{"id":5857,"date":"2012-02-22T18:35:10","date_gmt":"2012-02-22T16:35:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=5857"},"modified":"2012-02-22T18:35:21","modified_gmt":"2012-02-22T16:35:21","slug":"inciler-dizisi-diye-adlandirilan-sozleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/inciler-dizisi-diye-adlandirilan-sozleri\/","title":{"rendered":"\u0130nciler Dizisi Diye Adland\u0131r\u0131lan S\u00f6zleri"},"content":{"rendered":"<p>1- Bir i\u015fi incelemekte a\u015f\u0131r\u0131 hassasiyet g\u00f6stermek ayr\u0131l\u0131\u011fa; ele\u015ftiri, d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa; sab\u0131rs\u0131zl\u0131k, rezilli\u011fe; s\u0131rr\u0131 if\u015fa etmek, al\u00e7almaya sebep olur. C\u00f6mertlik zekan\u0131n cimrilik ise gafletin alametidir.<\/p>\n<p>2- Kim \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feye sar\u0131l\u0131rsa d\u00fcnya ve ahiret dileklerine kavu\u015fur: Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131nmak, ilah\u00ee takdire raz\u0131 olmak ve Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 h\u00fcsn-\u00fc zanda bulunmak.<\/p>\n<p>3- Kim \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feyde gev\u015fek davran\u0131rsa mahrum kal\u0131r: C\u00f6mertten bir \u015fey istemek, alimle arkada\u015f olmak ve (adil) sultan\u0131n ilgisini kazanmak.<\/p>\n<p>4- \u00dc\u00e7 \u015fey muhabbet do\u011frur: Din, tevazu ve bah\u015fi\u015f.<\/p>\n<p>5- \u00dc\u00e7 \u015feyden uzakla\u015fan \u00fc\u00e7 \u015feye ula\u015f\u0131r: \u015eerden uzakla\u015fan izzete, kibirden uzakla\u015fan sayg\u0131nl\u0131\u011fa cimrilikten uzakla\u015fan da \u015ferefe.<\/p>\n<p>6- \u00dc\u00e7 \u015fey d\u00fc\u015fmanl\u0131k getirir: Nifak, zul\u00fcm ve bencillik.<\/p>\n<p>7- Kimde \u015fu \u00fc\u00e7 hasletten biri olmazsa \u00fcst\u00fcn say\u0131lmaz: \u0130nsana s\u00fcs olan ak\u0131l, onu ihtiya\u00e7s\u0131z k\u0131lan servet ve ona destek olan kabile.<\/p>\n<p>8- \u00dc\u00e7 \u015fey insan\u0131n ay\u0131planmas\u0131na sebep olur: Haset, laf ta\u015f\u0131mak ve ba\u015f\u0131bo\u015fluk.<\/p>\n<p>9- \u00dc\u00e7 kimseyi, ancak \u00fc\u00e7 yerde tan\u0131mak m\u00fcmk\u00fcn olur: Yumu\u015fak olan\u0131, \u00f6fkelendi\u011finde; yi\u011fidi, sava\u015fta; karde\u015fi, kendisine muhta\u00e7 olundu\u011funda.<\/p>\n<p>10- \u00dc\u00e7 s\u0131fat kimde olursa, oru\u00e7 tutan ve namaz k\u0131lan birisi olsa bile munaf\u0131kt\u0131r: Yalan konu\u015fan, s\u00f6z\u00fcnde durmayan ve emanete h\u0131yanet eden.<\/p>\n<p>11- \u00dc\u00e7 \u00e7e\u015fit insandan kork: H\u00e2in, z\u00e2lim ve laf ta\u015f\u0131yan. \u00c7\u00fcnk\u00fc senin i\u00e7in (ba\u015fkas\u0131na) h\u0131yanet eden (bir g\u00fcn de) sana h\u0131yanet eder. Senin i\u00e7in (ba\u015fkas\u0131na) zul\u00fcm eden (bir g\u00fcn de) sana zul\u00fcm eder. Sana laf ta\u015f\u0131yan (bir g\u00fcn de) senin aleyhine (ba\u015fkas\u0131na) s\u00f6z g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>12- Bir kimse \u00fc\u00e7 emaneti korumad\u0131k\u00e7a emin say\u0131lmaz: Mal, s\u0131r ve namus. E\u011fer ikisini koruyup da birini zayi ederse yine de emin say\u0131lmaz.<\/p>\n<p>13- Ahmakla isti\u015fare etme, yalanc\u0131dan yard\u0131m isteme, sultanlar\u0131n dostlu\u011funa g\u00fcvenme. \u00c7\u00fcnk\u00fc yalanc\u0131, uza\u011f\u0131 yak\u0131n, yak\u0131n\u0131 ise uzak g\u00f6sterir. Ahmak kendisini senin i\u00e7in zahmete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr; fakat senin istedi\u011fine ula\u015famaz. Sultanlar ise, onlara  tam itimad etti\u011fin s\u0131rada seni yaln\u0131z b\u0131rak\u0131rlar ve onlarla tam ili\u015fki kurdu\u011funda ili\u015fkilerini keserler.