\u00d6\u011fretici metinler bilgi ve haber vermek ikna etmek kan\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek uyarmak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek y\u00f6nlendirmek tan\u0131tmak gibi ama\u00e7larla yaz\u0131lan metinlerdir.
\n \u00d6\u011fretici metinler ele ald\u0131\u011f\u0131 konuya g\u00f6re \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlere ayr\u0131l\u0131r. Bu t\u00fcrlerin hepsinin konuyu ele al\u0131\u015f bi\u00e7imi ve \u00fcslubu farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.
\n \u00d6\u011fretici metinler \u015fu \u015fekilde grupland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r:
\n Tarih\u00ee metinler: Tarih olaylar\u0131n\u0131n ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 metinlerdir.
\n Felsef\u00ee metinler:Felsef\u00ee konular\u0131 ve felsefenin varl\u0131k bilgi de\u011fer gibi konular\u0131n\u0131 ele alan metinlerdir.
\n Bilimsel metinler: Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 a\u00e7\u0131k ve kesin bir dille delillere dayanarak anlatan metinlerdir.
\n Gazete \u00e7evresinde geli\u015fen metin t\u00fcrleri:
\n Makale deneme sohbet f\u0131kra ele\u015ftiri r\u00f6portaj gibi gazete \u00e7evresinde olu\u015fan metinlerdir.
\n Ki\u015fisel hayat\u0131 konu alan metin t\u00fcrleri:
\n Hat\u0131ra (an\u0131) gezi yaz\u0131s\u0131 biyografi mektup g\u00fcnl\u00fck gibi ki\u015fisel hayatla ilgili olan metinlerdir.
\n \u00d6\u011fretici metinlerin incelenmesinde hangi \u00f6zellikler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulur?
\n \u00d6\u011fretici metinlerin incelenmesinde a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6zellikler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulur:
\n a) Metin ve zihniyet: Her metin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin sosyal ekonomik siyas\u00ee yap\u0131s\u0131n\u0131 sanat anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r. D\u00f6nemin bu \u00f6zelliklerine zihniyet diyebiliriz. Metin yukar\u0131da say\u0131lan unsurlar\u0131n hi\u00e7 birine indirgenemez \u00e7\u00fcnk\u00fc metin bunlar\u0131n hepsinden yararlan\u0131larak olu\u015fturulan bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Bir metinde metnin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin \u00f6zellikleri metne sindirilmi\u015f bir \u015fekilde yer al\u0131r. Bu \u00f6zellikler metinle b\u00fct\u00fcnle\u015fir. Bir metni incelerken metinden d\u00f6nemin zihniyetine ait ipu\u00e7lar\u0131 tespit edilir.
\n \u00d6\u011fretici metinler; toplum k\u00fclt\u00fcr ve sanat hayat\u0131yla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerin dile getirildi\u011fi okuyucunun bu konularda bilgilendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 metinlerdir. Bu nedenle bu metinler ayn\u0131 zamanda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin bu konulara bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 da yans\u0131tan belgelerdir.
\n Metinlerde ele al\u0131nan konular kullan\u0131lan dilin \u00f6zellikleri se\u00e7ilen s\u00f6zc\u00fckler tutum ve davran\u0131\u015flar da d\u00f6nemin zihniyetini yans\u0131tan \u00f6\u011felerdir.<\/p>\n
B)Yap\u0131 (plan)
\n Metnin yap\u0131s\u0131 kendi i\u00e7inde anlam b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olan birimlerin bir d\u00fczene ba\u011fl\u0131 olarak birle\u015fmesi sonucu olu\u015fur. Bu birimler paragraflard\u0131r. Ayr\u0131ca paragraflarda kendi i\u00e7inde anlam birli\u011fine sahip c\u00fcmle k\u00fcmelerinden olu\u015fur. Bu k\u00fcmeler yeri zaman\u0131 mek\u00e2n\u0131 ki\u015fiyi ve durumu ifade ederler.
