1- \u0130yilik yapmak, hay\u0131r ameli gizlemek, belalara kar\u015f\u0131 sab\u0131rl\u0131 olmak ve musibetleri dile getirmemek, cennet hazinelerindendir.<\/p>\n
2- G\u00fczel ahlak, en iyi arkada\u015ft\u0131r; m\u00fc’minin amel defterinin ni\u015fanesi g\u00fczel ahlak\u0131d\u0131r. <\/p>\n
3- Zahid olan kimse; sabr\u0131na, haram galip olmayan, helal ise \u015f\u00fck\u00fcretmesine engel olmayan kimsedir. <\/p>\n
4- Abdullah ibn-i Abbas’a \u015f\u00f6yle yazd\u0131: (Allah’a hamd-u sena, Peygamber’e salat-u selamdan) sonra, \u015f\u00fcphesiz ki insan, kaybedilmemesi gereken \u015feylere ula\u015fmakla ho\u015fnut oldu\u011fu gibi, elde edemiyece\u011fi \u015feylere ula\u015famamakla da \u00fcz\u00fcl\u00fcr. Sevincin, ahiretten elde etti\u011fin, teess\u00fcf\u00fcn ise, ondan kaybetti\u011fin \u015feyle olmal\u0131d\u0131r. D\u00fcnyadan elde etti\u011fin \u015feyle \u00e7ok ho\u015fnut olma, ondan ula\u015famad\u0131\u011f\u0131n \u015feye de \u00e7ok \u00fcz\u00fclme. Ya\u015fant\u0131nda, b\u00fct\u00fcn gayretin \u00f6l\u00fcmden sonraki \u015feyler i\u00e7in olmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
5- D\u00fcnyay\u0131 yermek hususunda \u015f\u00f6yle buyurdular: O, ba\u015flang\u0131c\u0131 \u00e7ile ve zorluk, sonu ise fena ve yokluk olan bir yurttur. Helalinde hesap var; haram\u0131nda azap var. Bu yurtta s\u0131hhatli ve salim olan g\u00fcven i\u00e7erisinde oludu\u011funu sanar, hastalanan ise (k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden) pi\u015fmanl\u0131k duyar. Zenginle\u015fen, kendini kaybeder; fakir d\u00fc\u015fen \u00fcz\u00fcnt\u00fclere kap\u0131l\u0131r. D\u00fcnya, onu elde etmeye \u00e7al\u0131\u015fandan ka\u00e7ar; oturup onu aramayana gelir\u00e7atar. Kim ona (istekle, hasretle) bakarsa, onu k\u00f6r eder; kim ona ibret g\u00f6z\u00fcyle bakarsa onu basiretli k\u0131lar. <\/p>\n
6- Dostlukta a\u015f\u0131r\u0131 gitme, olur ki o dost bir g\u00fcn d\u00fc\u015fman kesilir; d\u00fc\u015fmanl\u0131kta da haddi a\u015fma, olur ki o d\u00fc\u015fman bir g\u00fcn dost olur. <\/p>\n
7- Ak\u0131l gibi zenginlik, bilgisizlik gibi de fakirlik yoktur.<\/p>\n
8- \u0130nsan\u0131n de\u011feri, becerdi\u011fi \u015feylerle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
9- Heybet h\u00fcsrana, utanga\u00e7l\u0131k da mahrumiyete yol a\u00e7ar. Hikmet, m\u00fc’minin yitik mal\u0131d\u0131r; bu mal, \u015fer ehlinin elinde olsa bile onu almas\u0131 gerekir. <\/p>\n
10- \u0130lim ta\u015f\u0131yanlar, onu hakk\u0131yla ta\u015f\u0131rlarsa, Allah, melekler ve Allah’\u0131n itaat\u0131nda bulunan kimseler taraf\u0131ndan sevilirler. Fakat, onlar ilmi, d\u00fcnyay\u0131 elde etmek i\u00e7in kullan\u0131rlarsa; Allah onlara gazap eder, halk\u0131n g\u00f6z\u00fcnden de d\u00fc\u015ferler. <\/p>\n
11- En iyi ibadet, sab\u0131r, s\u00fckut ve kurtulu\u015fu (\u0130mam Mehdi’nin zuhurunu) beklemektir. <\/p>\n
12- Her musibetin bir zaman\u0131 vard\u0131r, o zaman mutlak ya\u015fanmal\u0131d\u0131r; o musibet birinizin ba\u015f\u0131na geldi\u011finde, zaman\u0131 gelip ge\u00e7ene kadar teslim olup sabretsin. Zira musibetin y\u00f6neldi\u011fi zaman onu gidermek i\u00e7in \u00e7are aramak, onun zorlu\u011funu \u00e7o\u011falt\u0131r.<\/p>\n
