Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinler dil ve anlat\u0131m yon\u00fcnden incelenirken;
\n -Anlat\u0131c\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve ozellikleri,
\n – Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinlerde dilin hangi i\u015flevlerinin on plana \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131,
\n -Metnin dilinin do\u011fal dilden farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131,
\n -Metindeki ses, kelime bilgisi ve c\u00fcmle ozellikleri dikkate al\u0131n\u0131r.
\nAnlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinlerde, yazar anlatma gorevin bir anlat\u0131c\u0131ya y\u00fckler. Okuyucu b\u00fct\u00fcn olup biteni bu anlat\u0131c\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla o\u011frenir. Bu anlat\u0131c\u0131 kurmaca bir ki\u015fidir, gorevi kendi gibi kurmaca olan olay org\u00fcs\u00fcn\u00fc ve olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcnde yer alan di\u011fer \u00f6geleri anlatmakt\u0131r.
\n Yazar karakterlerden birini te\u015fkil ediyorsa veya kendini hikaye kahramanlar\u0131ndan biri yerinde farz ediyorsa, olay birinci ki\u015fi(\u015fah\u0131s) a\u011fz\u0131ndan anlat\u0131l\u0131r. O zaman metin boyunca “geldim, g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm, \u00fczg\u00fcnd\u00fcm” gibi ifadeler kullan\u0131l\u0131r.
\n Olay, olaya \u015fahit olan biri veya hikayenin \u00f6nemsiz bir karaman\u0131, bir g\u00f6zlemci taraf\u0131ndan anlat\u0131labilir. Bu durumda olaylar \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi(\u015fah\u0131s) a\u011fz\u0131ndan anlat\u0131lm\u0131\u015f olur. Burada olay\u0131 nakleden ki\u015fi kendisinden s\u00f6z ederken “yapt\u0131m, g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm” gibi ifadeler kullan\u0131l\u0131r. Ancak as\u0131l olay, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u011f\u0131zdan “yapt\u0131, g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc gibi ifadelerle anlat\u0131l\u0131r.
\n Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edeb\u00ee metinler kurmaca \u00fcr\u00fcn\u00fc olan metinlerdir. Masal, hik\u00e2ye, roman vb. t\u00fcrler yazar\u0131n kurgusu sonucu olu\u015fmu\u015ftur. Bu t\u00fcr metinler anlat\u0131c\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortaya konmaktad\u0131r.
\nAnlatmaya ba\u011fl\u0131 edeb\u00ee metinlerde genel olarak \u00fc\u00e7 t\u00fcr bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kullan\u0131l\u0131r. Bir ba\u015fka ifadeyle anlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinlerdeki birinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fili anlat\u0131mlar \u00fc\u00e7 temel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahiptir:
\n \u0130lahi Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131s\u0131: Edebi metinlerde kullan\u0131lan en eski y\u00f6ntemdir. Bu y\u00f6ntemde s\u0131n\u0131rs\u0131z bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 vard\u0131r. Anlat\u0131c\u0131, \u00f6yk\u00fcde anlat\u0131lanlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 bilen bir varl\u0131kt\u0131r. Kahramanlar\u0131n gizli konu\u015fmalar\u0131n\u0131, kafalar\u0131ndan ve g\u00f6n\u00fcllerinden ge\u00e7eni anlat\u0131r. Zaman zaman kendi yorumlar\u0131n\u0131 ekleyebilir, a\u00e7\u0131klamalarda ve yarg\u0131larda bulunabilir. \u00d6yk\u00fcde ne kadar ki\u015fi varsa her birinin a\u00e7\u0131s\u0131ndan olaylar\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6rmemiz sa\u011flan\u0131r. \u00d6yk\u00fcy\u00fc kimi zaman h\u0131zland\u0131rma, kimi zaman da yava\u015flatma olana\u011f\u0131 vard\u0131r.