\n Paragraftaki birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flamak i\u00e7in giri\u015f geli\u015fme ve sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcmlerindeki c\u00fcmlelerin dil ve fikir y\u00f6n\u00fcnden birbiriyle ba\u011flant\u0131 kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ba\u011flay\u0131c\u0131 \u00f6\u011feler vard\u0131r. K\u00f6pr\u00fc kelimeler diye de nitelendirebilece\u011fimiz bu \u00f6\u011feler c\u00fcmle ba\u015f\u0131 edatlar\u0131 zamirler s\u00f6zc\u00fck ve s\u00f6zc\u00fck gruplar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
C\u00fcmle ba\u015f\u0131 edatlar\u0131: C\u00fcmleleri birbirine ba\u011flayan bo\u015fluklar aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f k\u00f6pr\u00fcleri kuran hatta oysa \u015f\u00f6yle ki me\u011fer nitekim bunun gibi bununla beraber… gibi c\u00fcmle ba\u015f\u0131 edatlar\u0131 yerli yerinde kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Zamirler:Ba\u011flant\u0131y\u0131 kuran zamirler bir \u00f6nceki c\u00fcmlede ge\u00e7en bir ad veya kavram\u0131n bir sonraki c\u00fcmlede yerini tutarak c\u00fcmleler aras\u0131nda birli\u011fin sa\u011flanmas\u0131na katk\u0131da bulunur.<\/p>\n
S\u00f6zc\u00fck ve s\u00f6zc\u00fck gruplar\u0131n\u0131n tekrar\u0131: Bir \u00f6nceki c\u00fcmlede ge\u00e7en s\u00f6zc\u00fck ve s\u00f6zc\u00fck grubu bir sonraki c\u00fcmlede tekrarlanarak c\u00fcmleler aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurar.<\/p>\n
A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnekte ba\u011flay\u0131c\u0131 \u00f6\u011feler italik olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir:
\n “\u0130nsan\u0131n i\u00e7ini d\u00f6kmeden edemedi\u011fi dakikalar olur. Bir dost bu dakikalarda eri\u015filmez bir de\u011fer kazan\u0131r. Ama her \u015fey bir dosta s\u00f6ylenmez ki? Onun i\u00e7in hele bir insan bir yazarsa i\u00e7inin gizli k\u0131vr\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmesini biliyorsa masan\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7ip kalemi eline almadan edemez. \u0130\u015fte g\u00fcnl\u00fck dedi\u011fimiz yazar\u0131n kendi kendisi ile al\u00e7ak sesle konu\u015fmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey olmayan o g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne tutulmu\u015f hat\u0131ralar bu i\u00e7 d\u00f6kme ihtiyac\u0131ndan do\u011fmu\u015ftur. B\u00f6yle bir yazar kendisi i\u00e7in g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tutar. Bu bak\u0131mdan sessiz bir konu\u015fma olan bu \u00e7e\u015fit g\u00fcnl\u00fckleri bir edebiyat t\u00fcr\u00fc saymaya imk\u00e2n yoktur.”<\/p>\n
\u00d6\u011fretici metinler giri\u015f geli\u015fme ve sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcmlerinden olu\u015fan bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck g\u00f6sterir.<\/p>\n
Bir eseri yap\u0131 bak\u0131m\u0131ndan incelerken metnin yaz\u0131l\u0131\u015f amac\u0131 amaca uygun anlat\u0131m bi\u00e7imi hedeflenen okuyucu kitlesi yap\u0131y\u0131 meydana getiren birimlerin ba\u011flan\u0131\u015f\u0131 ve s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131 gibi \u00f6zellikler \u00fczerinde durulur.<\/p>\n
\u0130\u00e7erik ve yap\u0131 birbirini b\u00fct\u00fcnleyen \u00f6\u011feler olarak ana d\u00fc\u015f\u00fcncenin olu\u015fumunu sa\u011flar.<\/p>\n
