k\u0131sa s\u00f6zler\u0130<\/p>\n
1- Kim insanlarla aras\u0131ndaki ihtilaf\u0131nda onlara hak verirse, ba\u015fkalar\u0131 hakk\u0131nda hakem olmas\u0131na rizayet g\u00f6sterilir.<\/p>\n
2- Zaman zul\u00fcm d\u00f6nemi, ehli de hain olursa, herkese itimat etmek acizlik olur.<\/p>\n
3- Belalar pe\u015fpe\u015fe geldi\u011finde afiyet (ve kurtulu\u015f) zaman\u0131 ula\u015f\u0131r.<\/p>\n
4- Dostunun samimiyetini \u00f6\u011frenmek istersen, onu \u00f6fkelendir; dostlu\u011fu sabit kal\u0131rsa dostundur, aksi takdirde dostun de\u011fildir.<\/p>\n
5- Hi\u00e7 kimseyi \u00fc\u00e7 defa \u00f6fkelendirmedik\u00e7e dostlu\u011funu bir \u015fey sayma.<\/p>\n
6- Dostuna tam g\u00fcvenme (b\u00fct\u00fcn s\u0131rlar\u0131n\u0131 ona a\u00e7\u0131p s\u00f6yleme.) \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcvenme sonucu d\u00fc\u015fmenin, telafisi zor olmaz.<\/p>\n
7- \u0130slam bir derecedir; iman da \u0130slam’\u0131n \u00fczerinde bir derecedir; yakin de iman\u0131n \u00fczerinde bir derecedir; insanlara yakinden daha az bir \u015fey verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
8- Da\u011flar\u0131 harekete ge\u00e7irmek, kalpleri harekete ge\u00e7irmekten daha kolayd\u0131r.<\/p>\n
9- \u0130man kalptedir, yakin ise ilhamlard\u0131r.<\/p>\n
10- D\u00fcnyaya ilgi g\u00f6stermek gam ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc do\u011furur. D\u00fcnyaya ilgisizlik kalp ve bedenin rahatl\u0131\u011f\u0131na sebep olur.<\/p>\n
11- Kiralanan ev ve al\u0131nan ekmek, ge\u00e7im i\u00e7in gerekli olan harcamadand\u0131r.<\/p>\n
12- \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m, birbirleriyle tart\u0131\u015fan iki ki\u015fiye \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
Biliniz ki zulmeden, hayra kavu\u015fmaz. \u0130nsanlara k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapan kimse, ayn\u0131 \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsa, onu \u00e7irkin g\u00f6rmemelidir.<\/p>\n
13- Dostlarla ili\u015fki, vatanda onlar\u0131 ziyaret etmekle, gurbette ise mektupla\u015fmakla olur.<\/p>\n
14- M\u00fc’min ancak \u00fc\u00e7 \u015feyle \u0131slah olur: Dinde bilgi sahibi olmak, g\u00fczel tedbirli olmak ve zorluklara kar\u015f\u0131 sabretmek.<\/p>\n
15- M\u00fc’mini, tenas\u00fcl organ\u0131 ma\u011flub etmez; karn\u0131 da zillete sevketmez.<\/p>\n
16- Yirmi y\u0131ll\u0131k arkada\u015fl\u0131k akrabal\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
17- \u0130yilik, ancak asaletli ve dindar kimseye uygundur. \u0130hsan ve iyili\u011fin kadrini bilip te\u015fekk\u00fcr eden \u00e7ok azd\u0131r.<\/p>\n
18- Sadece \u00f6\u011f\u00fct alan m\u00fc’min ve \u00f6\u011frenen cahil iyili\u011fe emredilip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r. Ama k\u0131rba\u00e7 ve k\u0131l\u0131\u00e7 sahibi olan kimse de\u011fil. (\u00c7\u00fcnk\u00fc emir ve nehiy onu zul\u00fcm yapmaktan al\u0131koymak i\u00e7in yeterli de\u011fildir.)<\/p>\n
19- Ancak \u00fc\u00e7 haslete sahip olan kimse iyili\u011fe emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131rabilir: Emir ve nehiy etti\u011fi \u015feyi bilen, emir ve nehiy etti\u011fi \u015feyde adil olan (haddi a\u015fmayan), emir ve nehiy etti\u011fi \u015feyde yumu\u015fak davranan.<\/p>\n
20- Kim zalim sultandan bir \u015fey talep eder de ondan kendisine bir bela ula\u015f\u0131rsa, o belaya kar\u015f\u0131l\u0131k, kendisine bir sevap verilmeyece\u011fi gibi, ona kar\u015f\u0131 sabretme nimeti de kendisinden esirgenir.<\/p>\n
21- Allah baz\u0131 kavimlere nimet verir; \u015f\u00fckretmeyince o nimetler kendileri i\u00e7in azap olur. Baz\u0131 kavimleri de musibetlere du\u00e7ar k\u0131lar; sabredince o musibetler kendilerine nimet olur.<\/p>\n
22- \u0130nsanlarla ya\u015fama ve mua\u015feretin d\u00fczene girmesinin \u00fc\u00e7te iki-si, zeka ve \u00fc\u00e7te biri de g\u00f6rmezlikten gelmeye ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
23- Zay\u0131ftan intikam almak, ne de k\u00f6t\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
24- \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m’a: \u201cMertlik nedir?\u201d diye sorduklar\u0131nda: “Allah’\u0131n nehyetti\u011fi yerde seni g\u00f6rmemesi ve emretti\u011fi yerde de seni kaybetmemesidir.” buyurdu.<\/p>\n
25- Sana iyilikte bulunan ve ihsan eden kimseye, te\u015fekk\u00fcr et. Sana te\u015fekk\u00fcr eden kimseye de, ba\u011f\u0131\u015fta bulun. \u00c7\u00fcnk\u00fc nimet, \u015f\u00fckretmekle yok olmayaca\u011f\u0131 gibi nank\u00f6rl\u00fckle de baki kalmaz. \u015e\u00fckretmek nimetin \u00e7o\u011falmas\u0131na sebep olur ve insan\u0131 fakirlikten korur.<\/p>\n
26- \u0130htiyac\u0131n kar\u015f\u0131lanmamas\u0131, ehli olmayan kimseden istemekten daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Musibetten daha \u00e7etini, ondan dolay\u0131 k\u00f6t\u00fc ahlakl\u0131 (ve tahamm\u00fcls\u00fcz) olmakt\u0131r.<\/p>\n
27- Bir adam \u0130mam’dan kendisini d\u00fcnya ve ahiret hayr\u0131na ula\u015ft\u0131rabilecek k\u0131sa bir d\u00fcstur \u00f6\u011fretmesini istedi. \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m: “Yalan konu\u015fma” diye buyurdu.<\/p>\n
28- \u201cBelagat nedir?\u201d dediklerinde \u015f\u00f6yle buyurdu: Kim bir \u015feyi iyi bilirse onun hakk\u0131nda az konu\u015fur. (\u00c7\u00fcnk\u00fc, uzun uzad\u0131ya konu\u015fmak meseleyi, iyice kavramamaktan ileri gelir.) Bir kimseye bela\u011fatli[1] denilmesinin sebebi de, kolay bir ifadeyle maksad\u0131n\u0131 anlatabilmesindendir.<\/p>\n
29- Bor\u00e7, geceleri \u00fcz\u00fcnt\u00fc kayna\u011f\u0131, g\u00fcnd\u00fczleri ise zillet vesilesidir.<\/p>\n
30- D\u00fcnya i\u015flerin d\u00fczeldi\u011finde, dininden kork.<\/p>\n
31- Babalar\u0131n\u0131za iyilik edin ki, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z da size iyilik etsinler. Halk\u0131n han\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 iffetli davran\u0131n ki, han\u0131mlar\u0131n\u0131z da iffetli olsunlar.<\/p>\n
32- Kim hain birisinin yan\u0131na bir emanet b\u0131rak\u0131rsa, Allah onu korumaya kefil de\u011fildir.<\/p>\n
33- \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m Humran ibn-i A’yen’e \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
“Ey Humran, kendinden a\u015fa\u011f\u0131 olanlara bak; \u00fcst\u00fcn olanlara de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc; bu amel, k\u0131smete raz\u0131 olmak ve nimetin \u00e7o\u011falmas\u0131na m\u00fcstahak olmak i\u00e7in daha uygundur. Bil ki, daima yakin ile yap\u0131lan az amel, Allah indinde, yakinsiz yap\u0131lan \u00e7ok amelden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Yine bil ki, haramlardan ka\u00e7\u0131nmaktan, m\u00fc’minlere eziyet etmemekten ve g\u0131ybetlerini yapmamaktan daha faydal\u0131 bir ver\u00e2 g\u00fczel huydan daha tatl\u0131 bir hay\u00e2t yeterli gelen az \u015feye kanaat etmekten daha yararl\u0131 bir mal ve bencillikten de daha zararl\u0131 bir cehalet yoktur.<\/p>\n
34- Hay\u00e2 iki \u00e7e\u015fittir: Biri zaaf ve g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten; di\u011feri ise kuv-vet, islam ve imandand\u0131r. (Soru sormama ve konu\u015fmama gibi utanga\u00e7l\u0131ktan kaynaklanan hay\u00e2 ve \u00e7ekingenlik, zaaf ve noksanl\u0131kt\u0131r. Ama haramlar\u0131 i\u015flemek hususunda \u00e7ekingen olmak, \u015feref ve iman\u0131n kuvvetli olu\u015fundand\u0131r.)<\/p>\n
35- Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131na riayet etmemek a\u015fa\u011f\u0131l\u0131l\u0131kt\u0131r; bu amel insan\u0131 (\u00f6z\u00fcr dilemek i\u00e7in) yalan konu\u015fmaya mecbur eder.<\/p>\n
36- Toplumdan bir ki\u015finin selam vermesi, o toplum i\u00e7in yeterlidir. Onlardan bir ki\u015finin cevap vermesi de yine ayn\u0131 \u015fekildedir.<\/p>\n
37- Selam vermek m\u00fcstehapt\u0131r; almak ise farzd\u0131r.<\/p>\n
38- Kim selam vermeden \u00f6nce konu\u015fursa, cevab\u0131n\u0131 vermeyin.<\/p>\n
39- Yerliyle en m\u00fckemmel selamla\u015fmak, el vermekdir; yolcuyla en m\u00fckemmel selamla\u015fmak ise g\u00f6r\u00fc\u015fmektir.<\/p>\n
40- Birbirinizle tokala\u015f\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc tokala\u015fmak kini yok eder.<\/p>\n
41- Az da olsa, Allah\u2019tan \u00e7ekinin. Kendinizle Allah aras\u0131nda ince de olsa, bir perde b\u0131rak\u0131n.<\/p>\n
42- Kim \u00f6fke, tamah, korku ve \u015fehvet halinde nefsine hakim olursa, Allah onun bedenine cehennem ate\u015fini haram k\u0131lar.<\/p>\n
43- Afiyet, hafif bir nimettir. Var oldu\u011funda unutulur, yok oldu\u011funda ise an\u0131l\u0131r.<\/p>\n
44- Allah, geni\u015flikte ihsan\u0131yla, darl\u0131kta ise (g\u00fcnahlardan) temizlemeyle nimet verir.<\/p>\n
45- Allah’\u0131n, kuluna, onun \u00fcmit bile etmedi\u011fi yerden verdi\u011fi nice nimetleri vard\u0131r. Arzular\u0131 bekledikleri yerde de\u011fil de ba\u015fka yerde olan nice insanlar vard\u0131r. \u0130hmalk\u00e2rl\u0131ktan dolay\u0131, kendi pay\u0131na ula\u015fmayan ve kendi aya\u011f\u0131yla yoklu\u011fa ko\u015fan nice insanlar vard\u0131r.<\/p>\n