<\/p>\n<p>14- D\u00f6rt \u015fey d\u00f6rt \u015feye doymaz: Yer ya\u011fmura, g\u00f6z bakma\u011fa, kad\u0131n erke\u011fe, alim de ilime.<\/p>\n<p>15- D\u00f6rt \u015fey insan\u0131 \u00e7abuk ihtiyarlat\u0131r: G\u00fcne\u015fte kurutulan eti yemek, ya\u015f yerde oturmak, merdiven \u00e7\u0131kmak ve ihtiyar kad\u0131nla cima etmek.<\/p>\n<p>16- Han\u0131mlar \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Tamamen yarar\u0131na olan, hem yarar\u0131na hem de zarar\u0131na olan ve tam zarar\u0131na olan. Tamamen yarar\u0131na olan k\u0131zd\u0131r. Hem yarar\u0131na hem de zarar\u0131na olan dulkad\u0131nd\u0131r. Tamamen zarar\u0131na olan ise \u00f6nceki kocas\u0131ndan yan\u0131nda \u00e7ocu\u011fu bulunand\u0131r.<\/p>\n<p>17- \u00dc\u00e7 \u00f6zellik b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn mayas\u0131d\u0131r: \u00d6fkeyi yenmek, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapan\u0131 affetmek, mal ve canla (insanlara) iyilik yapmak.<\/p>\n<p>18- \u00dc\u00e7 \u015fey \u00fc\u00e7 \u015feyden kurtulamaz: Rehvan at s\u00fcr\u00e7mekten, k\u0131l\u0131\u00e7 k\u00f6relmekten ve olgun insan yan\u0131lmaktan.<\/p>\n<p>19- Bela\u011fat \u00fc\u00e7 \u015feyledir: \u0130stenilen manaya yakla\u015fmak, fazla s\u00f6zden ka\u00e7\u0131nmak ve k\u0131sa s\u00f6zle \u00e7ok \u015fey anlatmak.<\/p>\n<p>20- Kurtulu\u015f \u00fc\u00e7 \u015feydedir: Dilini tutman, evinde oturman ve i\u015fledi\u011fin g\u00fcnahlara kar\u015f\u0131 pi\u015fmanl\u0131k duyman.<\/p>\n<p>21- Cehalet \u00fc\u00e7 \u015feydedir: Arkada\u015flar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek, sebebini a\u00e7\u0131klamadan dostlarla \u00e7eki\u015fme ve faydas\u0131z \u015feyleri ara\u015ft\u0131rmak.<\/p>\n<p>22- \u00dc\u00e7 \u00f6zellik kimde olursa kendi zarar\u0131na olur: Hilecilik, ahdi bozmak ve zul\u00fcm yapmak. Nitekim (Allah-u Te\u00e2la), Kur\u2019an&#8217;da \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: <\/p>\n<p>&#8220;K\u00f6t\u00fc hile, ancak sahibini sar\u0131p-ku\u015fat\u0131r&#8221;[1]. &#8220;Art\u0131k sen onlar\u0131n kurduklar\u0131 d\u00fczenin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 sona bir bak; biz onlar\u0131 ve kavim-lerini topluca yerle bir ettik.[2] \u201cKim ahdini bozarsa, art\u0131k o ancak kendi nefsi aleyhine ahdini bozmu\u015f olur.\u201d [3]Yine \u015f\u00f6yle buyuruyor: \u201cEy insanlar d\u00fcnya menfaatlar\u0131 i\u00e7in zul\u00fcm yapman\u0131z, ancak kendi zarar\u0131n\u0131zad\u0131r.\u201d[4]<\/p>\n<p>23- \u00dc\u00e7 \u015fey insan\u0131 y\u00fcce makamlar\u0131 talep etmekten al\u0131kor: Az \u00e7aba, tedbirsizlik ve dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck.<\/p>\n<p>24- \u0130leri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olmak \u00fc\u00e7 \u015feydedir: Kendisinden \u00fcstekilere hizmet etmek, babaya itaatta bulunmak ve efendisine kar\u015f\u0131 tevazu g\u00f6stermek.<\/p>\n<p>25- \u0130nsan\u0131n dostu \u015funlard\u0131r: Uyumlu han\u0131m, iyi evlat ve halis arkada\u015f.<\/p>\n<p>26- \u015eu \u00fc\u00e7 \u015fey kime verilmi\u015f olursa en b\u00fcy\u00fck zenginlik olan \u00fc\u00e7 \u015feye ula\u015fm\u0131\u015f olur: Verilenle yetinmek, halk\u0131n elindekine g\u00f6z dik-memek, gereksiz ve fazla olan her \u015feyi terketmek.