Yukar\u0131da Suut Kemal Yetkin’e ait olan paragrafta metni olu\u015fturan birimler bir ana d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ortaya koymak i\u00e7in bir araya gelmi\u015flerdir. Metnin ana d\u00fc\u015f\u00fcncesi son c\u00fcmlede vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r: “Sessiz bir konu\u015fma olan bu \u00e7e\u015fit g\u00fcnl\u00fckleri bir edebiyat t\u00fcr\u00fc saymaya imk\u00e2n yoktur.”<\/p>\n
c.Ana D\u00fc\u015f\u00fcnce
\n \u00d6\u011fretici metinlerin amac\u0131 bilgi vermek \u00f6\u011fretmektir. Ama ne \u00f6\u011fretilmek isteniyor? Metinde ele al\u0131nan bize verilmek istenen d\u00fc\u015f\u00fcnce nedir? Yaz\u0131 ne ama\u00e7la yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r? Yaz\u0131dan \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7 nedir? \u0130\u015fte bu sorular\u0131n cevab\u0131 ana d\u00fc\u015f\u00fcncedir. Metnin tamam\u0131n\u0131n iletmek istedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncenin en k\u0131sa yo\u011fun ifadesine ana d\u00fc\u015f\u00fcnce denir.
\n \u00d6\u011fretici metinlerin incelenmesinde metnin ana d\u00fc\u015f\u00fcncesini tespit etmek gerekir. E\u011fer biz bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye ula\u015famam\u0131\u015fsak metni yeterince anlamam\u0131\u015f\u0131z demektir.
\n Ana d\u00fc\u015f\u00fcnceyle metnin kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem aras\u0131nda ili\u015fki kurulabilir. Zira metnin kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin sosyal ve siyas\u00ee yap\u0131s\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lan sanat anlay\u0131\u015flar\u0131 ana d\u00fc\u015f\u00fcncenin olu\u015fmas\u0131nda etkili olur.
\n \u00d6\u011fretici metin t\u00fcrlerine g\u00f6re ana d\u00fc\u015f\u00fcncenin olu\u015fumu farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Ana d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak;
\n felsef\u00ee metinlerde soyut bir kavram
\n bilimsel metinlerde teknik bir geli\u015fme
\n tarih\u00ee metinlerde ve makalede siyas\u00ee bir d\u00fc\u015f\u00fcnce
\n deneme sohbet gezi an\u0131 gibi metinlerde sosyal yeni bir bulu\u015f ifade edilir.
\n D. Dil ve Anlat\u0131m
\n \u00d6\u011fretici metinlerde dil bir nesneyi bir kavram\u0131 bir olay\u0131 anlatmak a\u00e7\u0131klamak ve bildirmek ve okuyucuyu uyarmak harekete ge\u00e7irmek \u00fczere kullan\u0131l\u0131r. Metnin dili; ifade edilmek istenen d\u00fc\u015f\u00fcnceye se\u00e7ilen anlat\u0131m t\u00fcr\u00fcne ve hitap edilen okuyucuya kullan\u0131lan ileti\u015fim arac\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Hitabetin diliyle sohbet t\u00fcr\u00fcn\u00fcn deneme t\u00fcr\u00fcyle makale t\u00fcr\u00fcn\u00fcn anlat\u0131m\u0131 ayn\u0131 de\u011fildir. Ayn\u0131 manzaraya farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 \u015fey g\u00f6r\u00fclmez. Bu farkl\u0131l\u0131k bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Bir konuya farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan yakla\u015f\u0131labilir. Bilgi inan\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnce farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel \u00e7evre psikolojik \u00f6zellikler bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 belirler. B\u00fct\u00fcn bunlaryazar\u0131n anlat\u0131m\u0131n\u0131 etkiler.
