\u0130mam (a.s)\u2019\u0131n, \u0130hram Hal\u0130nde Bir Av \u00d6ld\u00fcren K\u0130msen\u0130n H\u00fckm\u00fc Hakk\u0131nda Verd\u0130\u011f\u0130 Cevap<\/p>\n
Me’mun, k\u0131z\u0131 \u00dcmm-\u00fc Fazl’\u0131, \u0130mam Muhammed Taki aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la evlendirmeye karar ald\u0131\u011f\u0131nda, yak\u0131n akrabalar\u0131 toplan\u0131p Me\u2019mun\u2019a \u015f\u00f6yle dediler: “Ey Emir-\u00fcl M\u00fc\u2019minin, Allah a\u015fk\u0131na, sahip oldu\u011fumuz makam\u0131 ve giydi\u011fimiz izzet elbisesini (yani hilafet makam\u0131n\u0131), Beni Abbas hanedan\u0131ndan \u00e7\u0131karma. Bizimle, Ali evlatlar\u0131 aras\u0131nda eskiden beri varolan ihtilaflar\u0131 biliyorsun.” <\/p>\n
Me\u2019mun \u015f\u00f6yle dedi: “Susun, Allah’a and olsun ki ben, onun (\u0130mam Muhammed Taki aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n) hakk\u0131nda hi\u00e7birinizin s\u00f6z\u00fcn\u00fc kabul etmiyece\u011fim.” <\/p>\n
Onlar: “Ey Emir-\u00fcl M\u00fc\u2019minin, kendi k\u0131z\u0131n\u0131 ve g\u00f6z\u00fcn\u00fcn nurunu, Allah’\u0131n dininin h\u00fck\u00fcmlerini bilmeyen, helal\u0131 haramdan ve farz\u0131 s\u00fcnnetten ay\u0131rt edemeyen bir \u00e7ocukla m\u0131 evlendiriyorsun?[1] Onun edep \u00f6\u011frenmesi, Kur\u2019\u00e2n okumas\u0131 ve helal\u0131 haramdan ay\u0131rt etmesine kadar beklesen daha iyi olur.” dediler. <\/p>\n
Me\u2019mun: “O sizin hepinizden daha fakihtir\u201d dedi ve \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cO, Allah’\u0131, Resul\u00fcn\u00fc, s\u00fcnnetini ve ahk\u00e2m\u0131n\u0131 (sizden) daha iyi biliyor. O, Kur\u2019an okumakta, Kur\u2019an’\u0131n muhkem ve m\u00fcte\u015fabihini, nasih ve mensuhunu, zahir ve bat\u0131n\u0131n\u0131, has ve \u00e2mm\u0131n\u0131, tenzil ve te’vilini bilme hususunda hepinizden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Diledi\u011finiz \u015feyi ondan sorun; e\u011fer durum, dedi\u011finiz gibi olursa, s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc kabul ederim. Ama benim dedi\u011fim \u015fekilde olursa, o zaman onun, sizin yerinize ge\u00e7mesi gerekti\u011fini anlam\u0131\u015f olurum.” <\/p>\n
Bunun \u00fczerine mecliste haz\u0131r bulunanlar, Me\u2019mun\u2019un yan\u0131ndan ayr\u0131l\u0131p o g\u00fcn\u00fcn ba\u015fkad\u0131s\u0131 olan Yahya ibn-i Eksem\u2019i \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. Meseleyi ona a\u00e7\u0131p, \u0130mam Muhammed Taki aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n cevab\u0131n\u0131 bilemeyece\u011fi zor bir f\u0131kh\u00ee mesele haz\u0131rlamas\u0131n\u0131 istediler; bu i\u015f i\u00e7in ona \u00f6zel hediyeler vaad ettiler.<\/p>\n
Onlar ve \u0130mam Muhammed Taki aleyhi\u2019s-sel\u00e2m Me\u2019mun\u2019un meclisinde bir araya geldiklerinde, onlardan biri “Ey Emir-\u00fcl M\u00fc\u2019minin! Yahya ibn-i Eksem\u2019in soru sormas\u0131na m\u00fcsaade eder misiniz?” dedi. <\/p>\n