\n Kahraman Anlat\u0131c\u0131n\u0131n Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131s\u0131: Bu y\u00f6ntemde olay\u0131 anlatan “ben” vard\u0131r. Bu ben, \u00f6yk\u00fcn\u00fcn kahraman\u0131 olabilece\u011fi gibi tan\u0131k ya da g\u00f6zlemcisi olabilir. Olaylar\u0131 anlatan ki\u015finin bilgisi, deneyimi, alg\u0131lama ve yorumlama yetene\u011fiyle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Olaylar ancak anlat\u0131c\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fi ya da g\u00f6z\u00fcyle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc (tan\u0131k oldu\u011fu) bi\u00e7imiyle anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir.
\n G\u00f6zlemci Anlat\u0131c\u0131n\u0131n Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131s\u0131: Bu y\u00f6ntemde olaylar d\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bi\u00e7imiyle nesnel bir tarzda aktar\u0131l\u0131r. Olaylar bize anlat\u0131lm\u0131yor da ki\u015finin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde oluyormu\u015f izlenimi verilir. Ki\u015filerin duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri eylemlerinden \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r. Ki\u015filer ve i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131 ile ilgili kendi s\u00f6yledikleri ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dikkatle izleyerek bir fikir sahibi olunabilir.
\nBir edebi metinde birden fazla bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcmler bulunabilir. Ayn\u0131 konu farkl\u0131 bi\u00e7imlerde anlat\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 manzaray\u0131 izleyenler farkl\u0131 noktalara dikkat ederler; farkl\u0131 bi\u00e7imde konu olarak ele al\u0131n\u0131r.
\n Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinlerde dil, bilinen \u00f6zellikleriyle kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaz. Anlat\u0131lanlar olaylar\u0131n durumuna g\u00f6re yan anlamlarla zenginle\u015ftirilmi\u015f bir \u00f6zelliktedir. Kullan\u0131lan edebi dilin, metnin kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin sosyal hayat\u0131na, edebi zevkine ve anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilece\u011fini de unutmayal\u0131m. Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinlerde kullan\u0131lan dilin ele al\u0131nan temayla ve verilmek istenen mesajla da do\u011frudan ili\u015fkisi vard\u0131r.
\n Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinlerde dil \u015fiirsel i\u015fleviyle kullan\u0131l\u0131r. Ancak ileti\u015fim arac\u0131 metindir. Edebi metinler kendilerine \u00f6zg\u00fc ileti\u015fim arac\u0131d\u0131rlar. Bir ger\u00e7eklik yorumlan\u0131p d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek yeni bir ger\u00e7eklik ortaya konur. Bunun anlat\u0131lmas\u0131 da farkl\u0131 bir dil gerektirir.
\n Edebi metinler anlam bak\u0131m\u0131ndan da di\u011fer metinlerden farkl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yan anlam bak\u0131m\u0131ndan zengindirler. Bu da her okunduklar\u0131 zaman yeniden kurulma ve anla\u015f\u0131lma imkan\u0131n\u0131 beraberinde getirir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinler dil ve anlat\u0131m yon\u00fcnden incelenirken; -Anlat\u0131c\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve ozellikleri, – Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinlerde dilin hangi i\u015flevlerinin on plana \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, -Metnin dilinin do\u011fal dilden farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, -Metindeki ses, kelime bilgisi ve c\u00fcmle ozellikleri dikkate al\u0131n\u0131r. Anlatmaya ba\u011fl\u0131 edebi metinlerde, yazar anlatma gorevin bir anlat\u0131c\u0131ya y\u00fckler. Okuyucu b\u00fct\u00fcn olup biteni bu anlat\u0131c\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[11293,11162,9793,9691,9552,1999],"class_list":["post-5614","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-anlatmaya-bagli-edebi-metinler","tag-dil-ve-anlatim","tag-hikaye","tag-masal","tag-oyku","tag-roman"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5614"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5614\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}