\n Ayn\u0131 konu farkl\u0131 yazarlar taraf\u0131ndan ifade edilebilir. Ancak sonu\u00e7ta hi\u00e7bir yazar\u0131n anlat\u0131m\u0131n\u0131n birbirine benzemedi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130\u015fte bu farkl\u0131l\u0131k \u00fcsluptan kaynaklanmaktad\u0131r. \u00dcsluba yazar\u0131n anlat\u0131m tarz\u0131 diyebiliriz. Yazar\u0131n kurdu\u011fu c\u00fcmleler kelime se\u00e7imi c\u00fcmle yap\u0131s\u0131 kelimelere kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 anlam anlat\u0131m\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k tutarl\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r olup olmad\u0131\u011f\u0131 o yazar\u0131n \u00fcslubunu ortaya koyar.
\n Uslubu Seyit Kemal Karaalio\u011flu bak\u0131n ne g\u00fczel tan\u0131ml\u0131yor:
\n “Usl\u00fbp; sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6zel yap\u0131\u015f yolu; yazar\u0131n duyu\u015f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131; c\u00fcmlelerin uzunlu\u011fu k\u0131sal\u0131\u011f\u0131; kelimeleri se\u00e7i\u015fi yaz\u0131s\u0131n\u0131n ahengindeki ayr\u0131l\u0131klard\u0131r. \u00dcsl\u00fbp i\u00e7in; ifade tarz\u0131 usul yol da denilebilir. \u00dcsl\u00fbp insan\u0131n \u00f6z\u00fcnden do\u011far. Edeb\u00ee eserler ancak \u00fcsl\u00fbplar\u0131n\u0131n kuvvetiyle \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011fe eri\u015firler.
\n Sanat eserlerinde kompozisyonlarda insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015flerine duygular\u0131na hay\u00e2llerine heyecanlar\u0131na verdi\u011fi bi\u00e7im \u00fcsl\u00fbp’tur. G\u00fczel yaz\u0131 yazman\u0131n en \u00f6nemli niteli\u011fi \u00fcsl\u00fbpta kendini g\u00f6sterir yaz\u0131 yazmak sanat\u0131; kusursuz yazmak h\u00fcneri istenilen \u00fcsl\u00fbp eksersizle elde edilebilir. T\u0131pk\u0131 y\u00fczmenin y\u00fczerek \u00f6\u011frenildi\u011fi gibi.”
\n Metinlerin t\u00fcrleri ile kullan\u0131lan kelimeler aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r.
\n Bilimsel metinlerde \u00e7ok s\u0131k bir \u015fekilde terimlere yer verilir.
\n Makale t\u00fcr\u00fcndeki metinlerde do\u011fal dil kullan\u0131l\u0131r. Dil de\u011fi\u015fik yorumlara kapal\u0131d\u0131r. S\u00f6zc\u00fckler genellikle ilk anlamlar\u0131nda kullan\u0131l\u0131r.
\n Felsef\u00ee metinlerde dil kavram boyutuyla s\u00f6zc\u00fckler g\u00fcnl\u00fck hayattaki anlamlar\u0131ndan soyutlanm\u0131\u015f bir g\u00f6rev y\u00fcklenerek kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.
\n Deneme sohbet an\u0131 gibi t\u00fcrlerde dil \u00f6znel bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131r. S\u00f6zc\u00fcklere yeni anlamlar y\u00fcklenir.
\n Hitap edilen kitle de \u00f6\u011fretici metinlerin dilinin olu\u015fumunda etkili olur.
\n Antik d\u00f6nemde d\u00fczey bak\u0131m\u0131ndan \u00fcslup y\u00fcksek orta ve al\u00e7ak \u00fcslup olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:
\n \u00d6rnek:
\n Y\u00fcksek \u00fcslup d\u00fczeyi son uykusuna dalmak
\n Orta \u00fcslup d\u00fczeyi \u00f6lmek
\n Al\u00e7ak \u00fcslup d\u00fczeyi gebermek<\/p>\n
e) Metin ve Gelenek:
\n \u00d6\u011fretici metinler incelenirken metnin hangi gelene\u011fe ba\u011fl\u0131 kal\u0131narak yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sanat\u00e7\u0131n\u0131n gelenekle ili\u015fkisi tespit edilir.