46- Her belaya sab\u0131r, her nimete \u015f\u00fck\u00fcr ve her zorlu\u011fa \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu haz\u0131rlamayan kimse, \u00e2ciz kimsedir. Ba\u015f\u0131na gelen her bela ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131, ister evlad hakk\u0131nda, ister mal hakk\u0131nda olsun sab\u0131rl\u0131 ol. Allah, \u015f\u00fck\u00fcr ve sabr\u0131n\u0131 imtihan etmek i\u00e7in (bazen) kendi emanet ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131 geri al\u0131r.<\/p>\n
47- Her \u015feyin bir haddi vard\u0131r. “Yakinin haddi nedir?” diye sorduklar\u0131nda \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m, “Hi\u00e7 bir \u015feyden korkmamakt\u0131r” buyurdular.<\/p>\n
48- M\u00fc’min, \u015fu sekiz \u00f6zelli\u011fe sahip olmal\u0131d\u0131r: Buhranda a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131, belada sab\u0131rl\u0131, varl\u0131kta \u015f\u00fckredici, Allah’\u0131n verdi\u011fi r\u0131zka kanaat eden, d\u00fc\u015fmana (bile) haks\u0131zl\u0131k etmeyen, dostlara y\u00fck olmayan, \u00e7al\u0131\u015f\u0131p zorlu\u011fa katlanan, insanlara zarar\u0131 olmayan.<\/p>\n
49- M\u00fc’minin dostu ilim, yard\u0131mc\u0131s\u0131 olgunluk ve hilim, ordusunun komutan\u0131 sab\u0131r, karde\u015fi halkla iyi ge\u00e7inme, babas\u0131 ise yumu\u015fakl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
50- Ebu Ubeyde, \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m’a: “Benim r\u0131zk\u0131m\u0131 kullar\u0131n elinde k\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in Allah’a dua edin” dedi\u011finde \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
“Allah-u Teala bunu senin hakk\u0131nda yapmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kullar\u0131n r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131, birbirlerinin eliyle vermektedir. Fakat Allah’a, r\u0131zk\u0131n\u0131 iyi kullar\u0131n\u0131n elinde k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dua et. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun kendisi bir saadettir; dua et ki r\u0131zk\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fc kullar\u0131n elinde k\u0131lmas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u015fekavet ve bedbahtl\u0131kt\u0131r.”<\/p>\n
51- K\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne amel eden kimse, do\u011fru yolda y\u00fcr\u00fcmeyen kimseye benzer. S\u00fcratle gidi\u015fi, onu hedefinden uzakla\u015ft\u0131rmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramaz.<\/p>\n
52- “Allah\u2019tan gerekti\u011fi \u015fekilde korkun.”[NI1][2] ayetinin tefsiri hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurdular: <\/p>\n
Gerekli takva, insanlar\u0131n g\u00fcnah i\u015flemeyip Allah’a itaat etmeleri; O’nu unutmay\u0131p anmalar\u0131; ve O’na nank\u00f6rl\u00fck etmeyip \u015f\u00fckretmeleridir.<\/p>\n
53- Allah’\u0131 tan\u0131yan, O’ndan korkar. O’ndan korkan, c\u00f6mert\u00e7e d\u00fcnyay\u0131 b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n
54- Allah’tan ger\u00e7ekten korkan kimse, korkusunun kendisine konu\u015facak bir dil b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 kimsedir.<\/p>\n
55- \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m’a: “Baz\u0131lar\u0131 g\u00fcnah i\u015fleyip, biz Allah’\u0131n rahmetine \u00fcmitliyiz derler; \u00f6lene kadar da i\u015fleri budur” dediklerinde, \u015f\u00f6yle buyurdular: <\/p>\n
“Bunlar, arzularla avunan kimselerdir; yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar, \u00fcmitleri yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u015feye \u00fcmit eden, onu talep eder; bir \u015feyden korkan da ondan ka\u00e7ar.”<\/p>\n
56- Biz bilgin, anlay\u0131\u015fl\u0131, fakih, halim, halkla iyi ge\u00e7inebilen, do\u011fru konu\u015fan, sab\u0131rl\u0131, vef\u00e2l\u0131 ve ak\u0131ll\u0131 kimseyi severiz. Allah-u Teala peygamberleri g\u00fczel ahlakla se\u00e7kin k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kimde bu g\u00fczel hasletler olursa, Allah’a \u015f\u00fckretmelidir. Kimde olmazsa, Al-lah’a yalvar\u0131p yakarmakla onu talep etmelidir. “G\u00fczel hasletler nedir?” diye sorduklar\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurdular: <\/p>\n
Ver\u00e2, kanaat, sab\u0131r, \u015f\u00fck\u00fcr, olgunluk, hay\u00e2, c\u00f6mertlik, \u015fecaat, gayret, do\u011fru konu\u015fmak, iyilik, emaneti sahibine vermek, yakin, g\u00fczel ahlak ve yi\u011fitliktir.<\/p>\n
57- \u0130man\u0131n en sa\u011flam kulplar\u0131ndan biri, Allah i\u00e7in sevmek, Allah i\u00e7in nefret etmek, Allah i\u00e7in vermek ve Allah i\u00e7in esirgemektir.<\/p>\n
58- \u00d6l\u00fcmden sonra da insan i\u00e7in sevap yaz\u0131lmas\u0131 ancak \u00fc\u00e7 yolla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: Hay\u00e2t\u0131nda, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra da devam edecek bir sadaka-i cariye geriye b\u0131rakmas\u0131, kendisinden sonra, kendisiyle amel edilecek bir s\u00fcnnet-i hasene (g\u00fczel bir gelenek) b\u0131rakmas\u0131 ve kendisine dua edecek salih bir evlat yeti\u015ftirmesi.<\/p>\n
59- Namaz i\u00e7in abdest alan bir kimse, yalan konu\u015fursa abdesti bozulur. Nitekim, yalan konu\u015fmak orucu da bozar. <\/p>\n
Birisi: “Biz yalan konu\u015fuyoruz, \u00f6yleyse orucumuz bat\u0131l m\u0131 oluyor?” dedi\u011finde \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
Sa\u00e7ma yalanlar de\u011fil, ancak Allah’a, Peygamber’e ve \u0130mamlar’a isnaden s\u00f6ylenen yalan orucu bozar. Sonra da \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
Oru\u00e7 tutmak, sadece yemek ve i\u00e7mekten sak\u0131nmak de\u011fildir. Hazret-i Meryem aleyha\u2019s sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: “Ben Rahman olan Allah i\u00e7in oru\u00e7 adam\u0131\u015f\u0131m.”[3] Yani “Susmak orucu.” \u00d6yleyse, dillerinizi koruyun, g\u00f6zlerinizi yumun (namahreme bakmay\u0131n), haset etmeyin, m\u00fcnaka\u015fa yapmay\u0131n. Ate\u015fin, odunu yakt\u0131\u011f\u0131 gibi, haset de iman\u0131 yakar.<\/p>\n
60- Biri, kendi vehmince Allah’a bilmedi\u011fi \u015feyi \u00f6\u011fretmeye kalk\u0131\u015f\u0131rsa (yani, Allah ad\u0131na yalan konu\u015fur ve O’na iftira ederse) Allah’\u0131n ar\u015f\u0131 sars\u0131l\u0131r.<\/p>\n
61- Allah biliyor ki g\u00fcnah, m\u00fc’min i\u00e7in kendini be\u011fenmekten daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. E\u011fer b\u00f6yle olmasayd\u0131 Allah, hi\u00e7 bir m\u00fc’mini g\u00fcnahlara du\u00e7ar etmezdi.<\/p>\n
62- Ahlak\u0131 k\u00f6t\u00fc olan kimse, kendi eliyle cezaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
63- \u0130yilik, kendi ismi gibi iyidir. \u0130yilikten, sevab\u0131 hari\u00e7 daha \u00fcst\u00fcn bir \u015fey yoktur. \u0130yilik, Allah’\u0131n kuluna verdi\u011fi bir hediyedir. Her iyilik yapmak isteyen iyilik yapamaz; g\u00fcc\u00fc yeten herkes de buna muvaffak olamaz. Allah bir kula l\u00fctufta bulunmak isterse ona iyilik yapma iste\u011fini, g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve muvaffakiyetini verir. \u0130\u015fte burada, iyilik yapmak isteyen i\u00e7in saadet ve y\u00fccelik tamamlan\u0131r.<\/p>\n
64- Sevileni \u015f\u00fck\u00fcr gibi art\u0131ran, sevilmeyeni de sab\u0131r gibi azaltan hi\u00e7 bir \u015fey yoktur.<\/p>\n
65- \u015eeytan’\u0131n kad\u0131n ve \u00f6fkeden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir askeri yoktur.<\/p>\n
66- D\u00fcnya, m\u00fc’minin zindan\u0131, sab\u0131r siperi ve cennet meskenidir. D\u00fcnya k\u00e2firin cenneti, kabir zindan\u0131, cehennem ise yurdudur.<\/p>\n
67- Allah, \u00f6l\u00fcme yakin etmek gibi, \u015fekke benzeyen bir yakin yaratmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
68- Halk\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran ve kendi g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 unutan bir kul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde, bilin ki (Allah’\u0131n) tuza\u011f\u0131na du\u00e7ar olmu\u015ftur.<\/p>\n
69- Yemek yiyip \u015f\u00fckreden kimsenin m\u00fckafat\u0131, oru\u00e7 tutup m\u00fckafat dileyen kimsenin m\u00fckafat\u0131 gibidir. Rahatl\u0131kta olup \u015f\u00fckreden kimsenin sevab\u0131 da, s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcp sabreden kimsenin m\u00fckafat\u0131 gibidir.<\/p>\n
70- \u0130lmi olmayan\u0131 mutlu saymak, sevgi ve muhabbeti olmayan\u0131 \u00f6vmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Sab\u0131rl\u0131 olmayan kimse de kamil say\u0131lmaz. Ulemay\u0131 k\u0131namaktan ve onlara dil uzatmaktan ka\u00e7\u0131nmayan kimse i\u00e7in, d\u00fcnya ve ahiret hayr\u0131 \u00fcmit edilmez. <\/p>\n
Ak\u0131ll\u0131 adam, s\u00f6z\u00fcne g\u00fcvenilmesi i\u00e7in do\u011fru konu\u015fan ve nimetin \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 hakketmesi i\u00e7in de \u015f\u00fckreden olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
71- Denedi\u011fin haini emin bilmemelisin, emin bildi\u011fin kimseyi de su\u00e7lamamal\u0131s\u0131n.<\/p>\n
72- \u0130mam’a “Allah kat\u0131nda halk\u0131n en de\u011ferlisi kimdir?” diye sorduklar\u0131nda: “Allah’\u0131 daha \u00e7ok anan ve O’na daha \u00e7ok itaat eden kimsedir.” diye buyurdu. <\/p>\n
