{"id":5475,"date":"2012-01-16T16:15:46","date_gmt":"2012-01-16T14:15:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=5475"},"modified":"2012-01-16T16:15:46","modified_gmt":"2012-01-16T14:15:46","slug":"dil-kultur-iliskisi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/dil-kultur-iliskisi-2\/","title":{"rendered":"Dil-k\u00fclt\u00fcr ili\u015fkisi"},"content":{"rendered":"<p>Dil: Duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve isteklerin, bir toplumda ses ve anlam y\u00f6n\u00fcnden ortak olan \u00f6geler ve kurallardan yararlan\u0131larak, ba\u015fkalar\u0131na aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir ara\u00e7t\u0131r.<br \/>\nK\u00fclt\u00fcr:Bir milletin veya bir toplulu\u011fun tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde meydana getirdi\u011fi maddi ve manevi ortak de\u011ferlere denir.<br \/>\nDil, milli k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ilgi alan\u0131na giren varl\u0131k d\u00fcnyas\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r, o milletin yap\u0131p ettiklerinin, duyup d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinin, g\u00f6r\u00fcp bildiklerinin ve t\u00fcm tasavvurlar\u0131n\u0131n aynas\u0131d\u0131r.<br \/>\nBu \u00e7al\u0131\u015fmada dil ile k\u00fclt\u00fcr aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00e7\u0131kar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<br \/>\nDil, toplumsal ya\u015fam\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.\u0130nsan\u0131n toplumsal etkinli\u011fi dil olmaks\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.Dil, \u015fu yada bu bi\u00e7imde, en eski insan toplumlar\u0131nda, en eski zamanlardan beri varolmu\u015f olsa gerektir.<br \/>\nDilin do\u011fu\u015fu, bireyin davran\u0131\u015f ve deneyiminde hem entelekt\u00fcel hem duygusal bak\u0131m\u0131ndan de\u011fi\u015fimi temsil eder. Dile sahip olmak, Piaget\u2019ten al\u0131nt\u0131larsak \u201cge\u00e7mi\u015f eylemlerini anlat\u0131 bi\u00e7iminde yeniden in\u015fa etme ve gelecekteki eylemlerini s\u00f6zl\u00fc sunumlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6nceden g\u00f6sterme yetene\u011fini\u201d yarat\u0131r. Dil sayesinde ge\u00e7mi\u015f ve gelecek bizim i\u00e7in ger\u00e7ek haline gelir. Ge\u00e7mi\u015fin gelece\u011fe yans\u0131mas\u0131 ise yaz\u0131 dili ile olur. Yaz\u0131 dili ayn\u0131n zamanda k\u00fclt\u00fcr dilidir. Ancak belli bir k\u00fclt\u00fcr seviyesine ula\u015fabilmi\u015f, medeniyet kurabilmi\u015f ve ortak bir edebiyat gelene\u011fi olu\u015fturabilmi\u015f milletlerin yaz\u0131 dili bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle de yaz\u0131 dilinin geli\u015ftirilmesi k\u00fclt\u00fcr ile u\u011fra\u015fan ayd\u0131nlar\u0131n yard\u0131m\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Her dil, evrenin bir ba\u015fka yorumunu dile getirmektedir.<br \/>\nDilin zenginli\u011fi yada yoksullu\u011fu o k\u00fclt\u00fcr\u00fcn zenginli\u011fi yada yoksullu\u011fudur.Dilin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, o toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fc belirler. \u0130lgi alan\u0131 artan, idrak\u0131 a\u00e7\u0131lan, d\u00fcnyas\u0131 ve \u00e7er\u00e7evesi geni\u015fleyen bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn dili de o \u00f6l\u00e7\u00fcde zenginle\u015fir. \u0130lim, felsefe, sanat, teknik,fizik, metafizik velhas\u0131l hayat\u0131n her alan\u0131nda problem alanlar\u0131 geni\u015fledik\u00e7e, bu problemlere \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretme \u00e7abas\u0131 i\u00e7erisinde dil zenginle\u015fir.Ancak hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131,kendi diliyle ya\u015famak \u015fartt\u0131r.K\u00fclt\u00fcr\u00fcn problemi,dilin problemidir.K\u00fclt\u00fcr\u00fcn temel sorunlar\u0131 geli\u015fme s\u00fcrecinin y\u00f6n\u00fc ve i\u00e7eri\u011fi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kar.Ayn\u0131 sorunlar dilde de ya\u015fan\u0131r.18.y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden Herder,Wilhelm von Humbolt,Whorf dil,toplum ve k\u00fclt\u00fcr ili\u015fkisi \u00fczerinde durmu\u015flar,bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerden Humboldt dilin,k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir yans\u0131mas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir.Ona g\u00f6re;toplumun dolay\u0131s\u0131yla k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ge\u00e7irdi\u011fi t\u00fcm evrelerden dil de ge\u00e7mi\u015ftir.Bunun sonucu olarak insan topluluklar\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131\u015f olduklar\u0131 olaylar,edinmi\u015f olduklar\u0131 birikimler en do\u011fru \u015fekilde dil \u00fczerinde durularak \u00f6\u011frenilebilir.<br \/>\nHer dilin kendine \u00f6zg\u00fc atas\u00f6zleri,deyimleri,vecizeleri,n\u00fcktelerinin olmas\u0131 ve bunlar\u0131n ba\u015fka dillere aktar\u0131lmas\u0131ndaki zorluklar,her dilin ayr\u0131 bir inan\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131n,bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ayr\u0131 bir imkanlar ve y\u00f6neli\u015fler d\u00fcnyas\u0131n\u0131n esri ve aynas\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Yine her dilin, \u00f6fkesinin, sevincini korkusunu, ac\u0131s\u0131n\u0131, sevgisini, kederini, sayg\u0131ns\u0131 ifadesinde belli bir s\u0131cakl\u0131k ve samimiyet, baz\u0131lar\u0131nda ise tarafs\u0131zl\u0131k yada so\u011fukluk vard\u0131r. K\u0131sacas\u0131 toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ise dili de odur. K\u00fclt\u00fcr hangi alanlara y\u00f6nelmi\u015f ise, dilde o y\u00f6nde zenginle\u015fmi\u015ftir.