\n Felsefe bilim gazete \u00e7evresinde geli\u015fen ve ki\u015fisel hayat\u0131 konu alan metinler yap\u0131 tema dil ve anlat\u0131m gibi konularda tarih\u00ee ak\u0131\u015f i\u00e7inde kendi geleneklerini olu\u015fturur. Ancak her d\u00f6nem bunlara yeni \u00f6\u011feler ve de\u011ferler katarak zenginle\u015ftirir.
\n Her metin yap\u0131 tema dil ve anlat\u0131m bak\u0131mlar\u0131ndan ayn\u0131 t\u00fcrde daha \u00f6nce yaz\u0131lm\u0131\u015f metinlerden yararlan\u0131larak olu\u015fturulur.
\n T\u00fcrk edebiyat\u0131nda nesir t\u00fcr\u00fc Tanzimat D\u00f6nemi edebiyat\u0131ndan sonra geli\u015fmeye ba\u015flar. Daha \u00f6ncesinde T\u00fcrk edebiyat\u0131nda Bat\u0131l\u0131 anlamda bir nesir gelene\u011fi yoktur. Makale deneme gazete… t\u00fcr\u00fcndeki yaz\u0131lar Bat\u0131 edebiyat\u0131 \u00f6rnek al\u0131narak kaleme al\u0131nm\u0131\u015f ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kendi gelene\u011fini olu\u015fturarak s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\n F ) \u00d6\u011fretici Metinlerde Anlam
\n \u00d6\u011fretici metinlerde s\u00f6z ve s\u00f6z \u00f6bekleri (gruplar\u0131) daha \u00e7ok ilk anlamlar\u0131yla kullan\u0131l\u0131r. Bundan dolay\u0131 \u00f6\u011fretici metinlerde anlam okuyucuya mek\u00e2na ve zamana g\u00f6re de\u011fi\u015fmez. Yani okuyucu zaman ve mek\u00e2n fakt\u00f6rleri \u00f6\u011fretici metinlerin anlam\u0131n\u0131 etkilemez. Bu bak\u0131mdan \u00f6\u011fretici metinler edeb\u00ee metinlerden farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.
\n \u0130yi bir edeb\u00ee metin birden \u00e7ok anlama ve yorumlamaya a\u00e7\u0131k olan metindir. \u0130yi bir \u00f6\u011fretici metin ise yazar\u0131n anlatmak istedi\u011fi anlam\u0131 yorumlamaya meydan vermeden ileten metindir.
\n \u00d6\u011fretici metinlerin amac\u0131 bilgi vermek ayd\u0131nlatmak a\u00e7\u0131klamakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rnek 1<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu kaybetmekten korktu\u011fu i\u00e7in sevmekten korkuyor. Sevilmekten korkuyor kendisini sevilmeye l\u00e2y\u0131k g\u00f6rmedi\u011fi i\u00e7in. D\u00fc\u015f\u00fcnmekten korkuyor sorumluluk getirece\u011fi i\u00e7in. Konu\u015fmaktan korkuyor ele\u015ftirilmekten korktu\u011fu i\u00e7in. Duygular\u0131n\u0131 ifade etmekten korkuyor reddedilmekten korktu\u011fu i\u00e7in. Ya\u015flanmaktan korkuyor gen\u00e7li\u011fin k\u0131ymetini bilmedi\u011fi i\u00e7in. Unutulmaktan korkuyor d\u00fcnyaya iyi bir \u015fey vermedi\u011fi i\u00e7in. Ve \u00f6lmekten korkuyor asl\u0131nda ya\u015famay\u0131 bilmedi\u011fi i\u00e7in..