“Allah nezdinde halk\u0131n daha \u00e7ok bu\u011fzedileni kimdir?” diye sorduklar\u0131nda \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m: “Allah’\u0131 su\u00e7layan kimsedir.” diye buyurdu.<\/p>\n
“Allah’\u0131 su\u00e7layan kimse de var m\u0131d\u0131r?” dediklerinde de: “Evet, vard\u0131r” dedi. “Mesela, Allah\u2019tan hay\u0131r dileyen bir kimse, kendisine sevmedi\u011fi bir \u015fey vas\u0131tas\u0131yla hay\u0131r verilince \u00f6fkelenir; i\u015fte onun bu \u00f6fkelenmesi Allah’\u0131 su\u00e7lamas\u0131d\u0131r.” <\/p>\n
“Ba\u015fkas\u0131 da var m\u0131d\u0131r?” dediklerinde \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m: “Allah\u2019tan \u015fikayet eden kimsedir.” buyurdu. <\/p>\n
“Allah\u2019tan \u015fikayet eden kimse var m\u0131d\u0131r?” dediklerinde de \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m, “Evet vard\u0131r.” dedi, “\u00d6rne\u011fin, s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan daha fazla halk\u0131n yan\u0131nda yak\u0131n\u0131p s\u0131zlanan kimsedir.” <\/p>\n
“Ba\u015fka kim vard\u0131r?” dediklerinde \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m: “Kendisine bir \u015fey verildi\u011finde \u015f\u00fckretmeyen ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde de sabretmeyen kimse” diye buyurdular.<\/p>\n
“\u00d6yleyse, Allah indinde en de\u011ferli kimdir?” dediler. \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m: “Kendisine bir \u015fey verildi\u011finde \u015f\u00fckreden ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde sabreden kimsedir” diye cevap verdiler.<\/p>\n
73- \u00c7abuk usan\u0131p b\u0131kan (\u00e7abuk inciyip sab\u0131rs\u0131zlanan) kimsenin dostu ve k\u0131skan\u00e7 kimsenin de muhta\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 durum olmaz (s\u00fcrekli muhta\u00e7t\u0131r). Hikmette \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnmek, akl\u0131 kemale eri\u015ftirir.<\/p>\n
74- Allah\u2019tan korkmak, yeterli bir ilimdir. O’na kar\u015f\u0131 olmak ise tam bir cehalettir.<\/p>\n
75- En iyi ibadet, Allah’\u0131 tan\u0131mak ve O’na tevazu etmektir.<\/p>\n
76- Bir alim, bin abid, bin zahid ve b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015fan (ilimsiz) bin ki\u015fiden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
77- Her \u015feyin bir zekat\u0131 vard\u0131r; ilmin zekat\u0131 da onu ehline \u00f6\u011fretmektir.<\/p>\n
78- Kad\u0131lar, d\u00f6rt k\u0131s\u0131md\u0131r: \u00dc\u00e7 k\u0131sm\u0131 cehennemde, bir k\u0131sm\u0131 da cennettedir.<\/p>\n
79- “Adil kimdir?” diye sorduklar\u0131nda: \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m: \u201cHaramlardan g\u00f6z\u00fcn\u00fc, g\u00fcnahlardan dilini, zul\u00fcmlerden elini koruyan kimsedir” buyurdu.<\/p>\n
80- Allah’\u0131n kullara iletmedi\u011fi bir g\u00f6rev (m\u00fckellefiyet), kullara ula\u015fmad\u0131k\u00e7a onlardan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
81- \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m Davud-u Rikki’ye \u015f\u00f6yle buyurdu: Elini dirse\u011fe kadar ejderhan\u0131n a\u011fz\u0131na sokman, eli d\u00fcnya mal\u0131na yeni ula\u015fan kimseden bir \u015fey istemenden daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
82- \u0130htiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 Allah’\u0131n elindedir. Sebepleri ise, hacetlerin elleriyle giderildi\u011fi kullard\u0131r. \u00d6yleyse, Allah’\u0131n yerine getirdi\u011fi ihtiya\u00e7lar\u0131 \u015f\u00fckretmekle kabul edin. Vermedi\u011fi \u015feyi de yine ho\u015fnutluk, teslim ve sab\u0131rla kabul edin. Belki de bu (mahrumiyet), sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Allah salah\u0131n\u0131z\u0131 sizden daha iyi bilir, ama siz bilmezsiniz.<\/p>\n
83- \u0130nsan\u2019\u0131n insandan bir \u015fey istemesi isteyen \u015fah\u0131s i\u00e7in \u00e7etin bir imtihan vesilesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o kimse verirse, vermeyen kimseye te\u015fekk\u00fcr eder. Vermeyip de reddederse, esirgemeyen kimseyi k\u0131nar. (Ger\u00e7ek ba\u011f\u0131\u015flayan\u0131n da esirgeyenin de Allah oldu\u011funu ve kulun sadece bir vesile oldu\u011funu unutur.)<\/p>\n
84- Allah-u Teala, her t\u00fcrl\u00fc hayr\u0131, kolayl\u0131k g\u00f6stermekte k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
85- Al\u00e7ak insanlarla oturup kalkmaktan sak\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc, al\u00e7ak insanlarla oturup kalkmak insan\u0131 hay\u0131ra g\u00f6t\u00fcrmez.<\/p>\n
86- Bazen insan, k\u00fc\u00e7\u00fck bir zilletten dolay\u0131 sab\u0131rs\u0131zl\u0131k eder ve kendisini b\u00fcy\u00fck bir zillete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n
87- \u0130nsan i\u00e7in en yararl\u0131 olan \u015fey ba\u015fkalar\u0131 s\u00f6ylemeden \u00f6nce kendi ay\u0131b\u0131n\u0131 g\u00f6rmesidir. Her \u015feyden daha zor, fakirli\u011fi gizlemektir. Her \u015feyden daha faydas\u0131z, \u00f6\u011f\u00fct kabul etmeyene \u00f6\u011f\u00fct vermek ve ihtirasl\u0131 adamla kom\u015fu olmakt\u0131r. En iyi huzur, halktan bir \u015fey beklememektir. Sab\u0131rs\u0131z ve tahamm\u00fcls\u00fcz olma! Senden \u00fcst\u00fcn olan muhalif kimselere tahamm\u00fcl etmekle nefsini kontrol et. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ona muhalefet etmemekle, onun meziyet ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc itiraf etmi\u015f olursun. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 kendisinden \u00fcst\u00fcn g\u00f6rmeyen kimse bencil insand\u0131r. Bil ki, Allah kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fclmeyen kimsenin, izzeti olmad\u0131\u011f\u0131 gibi Allah i\u00e7in tevazu etmeyen kimsenin de y\u00fcceli\u011fi olmaz.<\/p>\n
88- Y\u00fcz\u00fck takmak, s\u00fcnnettir.<\/p>\n
89- Bana en sevgili olan karde\u015fim, kusurlar\u0131m\u0131 bana hediye eden (hat\u0131rlatan) kimsedir.<\/p>\n
90- Dostluk, ancak haddi a\u015famamakla ger\u00e7ekle\u015fir. Kim bu had ve \u015fartlar\u0131n hepsine veya bunlardan baz\u0131s\u0131na riayet ederse, ger\u00e7ek bir dost olur. Aksi takdirde, b\u00f6yle bir kimsenin dostlu\u011funu dostluk sayma. <\/p>\n
Bu hadlerin birincisi, i\u00e7te ve d\u0131\u015fta sana kar\u015f\u0131 ayn\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u0130kincisi, senin ziynetini (iyili\u011fini), kendi ziyneti ve senin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de kendi k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bilmesidir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, bir makam veya servete ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, sana kar\u015f\u0131 durum ve tavr\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmemesidir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, g\u00fcc\u00fc yetti\u011fi bir \u015feyi senden esirgememesidir. Bu hasletlerin hepsinden kapsaml\u0131 ve \u00fcst\u00fcn olan be\u015fincisi de, musibet ve s\u0131k\u0131nt\u0131larda seni yaln\u0131z b\u0131rakmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
91- \u0130nsanlarla iyi ge\u00e7inmek ve onlara kar\u015f\u0131 iyi muamelede bulunmak akl\u0131n \u00fc\u00e7te biridir.<\/p>\n
92- M\u00fc’minin g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc, g\u00fcl\u00fcmsemektir (kahkaha de\u011fil).<\/p>\n
93- Emaneti haine vermekle onu zayi edene (ba\u015f\u0131 bo\u015f birine) vermek, bana g\u00f6re ayn\u0131d\u0131r. (\u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de onu yok eder).<\/p>\n
94- \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m Mufazzal’a \u015f\u00f6yle buyurdu: “Sana alt\u0131 haslet tavsiye ediyorum; onlar\u0131 \u015fiama ula\u015ft\u0131rmal\u0131s\u0131n.” Mufazzal: “Onlar nelerdir?” dedi\u011finde \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
Emaneti sahibine teslim et.<\/p>\n
Kendin i\u00e7in sevdi\u011fin \u015feyi karde\u015fin i\u00e7in de sev.<\/p>\n
Bil ki, her i\u015fin bir sonu vard\u0131r; \u00f6yleyse sonu\u00e7lardan kork.<\/p>\n
\u0130\u015flerde beklenmedik hadiseler vard\u0131r; \u00f6yleyse ihtiyatl\u0131 ol.<\/p>\n
\u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131 kolay, ini\u015fi zor olan da\u011fa \u00e7\u0131kmaktan (gidi\u015fi kolay, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc zor olan bir yoldan) sak\u0131n.<\/p>\n
Yerine getirilmesi senin elinde olmayan bir i\u015f konusunda dostuna s\u00f6z verme.<\/p>\n
95- Allah \u00fc\u00e7 \u015feyde, hi\u00e7 bir kimse i\u00e7in ruhsat tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r: \u0130ster iyi olsunlar, ister k\u00f6t\u00fc anne ve babaya, iyilikte bulunmak. \u0130ster iyi adamla olsun, ister facir adamla, yapt\u0131\u011f\u0131n ahde vef\u00e2 etmek. Emaneti, ister iyi insan olsun, isterse k\u00f6t\u00fc sahibine iade etmek.<\/p>\n
96- Ben, ac\u0131n\u0131lmas\u0131 hak olan \u00fc\u00e7 kimseye ac\u0131r\u0131m: Zillete d\u00fc\u015fen azize, yoksul olan zengine, ailesi ve cahiller taraf\u0131ndan tahkir edilen alime.<\/p>\n
97- D\u00fcnyaya g\u00f6n\u00fcl kapt\u0131ran, onun \u015fu \u00fc\u00e7 zarar\u0131na u\u011frar: T\u00fckenmeyen gam, ger\u00e7ekle\u015fmeyecek arzu, ula\u015f\u0131lmayacak \u00fcmit.<\/p>\n