Me\u2019mun: “Ey Yahya! Ebu Cafer\u2019in[2] f\u0131k\u0131hta ne derecede y\u00fcce makama sahip oldu\u011funu bilmen i\u00e7in diledi\u011fin f\u0131khi soruyu ondan sor.” dedi.<\/p>\n
Yahya: “Ey Ebu Cafer! Allah seni salihlerden k\u0131ls\u0131n, ihram halinde bir av \u00f6ld\u00fcren \u015fah\u0131s hakk\u0131nda ne dersin?” dedi.<\/p>\n
\u0130mam Cevad[3] aleyhi\u2019s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdular:<\/p>\n
“Av\u0131 haremin d\u0131\u015f\u0131nda m\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f, i\u00e7erisinde mi? S\u00f6z konusu kimse h\u00fckme alim miydi, cahil miydi? Kas\u0131tl\u0131 olarak m\u0131 bu i\u015fi yapm\u0131\u015f, kas\u0131ts\u0131z olarak m\u0131? Avlayan adam k\u00f6le miydi, h\u00fcr m\u00fcyd\u00fc? \u00c7ocuk muydu, b\u00fcy\u00fck m\u00fcyd\u00fc? \u0130lk defas\u0131 m\u0131yd\u0131, daha \u00f6nceden de bu i\u015fi yapm\u0131\u015f m\u0131yd\u0131? (Avlanan hayvan) ku\u015flardan m\u0131yd\u0131, yoksa ba\u015fka t\u00fcrden mi? Ku\u015f ise yavru muydu, yoksa b\u00fcy\u00fck m\u00fcyd\u00fc? Avlayan, bu i\u015fi tekrarlamak isteyen birisi mi, yoksa yapt\u0131\u011f\u0131ndan pi\u015fman olan biri mi? Bu i\u015fi geceleyin ve o hayvan yuvas\u0131nda bulundu\u011fu bir zamanda m\u0131 yapm\u0131\u015f, yoksa g\u00fcnd\u00fcz ve a\u00e7\u0131kta m\u0131? Bu adam, hac ihram\u0131nda m\u0131yd\u0131, yoksa Umre ihram\u0131nda m\u0131?” <\/p>\n
(Bu sorular kar\u015f\u0131s\u0131nda) Yahya donup kald\u0131; onun bu halini mecliste bulunanlar\u0131n hepsi anlad\u0131 ve Ebu Cafer\u2019in verdi\u011fi bu cevap herkesi \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Me\u2019mun: “Ey Ebu Cafer! Nik\u00e2h hutbesini okuyay\u0131m m\u0131?” dedi. \u0130mam aleyhi\u2019s-sel\u00e2m: “Evet, okuyabilirsin ey Emir-\u00fcl M\u00fc\u2019minin.” diye buyurdular. <\/p>\n
Bunun \u00fczerine Me\u2019mun, \u015fu hutbeyi okudu: “Nimetine ikrar olsun diye Allah’a hamd ederim. Azametini y\u00fcceltmek i\u00e7in O\u2019ndan ba\u015fka bir ilah olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fehadet ederim. \u0130smi geldi\u011finde Muhammed’e ve Ehl-i Beyt’ine Allah’\u0131n selam\u0131 olsun. Allah’a hamd ve Peygamber’e salat ve selamdan sonra; Allah’\u0131n b\u00fct\u00fcn mahlukata olan kesin h\u00fck\u00fcmlerinden biri de onlar\u0131, helal yolla haramdan ihtiya\u00e7s\u0131z k\u0131lmas\u0131d\u0131r. Allah-u Te\u00e2la buyuruyor ki: “\u0130\u00e7inizden evli olmayanlar\u0131, k\u00f6lelerinizden ve cariyelerinizden salih olanlar\u0131 evlendirin; e\u011fer fakir iseler, Allah kendi fazl\u0131ndan onlar\u0131 zengin eder. Allah geni\u015f nimet sahipidir, bilendir.”[4] Muhammed ibn-i Ali (\u0130mam Cevad aleyhi\u2019s-sel\u00e2m), Abdullah’\u0131n (Me’mun\u2019un) k\u0131z\u0131 \u00dcmm-\u00fc Fazl’a evlenme teklifinde bulundu, be\u015f y\u00fcz dirhem ona mihir tayin etti ve ben de (k\u0131z\u0131m\u0131) ona tezvic ettim. Ey Eba Cafer! Kabul ediyor musun?” \u0130mam aleyhi\u2019s-sel\u00e2m: Ben de bu evlili\u011fi, bu miktar mihirle kabul ettim.” buyurdular.<\/p>\n
