{"id":5608,"date":"2012-02-14T09:36:15","date_gmt":"2012-02-14T07:36:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=5608"},"modified":"2012-02-14T09:36:15","modified_gmt":"2012-02-14T07:36:15","slug":"mesnevi-ve-ozellikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/mesnevi-ve-ozellikleri\/","title":{"rendered":"Mesnevi ve \u00d6zellikleri"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Mesnev\u00ee&#8221;, edebiyat terimi olarak ilk kez \u0130ran&#8217;da kullan\u0131lm\u0131\u015f, fakat ilk \u00f6rnekleri Arap edebiyat\u0131nda verilmi\u015ftir.T\u00fcrk edebiyat\u0131na ise \u0130ran&#8217;dan ge\u00e7mi\u015f ve 11.-19. yy.lar aras\u0131nda bu naz\u0131m \u015fekli ile pek \u00e7ok eser verilmi\u015ftir&#8230;<\/p>\n<p> &#8220;Mesnev\u00ee&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00f6k\u00fcne inecek olursak, Arap\u00e7a&#8217;dan (s,n,y k\u00f6k\u00fcnden) gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p> Mesnev\u00ee, kendi aras\u0131nda kafiyeli beyitlerden olu\u015fmu\u015f bir naz\u0131m \u015feklidir (aa\/bb\/cc&#8230;). Beyit say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7bir k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 kurala ba\u011fl\u0131 de\u011fildir, iki ile on binlerce beyit aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bir geni\u015fliktedir. Gerek beyitler aras\u0131nda kafiye ba\u011flant\u0131s\u0131 bulunmamas\u0131 gerek beyit say\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamas\u0131, \u015fairlerin i\u015fledikleri konuyu istedikleri kadar geni\u015fletmelerine imk\u00e2n sa\u011flam\u0131\u015f, bu y\u00fczden de \u00e7ok kullan\u0131lan bir naz\u0131m \u015fekli olmu\u015ftur.<\/p>\n<p> Yaln\u0131z, uzun oldu\u011fu i\u00e7in aruzun k\u0131sa kal\u0131plar\u0131yla yaz\u0131lmas\u0131 genellikle tercih edilir.Hatta, aruzun fe&#8217;\u00fbl\u00fcn \/ fe&#8217;\u00fbl\u00fcn \/ fe&#8217;\u00fbl\u00fcn \/ f\u00ea&#8217;\u00fbl kal\u0131b\u0131na, \u015eehname vezni de diyoruz.Nedeni, \u0130ran Edebiyat\u0131nda verilmi\u015f olan bu eserin mesnev\u00ee naz\u0131m \u015feklinde verilmi\u015f ilk olgun eser olmas\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n<p> Mesnev\u00ee denilince akla iki isim gelir:<\/p>\n<p> Birincisi, az \u00f6nce dedi\u011fim \u015eehname&#8217;nin yarat\u0131c\u0131s\u0131, \u0130ran Edebiyat\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc isimlerinden Firdevs\u00ee; ikincisi ise Anadolu&#8217;da yuaz\u0131lm\u0131\u015f mesnev\u00eelere \u00f6rnek te\u015fkil etmi\u015f ve bu \u00fcr\u00fcnleri etkilemi\u015f, Mesnev\u00ee adl\u0131 eseri olan Mevl\u00e2n\u00e2 Cel\u00e2leddin-i Rum\u00ee&#8217;dir&#8230;<\/p>\n<p> Mesnev\u00eenin yaz\u0131l\u0131\u015f plan\u0131na da bakacak olursak, \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden ibarettir.<br \/>\n Bu b\u00f6l\u00fcmler:<\/p>\n<p> -Giri\u015f,<br \/>\n -Konunun i\u015flendi\u011fi,<br \/>\n -Biti\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr&#8230;<\/p>\n<p> Giri\u015f B\u00f6l\u00fcm\u00fc de \u015fu s\u0131rayla olu\u015fmaktad\u0131r;<\/p>\n<p> 1. Besmele<\/p>\n<p> 2. Tevh\u00eed (Tanr\u0131&#8217;n\u0131n birli\u011fini konu edinmi\u015f \u015fiir)<\/p>\n<p> 3. M\u00fcn\u00e2c\u00e2t (Tanr\u0131&#8217;ya yakar\u0131\u015f)<\/p>\n<p> 4. Na&#8217;t (Hz. Peygambere&#8217;e \u00f6vg\u00fc)<\/p>\n<p> 5. Mi&#8217;r\u00e2c (Hz. Peygamber&#8217;in Mirac&#8217;a \u00e7\u0131kmas\u0131)<\/p>\n<p> 6. Mu&#8217;ciz\u00e2t (Peygamberimizin mucizeleri)<\/p>\n<p> 7. Medh-i \u00c7eh\u00e2r-y\u00e2r (D\u00f6rt halifeye \u00f6vg\u00fc)<\/p>\n<p> 8. Padi\u015fah i\u00e7in \u00f6vg\u00fc<\/p>\n<p> 9. Devlet b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcne \u00f6vg\u00fc<\/p>\n<p> 10. Sebeb-i te&#8217;l\u00eef (Bu b\u00f6l\u00fcme &#8220;sebeb-i terceme&#8221; de denilebilir.Bu b\u00f6l\u00fcmde eserin yaz\u0131l\u0131\u015f ya da \u00e7evrili\u015f amac\u0131 \u00fczerinde durulur.Bir \u00e7e\u015fit \u00f6ns\u00f6z gibi..)<\/p>\n<p> Konunun i\u015flendi\u011fi b\u00f6l\u00fcmde de\u011finilecek nokta ise, konusuna g\u00f6re mesnev\u00eelerdir&#8230;<\/p>\n<p> Konusuna g\u00f6re mesneviler;<\/p>\n<p> &#8211; Din\u00ee mesnev\u00eeler<br \/>\n -Tasavvuf\u00ee mesneviler<br \/>\n -Ahlak\u00ee mesneviler<br \/>\n -Ansiklopedi niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan ya da belli alanlarda bilgi veren mesneviler&#8230;<\/p>\n<p> Biti\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc de genellikle belli bir s\u0131ray\u0131 izler:<\/p>\n<p> 1. Tanr\u0131&#8217;ya &#8220;hamd \u00fc sena&#8221; ve dua;<br \/>\n 2. Sultana \u00f6vg\u00fc ve saltanat\u0131n\u0131n devam\u0131 i\u00e7in dua;<br \/>\n 3. \u015eairin eseriyle ve \u015fairli\u011fiyle \u00f6v\u00fcnmesi;<br \/>\n 4. Tan\u0131nm\u0131\u015f mesnevi \u015fairleri ve eserlerini anma;<br \/>\n 5. \u015eairin eserine verdi\u011fi ad;<br \/>\n 6. Haset\u00e7ilere, acemi ve dikkatsiz m\u00fcstensih (= bir eseri asl\u0131na uygun<br \/>\n olarak kopya eden ki\u015fi)lerle metni do\u011fru d\u00fcr\u00fcst okuyamayan okuyuculara yergi, bunlar\u0131n esere verece\u011fi zarardan Tanr\u0131&#8217;ya s\u0131\u011f\u0131nma;<br \/>\n 7. Mesnevinin beyit say\u0131s\u0131;<br \/>\n 8. Mesnev\u00ee&#8217;nin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131yla ilgili tarihler;<br \/>\n 9. Okuyucudan hay\u0131r dua isteme;<br \/>\n 10. Mesnevinin vezni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Mesnev\u00ee&#8221;, edebiyat terimi olarak ilk kez \u0130ran&#8217;da kullan\u0131lm\u0131\u015f, fakat ilk \u00f6rnekleri Arap edebiyat\u0131nda verilmi\u015ftir.T\u00fcrk edebiyat\u0131na ise \u0130ran&#8217;dan ge\u00e7mi\u015f ve 11.-19. yy.lar aras\u0131nda bu naz\u0131m \u015fekli ile pek \u00e7ok eser verilmi\u015ftir&#8230; &#8220;Mesnev\u00ee&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00f6k\u00fcne inecek olursak, Arap\u00e7a&#8217;dan (s,n,y k\u00f6k\u00fcnden) gelmi\u015ftir. Mesnev\u00ee, kendi aras\u0131nda kafiyeli beyitlerden olu\u015fmu\u015f bir naz\u0131m \u015feklidir (aa\/bb\/cc&#8230;). Beyit say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7bir k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 kurala &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[11283,1478,9509,11289,622,11282,11284,11287,11288,11285,11286],"class_list":["post-5608","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-beyit","tag-iran","tag-kafiye","tag-medh-i-cehar-yar","tag-mesnevi","tag-mesnevi-ve-ozellikleri","tag-mevlana-celaleddin-i-rumi","tag-mirac","tag-mucizat","tag-munacat","tag-nat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5608"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5608\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}