<br \/>\n Toplumun ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7en hadiseler elde ettikleri birikimler en do\u011fru \u015fekilde dil \u00fczerinde durularak \u00f6\u011frenilebilir. T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde meydana gelen de\u011fi\u015fim ve geli\u015fim buna g\u00fczel bir \u00f6rnek te\u015fkil etmektedir.<br \/>\n K\u00fclt\u00fcr ile dil ,ili\u015fkisi i\u00e7erisinde \u00f6nemli bir noktada toplumun ya\u015fay\u0131\u015f bi\u00e7imlerinde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zellikle Orta Asya B\u00f6lgesinde ya\u015farken at\u0131n \u00f6nemli bir yerinin oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durumun sonucu olarak T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda atla ilgili deyim ve atas\u00f6zlerinin geni\u015f bir yere sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. Ayn\u0131 \u015fekilde Arap dilinde bizdeki at gibi \u00e7ok kullan\u0131lan bir binek hayvan\u0131 olan deve ile ilgili deyim ve atas\u00f6zlerinin geni\u015f bir yere sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir.<br \/>\n Bir tek s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn bile bir k\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131 olan dil en ufak birli\u011fi olarak toplumun inan\u00e7lar\u0131, gelenek ve g\u00f6reneklerini, bireylerin kendi aralar\u0131ndaki davran\u0131\u015f ve ili\u015fkileri, maddi ve manevi k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerinde fikir vermektedir.<br \/>\n \u201cDil \u00f6\u011fretimi, k\u00fclt\u00fcr \u00f6\u011fretimidir.\u201d \u0130lkesini, modern dil ve e\u011fitim anlay\u0131\u015f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131z kabul etmektedir. T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretimini ilk modern temsilcisi, kurucusu say\u0131lan Ka\u015fgarl\u0131 Mahmud yy. lar \u00f6ncesinden bu ilkenin \u00f6nemini kavram\u0131\u015f ve Araplara T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmek maksat\u0131yla yazd\u0131\u011f\u0131 eserinde uygulam\u0131\u015ft\u0131r. \u201cBen onlar\u0131n en uz dillisi, en a\u00e7\u0131k anlat\u0131ml\u0131, ak\u0131lca en incesi, soyca en k\u00f6kl\u00fcs\u00fc, en iyi karg\u0131 kullanan\u0131 oldu\u011fu halde onlar\u0131n \u015farlar\u0131n\u0131, \u00e7\u00f6llerini ba\u015ftan ba\u015fa dola\u015ft\u0131m. T\u00fcrk, T\u00fcrkmen, O\u011fuz, \u00c7i\u011fil ,Ya\u011fma, K\u0131rg\u0131z boylar\u0131n\u0131n dillerini, kafiyelerini belleyerek faydaland\u0131m ; \u00f6yle ki , bende onlardan her boyun dilin en iyi yolda yerle\u015fmi\u015ftir \u201c diyerek, dili \u00e7ok iyi bilmekle beraber k\u00fclt\u00fcr\u00fc de \u00e7ok iyi bildi\u011fimi ifade etmi\u015ftir. S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde kelimelerin anlam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarken, kelimenin \u00d6mer Demircan gibi anadil \u00f6\u011fretiminde k\u00fclt\u00fcr \u00f6\u011fesini uygulam\u0131\u015ft\u0131r. \u201c Her k\u00fclt\u00fcr, anlat\u0131m\u0131 ayr\u0131 bir dilde bulur ; dil, k\u00fclt\u00fcr\u00fc hem kurar hem geli\u015ftirir. \u0130nsan\u0131n Anadilini \u00f6\u011frenmesi, k\u00fclt\u00fcr edinmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Hi\u00e7bir k\u00fclt\u00fcr g\u00fcc\u00fc, \u00f6nemce insan\u0131n anadilini \u00f6\u011frenmesiyle, anadilde geli\u015fip serpilmesiyle, anadilde geli\u015fmesiyle ayn\u0131 d\u00fczeye konamaz. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131z insan\u0131 \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fcd\u00fcr.\u201d Diyerek dil ile k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ayr\u0131lmaz oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nSonu\u00e7 olarak dil, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn aynas\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. K\u00fclt\u00fcr\u00fc hayata ge\u00e7iren gelenek, g\u00f6renek, folkl\u00f6r gibi de\u011ferlerin ba\u015f\u0131nda dil gelmektedir. Bir nevi dil k\u00fclt\u00fcr\u00fc tan\u0131mlar ve tamamlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dil: Duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve isteklerin, bir toplumda ses ve anlam y\u00f6n\u00fcnden ortak olan \u00f6geler ve kurallardan yararlan\u0131larak, ba\u015fkalar\u0131na aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir ara\u00e7t\u0131r. K\u00fclt\u00fcr:Bir milletin veya bir toplulu\u011fun tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde meydana getirdi\u011fi maddi ve manevi ortak de\u011ferlere denir. Dil, milli k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ilgi alan\u0131na giren varl\u0131k d\u00fcnyas\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r, o milletin yap\u0131p ettiklerinin, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[9630,9654,9479],"class_list":["post-5475","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-atasozleri","tag-deyimler","tag-dil-kultur-iliskisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5475"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5475\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}