<\/p>\n<p>27- Ancak \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6zeli\u011fe sahip olan kimse c\u00f6mert say\u0131l\u0131r: Varl\u0131kta ve yoklukta mal\u0131n\u0131 c\u00f6mert\u00e7e ba\u011f\u0131\u015flamak, m\u00fcstehak olana vermek, ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 mala kar\u015f\u0131l\u0131k ald\u0131\u011f\u0131 te\u015fekk\u00fcrleri ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 maldan daha \u00e7ok saymak.<\/p>\n<p>28- \u00dc\u00e7 \u015feyi yapmad\u0131\u011f\u0131nda insan mazur say\u0131lmaz: Hayr\u0131n\u0131 iste-yenle isti\u015fare etmek, haset edenle ge\u00e7inmek ve halka kendini sevdirmek.<\/p>\n<p>655<\/p>\n<p>29- \u015eu \u00fc\u00e7 hasleti tam olarak ta\u015f\u0131mayan kimse ak\u0131ll\u0131 say\u0131lmaz: Sevin\u00e7 ve gazab halinde kendi aleyhine bile olsa hakka riayet etmek, kendisi i\u00e7in be\u011fendi\u011fi \u015feyi ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de be\u011fenmek ve yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit sab\u0131rl\u0131 ve yumu\u015fak olmak.<\/p>\n<p>30- Nimet ancak \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feyle devam eder: O nimet kar\u015f\u0131s\u0131nda ilahi vazifeyi tan\u0131mak, \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc ed\u00e2 etmek ve o nimet i\u00e7in zahmet \u00e7ekmek.<\/p>\n<p>31- Kim \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feyden birine du\u00e7ar olursa, \u00f6l\u00fcm\u00fc arzu eder: Ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen fakirlik, y\u00fcz k\u0131zart\u0131c\u0131 bir haram i\u015f yapmak ve galip olan bir d\u00fc\u015fmana du\u00e7ar olmak.<\/p>\n<p>32- \u00dc\u00e7 \u015feye ilgi g\u00f6stermeyen \u00fc\u00e7 \u015feye du\u00e7ar olur: Uzla\u015fmaya ilgi g\u00f6stermeyen yard\u0131mc\u0131s\u0131z kal\u0131r, hay\u0131r i\u015fe ilgi g\u00f6stermeyen pi\u015fman olur, arkada\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmaya ilgi g\u00f6stermeyen zarar g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>33- Herkes \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feyden ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r: K\u00f6t\u00fclere yakla\u015fmak, kad\u0131nlarla konu\u015fmaya dalmak ve bid\u2019at ehli ile oturup kalkmak.<\/p>\n<p>34- \u00dc\u00e7 \u015fey, ki\u015finin kerem sahibi oldu\u011funu g\u00f6sterir: G\u00fczel ahlak, \u00f6fkeyi yenmek, haramlara bakmaktan ka\u00e7\u0131nmak.<\/p>\n<p>35- \u00dc\u00e7 \u015feye g\u00fcvenen aldan\u0131r: Olmayacak s\u00f6zleri tasdik etmek, g\u00fcvenilmeyen insanlara bel ba\u011flamak ve elde edilmeyecek \u015feye g\u00f6z dikmek.<\/p>\n<p>36- \u00dc\u00e7 \u015feyi yapan dinini ve d\u00fcnyas\u0131n\u0131 bozar: Suizanda bulunan, her s\u00f6z\u00fc dinleyen ve yetkisini han\u0131m\u0131n\u0131n eline veren.<\/p>\n<p>37- En \u00fcst\u00fcn h\u00fck\u00fcmdar \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6zelli\u011fe sahip olan kimsedir: \u015eef-kat, c\u00f6mertlik ve adalet.<\/p>\n<p>38- \u00dc\u00e7 \u015feyde ihmalk\u00e2rl\u0131k h\u00fck\u00fcmdara yak\u0131\u015fmaz: S\u0131n\u0131rlar\u0131 korumak, mazlumlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 aramak ve i\u015fleri i\u00e7in salih kimse-leri se\u00e7mek.