Me\u2019mun, nik\u00e2h t\u00f6reninden sonra bir d\u00fc\u011f\u00fcn ziyafeti d\u00fczenledi; yak\u0131nlar\u0131n\u0131, \u00f6nde gelenleri ve devlet memurlar\u0131n\u0131 kendi makam ve mevkilerine g\u00f6re \u00f6d\u00fcllendirdi ve her s\u0131n\u0131fa lay\u0131k olan ba\u011f\u0131\u015fta bulundu.<\/p>\n
Mecliste bulunanlar\u0131n \u00e7o\u011fu da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Me\u2019mun: “Ey Ebu Cafer! E\u011fer uygun g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z, av \u00f6ld\u00fcrmekle ilgili bu s\u0131n\u0131flar\u0131n her birine farz olan keffareti bize a\u00e7\u0131klay\u0131n\u0131z.” dedi.<\/p>\n
\u0130mam aleyhi\u2019s-sel\u00e2m buyurdular ki: “E\u011fer ihram halinde olan \u015fah\u0131s, haremin d\u0131\u015f\u0131nda bir av \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse ve av b\u00fcy\u00fck ku\u015flardan olursa; keffaret olarak bir koyun kurban kesmelidir. E\u011fer bu amel haremin dahilinde yap\u0131lm\u0131\u015f olursa, keffareti iki kat olur.<\/p>\n
E\u011fer haremin haricinde bir ku\u015f yavrusunu \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f olursa, o zaman keffaret olarak s\u00fctten kesilen bir kuzu kurban kesmelidir; ku\u015f yavrusunun k\u0131ymetini vermesi gerekmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu i\u015fi haremde yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Ama e\u011fer bu i\u015fi haremin dahilinde yaparsa, bir kuzu kurban kesmeli, ayr\u0131ca ku\u015f yavrusunun k\u0131ymetini de vermelidir.<\/p>\n
E\u011fer (haremin d\u0131\u015f\u0131nda avlad\u0131\u011f\u0131) yabani hayvanlardan olursa; zebra i\u00e7in keffaret olarak bir inek kurban kesmelidir; deve ku\u015fu i\u00e7inse, bir di\u015fi deve kurban etmelidir. E\u011fer buna g\u00fcc\u00fc yetmezse, altm\u0131\u015f fakiri doyurmal\u0131d\u0131r; buna da g\u00fcc\u00fc yetmezse, on sekiz g\u00fcn oru\u00e7 tutmas\u0131 gerekir. E\u011fer (\u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc) bir inek olursa, keffaret olarak bir inek kurban kesmelidir; buna g\u00fcc\u00fc yetmezse, otuz fakiri doyurmal\u0131d\u0131r; buna da g\u00fcc\u00fc yetmezse, dokuz g\u00fcn oru\u00e7 tutmal\u0131d\u0131r. E\u011fer avlad\u0131\u011f\u0131 hayvan bir ceylan olursa, keffaret olarak bir koyun kurban etmelidir; buna g\u00fcc\u00fc yetmezse, on fakiri doyurmal\u0131d\u0131r; buna da g\u00fcc\u00fc yetmezse, \u00fc\u00e7 g\u00fcn oru\u00e7 tutmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
E\u011fer bunlar\u0131 haremin dahilinde yapm\u0131\u015f olursa, cezas\u0131 iki kat olur. ”…Cezas\u0131 Kabe’ye g\u00f6t\u00fcr\u00fclen bir hayvan\u0131 kurban etmektir.”[5] Bu, farz olan bir hakt\u0131r.<\/p>\n