98- M\u00fc’min, yalan ve h\u0131yaneti ahlak edinmez. M\u00fcnaf\u0131kta da \u015fu iki haslet bir arada olmaz: G\u00fczel vak\u00e2r ve s\u00fcnneti anlamak.<\/p>\n
99- \u0130nsanlar, bir tara\u011f\u0131n di\u015fleri gibi e\u015fittirler. \u0130nsan, dostlar\u0131 vesilesiyle \u00e7ok say\u0131l\u0131r. Kendisine tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131, sana tan\u0131mayan arkada\u015fta hay\u0131r yoktur.<\/p>\n
100- F\u0131k\u0131h (\u0130slam ahkam\u0131n\u0131 anlamak) iman\u0131n, hilim f\u0131kh\u0131n, halkla iyi ge\u00e7inmek olgunlu\u011fun, yumu\u015fakl\u0131k da iyi ge\u00e7inmenin ve kolayl\u0131k g\u00f6stermek de yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131n ziynetidir.<\/p>\n
101- \u00dc\u00e7 kez \u00f6fkelendi\u011fi halde sana k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylemeyen dostu, kaybetme!<\/p>\n
102- Bir zaman gelir ki, samimi arkada\u015f ve helal paradan daha nadir hi\u00e7 bir \u015fey bulunmaz.<\/p>\n
103- Su\u00e7lanacak yerde duran kimse kendisine k\u00f6t\u00fc zanda bulunan kimseyi k\u0131namamal\u0131d\u0131r. S\u0131rr\u0131n\u0131 saklayan kimsenin yetkisi, daima kendi elinde olur. \u0130ki ki\u015fiyi ge\u00e7en her s\u00f6z if\u015fa olur. Karde\u015finin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyiye yorumla. S\u00f6z\u00fcne iyi bir tevil buldu\u011fun m\u00fcddet\u00e7e onu k\u00f6t\u00fcye yorumlama. D\u00fcr\u00fcst olan karde\u015fleri, elden ka\u00e7\u0131rma; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar, varl\u0131kta az\u0131k, belada ise siperdirler. Allah\u2019tan korkan kimselerle isti\u015fare et. Karde\u015flerini takvalar\u0131 miktar\u0131nca sev. K\u00f6t\u00fc kad\u0131nlardan \u00e7ekin; iyilerinden de kork. (Kad\u0131nlar) sizi iyi i\u015fe emrederlerse, k\u00f6t\u00fc i\u015fte size meyletmemeleri i\u00e7in onlara muhalefet edin.<\/p>\n
104- M\u00fcnaf\u0131k, Allah ve Resul\u2019\u00fcnden bir s\u00f6z nakletti\u011finde yalan s\u00f6yler. Onlara s\u00f6z verdi\u011finde s\u00f6z\u00fcnde durmaz. Y\u00f6netici oldu\u011funda, Allah’\u0131n kendi mal\u0131nda, Allah’a ve Resul\u00fcne hiyanet eder. <\/p>\n
Allah-u Teala buyuruyor ki: “B\u00f6ylece, Allah’a verdikleri s\u00f6z\u00fc tutmad\u0131klar\u0131ndan ve yalan s\u00f6ylediklerinden dolay\u0131 kendisine kavu\u015facaklar\u0131 g\u00fcne kadar y\u00fcreklerine m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ilga etti.”[4]<\/p>\n
Yine buyuruyor ki: “E\u011fer sana hainlik etmek isterlerse bilsinler ki daha \u00f6nce Allah’a hainlik etmi\u015flerdi. b\u00f6ylece O da (bozguna u\u011framalar\u0131 i\u00e7in) sana imkan vermi\u015fti. O Allah, her \u015feyi bilir, h\u00fck\u00fcm ve hikmet sahibidir.”[5]<\/p>\n
105- \u0130nsan\u0131 te\u015fhir edecek bir elbise giymek veya bir hayvana binmek, horluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan insana yeter. “\u0130nsan\u0131 te\u015fhir edecek hayvan nedir?” diye sorduklar\u0131nda \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m “Alaca renkli hayvand\u0131r” diye buyurdu.<\/p>\n
106- Sizlerden hi\u00e7 biri, halk\u0131n en uzak olan\u0131n\u0131 Allah i\u00e7in sevmedi\u011fi ve en yak\u0131n olan\u0131na da Allah i\u00e7in \u00f6fkelenmedi\u011fi s\u00fcrece iman\u0131n hakikatine ula\u015famaz.<\/p>\n
107- Allah kime bir nimet verir, o da kalbiyle onu tan\u0131rsa ve kendisine nimet verenin Allah oldu\u011funu bilirse, diliyle \u015f\u00fckretmese dahi o nimetin \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc yerine getirmi\u015f olur. <\/p>\n
G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131 cezaland\u0131ran\u0131n Allah oldu\u011funu bilen kimse, diliyle isti\u011ffar etmese bile ma\u011ffiret dilemi\u015f olur. <\/p>\n
Daha sonra \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015fu ayeti okudu: “\u0130\u00e7inizdekini a\u00e7\u0131klasan\u0131z da gizleseniz de Allah onunla sizi hesaba \u00e7eker. Diledi\u011fini ba\u011f\u0131\u015flar, diledi\u011fini azapland\u0131r\u0131r ve Allah’\u0131n her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeter.”[6]<\/p>\n
108- Helak edici iki s\u0131fattan ka\u00e7\u0131n\u0131n: Kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fczle halka fetva vermekten ve bilmedi\u011finiz bir \u015feyi dinden saymaktan.<\/p>\n
109- \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m Ebu Basir’e \u015f\u00f6yle buyurdu: Ey Eba Muhammed, halk\u0131n dinini (akidelerini) ara\u015ft\u0131rma ki, dostsuz kal\u0131rs\u0131n.<\/p>\n
110- (Kur’an’\u0131n emretti\u011fi) g\u00fczel af, su\u00e7undan dolay\u0131 di\u011ferini cezaland\u0131rmamand\u0131r. G\u00fczel sab\u0131r da \u015fikayetsiz olan sab\u0131rd\u0131r.<\/p>\n
111- D\u00f6rt haslet kimde olursa, tepeden t\u0131rna\u011fa g\u00fcnahlara bula\u015fm\u0131\u015f olsa bile m\u00fc’min say\u0131l\u0131r: Do\u011fruluk, hay\u00e2, g\u00fczel huy ve \u015f\u00fckretmek.<\/p>\n
112- Korkulu ve \u00fcmitli olmad\u0131k\u00e7a m\u00fc’min olamazs\u0131n. Korktu\u011fun ve \u00fcmit etti\u011fin \u015fey i\u00e7in amel etmedik\u00e7e de korkulu ve \u00fcmitli olamazs\u0131n.<\/p>\n
113- \u0130man, ne g\u00fczel g\u00f6r\u00fcnmekledir, ne de arzu etmekle. \u0130man, kalpte halis olan \u015feyden ve amelin onu tasdik etmesinden ibarettir.<\/p>\n
114- \u0130nsan otuz ya\u015f\u0131na ayak bast\u0131\u011f\u0131nda k\u00e2mildir; k\u0131rk ya\u015f\u0131na ayak bast\u0131\u011f\u0131nda da ihtiyard\u0131r.<\/p>\n
115- \u0130nsanlar tevhid hakk\u0131nda \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Allah’\u0131n birli\u011fine inanc\u0131 olan, Allah’\u0131 inkar eden ve Allah’\u0131 bir \u015feye benzeten. Allah’\u0131 inkar eden bat\u0131l \u00fczeredir. Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na inanan hak \u00fczeredir. Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir \u015feye benzeten ise m\u00fc\u015friktir.<\/p>\n
116- \u0130man, ikrar (dile getirmek), amel ve niyettir. \u0130slam da ikrar ve ameldir.<\/p>\n
117- Kendinle dostun aras\u0131ndaki edep ve nezaket kurallar\u0131n\u0131 tamamiyle yok etme; ondan az da olsa bir miktar\u0131n\u0131 koru. \u00c7\u00fcnk\u00fc; edebin yok olmas\u0131 hay\u00e2n\u0131n yok olmas\u0131d\u0131r. Edebin kalmas\u0131 ise dostlu\u011fun devam etmesini sa\u011flar.<\/p>\n
118- Dostunu \u00f6fkelendiren, onunla dost olmaktan mahrum kal\u0131r. Dostunu \u00fczenin de sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yok olur.<\/p>\n
119- Adam\u0131n biri \u0130mam’a “Siz Akik vadisinin (Medine \u015fehrinin yak\u0131nlar\u0131ndan ge\u00e7en bir \u0131rma\u011f\u0131n ad\u0131) kenar\u0131nda yaln\u0131z kal\u0131p yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131 tercih etmi\u015fsiniz; neden?” diye sordu. <\/p>\n
\u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: “E\u011fer yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n tad\u0131n\u0131 bilseydin kendinden bile ka\u00e7ard\u0131n.” Daha sonra \u015f\u00f6yle buyurdu: \u201cKulun yaln\u0131zl\u0131ktan elde etti\u011fi en az yarar, halk ile ge\u00e7inmek zorlu\u011funa katlanmaktan rahatlamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
120- Allah kulun y\u00fcz\u00fcne ihtirastan iki kap\u0131y\u0131 a\u00e7mad\u0131k\u00e7a, d\u00fcnya-dan bir kap\u0131y\u0131 a\u00e7maz.<\/p>\n
121- M\u00fc’min d\u00fcnyada gariptir. D\u00fcnyada horlanmaya kar\u015f\u0131 sab\u0131rs\u0131zl\u0131k g\u00f6stermez; d\u00fcnya \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc hususunda onun ehli ile rekabet etmez.<\/p>\n
122- “Huzurun yolu nedir?” diye sorduklar\u0131nda \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m “Heva ve hevese ayk\u0131r\u0131 davranmakt\u0131r” diye buyurdu. “B\u00f6yle yapan insan, ne zaman rahatl\u0131\u011fa kavu\u015fabilir?” dediklerinde de \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m: “Cennete girdi\u011fi g\u00fcnden itibaren” diye cevap verdiler.<\/p>\n
123- Allah-u Teala kesinlikle a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, f\u0131kh\u0131 (din ilmini) ve g\u00fczel huyu m\u00fcnaf\u0131k veya fas\u0131k adamda toplamaz.<\/p>\n
124- Suyun tad\u0131 hay\u00e2tt\u0131r (her\u015fey suyla diridir). Ekme\u011fin tad\u0131 kuvvettir. Bedenin zaaf\u0131 ve kuvveti, b\u00f6breklerin ya\u011f\u0131n\u0131n azal\u0131p \u00e7o\u011falmas\u0131ndan ileri gelir. Akl\u0131n merkezi beyindir. Sertlik ve merhamet kalptedir.<\/p>\n
125- Haset iki \u00e7e\u015fittir: Biri fitne \u00e7\u0131kar\u0131r; di\u011feri ise gaflet getirir. Gaflet getiren haset, Allah’\u0131n, “Ben yery\u00fcz\u00fcnde mutlaka bir halife k\u0131laca\u011f\u0131m” buyurdu\u011funda meleklerin dedi\u011fi \u015fu s\u00f6ze benzer: “Orada bozgunculuk edecek ve kan d\u00f6kecek birini mi halife k\u0131lacaks\u0131n? Biz, Sana hamde ile tesbih edip ve seni takdis etmekteyiz.”[7] Yani bu halifeyi bizim cinsimizden k\u0131l demek isti-yorlard\u0131. Onlar\u0131n bu s\u00f6z\u00fc fitne hasedinden ve (Allah’\u0131n kelam\u0131n\u0131) red ve inkar etmekten kaynaklanm\u0131yordu. Fitne \u00e7\u0131karan haset ise, insan\u0131 k\u00fcfre ve \u015firke g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. \u0130\u015fte bu haset Allah’\u0131n emrini reddeden ve Adem’e secde etmekten sak\u0131nan \u015eeytan’\u0131n hasedidir.<\/p>\n