<\/p>\n<p>39- (Adil) h\u00fck\u00fcmdar\u0131n, kendi ashab (yard\u0131mc\u0131) ve emrindeki-lerin \u00fczerinde \u00fc\u00e7 hakk\u0131 vard\u0131r: \u0130taat edilmek, g\u0131yab ve huzurunda hayr\u0131n\u0131 istemek, zafer ve ba\u015far\u0131lar\u0131 i\u00e7in du\u00e2 etmek.<\/p>\n<p>40- Y\u00f6neticilerin \u00f6zel kesim ve halk\u0131n geneli kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fc\u00e7 va-zifesi vard\u0131r: \u0130yi i\u015f yapanlar\u0131 o i\u015fe ilgilerinin artmas\u0131 i\u00e7in m\u00fck\u00e2fat-land\u0131rmak; k\u00f6t\u00fc i\u015f yapanlar\u0131n t\u00f6vbe etmeleri ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan d\u00f6nmeleri i\u00e7in hatalar\u0131n\u0131 \u00f6rtmek; l\u00fctuf ve insafla halk\u0131n t\u00fcm\u00fcyle kayna\u015farak onlar\u0131n birli\u011fini korumak.<\/p>\n<p>41- Bir y\u00f6netici (insanlardan) \u00fc\u00e7 grubu \u00f6nemsemeyip hafife al\u0131r ve onlar\u0131 kendi ba\u015flar\u0131na b\u0131rak\u0131rsa, i\u015fleri \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kar ve zorla\u015f\u0131r: Toplumdan ayr\u0131lm\u0131\u015f ve (kendine yeni bir yol se\u00e7mi\u015f) faziletsiz ki\u015fiyi, marufa emir ve m\u00fcnkerden nehyetmeyi siper edinerek kendi bid&#8217;atlar\u0131n\u0131 yaymaya cal\u0131\u015fan ki\u015fiyi ve y\u00f6neticinin haklar\u0131nda h\u00fck\u00fcm uygulamas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek bir reis etraf\u0131nda toplanan bir \u015fehrin halk\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>42- Ak\u0131ll\u0131 bir adam hi\u00e7 kimseye hakaret etmez. \u0130nsanlardan \u00fc\u00e7 grup hakaret edilmemeye daha lay\u0131kt\u0131r: Alimler, h\u00fck\u00fcmdarlar ve karde\u015fler. Alimlere hakaret eden dinini bozar. H\u00fck\u00fcmdara hakaret eden d\u00fcnyas\u0131n\u0131 bozar, karde\u015flerine hakaret eden yi\u011fitli\u011fini yitirir.<\/p>\n<p>43- Sultanlar\u0131n s\u0131rda\u015f ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131f olarak g\u00f6rd\u00fck: a) Hay\u0131r isteyenler; bunlar hem kendilerine hem sultana ve hem de raiyyete (halka) berekettir. b) Hedefleri, kendi ellerindeki mal\u0131 korumak olanlar; bunlar da (ba\u015fkalar\u0131na eziyet etmemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan) ne \u00f6v\u00fclen ve ne de k\u0131nanan kimselerdir; ama k\u0131nan\u0131lmaya daha yak\u0131nd\u0131rlar. c) \u015eerden yana olanlar; bunlar, u\u011fursuzdurlar, hem kendilerinin hem de sultan\u0131n k\u0131nanmas\u0131na sebep olurlar.<\/p>\n<p>44- B\u00fct\u00fcn insanlar \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feye muhta\u00e7t\u0131r: Emniyet, adalet ve refah.<\/p>\n<p>45- \u00dc\u00e7 \u015fey hayat\u0131 karart\u0131r: Zalim h\u00fck\u00fcmdar, k\u00f6t\u00fc kom\u015fu ve a\u011fz\u0131 bozuk kad\u0131n.<\/p>\n<p>46- Mesken edinmek ancak \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6zelli\u011fi olan yerde g\u00fczeldir: G\u00fczel havas\u0131, tatl\u0131 suyu olan yumu\u015fak ve d\u00fcz yerde.<\/p>\n<p>47- \u015eu \u00fc\u00e7 \u015fey pi\u015fmanl\u0131k getirir: \u00d6v\u00fcnmek, iftihar etmek ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck hususunda tart\u0131\u015fmak.<\/p>\n<p>48- \u015eu \u00fc\u00e7 \u015fey insan\u0131n tabiat\u0131nda vard\u0131r: Haset, ihtiras ve \u015fehvet.<\/p>\n<p>49- Kimde \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6zellikten biri olursa, di\u011fer iki \u00f6zellik de onun b\u00fcy\u00fckl\u00fck heybet ve cemalinde toplan\u0131r: Vera\u2019 (haram ve \u015f\u00fcpheli \u015feylerden ka\u00e7\u0131nmak), eli a\u00e7\u0131k olmak ve \u015fecaat.