\n W..SHAKESPEARE<\/p>\n
Yukar\u0131daki metinde insanlar\u0131n korkma nedenleri a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu metinin yaz\u0131l\u0131\u015f amac\u0131 a\u00e7\u0131klamakt\u0131r. Metinde kelimeler ilk anlamlar\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in her okuyucu bu metinden ayn\u0131 anlam\u0131 \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rnek 2
\n Tabiat ile hayat insano\u011flunun \u015fekil vererek g\u00fczel ve faydal\u0131 eserler v\u00fccuda getirebilece\u011fi muazzam bir malzeme deposudur. Resim mi yapmak istiyorsunuz? D\u00fcnyada renkten ve boyadan \u00e7ok ne var? Hakiki bir ressam konu bak\u0131m\u0131ndan da bir s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmez. B\u00fct\u00fcn tabiat ve hayat i\u015flenecek konu ile doludur. M\u00fchim olan herhangi bir konu etraf\u0131nda bir renk kompozisyonu v\u00fccuda getirmektir.
\n Mehmet KAPLAN<\/p>\n
Mehmet Kaplan’a ait olan ikinci metin okuyucuyu ayd\u0131nlatmak amac\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rnek3
\n Yal\u0131nl\u0131k:
\n Yal\u0131nl\u0131k; sadelik g\u00f6steri\u015fsizlik bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi herkesin anlayabilece\u011fi bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla anlatma; s\u00fcss\u00fcz ve k\u0131sa anlam\u0131 kuvvetli ve kesin s\u00f6zd\u00fcr. Hi\u00e7bir \u00f6zentiye yer vermeyen c\u00fcmle; gereksiz s\u00fcslerden eskimi\u015f anlam\u0131 iyi bilinmeyen kelimeleri kullanmaktan \u00e7ekinme yal\u0131nl\u0131k i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n
Yukar\u0131daki metin yal\u0131nl\u0131k hakk\u0131nda bilgi vermek amac\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yine bu metinde kelimeler \u00f6z anlamlar\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in her okuyucu metinden ayn\u0131 anlam\u0131 \u00e7\u0131karacakt\u0131r.<\/p>\n
g. Metin ve Yazar
\n Edeb\u00ee metinlerde metnin yazar\u0131yla metin aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki oldu\u011funu belirtmi\u015ftik. Bu ili\u015fki \u00f6\u011fretici metinlerin bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Deneme sohbet f\u0131kra an\u0131 gezi gibi metinlerde yazar\u0131n hayat\u0131nda yer etmi\u015f olaylar beklentiler \u00f6zlemlerin izleri de yans\u0131r. Fakat ansiklopedi makale tarih gibi bilimsel metinlerde yazar\u0131n ki\u015fili\u011fi metne yans\u0131maz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu metinler nesnel bir anlat\u0131mla kaleme al\u0131n\u0131r.
\n h)Yorum
\n Okuyucu \u00f6\u011fretici metni inceledikten sonra metnin yap\u0131s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi anlat\u0131m\u0131 yaz\u0131l\u0131\u015f amac\u0131yla sezdirdi\u011fi anlam\u0131 metnin anlam\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fip de\u011fi\u015fmedi\u011fini metnin okuyucuda uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 duygular\u0131 yorumlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00d6\u011fretici metinler bilgi ve haber vermek ikna etmek kan\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek uyarmak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek y\u00f6nlendirmek tan\u0131tmak gibi ama\u00e7larla yaz\u0131lan metinlerdir. \u00d6\u011fretici metinler ele ald\u0131\u011f\u0131 konuya g\u00f6re \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlere ayr\u0131l\u0131r. Bu t\u00fcrlerin hepsinin konuyu ele al\u0131\u015f bi\u00e7imi ve \u00fcslubu farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. \u00d6\u011fretici metinler \u015fu \u015fekilde grupland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r: Tarih\u00ee metinler: Tarih olaylar\u0131n\u0131n ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 metinlerdir. Felsef\u00ee metinler:Felsef\u00ee konular\u0131 ve …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[11162,11161,9694,11163],"class_list":["post-5473","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-dil-ve-anlatim","tag-felsefi-metinler","tag-ogretici-metinler","tag-ogretici-metinlerde-anlam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5473\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}