126- \u0130nsanlar Allah’\u0131n kudreti hususunda \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131l\u0131rlar: Baz\u0131lar\u0131 i\u015flerin kendilerine b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131rlar (Allah’a ihtiya\u00e7 duymaks\u0131z\u0131n, kendilerini her i\u015fe kadir g\u00f6r\u00fcrler.) Bunlar Allah’\u0131n kudretini zay\u0131f sayan ve helak olan kimselerdirler. Baz\u0131lar\u0131 Allah’\u0131n, kullar\u0131n\u0131 g\u00fcnah i\u015flemeye mecbur etti\u011fini ve g\u00fc\u00e7leri olmayan bir\u015feye onlar\u0131 m\u00fckellef k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannederler. Bunlar bu yarg\u0131lar\u0131yla Allah’a zulm (iftira) etmi\u015fler ve helak ehlidirler. Baz\u0131lar\u0131 da Al-lah’\u0131n, kullar\u0131n\u0131 sadece g\u00fc\u00e7leri olan \u015feye m\u00fckellef k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve g\u00fc\u00e7leri olmayan \u015feye m\u00fckellef k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131rlar. Bunlar iyilik yapt\u0131klar\u0131nda Allah’a \u015f\u00fckrederler, g\u00fcnah i\u015flediklerinde de ma\u011ffiret dilerler. \u0130\u015fte bunlar olgun m\u00fcsl\u00fcmanlard\u0131r.<\/p>\n
127- Acele ve h\u0131zl\u0131 y\u00fcr\u00fcmek, m\u00fc’minin a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 giderdi\u011fi gibi, onun nurunu da s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n
128- Allah-u Teala, haks\u0131zl\u0131k yapan zengini sevmez.<\/p>\n
129- \u00d6fke hekimin (bilin\u00e7 sahibinin) kalbini mahveder. \u00d6fkesine hakim olmayan, akl\u0131na da hakim olmaz.<\/p>\n
130- Fuzayl ibn-i Ayaz \u015f\u00f6yle diyor: \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m, bana: “\u015eahih” kimdir, biliyor musun? diye sordu. Ben de: “\u015eahih” cimri adamd\u0131r” dedim. <\/p>\n
\u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m buyurdu ki: Hay\u0131r, “\u015e\u00fchh” cimrilikten daha \u015fiddetlidir. Cimri, kendi elindeki mal\u0131 esirger. Ama “\u015eahih” hem halk\u0131n elinde olan mal\u0131 esirger, hem de kendi elinde olan mal\u0131; \u00f6yle ki, halk\u0131n elinde olan helal ve haram mallar\u0131n hepsinin kendi mal\u0131 olmas\u0131n\u0131 arzu eder; asla doymaz ve Allah’\u0131n verdi\u011fi r\u0131z\u0131ktan faydalanmaz.<\/p>\n
131- Cimri, haram yoldan mal kazanan ve onu yerinde harcamayan kimsedir.<\/p>\n
132- \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015fiilerden birine \u015f\u00f6yle buyurdu: Ni\u00e7in karde\u015fin senden \u015fikayet ediyor? O adam: “Haklar\u0131m\u0131 ondan istedi\u011fim i\u00e7in.” dedi\u011finde, \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u00f6fkeli bir halde oturup \u015f\u00f6yle buyurdu: E\u011fer b\u00fct\u00fcn hakk\u0131n\u0131 ondan alm\u0131\u015f olsan (o zaman) k\u00f6t\u00fc i\u015f yapm\u0131\u015f olmaz m\u0131s\u0131n? Allah’\u0131n, bir grup hakk\u0131nda: “Onlar k\u00f6t\u00fc hesaptan korkarlar.” buyurdu\u011funu bilmiyor musun? Bunlar Allah’\u0131n kendilerine zul\u00fcm edece\u011finden mi korkuyorlar? Hay\u0131r; Allah’\u0131n, kendi hakk\u0131n\u0131 tamamiyle onlardan istemesinden korkuyorlar. Allah bunu, k\u00f6t\u00fc hesap olarak adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yleyse kim hakk\u0131n\u0131 tamamiyle isterse k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
133- Haram (yol)dan \u00e7ok kazanmak r\u0131zk\u0131n bereketini yok eder.<\/p>\n
134- K\u00f6t\u00fc ahlak, yoksulluk getirir.<\/p>\n
135- \u0130man, \u0130slam’dan bir derece y\u00fcksektir. Takva da imandan bir derece y\u00fcksektir. \u0130man\u0131n b\u00fct\u00fcn dereceleri birbirindendir. (\u0130htilaflar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen iman\u0131n asl\u0131nda ortakt\u0131rlar). Bazen m\u00fc’minin a\u011fz\u0131ndan, Allah’\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ate\u015f va’di vermedi\u011fi baz\u0131 g\u00fcnahlar \u00e7\u0131kabilir. Nitekim Allah-u Teala \u015f\u00f6yle buyuruyor: “E\u011fer menedildi\u011finiz b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ka\u00e7\u0131n\u0131rsan\u0131z, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n\u0131zdan ge\u00e7eriz ve sizi y\u00fcce bir makama ula\u015ft\u0131r\u0131r\u0131z.”[8] Bazen de g\u00fczel konu\u015fan bir m\u00fc’minin, g\u00fcnaha daha \u00e7ok du\u00e7ar olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her durumda, ikisi de (derece farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla) m\u00fc’mindir. Yakin de takvadan bir derece y\u00fcksektir. \u0130nsanlar aras\u0131nda ya-kinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fey taksim edilmemi\u015ftir. \u0130nsanlardan baz\u0131s\u0131n\u0131n yakini, hepsi de m\u00fc’min olmakla beraber, baz\u0131s\u0131ndan daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Baz\u0131s\u0131n\u0131n musibete, fakirli\u011fe, hastal\u0131\u011fa ve korkuya (emniyetsizli\u011fe) kar\u015f\u0131 sabr\u0131, baz\u0131s\u0131ndan daha fazlad\u0131r. \u0130\u015fte bunlar\u0131n hepsi yakinden kaynaklan\u0131r.<\/p>\n
136- Zenginlikle izzet dola\u015f\u0131rlar, tevekk\u00fcl\u00fcn bulundu\u011fu yere ula\u015ft\u0131klar\u0131nda, orada yerle\u015firler. (yani izzet ve zenginlik tevekk\u00fcl sayesindedir).<\/p>\n
137- G\u00fczel huy, dinden oldu\u011fu gibi r\u0131zk\u0131 da \u00e7o\u011falt\u0131r. <\/p>\n
138- \u0130ki \u00e7e\u015fit ahlak vard\u0131r: Biri niyetle ger\u00e7ekle\u015fen (ihtiyari olan), di\u011feri ise tabii olan ahlak. “Hangisi daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr?” diye sorduklar\u0131nda; \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: Niyetle olan ahlak daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc, tabii ahlak sahibi, bu karakter \u00fczere yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; ba\u015fka t\u00fcrl\u00fcs\u00fcne g\u00fcc\u00fc yetmez. Niyete (ihtiyar\u00ee ahlaka) sahip olan ki\u015fi, ise zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131larda kendisini g\u00fczel ahlaka uymaya, itaata zorlar. Dolay\u0131s\u0131yla, ihtiyar\u00ee ahlak daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
139- \u0130yi insanlar birbirleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda muhabbetlerini dile getirmeseler bile, kalpleri o kadar \u00e7abuk birbirine \u0131s\u0131n\u0131r ve birbirleriyle kayna\u015f\u0131r ki, ya\u011fmur suyu ile \u0131rmak sular\u0131n\u0131n birbirine kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 and\u0131r\u0131r. G\u00fcnahk\u00e2rlar birbirleriyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerinde, dostluklar\u0131n\u0131 dile getirseler bile, kalplerinin birbirine uzakl\u0131\u011f\u0131 uzun s\u00fcre bir ah\u0131rda birlikte ot yemi\u015f, ama \u015fefkat ve merhametten yoksun olan hayvanlar\u0131n birbirlerine olan uzakl\u0131\u011f\u0131na benzer.<\/p>\n
140- Kerim ve c\u00f6mert, mal\u0131n\u0131 Allah’\u0131n buyurdu\u011fu yerde harcayan kimsedir.<\/p>\n
141- Ey iman ehli ve s\u0131rlar\u0131n yeri! Siz, gafillerin gaflet vaktinde, tefekk\u00fcr ve zikir ile me\u015fgul olun.<\/p>\n
142- Mufazzal ibn-i \u00d6mer \u015f\u00f6yle diyor: \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m’a “Haseb (aile \u015ferefi) neyledir?” diye sordum. \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m, “Mal iledir” buyurdu. “Kerem ne iledir?” diye sordum. \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m “Takvaylad\u0131r” buyurdu. “\u015eeref ve efendilik ne iledir?” diye sordum: \u201cC\u00f6mertlikledir… Hatem-i Ta\u00ee\u2019nin makam y\u00f6n\u00fcnden kavminin en \u00fcst\u00fcn\u00fc olmamas\u0131na ra\u011fmen onlar\u0131n efendisi oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fcyor musunuz?<\/p>\n
143- Yi\u011fitlik iki \u00e7e\u015fittir: Vatan yi\u011fitli\u011fi ve sefer yi\u011fitli\u011fi. Vatandaki yi\u011fitlik, Kur’an okumak, camide haz\u0131r bulunmak, hay\u0131r ehli ile beraber olmak ve f\u0131khi konular \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmektir. Sefer yi\u011fitli\u011fi de az\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamak, Allah’\u0131 gazapland\u0131rmayacak derecede \u015faka yapmak, arkada\u015flara kar\u015f\u0131 fazla muhalefet etmemek ve ayr\u0131ld\u0131ktan sonra da yolculuktaki olaylar\u0131 (her yerde) anlatmamak.<\/p>\n
144- \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m ashab\u0131ndan birine \u015f\u00f6yle buyurdular: Bil ki, Hazret-i Ali aleyhi’s-sel\u00e2m’\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7la \u00f6ld\u00fcren kimse, bana bir emanet verir veya benden nasihat ister veya benimle isti\u015farede bulunur ve ben de kabul edersem, emaneti kendisine iade ederim (nasihat ve isti\u015farede de ona hiyanet etmem).<\/p>\n