13- Malik E\u015fter’e \u015f\u00f6yle buyurdular: Ey Malik, bu s\u00f6z\u00fc benden belle ve onu kavramaya \u00e7al\u0131\u015f. Ey Malik, yakini zay\u0131f olan\u0131n mertli\u011fi zay\u0131f olur. Tamah\u0131 kendine huy edinen, kendisini al\u00e7alt\u0131r. Zor durumda oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan, al\u00e7almaya raz\u0131 olur. S\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vuran, kendisini k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcr. Dilini kendisine buyruk sahibi eden (diline geleni s\u00f6yleyen), kendisini tehlikeye atm\u0131\u015f olur. A\u015f\u0131r\u0131 istek, \u015fahsiyeti \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Her \u015feye g\u00f6z dikeni, arzular\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131r\u0131r. Cimrilik ay\u0131pt\u0131r; korkakl\u0131k noksanl\u0131kt\u0131r; vera\u2019 (haram ve \u015f\u00fcpheli \u015feylerden \u00e7ekinmek) kalkand\u0131r. \u015e\u00fck\u00fcr, servettir; (\u00e7\u00fcnk\u00fc \u015f\u00fckretmek nimeti \u00e7o\u011falt\u0131r). Sab\u0131r yi\u011fitliktir. Yoksul, kendi \u015fehrinde gariptir. Fakirlik, zeki olan\u0131 bile kendi delilini a\u00e7\u0131klamakta aciz k\u0131lar. Ho\u015fnutluk, ne g\u00fczel e\u015f ve dosttur. Edep, eskimeyen bir elbisedir. Herkesin makam\u0131, akl\u0131 miktar\u0131ncad\u0131r; g\u00f6n\u00fcl, s\u0131r sand\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Tedbirli davranmak (\u015f\u00fcpheli durumlarda ara\u015ft\u0131rma yapmak), ihtiyatt\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnce, saf bir aynad\u0131r. Sab\u0131rl\u0131 olmak, \u00fcst\u00fcn bir huydur. Sadaka, kurtar\u0131c\u0131 bir ila\u00e7t\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc amelleri, yar\u0131n g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne dikilir. \u0130bret almak, iyi bir uyar\u0131c\u0131d\u0131r. G\u00fcler y\u00fczl\u00fcl\u00fck, dostlu\u011fun yuvas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
14- Sabr\u0131n imandaki yeri, ba\u015f\u0131n v\u00fccuttaki yeri gibidir. Sabr\u0131 olmayan\u0131n iman\u0131 olmaz. <\/p>\n
15- Size ard\u0131nda \u00f6l\u00fcm olan bir s\u00fcre tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Sizinle birlikte, amellerin \u00f6n\u00fcn\u00fc alan arzular vard\u0131r. \u00d6yleyse f\u0131rsat\u0131 ganimet bilin, \u00f6l\u00fcmden daha \u00e7abuk davran\u0131n (\u00f6l\u00fcmden \u00f6nce bir i\u015f yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n); arzuyu yalan bilin; amelden az\u0131k toplay\u0131n. Var m\u0131 ba\u015fka bir kurtulu\u015f yolu, ka\u00e7acak yer, firar edilecek bir taraf? Var m\u0131 s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak, iltica edilecek bir yer? \u00d6yleyse nereye gidiyorsunuz? <\/p>\n