E\u011fer bu i\u015fi hac ihram\u0131nda iken yapm\u0131\u015f olursa, \u201cK\u00e2be\u2019ye g\u00f6t\u00fcr\u00fclen kurbanl\u0131\u011f\u0131\u201d[6] farz bir hak olarak Mina\u2019da halk\u0131n kurban kesti\u011fi yerde kesmelidir. Ama bu i\u015fi Umre ihram\u0131nda yapm\u0131\u015f olursa, kurbanl\u0131\u011f\u0131 Mekke’de K\u00e2be’nin etraf\u0131nda kesmelidir. (Keffaretin) iki kat olmas\u0131 nedeniyle de k\u0131ymeti miktar\u0131nca da sadaka vermelidir.<\/p>\n
E\u011fer bir tav\u015fan veya tilki avlarsa, bir koyun kurban kesmeli ve koyunun k\u0131ymeti miktar\u0131nca da sadaka vermelidir.<\/p>\n
E\u011fer haremin g\u00fcvercinlerden birini \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse, keffaret olarak bir dirhem sadaka vermeli ve bir dirhemle de haremdeki g\u00fcvercinler i\u00e7in yem almal\u0131d\u0131r. G\u00fcvercin yavrusu i\u00e7in yar\u0131m dirhem, yumurtas\u0131 i\u00e7in de dirhemin d\u00f6rtte birini (sadaka) vermelidir.<\/p>\n
\u0130hraml\u0131 bir \u015fahs\u0131n, bilgisizlik y\u00fcz\u00fcnden veya yanl\u0131\u015fl\u0131kla yapm\u0131\u015f oldu\u011fu herhangi bir i\u015fin, av hari\u00e7, keffareti yoktur. Ama av i\u00e7in, ister, bilgisizlik y\u00fcz\u00fcnden yapm\u0131\u015f olsun, ister bilerek, ister yanl\u0131\u015fl\u0131kla yapm\u0131\u015f olsun, ister kas\u0131tla, keffaret vermesi gerekir.<\/p>\n
K\u00f6lenin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u015flerin keffareti, efendisine farz olan miktarda, efendisinin \u00fczerinedir. Ama bali\u011f olmayan \u00e7ocu\u011fun yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flerin keffareti yoktur.<\/p>\n
E\u011fer ihramda olan kimse bu i\u015fi yapmay\u0131 tekrarlarsa o, Allah’\u0131n kendisinden intikam alaca\u011f\u0131 kimselerdendir. E\u011fer ihram halinde, av\u0131 ba\u015fkas\u0131na g\u00f6sterir ve ba\u015fkas\u0131 onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse (yine) ihramda olan kimseye keffaret farz olur. E\u011fer bu i\u015ften vazge\u00e7mezse, keffaretin yan\u0131 s\u0131ra ahirette azaba du\u00e7ar olur. Ama e\u011fer pi\u015fman olup t\u00f6vbe ederse, keffaret verdikten sonra art\u0131k ahirette azap edilmez.<\/p>\n
E\u011fer avlama niyeti olmaks\u0131z\u0131n geceleyin yanl\u0131\u015fl\u0131kla yuvalar\u0131na dokunursa, \u00fczerine bir \u015fey farz olmaz. Ama e\u011fer onu avlarsa, ister gece olsun, ister g\u00fcnd\u00fcz, \u00fczerine keffaret farz olur. <\/p>\n
Hac i\u00e7in ihrama giren kimse, kurbanl\u0131\u011f\u0131 Mekke’de kesmelidir.<\/p>\n
Me\u2019mun, bu hadisin \u0130mam aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n dilinden yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 emretti. Daha sonra bu evlili\u011fi istemeyen akrabalar\u0131na d\u00f6n\u00fcp \u015f\u00f6yle dedi: “\u0130\u00e7inizde b\u00f6yle cevap verebilecek bir kimse var m\u0131d\u0131r?” Akrabalar\u0131: “Vallahi yoktur; kad\u0131 da b\u00f6yle cevap veremezdi.\u201d dediler. Sonra: Ey Emir-\u00fcl M\u00fc\u2019minin, sen onu bizden daha iyi tan\u0131yormu\u015fsun.” dediler. <\/p>\n
