Etimoloji ve Tarih\u00e7e
\n Metafizik terimini ilk olarak Aristo’nun eserlerini kendine g\u00f6re d\u00fczenleyen Yunan Peripatetik filozof Rodos’lu Andronicus’un, M\u00d6 70 civar\u0131nda Roma’da kulland\u0131\u011f\u0131 san\u0131l\u0131yor. Onun d\u00fczenlemesine g\u00f6re, as\u0131l ad\u0131 \u0130lk Felsefe veya Teoloji olan risale, Fizik risalesinden sonra gelmekteydi. B\u00f6ylece de, \u0130lk Felsefe meta (ta) physica, ya da fizi\u011fi izleyen, olarak biline geldi ve zamanla k\u0131salt\u0131larak metafizik oldu. Aristo’nun Metafizik’indeki konular (cevher, nedensellik, var olman\u0131n mahiyeti, ve Tanr\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131) y\u00fczy\u0131llarca metafiziksel spek\u00fclasyonlar\u0131n i\u00e7eri\u011fini belirledi. Metafizik Orta\u00e7a\u011f\u0131n skolastik filozoflar\u0131 aras\u0131nda transphysical (fizik \u00f6tesi) bilim olarak bilinirdi. Bunun nedeni de onlar\u0131n, bir \u00f6\u011frencinin fiziksel d\u00fcnyadan alg\u0131lar\u0131n \u00f6tesindeki d\u00fcnyaya metafizik vas\u0131tas\u0131yla felsefi olarak ge\u00e7i\u015f yapabilece\u011fine inanmalar\u0131yd\u0131. 13. y\u00fczy\u0131l skolastik filozof ve ilahiyat\u00e7\u0131s\u0131 Aziz Thomas Aquinas, metafizi\u011fin amac\u0131n\u0131n, sonlu ve alg\u0131lanabilir varl\u0131klar\u0131n nedensel a\u00e7\u0131dan incelenmesi yoluyla Tanr\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 oldu\u011funu bildirdi. 16. y\u00fczy\u0131lda bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n y\u00fckseli\u015fiyle birlikte bilim ve iman\u0131n uzla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gittik\u00e7e \u00f6nem kazand\u0131. <\/p>\n
Akademik Anlam
\n Metafizik, geleneksel olarak, g\u00f6r\u00fcnen-g\u00f6r\u00fcnmeyen t\u00fcm ger\u00e7ekli\u011fin esas mahiyetini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan felsefi bir aland\u0131r. Metafizik\u00e7i, ilahi, insani veya ba\u015fka ne t\u00fcrl\u00fc olursa olsun, her \u015feye uygulanabilecek en temel, esas itibariyle en basit ve her \u015feyi kapsayan bir tan\u0131mlama pe\u015findedir. <\/p>\n
Bu geleneksel ve felsefi anlamda birine metafizik\u00e7i demek, onun her \u015feyin neden, \u00f6z ve mahiyetini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan biri oldu\u011funu s\u00f6ylemekle ayn\u0131 anlamdad\u0131r. Bu anlamda fizik\u00e7iden tek fark\u0131, fizik\u00e7inin bu kavramlar\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in g\u00f6zlenebilen, \u00f6l\u00e7\u00fclebilen ve denenebilen nicelikler aramas\u0131, metafizik\u00e7inin ise sadece bunlara ba\u015fl\u0131 kalmay\u0131p fiziksel alemin \u00f6tesindeki, g\u00f6zlenemeyen, \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen ve denenemeyen a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da kabul etmesidir. Bu da fizik\u00e7inin metafiziksel a\u00e7\u0131klamalar\u0131 kabul etmeyece\u011fi fakat metafizik\u00e7inin fiziksel a\u00e7\u0131klamalar\u0131 kabul edebilece\u011fi anlam\u0131na geliyor. <\/p>\n
B\u00f6yle bak\u0131nca, madde ve hareketten ba\u015fka bir \u015fey yoktur diyen eski materyalistler ve her \u015feyin cans\u0131z ve deneyim kazanamayan enerjiden ibaret oldu\u011funu s\u00f6yleyen yeni materyalistler kadar, ideler veya zihin ya da ruhtan ba\u015fka bir \u015feyin var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 benimseyen idealistleri de metafizik\u00e7i kategorisine sokmak yanl\u0131\u015f olmaz. <\/p>\n
Pop\u00fcler Anlam
\n Metafizi\u011fin yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan pop\u00fcler ikincil anlam\u0131, bir \u00e7ok insan\u0131n inand\u0131\u011f\u0131, fizikselin \u00f6tesindeki ve tart\u0131\u015fmal\u0131 bir \u00e7ok olguyu i\u00e7erir. Pop\u00fcler metafizik, tamamen ayr\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmasa da, geleneksel olarak birbirine z\u0131t iki alan\u0131 birbirine ba\u011flar : Mistisizm: Nihai olanla (ki buna genel olarak Tanr\u0131 denir) bir olma deneyimlerine verilen isim (hakk al-yakin veya fena fillah). <\/p>\n
Occultism (Gizli bilimler, gizlicilik, ok\u00fcltizm)
\n Telepati, duru-g\u00f6r\u00fc veya uza-g\u00f6r\u00fc (alg\u0131lar\u0131n ula\u015famayaca\u011f\u0131 kadar uzaklardaki olay ve nesneleri g\u00f6rme, clairvoyance), hissi kablel-vuku veya gelece\u011fi bilme (precognition), uzak ge\u00e7mi\u015fi bilme (kayd\u0131 olmayan tarihsel olaylar gibi, retrocognition) ve medyumluk gibi bilmenin uzant\u0131lar\u0131na (duyu \u00f6tesi alg\u0131, extrasensory perception, ESP) ve telekinezi, psikokinezi, b\u00fcy\u00fc gibi bunlar\u0131n tatbikat\u0131na verilen isim; \u00e7o\u011funlukla normal insan faaliyetlerinin d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Occult\u00fcn akademik incelenmesi psi\u015fik ara\u015ft\u0131rmalar ad\u0131yla an\u0131l\u0131rd\u0131, daha sonra parapsikoloji olarak isimlendirildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Etimoloji ve Tarih\u00e7e Metafizik terimini ilk olarak Aristo’nun eserlerini kendine g\u00f6re d\u00fczenleyen Yunan Peripatetik filozof Rodos’lu Andronicus’un, M\u00d6 70 civar\u0131nda Roma’da kulland\u0131\u011f\u0131 san\u0131l\u0131yor. Onun d\u00fczenlemesine g\u00f6re, as\u0131l ad\u0131 \u0130lk Felsefe veya Teoloji olan risale, Fizik risalesinden sonra gelmekteydi. B\u00f6ylece de, \u0130lk Felsefe meta (ta) physica, ya da fizi\u011fi izleyen, olarak biline geldi ve zamanla k\u0131salt\u0131larak …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2132,11416,11417,3403,3432,11418],"class_list":["post-5764","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-aristo","tag-etimoloji","tag-etimoloji-ve-tarihce","tag-felsefe","tag-metafizik","tag-occultism"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5764"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5764\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}