<\/p>\n<p>50- \u015eu \u00f6zellikler kime verilmi\u015f olursa k\u00e2mil olur: Ak\u0131l, cemal ve fesahat (a\u00e7\u0131k konu\u015fmak).<\/p>\n<p>51- \u015eu \u00fc\u00e7 grubun durumlar\u0131 belli oluncaya kadar sa\u011f olduklar\u0131na h\u00fckmedilir: Hamilelik s\u00fcresi bitinceye kadar kad\u0131n\u0131n; \u00f6mr\u00fc t\u00fcke-ninceye kadar sultan\u0131n ve d\u00f6n\u00fcnceye kadar kaybolan \u015fahs\u0131n.<\/p>\n<p>52- \u00dc\u00e7 \u015fey mahrumluk getirir: \u0130stemekte \u0131srar, g\u0131ybet etmek ve alay etmek.<\/p>\n<p>53- \u00dc\u00e7 \u015fey k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7 do\u011furur: Galip olsa bile f\u0131rsat gelmeden \u00f6nce sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n (d\u00fc\u015fmana) sald\u0131rmas\u0131. Zarar\u0131 olmasa bile hasta olmayan birinin ila\u00e7 kullanmas\u0131. \u0130htiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya muvaffak olsa bile y\u00f6neticiyle ili\u015fki kurmak.<\/p>\n<p>54- \u00dc\u00e7 \u015feyde herkes kendisinin hakl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yler: \u0130nand\u0131\u011f\u0131 dinde, kendisine galip olan heva ve heveste ve i\u015flerindeki tedbirde.<\/p>\n<p>55- \u0130nsanlar \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131ft\u0131r: S\u00f6z\u00fc ge\u00e7en sayg\u0131nlar; birbirleriyle e\u015fit olanlar ve birbirlerine d\u00fc\u015fmanl\u0131k yapanlar.<\/p>\n<p>56- \u00dc\u00e7 \u015fey d\u00fcnyay\u0131 ayakta tutmaktad\u0131r: Ate\u015f, tuz ve su.<\/p>\n<p>57- Yersiz olarak \u00fc\u00e7 \u015feyi isteyen, \u00fc\u00e7 \u015feyden mahrum kalmay\u0131 hakkeder: Haks\u0131zca d\u00fcnyay\u0131 talep eden ahiretten mahrum kalmay\u0131 hakkeder. Haks\u0131z yere ba\u015fkanl\u0131k isteyen Allah\u2019a itaatten mahrum kalmay\u0131 hakkeder. Hakk\u0131 olmadan mal pe\u015finde olan mal\u0131n elinde kalmas\u0131ndan mahrum kalmay\u0131 hakkeder.<\/p>\n<p>58- \u0130leri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fclerin \u015fu \u00fc\u00e7 i\u015fi yapmalar\u0131 uygun de\u011fildir: Kurtulsa (kurtulaca\u011f\u0131n\u0131 bilse) bile, tecr\u00fcbe edinmek i\u00e7in zehir i\u00e7mek; zarar g\u00f6rmese de k\u0131skan\u00e7 akrabalar\u0131na s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7mak, zenginli\u011fe yol a\u00e7sa bile deniz yolculu\u011fu yapmak.<\/p>\n<p>59- Hi\u00e7 bir toplum, d\u00fcnya ve ahiret i\u015fleri i\u00e7in \u015fu \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131ftan musta\u011fni olmaz. E\u011fer bunlar olmazsa ba\u015f\u0131bo\u015f kal\u0131rlar: Takval\u0131 ve bilgili bir fakih; emrine itaat edilen hay\u0131rl\u0131 bir y\u00f6netici ve g\u00fcvenilir ve bilin\u00e7li bir doktor.<\/p>\n<p>60- Dost \u00fc\u00e7 \u00f6zellikle denenir, bu \u00f6zelliklere sahip olursa halis ve temiz bir dost oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r; aksi takdirde varl\u0131k ve bolluk (zaman\u0131n\u0131n) dostudur; darl\u0131k ve zorluk (zaman\u0131n\u0131n) dostu de\u011fil: Ondan bir mal istemek, bir mal\u0131 ona emanet vermek ve \u015fiddet ve s\u0131k\u0131nt\u0131larda onu ortak k\u0131lmak.<\/p>\n<p>61- \u0130nsanlar \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feyden kurtulursa, huzura kavu\u015furlar: K\u00f6t\u00fc dil, k\u00f6t\u00fc el ve k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015f.