145- S\u00fcfyan \u015f\u00f6yle diyor: \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m’a “\u0130nsan\u0131n kendisini \u00f6vmesi caiz midir?” diye sordum, \u0130mam \u015f\u00f6yle buyurdu: “Evet, mecbur olursa sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Yusuf\u2019un (M\u0131s\u0131r’\u0131n Aziz\u2019ine) dedi\u011fi \u015fu s\u00f6z\u00fc duymam\u0131\u015f m\u0131s\u0131n? “Beni \u00fclkenin hazinelerine memur et, \u015f\u00fcphe yok ki ben, onlar\u0131 iyi korurum ve ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilirim.”[9] Salih kul (Hazreti Hud) da \u015f\u00f6yle buyurdu: “Ben size nasihat edecek emin birisiyim.”[10]<\/p>\n
146- Allah-u Teala, Davud aleyhi’s-sel\u00e2m’a \u015f\u00f6yle vahyetti: Ya Davud, sen de irade ediyorsun, ben de; benim irademle yetinirsen diledi\u011fin \u015fey hakk\u0131nda seni yeterli k\u0131lar\u0131m. Fakat sadece kendi irade etti\u011fin \u015feyi dilersen (o zaman) diledi\u011fin \u015fey hakk\u0131nda seni zorlu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr\u00fcm; sonunda da yine benim irade etti\u011fim olur.<\/p>\n
147- Muhammed ibn-i Kays \u015f\u00f6yle diyor: \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m’a: “Bat\u0131l ehlinden olup birbirlerine kar\u015f\u0131 cephe alan iki gruba silah satay\u0131m m\u0131?” diye sordu\u011fumda \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: Z\u0131rh, kalkan, mi\u011ffer vb. gibi can\u0131 korumaya vesile olan \u015feyleri sat.<\/p>\n
148- Hacca, Umre’ye, sadakaya ve cihada; hiyanet, haks\u0131zl\u0131k, h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve riya kar\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
149- Allah, d\u00fcnyay\u0131 sevdi\u011fi ve sevmedi\u011fi herkese verir. Ama iman\u0131 sadece kullar\u0131ndan se\u00e7kin olanlara verir.<\/p>\n
150- \u0130nsanlar\u0131, i\u00e7lerinde kendisinden daha bilgili birisi oldu\u011fu halde kendine davet eden kimse bid\u2019at ehli ve sap\u0131\u011f\u0131n t\u00e2 kendisidir.<\/p>\n
151- “Lokman’\u0131n vasiyetlerinde ne gibi s\u00f6zler vard\u0131?” diye soran\u0131n cevab\u0131nda \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: Lokman’\u0131n s\u00f6zlerinde acaib \u015feyler vard\u0131; hepsinden daha acaib olan\u0131 o\u011fluna tavsiyede bulundu\u011fu \u015fu s\u00f6zlerdir: “(B\u00fct\u00fcn) Cin ve insanlar\u0131n ibadet ve itaat\u0131 ile Allah’\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kacak olsan dahi yine de muhtemel g\u00fcnahlar\u0131ndan seni azapland\u0131raca\u011f\u0131ndan dolay\u0131 kork; (b\u00fct\u00fcn) insanlar\u0131n ve cinlerin g\u00fcnahlar\u0131yla O\u2019nun huzuruna \u00e7\u0131ksan bile yine de umudunu O\u2019ndan kesme (\u00fcmitli ol).” <\/p>\n
Daha sonra \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu. Kalbinde iki nur bulunmayan hi\u00e7 bir m\u00fc’min yoktur. Bu nurlar; korku ve umut nurudur. Bunlardan hangisi \u00f6l\u00e7\u00fclse di\u011ferinden fazla gelmez.<\/p>\n
152- Ebu Basir \u015f\u00f6yle diyor: \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m’a, “\u0130man nedir?” diye sordu\u011fumda: “Allah\u2019a, inanmak ve O’na kar\u015f\u0131 g\u00fcnah i\u015flememektir.” buyurdu. <\/p>\n
“\u0130slam nedir?” diye sordu\u011fumda, \u015f\u00f6yle buyurdu: (M\u00fcsl\u00fcman,) bizim gibi ibadet eden ve bizim gibi (\u0130slam kanunlar\u0131na uygun olarak) hayvan kesen kimsedir. Kim hidayet edici bir s\u00f6z s\u00f6yler, halk da onunla amel ederse, o s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyen, onunla amel eden kimse gibi sevap al\u0131r. Yine kim sapt\u0131r\u0131c\u0131 bir s\u00f6z s\u00f6yler ve halk da onunla amel ederse, o s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyenin, onunla amel eden kimsenin g\u00fcnah\u0131 kadar g\u00fcnah\u0131 olur.<\/p>\n
153- “H\u0131ristiyanlar, Hazret-i \u0130sa’n\u0131n do\u011fum gecesinin Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n yirmi d\u00f6rd\u00fcne rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar.” dediklerinde \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: “Yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar; Hz. \u0130sa alehi’s-sel\u00e2m\u2019\u0131n do\u011fum gecesi Haziran’\u0131n ortas\u0131d\u0131r. Mart ay\u0131n\u0131n ortas\u0131nda ise gece ve g\u00fcnd\u00fcz e\u015fit olur.<\/p>\n
154- Hazret-i \u0130smail Hazret-i \u0130shak’tan be\u015f ya\u015f b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, kurban edilen de \u0130smail aleyhi’s-sel\u00e2m idi. Hazret-i \u0130brahim’in \u015f\u00f6yle dedi\u011fini g\u00f6rm\u00fcyor musun? “Rabbim bana temiz ki\u015filerden olan bir o\u011ful ihsan et.”[11] B\u00f6ylece Hazret-i \u0130brahim Allah’\u0131n kendisine salih bir o\u011ful vermesini diledi. S\u00e2ffat suresinin 100. ayetinde \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Derken biz de ona tedbirle hareket eden ve aceleci olmayan bir o\u011ful verece\u011fimizi m\u00fcjdeledik.”. Yani \u0130smail’i. (Kurban olay\u0131n\u0131 naklettikten) sonra da \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Ona temiz ki\u015filerden ve peygamber olan \u0130shak’\u0131 m\u00fcjdeledik.”[12] \u00d6yleyse kim \u0130shak’\u0131n \u0130smail’den b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu san\u0131rsa, Allah’\u0131n nazil etti\u011fi Kur’an’\u0131 yalanlam\u0131\u015f olur.<\/p>\n
155- D\u00f6rt \u015fey peygamberlerin (Allah’\u0131n selam\u0131 onlara olsun) ahlak\u0131ndand\u0131r: \u0130yilik, c\u00f6mertlik, musibetlere kar\u015f\u0131 sabretmek ve m\u00fc’minin hakk\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek.<\/p>\n
156- Sabredebildi\u011fin ve onununla da Allah’\u0131n sevab\u0131na l\u00e2y\u0131k oldu\u011fun musibeti, musibet sayma. Sabretmemekle sabr\u0131n m\u00fck\u00e2fat ve sevab\u0131ndan mahrum kal\u0131nan musibet, (ger\u00e7ek anlamda) musibettir.<\/p>\n
157- Yery\u00fcz\u00fcnde Allah-u Teala’n\u0131n, d\u00fcnya ve ahiret ihtiya\u00e7-lar\u0131nda kendilerine s\u0131\u011f\u0131n\u0131lan baz\u0131 kullar\u0131 vard\u0131r. Bunlar ger\u00e7ekten de m\u00fc’minlerdir ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde de g\u00fcven i\u00e7erisinde olacak kimselerdir. \u0130yi bilin ki, Allah kat\u0131nda en sevgili kul, fakir m\u00fc’mine ge\u00e7iminde yard\u0131mc\u0131 olan, m\u00fc’minlere yard\u0131mda bulunan, onlara yararl\u0131 olan ve k\u00f6t\u00fc \u015feyleri onlardan uzakla\u015ft\u0131ran kimsedir.<\/p>\n
158- S\u0131la-i rahim ve iyilik, hesab\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, insan\u0131 g\u00fcnahlardan da al\u0131koyar. \u00d6yleyse selam vermek ve selam\u0131n cevab\u0131n\u0131 almakla da olsa karde\u015flerinizle akrabal\u0131k ili\u015fkilerinizi koruyun ve onlara iyilik edin.<\/p>\n
159- S\u00fcfyan-\u0131 Sevri \u015f\u00f6yle diyor: “\u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m’\u0131n huzuruna var\u0131p: “Bana sizden sonra sar\u0131laca\u011f\u0131m (amel edece\u011fim) bir vasiyette bulunun.” diye arzettim. <\/p>\n
\u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
“Ey S\u00fcfyan, amel edecek misin?” buyurdu.<\/p>\n
Ben: “Evet, ey Resulullah’\u0131n k\u0131z\u0131n\u0131n torunu, amel edece\u011fim.” dedim. <\/p>\n
\u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m buyurdular ki: <\/p>\n
“Ey S\u00fcfyan, yalanc\u0131n\u0131n yi\u011fitli\u011fi, k\u0131skanc\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131, sultanlar\u0131n karde\u015fli\u011fi, m\u00fctekebbirin dostlu\u011fu ve k\u00f6t\u00fc ahlakl\u0131n\u0131n da efendili\u011fi olmaz.” \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m bunlar\u0131 buyurduktan sonra sustu. <\/p>\n
“Ey Resulullah’\u0131n k\u0131z\u0131n\u0131n torunu, biraz daha nasihat edin.” dedim. <\/p>\n
\u0130mam buyurdu ki: <\/p>\n
“Ey S\u00fcfyan, arif olman i\u00e7in Allah’a g\u00fcven. Zengin olman i\u00e7in k\u0131smete raz\u0131 ol. \u0130man\u0131n\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in halk\u0131n sana davrand\u0131\u011f\u0131 gibi, onlara davran. G\u00fcnahk\u00e2rla dost olma. \u00c7\u00fcnk\u00fc, k\u00f6t\u00fc i\u015flerinden sana da \u00f6\u011fretir. \u0130\u015flerinde Allah\u2019tan korkan kimselerle isti\u015fare et.” \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m bunlar\u0131 buyurduktan sonra yine sustu. <\/p>\n
“Ey Peygamber’in k\u0131z\u0131n\u0131n torunu, biraz daha nasihat edin.” dedim. <\/p>\n
\u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
“Ey S\u00fcfyan, kim kudretsiz izzet, arkada\u015fs\u0131z \u00e7okluk ve mals\u0131z heybet istiyorsa, g\u00fcnah zilletinden itaat izzetine ge\u00e7melidir.” \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m, bunlar\u0131 buyurduktan sonra yine sustu. <\/p>\n
“Ey Peygamber’in k\u0131z\u0131n\u0131n torunu, biraz daha nasihat edin” dedim. <\/p>\n
\u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m buyurdular ki: <\/p>\n
Ey S\u00fcfyan, babam bana \u00fc\u00e7 tane \u00f6\u011f\u00fctte bulundu ve \u00fc\u00e7 \u015feyden de sak\u0131nd\u0131rd\u0131. Buyurdu\u011fu \u00fc\u00e7 \u00f6\u011f\u00fct \u015funlard\u0131r: “Ey o\u011flum, k\u00f6t\u00fc arkada\u015fla arkada\u015f olan salim kalmaz. S\u00f6z\u00fcne dikkat etmeyen pi\u015fman olur. K\u00f6t\u00fc yerlere giren su\u00e7lan\u0131r.” <\/p>\n
Ey Resulullah’\u0131n k\u0131z\u0131n\u0131n torunu, seni sak\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 \u015fey ne-lerdir? diye sorunca \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
