f\u0131ma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn artmas\u0131na neden olur. Bu nedenle akarsu yata\u011f\u0131na g\u00f6m\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> Taban Seviyesinin Y\u00fckselmesi<\/p>\n<p> Taban seviyesinin y\u00fckselmesi, akarsuyun denge profilini bozarak akarsuyun ta\u015f\u0131ma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131na neden olur. Bu nedenle akarsu menderesler \u00e7izerek birikim yapar.<\/p>\n<p> Menderes : Akarsuyun geni vadi taban\u0131 i\u00e7inde, e\u011fimin azalmas\u0131 nedeniyle yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fck\u00fcmlere denir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0131cakl\u0131k ve ya\u011f\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131 ile akarsular\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 su miktar\u0131 ve ak\u0131m d\u00fczeni aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r. Farkl\u0131 iklim b\u00f6lgelerindeki akarsular\u0131n rejimleri birbirinden farkl\u0131 olabilir. Ancak iklim b\u00f6lgelerinin y\u00fcksek ve karl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerindeki akarsular\u0131n rejimleri benzerdir. Kar erimelerinin oldu\u011fu d\u00f6nemlerden ak\u0131m y\u00fckselir. K\u0131\u015f aylar\u0131nda kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131 ak\u0131m\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na neden olur. Ya\u011fmurlu Ekvatoral \u0130klimde &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[2971,2887,4341,10209,3776,4344,2943,11046],"class_list":["post-5351","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-amazon","tag-ekvator","tag-iklim-bolgelerine-gore-akarsu-rejimleri","tag-menderes","tag-muson-iklimi","tag-peneplen","tag-plato","tag-turiye-akarsularinin-ozellikleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5351\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}