<\/p>\n<p>62- \u015eu \u00fc\u00e7 \u00f6zellikten birine sahip olmayan k\u00f6leyi yan\u0131nda bar\u0131nd\u0131rmak, efendisine rahatl\u0131k getirmez: Onu do\u011frulu\u011fa sevke-den dini veya ona yol g\u00f6steren bir edebi ya da (k\u00f6t\u00fc i\u015flerden) al\u0131koyan bir korkusu.<\/p>\n<p>63- Ki\u015fi evine ve ailesine kar\u015f\u0131 \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131maya muhta\u00e7t\u0131r. Bu \u00f6zellikler tabiat\u0131nda olmasa bile bunlar\u0131 edinmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r: G\u00fczel mu\u00e2\u015feret etmek, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde harcamak ( ailesinin refah\u0131n\u0131 sa\u011flamak) ve namusunu korumaya d\u00fc\u015fk\u00fcn olmak.<\/p>\n<p>64- Her zanaat\u00e7\u0131, kendi i\u015fi ve kazanc\u0131 i\u00e7in \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feye muhta\u00e7t\u0131r: \u0130\u015finde becerikli olmak, i\u015fiyle ilgili olarak emaneti ed\u00e2 etmek ve m\u00fcracaat edenlerin ilgisini kazanmak.<\/p>\n<p>65- Kim \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feyden birine du\u00e7ar olursa akl\u0131 dengesini kaybeder: Elden \u00e7\u0131kmakta olan nimete, fasit han\u0131ma ve sevdi\u011finin beklenmedik bir belaya yakalanmas\u0131na.<\/p>\n<p>66- Cesaret yarat\u0131l\u0131\u015fa dayanan \u00fc\u00e7 \u00f6zellikten kaynaklan\u0131r; bunlardan herbirinin kendine mahsus \u00fcst\u00fcn bir yan\u0131 vard\u0131r: Fedakarl\u0131k, zilletten ka\u00e7\u0131nmak ve \u015fan ve \u015feref talip olmak. Bu \u00f6zelliklerin \u00fc\u00e7\u00fc de bir yi\u011fitte toplan\u0131rsa, hi\u00e7 bir kimse, onun kar\u015f\u0131s\u0131nda duramaz ve at\u0131lganl\u0131k ve cesarette kendi asr\u0131nda \u015f\u00f6hret kazan\u0131r. E\u011fer bu \u00f6zelliklerden baz\u0131s\u0131 a\u011f\u0131r basarsa o y\u00f6nde cesareti, daha \u00e7ok ve at\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olur.<\/p>\n<p>67- Anne ve baban\u0131n, evlad\u0131n \u00fczerinde \u00fc\u00e7 hakk\u0131 vard\u0131r: Her halukarda onlara te\u015fekk\u00fcr etmek, Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 g\u00fcnah i\u015flemeye emretmeleri hari\u00e7 t\u00fcm emir ve nehiylerine uymak, gizli ve a\u00e7\u0131kta hay\u0131rlar\u0131n\u0131 istemek. Evlad\u0131n, baban\u0131n \u00fczerinde \u00fc\u00e7 hakk\u0131 var: \u0130yi anne se\u00e7mek, g\u00fczel isim takmak ve terbiyesi i\u00e7in gayret sarf etmek.<\/p>\n<p>68- M\u00fc\u2019min karde\u015fler kendi aralar\u0131nda \u00fc\u00e7 \u015feye muhta\u00e7t\u0131rlar; buna riayet ederlerse karde\u015flikleri devam eder, aksi takdirde ayr\u0131l\u0131p birbirlerine kar\u015f\u0131 kin ve nefret beslerler: \u0130nsafl\u0131 davranmak, \u015fefkatli olmak ve hasedi terketmek.<\/p>\n<p>69- Akrabalar \u00fc\u00e7 \u015feyi g\u00f6zetmedik\u00e7e zaafa u\u011fray\u0131p ba\u015flar\u0131na gelene d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n sevinmelerinin ezikli\u011fini hissederler: Da\u011f\u0131lmamalar\u0131 i\u00e7in hasedi terketmeleri, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 korumak i\u00e7in iyi ili\u015fki kurmalar\u0131 ve izzet (ve kudret)ten yararlanmak i\u00e7in yard\u0131m-la\u015fmalar\u0131.<\/p>\n<p>70- Erkek, han\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00fc\u00e7 \u015feye riayet etmelidir:<\/p>\n<p> a) Han\u0131m\u0131n\u0131n, muhabbet ve ilgisini kazanmak i\u00e7in onunla uyum sa\u011flamak, b) Ona kar\u015f\u0131 g\u00fczel ahlakl\u0131 olmak, c) Onun g\u00f6z\u00fcnde g\u00fczel g\u00f6r\u00fcnmek ve refah\u0131n\u0131 sa\u011flamakla kalbini elde etmek.