\u201cBabam beni, nimete haset eden, ba\u015fa gelen musibete g\u00fclen ve s\u00f6z ta\u015f\u0131yan kimseyle arkada\u015f olmaktan sak\u0131nd\u0131rd\u0131.\u201d<\/p>\n
160- \u015eu alt\u0131 \u015fey m\u00fc’minde olmaz: Zorluk \u00e7\u0131karmak, hay\u0131rs\u0131z olmak, haset etmek, inat, yalan ve zul\u00fcm.<\/p>\n
161- M\u00fc’min, daima iki korku aras\u0131ndad\u0131r: Biri Allah’\u0131n ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnahlar\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r; di\u011feri de geriye kalan \u00f6mr\u00fcnde hangi tehlikelere d\u00fc\u015fece\u011fini bilmedi\u011finden dolay\u0131d\u0131r. \u00d6yleyse m\u00fc’min korkarak sabahlar korkarak da ak\u015famlar; onu ancak korku \u0131slah eder. (\u00c7\u00fcnk\u00fc korku olmazsa insan \u00e7ekinmeden g\u00fcnah i\u015fler.)<\/p>\n
162- Kim az r\u0131zka raz\u0131 olursa Allah, onun az amelini kabul eder. Kim az olan helal r\u0131zka, r\u0131za g\u00f6sterirse onun gideri az, kazanc\u0131 ise p\u00e2k ve bereketli olur; \u00e2cizlik ve \u00e7aresizlikten de kurtulur.<\/p>\n
163- S\u00fcfyan-i Sevri \u015f\u00f6yle diyor: <\/p>\n
\u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m’\u0131n huzuruna var\u0131p, “Ey Resulullah’\u0131n torunu nas\u0131ls\u0131n\u0131z?” diye sordum. <\/p>\n
\u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m “Vallahi \u00fczg\u00fcn\u00fcm, kalbim me\u015fguldur.” diye buyurdu. <\/p>\n
“Sizi \u00fczen ve kalbinizi me\u015fgul eden \u015fey nedir?” diye sordu\u011fumda \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
“Ey Sevri, Allah’\u0131n saf ve halis dini, kimin kalbine yerle\u015firse onu di\u011fer \u015feylerden al\u0131koyar. Ey Sevri, d\u00fcnya nedir ve ne olabilir? D\u00fcnya, yedi\u011fin lokma veya giydi\u011fin elbise veya bindi\u011fin merkepten ba\u015fka bir \u015fey midir? M\u00fc’minler d\u00fcnyaya g\u00f6n\u00fcl kapt\u0131rmad\u0131klar\u0131 gibi ahiretin ans\u0131z\u0131n gelmesinden de g\u00fcven i\u00e7eri-sinde olmazlar. D\u00fcnya evi, zeval evidir (ge\u00e7icidir), ahiret evi ise sebat evidir. D\u00fcnya ehli, gaflet ehlidir. Takva ehli, b\u00fct\u00fcn insanlardan gideri az ve yarar\u0131 \u00e7ok olan kimselerdir. Unuttu\u011funda hat\u0131rlat\u0131rlar, hat\u0131rlatt\u0131klar\u0131nda ise bildirirler. <\/p>\n
D\u00fcnyay\u0131, dinlenmek i\u00e7in e\u011flenip-g\u00f6\u00e7ece\u011fin bir menzil veya uykunda elde edip, kalkt\u0131\u011f\u0131nda ise elinde olmayacak bir mal gibi kabul et. Bir \u015feyi ele ge\u00e7irmeye ihtirasl\u0131 olup, onu ele ge\u00e7irdi\u011finde de bedbaht olan niceleri oldu\u011fu gibi, bir \u015feyin pe\u015fine gitmedikleri halde onu elde ederek mutlu olan nice insanlar vard\u0131r.<\/p>\n
164- “Tek olan Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n delili nedir?” diye sorduklar\u0131nda \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m “Halk\u0131n O\u2019na muhta\u00e7 olmas\u0131d\u0131r.” diye buyurdu.<\/p>\n
165- Belay\u0131 nimet ve refah\u0131 musibet saymad\u0131k\u00e7a, m\u00fc’min olamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n
166- Servet, d\u00f6rt bin dirhemdir (y\u00fcz dirhem yakla\u015f\u0131k bir bu\u00e7uk kilo g\u00fcm\u00fc\u015f miktar\u0131d\u0131r). On iki bin dirhem, biriktirilen servettir. (Servet biriktirmek \u0130slam’da k\u0131nanm\u0131\u015ft\u0131r.) Helal yoldan yirmi bin dirhem toplanmaz. Otuz bin dirheme sahip olan helak olur. Serveti y\u00fcz bin dirheme ula\u015fan kimse ise \u015fiam\u0131zdan de\u011fildir.[13]<\/p>\n
167- M\u00fcsl\u00fcman bir ki\u015finin do\u011fru bir yakine sahip olu\u015funun alameti, halk\u0131 memnun etmek i\u00e7in Allah’\u0131 gazapland\u0131rmamak, Allah’\u0131n verdi\u011fi r\u0131z\u0131ka kar\u015f\u0131 insanlara \u015f\u00fckretmemek ve Allah’\u0131n esirgedi\u011fi \u015feye kar\u015f\u0131 da kullar\u0131 k\u0131namamakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ihtirasl\u0131n\u0131n ihtiras\u0131, Allah’\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 indirmedi\u011fi gibi, ho\u015flanmayan\u0131n ho\u015fnutsuzlu\u011fu da onu geri \u00e7evirmez. Biriniz \u00f6l\u00fcmden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gibi r\u0131zk\u0131ndan da ka\u00e7arsa, \u00f6l\u00fcm ona nas\u0131l ula\u015f\u0131rsa r\u0131zk\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00f6nce ona ula\u015f\u0131r.<\/p>\n
168- \u015eiam\u0131zdan \u00f6yle kimseler vard\u0131r ki suskundurlar; sesleri ve kinleri kulaklar\u0131ndan \u00f6teye ge\u00e7mez; bizi alenen methetmez, d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131zla dostluk kurmaz; dostumuza d\u00fc\u015fmanl\u0131k etmezler ve bize kusur arayanla bir arada oturmazlar. <\/p>\n
Mahzem: “Peki kendisini \u015eia g\u00f6steren kimselerle ne yapmak gerekir?” dedi\u011finde, \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
“\u0130mtihanla, elenmekle ve musibetle ger\u00e7ek \u015fiiler anla\u015f\u0131l\u0131r. Bunlar yok edici k\u0131tl\u0131\u011fa, \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc vebaya ve da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 ihtilafa u\u011frarlar. \u015eiam\u0131z \u015fiddetli beladan dolay\u0131 \u00fc\u015f\u00fcm\u00fc\u015f k\u00f6pek gibi ulumaz, karga gibi a\u00e7 g\u00f6zl\u00fc olmaz, a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lse bile dilencilik yapmaz.” <\/p>\n
“Bu \u015fiileri nerde bulabilirim?” dedi\u011fimde \u0130mam aleyhi’s-sel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
“Bunlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn k\u00f6\u015fe ve buca\u011f\u0131nda ara. Bunlar\u0131n ge\u00e7imleri g\u00fczel ve kolayd\u0131r; evleri omuzlar\u0131ndad\u0131r. Bir yerde bulunurlarsa tan\u0131nmazlar; kay\u0131p olduklar\u0131nda ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p sorulmazlar. Hastaland\u0131klar\u0131nda ziyaret edilmezler. Evlenme teklif ettiklerinde kabul g\u00f6rmezler. K\u00f6t\u00fc bir i\u015fle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda itiraz ederler. Bir cahil onlarla muhatap oldu\u011funda selam verirler. Bir muhta\u00e7 onlara s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda merhametli davran\u0131rlar. \u00d6l\u00fcm an\u0131nda \u00fcz\u00fclmezler. \u015eehirleri ve diyarlar\u0131 ayr\u0131 olsa da kalpleri birdir.<\/p>\n
169- Allah\u2019tan uzun \u00f6m\u00fcr dileyen, i\u015fini do\u011fru d\u00fcr\u00fcst yapmal\u0131d\u0131r. G\u00fcnah\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dileyen hay\u00e2 perdesini y\u0131rtmamal\u0131d\u0131r (kendisini rezil etmemelidir). \u0130sminin y\u00fccelmesini isteyen, durumunu gizli tutmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
170- \u00dc\u00e7 haslet, kullar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn amellerden daha \u00e7etindir: Kendisiyle ba\u015fkalar\u0131 aras\u0131ndaki ihtilafta onlara hak tan\u0131mak, karde\u015fleriyle e\u015fitlik sa\u011flamak ve her haluk\u00e2rda Allah’\u0131 zikretmek. “Her haluk\u00e2rda Allah’\u0131 zikretmekten maksat nedir?” diye \u0130mam’a soruldu\u011funda; <\/p>\n
“Ki\u015fi g\u00fcnah i\u015flemeye karar verdi\u011finde Allah’\u0131, kendisi ile yapaca\u011f\u0131 g\u00fcnah aras\u0131nda engel olmas\u0131 i\u00e7in anmakt\u0131r.” buyurdular.<\/p>\n
171- Hemze harfi, Kur’an’da zaiddir. (Maksat hemze-i vasld\u0131r ki yaz\u0131l\u0131r fakat okunmaz.)<\/p>\n
172- \u015eaka yapmaktan sak\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u015faka yapmak, d\u00fc\u015fmanl\u0131k getirir, kin do\u011furur; ayn\u0131 zamanda k\u00fc\u00e7\u00fck bir s\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcr de.<\/p>\n
173- Hasan ibn-i Ra\u015fid, \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m’dan \u015f\u00f6yle naklediyor: <\/p>\n
Bir bela ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya du\u00e7ar oldu\u011funda, musibetten dolay\u0131 hi\u00e7 bir (Ehl-i Beyt mektebine) muhalife \u015fikayette bulunma; onu baz\u0131 karde\u015flerine s\u00f6yle. \u00c7\u00fcnk\u00fc, (bu durumda) d\u00f6rt neticeden birini elde etmi\u015f olursun: Ya onu kabullenir veya makam ve haysiyetiyle yard\u0131mda bulunur veya du\u00e2 eder ve du\u00e2s\u0131 kabul olur ya da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc s\u00f6yler (fikrinden yararlanm\u0131\u015f olursun).<\/p>\n
174- Pazarlarda \u00e7ok d\u00f6n\u00fcp dola\u015fma. K\u00fc\u00e7\u00fck ve ufak \u015feyleri bizzat kendin alma. \u00c7\u00fcnk\u00fc, haysiyetli ve dindar ki\u015finin \u00fc\u00e7 \u015fey d\u0131\u015f\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feyleri kendisinin almas\u0131 mekruhtur: M\u00fclk almak, k\u00f6le almak ve deve almak.<\/p>\n