Bunun \u00fczerine Me\u2019mun \u015f\u00f6yle dedi: “Yaz\u0131klar olsun size! Siz bu hanedan\u0131n, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz (normal) insanlar gibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor musunuz? Resulullah salla\u2019llahu aleyhi ve alihi’in Hasan ve H\u00fcseyin aleyhime\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n \u00e7ocukken biatlerini kabul etti\u011fini ve ba\u015fka hi\u00e7bir \u00e7ocukla biatla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor musunuz? <\/p>\n
Ve babalar\u0131 Ali aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n, dokuz ya\u015f\u0131nda iken Resulullah salla\u2019llahu aleyhi ve alihi\u2019e iman etti\u011fini, Allah ve Resul\u00fcn\u00fcn de, onun iman\u0131n\u0131n kabul ettiklerini ve ba\u015fka hi\u00e7bir \u00e7ocu\u011fun iman\u0131n\u0131n kabul edilmedi\u011fini ve Resulullah salla\u2019llahu aleyhi ve alih, ondan ba\u015fka hi\u00e7bir \u00e7ocu\u011fu iman etmeye davet etmedi\u011fini bilmiyor musunuz? Yine bu neslin birbirlerinden olan tek bir z\u00fcrriyet oldu\u011funu ve \u00f6ncekileri i\u00e7in ge\u00e7erli olan \u015feylerin sonrakileri hakk\u0131nda da ge\u00e7erli oldu\u011funu bilmiyor musunuz?\u201d<\/p>\n
[1]- \u0130mam Muhammed Tak\u0131 (a.s), o zaman dokuz ya\u015f\u0131nda idi.<\/p>\n
[2]- Ebu Cafer, \u0130mam Muhammed Taki\u2019nin k\u00fcnyesidir.<\/p>\n
[3]- \u0130mam Muhammed Taki\u2019nin lakaplar\u0131ndan biri de \u201cCevad\u201dd\u0131r.<\/p>\n
[4]- Nur\/32.<\/p>\n
[5]- Maide\/95.<\/p>\n
[6]- Maide\/95.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130mam (a.s)\u2019\u0131n, \u0130hram Hal\u0130nde Bir Av \u00d6ld\u00fcren K\u0130msen\u0130n H\u00fckm\u00fc Hakk\u0131nda Verd\u0130\u011f\u0130 Cevap Me’mun, k\u0131z\u0131 \u00dcmm-\u00fc Fazl’\u0131, \u0130mam Muhammed Taki aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la evlendirmeye karar ald\u0131\u011f\u0131nda, yak\u0131n akrabalar\u0131 toplan\u0131p Me\u2019mun\u2019a \u015f\u00f6yle dediler: “Ey Emir-\u00fcl M\u00fc\u2019minin, Allah a\u015fk\u0131na, sahip oldu\u011fumuz makam\u0131 ve giydi\u011fimiz izzet elbisesini (yani hilafet makam\u0131n\u0131), Beni Abbas hanedan\u0131ndan \u00e7\u0131karma. Bizimle, Ali evlatlar\u0131 aras\u0131nda eskiden beri varolan …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[11438,11434,11437,11436,11435,11433],"class_list":["post-5798","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-2","tag-tuhef-ul-ukul-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-bolumleri","tag-tuhef-ul-ukul-indir","tag-tuhef-ul-ukul-oku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5798"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5798\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}