<\/p>\n<p>71-Kad\u0131n, kocas\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feye riayet etmesi gerekir:<\/p>\n<p>a) Kocas\u0131n\u0131n t\u00fcm hallerde g\u00fcvenini sa\u011flayacak \u015fekilde kendisini k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden korumas\u0131; b) Muhtemel hatalar\u0131n\u0131n af edilmesi i\u00e7in s\u00fcrekli kocas\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131 g\u00f6zetmesi; c) Tatl\u0131 dil ve \u00e7ekici tav\u0131rlar\u0131yla kocas\u0131na olan sevgisini bildirmesi.<\/p>\n<p>72- Ba\u015fkalar\u0131na iyilik yapmak ancak \u00fc\u00e7 \u015feyle k\u00e2mil olur: \u0130yilikte acele etmek, iyili\u011fi \u00e7ok olsa da az g\u00f6rmek ve iyili\u011fini ba\u015fa kakmamak.<\/p>\n<p>73- Sevin\u00e7 ve ne\u015fe \u00fc\u00e7 \u015feydedir: Vefal\u0131 olmak, haklara riayet etmek ve s\u0131k\u0131nt\u0131larda yard\u0131mla\u015fmak.<\/p>\n<p>74- \u00dc\u00e7 \u015fey, fikrin isabetli olmas\u0131na delildir: Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 kimseyi ho\u015f kar\u015f\u0131lamak, iyice dinlemek ve g\u00fczel cevap vermek.<\/p>\n<p>75- \u0130nsanlar \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Ak\u0131ll\u0131, ahmak ve f\u00e2cir. Ak\u0131ll\u0131, sorduk-lar\u0131nda cevap verir, konu\u015ftu\u011funda do\u011fru konu\u015fur ve dinledi\u011finde de s\u00f6z\u00fc kavrar. Ahmak, konu\u015ftu\u011funda acele eder; haber verdi\u011finde \u015fa\u015f\u0131r\u0131p gaflete d\u00fc\u015fer; ve k\u00f6t\u00fc i\u015fe zorland\u0131\u011f\u0131nda da onu yapar. F\u00e2cir de emanet verildi\u011finde h\u0131yanet eder; ve kendisiyle konu\u015ftu\u011funda seni lekeler.<\/p>\n<p>76- Dostlar \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Birincisi, kendisine s\u00fcrekli ihtiya\u00e7 duyulan yeme\u011fe benzer; i\u015fte bu ak\u0131ll\u0131 kimsedir. \u0130kincisi (baz\u0131 vakitler insan\u0131 yakalayan) dert gibidir; bu da ahmak kimsedir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise (derdi tedavi eden) ila\u00e7 gibidir; bu da m\u00fctefekkir kimsedir.<\/p>\n<p>77- \u00dc\u00e7 \u015fey insan\u0131n akl\u0131n\u0131n ne derecede oldu\u011funu g\u00f6sterir: El\u00e7i, kendisini g\u00f6nderenin; hediye, hediye verenin; mektup da yazan\u0131n akl\u0131n\u0131n ne derecede oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>78- \u0130lim \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Muhkem ve a\u00e7\u0131k olan ayetleri anlamak, farzlar\u0131 bilmek ve sabit s\u00fcnnetlerden haberdar olmak.<\/p>\n<p>79- \u0130nsanlar \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: \u0130lim \u00f6\u011frenmekten \u00e7ekinen cahil, ilmine uymas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden zay\u0131f d\u00fc\u015fen alim, d\u00fcnya ve ahireti i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan ak\u0131ll\u0131.<\/p>\n<p>80- \u015eu \u00fc\u00e7 \u00f6zelli\u011fe sahip olan gariplik \u00e7ekmez. G\u00fczel edep, eziyet etmemek ve su-i zanda bulunmaktan ka\u00e7\u0131nmak.<\/p>\n<p>81- G\u00fcnler \u00fc\u00e7t\u00fcr: Ge\u00e7ip giden d\u00fcn, ganimet bilinmesi gereken bug\u00fcn, arzusundan ba\u015fka elde bir \u015feyi olmayan yar\u0131n.