175- Bo\u015f konu\u015fma. M\u00fcnasip bir yer bulmad\u0131k\u00e7a da yararl\u0131 s\u00f6zleri s\u00f6yleme. Nice konu\u015fanlar vard\u0131r ki, yararl\u0131 ve hak s\u00f6z\u00fc yersiz s\u00f6ylede\u011fi i\u00e7in incimi\u015ftir. Ak\u0131ls\u0131z ve olgun kimseyle \u00e7eki\u015fme. \u00c7\u00fcnk\u00fc, olgun kimse sana galip gelir; ak\u0131ls\u0131z ise seni helak eder. Karde\u015finin g\u0131yab\u0131nda, hakk\u0131nda s\u00f6ylenmesini sevdi\u011fin \u015feyin en g\u00fczelini onun hakk\u0131nda s\u00f6yle. \u00c7\u00fcnk\u00fc, amel i\u015fte budur. \u0130\u015flerde, iyili\u011fine kar\u015f\u0131 m\u00fck\u00e2faat alaca\u011f\u0131n\u0131 ve su\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 da hesaba \u00e7eki-lece\u011fini bilen bir kimse gibi amel et.<\/p>\n
176- Yunus der ki, \u0130mam’a: “Benim size olan sevgim ve Allah’\u0131n hakk\u0131n\u0131zda bana verdi\u011fi bilgi ve marifet benim i\u00e7in d\u00fcnya-dan daha sevimlidir.” deyince (bu s\u00f6z\u00fcme) \u0130mam \u00f6fkelenip \u015f\u00f6yle buyurdu: <\/p>\n
Ey Yunus, bizi yersiz bir \u015feyle mukayese ettin. D\u00fcnya ve d\u00fcnyada olan \u015feyler, midenin iltihap ve asidini giderip avret mahallini \u00f6rtmekten ba\u015fka bir \u015feye yarar m\u0131? Oysa ki sen, bize olan sevgin ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131nla ebedi bir hay\u00e2ta kavu\u015facaks\u0131n!<\/p>\n
177- Ey \u00c2l-i Muhammed’in \u015fias\u0131, (bilin ki) \u00f6fkelendi\u011finde kendisine hakim olmayan, arkada\u015f\u0131yla g\u00fczel arkada\u015fl\u0131k yapmayan, dostuyla g\u00fczel dostluk kurmayan, bar\u0131\u015fanla g\u00fczel bar\u0131\u015fmayan, muhalefet edene g\u00fczel muhalefet etmeyen bir kimse, bizden de\u011fildir. Ey Peygamber’in Ehl-i Beyt’inin \u015fias\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fcn yetti\u011fi kadar Allah\u2019tan korkun. G\u00fc\u00e7 ve kuvvet yaln\u0131z Allah’tand\u0131r.<\/p>\n
178- Abd\u00fcl a’la \u015f\u00f6yle diyor: Medine’de bir toplant\u0131da idim. Ba\u011f\u0131\u015f ve c\u00f6mertlikten s\u00f6z edildi, s\u00f6z uzad\u0131. Toplant\u0131da bulunan Ebu Duleyn ad\u0131nda bir \u015fah\u0131s: “Cafer (\u0130mam Sad\u0131k) \u015f\u00f6yle b\u00f6yle fazilet sahibidir, ama ne yaz\u0131k ki c\u00f6mert de\u011fildir.” dedi. Abd\u00fcla’la diyor ki: Bu olaydan sonra bir g\u00fcn \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m bana, “Medine ehli ile oturup kalk\u0131yor musun?” diye sordu. Ben de: “Evet, oturup kalk\u0131yorum” dedim. \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m, “Aran\u0131zda ge\u00e7en konu\u015fmalar\u0131 bana anlat.” dedi. Ben de ge\u00e7en konu\u015fmalar\u0131 kendilerine anlatt\u0131m. \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m buyurdu ki: Ebu Duleyn\u2019e yaz\u0131klar olsun, onun misali r\u00fczgar\u0131n u\u00e7urdu\u011fu bir tavuk t\u00fcy\u00fcne benzer. <\/p>\n
Resulullah salla\u2019ll\u00e2hu aleyhi ve alih \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: Her iyi i\u015f sadakad\u0131r. En iyi sadaka ise zenginlikle birlikte olan sadakad\u0131r (yani kendi ailesinin ge\u00e7imini k\u0131smamakt\u0131r). \u0130lk \u00f6nce nafakas\u0131n\u0131 verdi\u011fin kimseden ba\u015fla. Veren el, alan elden daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Allah, hi\u00e7 bir kimseyi kendisine yetecek r\u0131zk\u0131 bulundurmaktan dolay\u0131 k\u0131namaz. Allah’\u0131n cimri oldu\u011funu mu san\u0131yorsunuz? Yoksa Allah\u2019tan daha c\u00f6mert bir kimsenin oldu\u011funu mu zannediyorsunuz? C\u00f6mert ve efendi, Allah’\u0131n hakk\u0131n\u0131, olmas\u0131 gereken yere b\u0131rakan kimsedir. C\u00f6mert, mal\u0131 helal olmayan yerden elde edip yersiz harcayan kimse de\u011fildir. Vallahi ben, helal olmayan bir \u015feye el uzatmad\u0131\u011f\u0131m ve \u00fczerime farz olan hakkullah\u0131 da \u00f6demi\u015f oldu\u011fum bir halde Allah’\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kmay\u0131 \u00fcmit ediyorum. \u015eimdiye kadar Allah’\u0131n benim mal\u0131mda bir hakk\u0131 olup ta \u00f6demedi\u011fim hi\u00e7 bir gece ge\u00e7irmi\u015f de\u011filim.<\/p>\n
179- \u00c7ocuk s\u00fctten kesildikten sonra, art\u0131k s\u00fct emme h\u00fckm\u00fc yoktur.[14] \u0130htilamdan (bali\u011f olduktan) sonra yetimlik yoktur (erginlik \u00e7a\u011f\u0131na eren bir kimseden yetimlik h\u00fckm\u00fc kalkar). Ak\u015fama kadar susmak (konu\u015fmamak i\u00e7in oru\u00e7 tutmak) me\u015fru de\u011fildir. Hicretten (k\u00fcfr vatan\u0131n\u0131 terkettikten) sonra bedevile\u015fmek[15] (g\u00f6\u00e7ebe olmak veya k\u00fcf\u00fcr vatan\u0131n\u0131 tercih etmek) caiz de\u011fildir. Fetihden (Mekke’nin m\u00fcsl\u00fcmanlar eliyle fethedilmesinden) sonra (Medine’ye) hicret etmek olmaz. Nik\u00e2hdan \u00f6nce talak olmaz. Malik olmadan \u00f6nce de (k\u00f6le) azad edilmez. Evlad\u0131n babas\u0131, k\u00f6lenin efendisi, kad\u0131n\u0131n kocas\u0131 oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e yeminleri do\u011fru de\u011fildir.[16] G\u00fcnah i\u015fleme konusunda adak sahih de\u011fildir. S\u0131la-i rahmi (akrabal\u0131k ili\u015fkilerini) kesme hususunda yemin etmek de ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n
180- \u015eartlar elveri\u015fli olsa da, hi\u00e7bir kimse zorluklardan ge\u00e7meden hay\u00e2t\u0131n tad\u0131n\u0131 alamaz. Kim daha m\u00fcnasip bir zaman\u0131 bekleyerek haz\u0131r olan f\u0131rsattan yararlanmazsa, g\u00fcnler f\u0131rsat\u0131 elinden \u00e7\u0131kar\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnlerin adeti, (f\u0131rsatlar\u0131) elden \u00e7\u0131karmakt\u0131r; zaman ise elden \u00e7\u0131k\u0131p gidicidir.<\/p>\n
181- Nimetin zek\u00e2t\u0131, ihsand\u0131r, makam\u0131n zek\u00e2t\u0131 arabulucuktur, bedenin zek\u00e2t\u0131 hastal\u0131kt\u0131r, zaferin zek\u00e2t\u0131 affetmektir. Zek\u00e2t\u0131 verilen \u015fey ise zayi olmaktan kurtulur.<\/p>\n
182- \u0130mam Sad\u0131k aleyhi’s-sel\u00e2m musibet vaktinde \u015f\u00f6yle buyuruyordu: Hamdolsun Allah’a ki, dinim hususunda beni musibete du\u00e7ar etmedi. \u015e\u00fckrolsun Allah’a ki, isteseydi beni daha b\u00fcy\u00fck musibete du\u00e7ar ederdi. Allah’a hamd-u sen\u00e2 olsun o i\u015f i\u00e7in ki, olmas\u0131n\u0131 istemesiyle o i\u015f oluvermi\u015ftir.<\/p>\n
183- Allah buyuruyor ki: Kim \u015fa\u015fk\u0131n bir kimseyi \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan kurtar\u0131rsa ben onu hamid (\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f) olarak adland\u0131r\u0131r\u0131m ve onu cennetime yerle\u015ftiririm.<\/p>\n
184- D\u00fcnya baz\u0131 kimselere y\u00f6neldi\u011finde, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00fczelliklerini de onlara giydirir. Y\u00fcz \u00e7evirdi\u011finde ise onlar\u0131n kendi g\u00fczelliklerini de onlardan al\u0131r.<\/p>\n
185- K\u0131zlar iyilik, o\u011flan \u00e7ocuklar ise nimettirler. \u0130yili\u011fe kar\u015f\u0131 sevap verilir, nimetlerden ise sorguya \u00e7ekilir.<\/p>\n
[1] – Bela\u011fat l\u00fcgatta ula\u015ft\u0131rma anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
[2] – \u00c2l-i \u0130mran \/ 197.<\/p>\n
[3] – Meryem \/ 26.<\/p>\n
[4] – Tevbe \/ 78.<\/p>\n
[5] – Enfal \/ 71.<\/p>\n
[6] – Bakara \/ 284.<\/p>\n
[7] – Bakara \/ 30.<\/p>\n
[8] – Nisa \/ 31.<\/p>\n
[9] – Yusuf \/ 55.<\/p>\n
[10] – A’raf \/ 68.<\/p>\n
[11] – Saffat \/ 98.<\/p>\n
[12] – Saffat \/ 112.<\/p>\n
[13]- Bu hadis zahiren nakit sermayelerle ilgilidir. Bu g\u00fcn\u00fcn paras\u0131yla mukayese edildi\u011finde ister istemez al\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gerekir. Dikkat edilmesi gereken husus \u015fudur: Bu gibi hadislerde yayg\u0131n olan ger\u00e7eklere dikkat \u00e7ekilerek insanlar\u0131n uyar\u0131lmas\u0131 isteniyor. Yoksa helal yoldan b\u00fcy\u00fck bir servet biriktirmenin imkans\u0131z oldu\u011fu s\u00f6ylenmek istenmiyor.<\/p>\n
[14] – Yani \u00e7ocuk s\u00fctten kesildikten sonra, ba\u015fka bir han\u0131mdan s\u00fct emecek olursa, o \u00e7ocuk hakk\u0131nda s\u00fct emme h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz ve s\u00fct veren kad\u0131n da o \u00e7ocu\u011fun s\u00fct annesi olmaz.<\/p>\n
[15]- \u00c7\u00fcnk\u00fc genelde bedevilerden, ilk y\u0131llarda \u00e7ok az\u0131 \u0130slam’\u0131 kabul etmi\u015flerdi.<\/p>\n
[16] – Yani bu gruptaki kimseler, onlar\u0131n m\u00fcsadesi olmaks\u0131z\u0131n yemin ederlerse, yeminlerine g\u00f6re amel etmeleri gerekli de\u011fildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
k\u0131sa s\u00f6zler\u0130 1- Kim insanlarla aras\u0131ndaki ihtilaf\u0131nda onlara hak verirse, ba\u015fkalar\u0131 hakk\u0131nda hakem olmas\u0131na rizayet g\u00f6sterilir. 2- Zaman zul\u00fcm d\u00f6nemi, ehli de hain olursa, herkese itimat etmek acizlik olur. 3- Belalar pe\u015fpe\u015fe geldi\u011finde afiyet (ve kurtulu\u015f) zaman\u0131 ula\u015f\u0131r. 4- Dostunun samimiyetini \u00f6\u011frenmek istersen, onu \u00f6fkelendir; dostlu\u011fu sabit kal\u0131rsa dostundur, aksi takdirde dostun de\u011fildir. 5- Hi\u00e7 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[11438,11434,11437,11436,11435,11433],"class_list":["post-5835","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-2","tag-tuhef-ul-ukul-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-bolumleri","tag-tuhef-ul-ukul-indir","tag-tuhef-ul-ukul-oku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5835"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5835\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}