{"id":5664,"date":"2012-02-14T15:12:18","date_gmt":"2012-02-14T13:12:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=5664"},"modified":"2012-02-14T15:12:18","modified_gmt":"2012-02-14T13:12:18","slug":"yusuf-has-hacip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/yusuf-has-hacip\/","title":{"rendered":"Yusuf Has Hacip"},"content":{"rendered":"<p>1017 y\u0131l\u0131nda; Do\u011fu T\u00fcrkistandaki Balasagun \u015fehrinde do\u011fdu\u011fu tahmin edilmektedir. Karahanl\u0131 edip, \u015f\u00e2ir ve devlet adam\u0131 olan Hacip&#8217;in, M\u00fcsl\u00fcman bir ailenin \u00e7ocu\u011fu oldu\u011fu varsay\u0131lmaktad\u0131r. E\u011fitimini; Balasagun da tamamlad\u0131ktan sonra, Karahanl\u0131 hizmetine girdi.Balasagun&#8217;lu Yusuf, olarak tan\u0131nan yazar, kendini \u00e7ok iyi yeti\u015ftirdi. Tahmini olarak elli ya\u015flar\u0131ndayken &#8221;Kutadgu Bilig&#8221; adl\u0131 me\u015fhur eserini yazd\u0131. Bu kitap; Karahanl\u0131 Saray\u0131nda \u00e7ok be\u011fenilerek Hacip&#8217;e Ulu\u011f Has H\u00e2cib unvan\u0131 verildi. Ba\u015fvezir yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na getirildi. Bu g\u00f6rev; Karahanl\u0131 devlet memuriyetlerinden en y\u00fcksek payelerinden biriydi. H\u00e2cib; \u0130sl\u00e2m\u00ee T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n, bilgin bir yazar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcd\u00fcr. 1077 y\u0131l\u0131nda, \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc varsay\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\n 11. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Balasagun&#8217;da do\u011fmu\u015f olan Yusuf Has H\u00e2cib asil bir aileye mensuptur. Balasagun&#8217;da yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Kutadgu Bilig (Mutluluk Bilgisi) adl\u0131 yap\u0131t\u0131n\u0131 1069 y\u0131l\u0131nda Ka\u015fgar&#8217;da tamamlayarak Karahanl\u0131 hakanlar\u0131ndan Eb\u00fb Ali Hasan ibn S\u00fcleyman Arslan Hakan&#8217;a sunmu\u015ftur. <\/p>\n<p> Kutadgu Bilig, her iki D\u00fcnya&#8217;da da mutlulu\u011fa kavu\u015fmak i\u00e7in gidilmesi gereken yolu g\u00f6stermek maksad\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yusuf Has H\u00e2cib&#8217;e g\u00f6re, \u00f6teki D\u00fcnya&#8217;y\u0131 kazanmak i\u00e7in bu D\u00fcnya&#8217;dan el etek \u00e7ekerek yaln\u0131zca ibadetle vakit ge\u00e7irmek do\u011fru de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir insan\u0131n ne kendisine ne de toplumuna bir yarar\u0131 vard\u0131r; oysa ba\u015fkalar\u0131na yararl\u0131 olmayanlar \u00f6l\u00fclere benzer; bir insan\u0131n erdemi, ancak ba\u015fka insanlar aras\u0131ndayken belli olur. As\u0131l din yolu, k\u00f6t\u00fcleri iyile\u015ftirmek, cefaya kar\u015f\u0131 vefa g\u00f6stermek ve yanl\u0131\u015flar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaktan ge\u00e7er. \u0130nsanlara hizmet etmek suretiyle faydal\u0131 olmak, bir kimseyi, hem bu D\u00fcnya&#8217;da hem de \u00f6teki D\u00fcnya&#8217;da mutlu k\u0131lacakt\u0131r. <\/p>\n<p> Yusuf Has H\u00e2cib bu yap\u0131t\u0131nda bilimin de\u011ferini de tart\u0131\u015f\u0131r. Ona g\u00f6re, alimlerin ilmi, halk\u0131n yolunu ayd\u0131nlat\u0131r; ilim, bir me\u015fale gibidir; geceleri yanar ve insanl\u0131\u011fa do\u011fru yolu g\u00f6sterir. Bu nedenle alimlere h\u00fcrmet g\u00f6stermek ve ilimlerinden yararlanmaya \u00e7al\u0131\u015fmak gerekir. E\u011fer dikkat edilirse, bir alimin ilminin di\u011ferinin ilminden farkl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Mesela hekimler hastalar\u0131 tedavi ederler; astronomlar ise y\u0131llar\u0131n, aylar\u0131n ve g\u00fcnlerin hesab\u0131n\u0131 tutarlar. Bu ilimlerin hepsi de halk i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r. Alimler, koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki ko\u00e7 gibidirler; ba\u015fa ge\u00e7ip s\u00fcr\u00fcy\u00fc do\u011fru yola s\u00fcrerler.Yusuf Has H\u00e2cib, astronomi bilimini \u00f6\u011frenmek isteyenlerin, \u00f6nce geometri ve hesap kap\u0131s\u0131ndan ge\u00e7mesi gerekti\u011fini s\u00f6yler. Aritmetik ve cebir, insan\u0131 kem\u00e2le ula\u015ft\u0131r\u0131r; toplama, \u00e7\u0131karma, \u00e7arpma, b\u00f6lme, bir say\u0131n\u0131n iki kat\u0131n\u0131, yar\u0131s\u0131n\u0131 ve kare k\u00f6k\u00fcn\u00fc alma i\u015flemlerini bilen, yedi kat g\u00f6\u011f\u00fc avucunun i\u00e7inde tutar. Her \u015fey hesaba dayan\u0131r. <\/p>\n<p> Bir siyasetn\u00e2me veya bir nasihatn\u00e2me olarak nitelendirilebilecek Kutadgu Bilig, Yusuf Has H\u00e2cib&#8217;in ve i\u00e7inde yeti\u015fti\u011fi \u00e7evrenin ilm\u00ee ve felsef\u00ee birikimi hakk\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bilgiler vermektedir. Platon&#8217;un devlet ve toplum anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7ok iyi bilinmekte ve uygulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bilimin ve bilginlerin de\u011feri anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; bilim, g\u00fcvenilir bir rehber olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1017 y\u0131l\u0131nda; Do\u011fu T\u00fcrkistandaki Balasagun \u015fehrinde do\u011fdu\u011fu tahmin edilmektedir. Karahanl\u0131 edip, \u015f\u00e2ir ve devlet adam\u0131 olan Hacip&#8217;in, M\u00fcsl\u00fcman bir ailenin \u00e7ocu\u011fu oldu\u011fu varsay\u0131lmaktad\u0131r. E\u011fitimini; Balasagun da tamamlad\u0131ktan sonra, Karahanl\u0131 hizmetine girdi.Balasagun&#8217;lu Yusuf, olarak tan\u0131nan yazar, kendini \u00e7ok iyi yeti\u015ftirdi. Tahmini olarak elli ya\u015flar\u0131ndayken &#8221;Kutadgu Bilig&#8221; adl\u0131 me\u015fhur eserini yazd\u0131. Bu kitap; Karahanl\u0131 Saray\u0131nda \u00e7ok be\u011fenilerek &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1405],"tags":[11348,11347],"class_list":["post-5664","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-turkce-odevleri","tag-siyasetname","tag-yusuf-has-hacip"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5664"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5664\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}