<\/p>\n<p>82- Kimde \u015fu \u00fc\u00e7 s\u0131fat, yerle\u015fik bir \u00f6zellik (karakter) haline gelmezse iman\u0131n\u0131n ona faydas\u0131 olmaz: Cahillerin cehaletine kar\u015f\u0131 koyabilecek olgunluk, haramlardan al\u0131 koyacak takva ve insanlarla ge\u00e7inmesini sa\u011flayacak ahlak.<\/p>\n<p>83- Kimde \u015fu \u00fc\u00e7 haslet olursa iman\u0131 k\u00e2mil olur: \u00d6fkeli oldu\u011funda hakdan sapmamak ho\u015fnut oldu\u011funda bat\u0131la y\u00f6nelmemek ve g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funda affetmek.<\/p>\n<p>84- D\u00fcnyas\u0131 olan her insan \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feye muhta\u00e7t\u0131r: Gev\u015fekli\u011fe varmayacak rahatl\u0131k, kanaatla beraber olan c\u00f6mertlik ve tembelli\u011fi olmayan cesaret.<\/p>\n<p>85- Her ne durumda olursa olsun ak\u0131ll\u0131 insan\u0131n \u00fc\u00e7 \u015feyi unutmamas\u0131 gerekir. D\u00fcnyan\u0131n fanili\u011fini; durumlar\u0131n s\u00fcrekli de\u011fi\u015fti\u011fini ve kendisinden kurtulman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u00e2fetleri.<\/p>\n<p>86- \u015eu \u00fc\u00e7 \u00f6zellik bir ki\u015fide tam olarak bir araya gelmez: \u0130man, ak\u0131l ve \u00e7aba.<\/p>\n<p>87- Karde\u015fler (yak\u0131n dostlar) \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Can\u0131yla arkada\u015f\u0131na yard\u0131mda bulunan karde\u015f, mal\u0131yla yard\u0131m eden karde\u015f; bu ikisi ger\u00e7ek karde\u015flerdir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc karde\u015f ise ihtiyac\u0131n\u0131 senin vas\u0131tanla kar\u015f\u0131layan ve seni baz\u0131 zevkleri i\u00e7in isteyen kimsedir. B\u00f6yle birisini g\u00fcvenilir sayma.<\/p>\n<p>88- \u0130nsanda \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6zellik olmad\u0131k\u00e7a, iman\u0131 kemale eri\u015fmez: Din hususunda bilgi sahibi olmak, ge\u00e7imini sa\u011flamakta \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc davranmak ve musibetlere kar\u015f\u0131 sab\u0131rl\u0131 olmak. <\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah\u2019tan ba\u015fka hi\u00e7 bir g\u00fc\u00e7 ve kuvvet sahibi yoktur.<\/p>\n<p>[1] &#8211; Fat\u0131r \/ 41<\/p>\n<p>[2] &#8211; Neml \/ 52<\/p>\n<p>[3] &#8211; Fat\u0131r \/ 10<\/p>\n<p>[4] &#8211; Yunus \/ 23<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- Bir i\u015fi incelemekte a\u015f\u0131r\u0131 hassasiyet g\u00f6stermek ayr\u0131l\u0131\u011fa; ele\u015ftiri, d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa; sab\u0131rs\u0131zl\u0131k, rezilli\u011fe; s\u0131rr\u0131 if\u015fa etmek, al\u00e7almaya sebep olur. C\u00f6mertlik zekan\u0131n cimrilik ise gafletin alametidir. 2- Kim \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feye sar\u0131l\u0131rsa d\u00fcnya ve ahiret dileklerine kavu\u015fur: Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131nmak, ilah\u00ee takdire raz\u0131 olmak ve Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 h\u00fcsn-\u00fc zanda bulunmak. 3- Kim \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feyde gev\u015fek davran\u0131rsa mahrum &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[11438,11434,11437,11436,11435,11433],"class_list":["post-5857","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-2","tag-tuhef-ul-ukul-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-bolumleri","tag-tuhef-ul-ukul-indir","tag-tuhef-ul-ukul-oku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5857"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5857\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}