16- Size ilah\u00ee takvay\u0131 tavsiye ediyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc takva, \u00fcmitli olarak arayan kimsenin imrendi\u011fi, ka\u00e7\u0131p s\u0131\u011f\u0131nmak isteyenin g\u00fcvendi\u011fi bir \u015feydir. Takvay\u0131, kendinize bat\u0131n\u00ee bir ni\u015fane edinin. Allah’\u0131 halis bir \u015fekilde an\u0131n. Bu anman\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda g\u00fczel bir hayat ya\u015fay\u0131n ve bu vesile ile kurtulu\u015f yolunu katedin. D\u00fcnyaya, ondan vazge\u00e7mi\u015f zahitlerin g\u00f6zleriyle bak\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya kendisinde yurt tutanlar\u0131 yok eder; ona g\u00fcvenerek nimetlerinden faydalananlar\u0131 elemlere sokar. Ondan g\u00f6\u00e7\u00fcp gidenin bir daha geri d\u00f6nmesi \u00fcmit edilmez. Ondan beklenen nedir (sevin\u00e7 mi, keder mi) bilinmez. Asayi\u015fi belayla birle\u015fmi\u015ftir; bekas\u0131 fenayla, sevinci ise \u00fcz\u00fcnt\u00fclerle kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bekas\u0131[1] g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck ve zaafla i\u00e7 i\u00e7edir. <\/p>\n
17- Kendini be\u011fenmek b\u00fcy\u00fcklenmekten, b\u00fcy\u00fcklenmek gururdan, gurur da tekebb\u00fcrdendir. \u015eeytan, bat\u0131l vaadler veren haz\u0131r d\u00fc\u015fmand\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n karde\u015fidir; \u00f6yleyse birbirinizi yard\u0131ms\u0131z b\u0131rakmay\u0131n, birbirinize k\u00f6t\u00fc lakap takmay\u0131n. Dinin kanunlar\u0131 (h\u00fckm\u00fc) (herkes i\u00e7in) birdir; yollar\u0131 d\u00fczd\u00fcr. Kim o yolu tutarsa umdu\u011funa ula\u015f\u0131r; kim o yoldan ayr\u0131l\u0131rsa helak olur; kim bu yoldan vazge\u00e7erse dinden \u00e7\u0131kar. M\u00fcsl\u00fcman konu\u015ftu\u011funda yalan s\u00f6ylemez, s\u00f6z verdi\u011finde ayk\u0131r\u0131 davranmaz, itimat edildi\u011finde ise h\u0131yanet etmez.<\/p>\n
18- Ak\u0131l, m\u00fc’minin dostudur; hilim, yard\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r; iyi ge\u00e7inmek babas\u0131d\u0131r; yumu\u015fak davranmak karde\u015fidir. Ak\u0131ll\u0131 bir kimsede \u00fc\u00e7 \u00f6zellik olmal\u0131d\u0131r: Kendi durumunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeli; dilini korumal\u0131; zaman\u0131n\u0131 tan\u0131mal\u0131. <\/p>\n
Bilin ki, yoksulluk belalardan bir belad\u0131r; yoksulluktan daha zor beden rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r; ondan daha zoru ise kalp rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bilin ki, nimetlerden birisi zenginliktir; zenginlikten daha \u00fcst\u00fcn olan \u015fey beden s\u0131hhattidir; beden sihhatinden daha \u00fcst\u00fcn olan\u0131ysa kalbin takvas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
19- M\u00fc’min ki\u015fi g\u00fcn\u00fcn\u00fc \u00fc\u00e7 zamana ay\u0131r\u0131r: Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Rabbiyle m\u00fcnacat eder (O\u2019na ibadet eder); bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kendi nefsini muhasebe eder; bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de helal ve g\u00fczel lezzetlerle me\u015fgul olur. <\/p>\n
Ak\u0131ll\u0131 ki\u015fi ancak \u00fc\u00e7 \u015fey i\u00e7in yolculuk eder: Ge\u00e7imini sa\u011flamak, ahiretini elde etmek, yahut da haram olmayan zevk ve lezzetlerden faydalanmak. <\/p>\n
20- Nice kimseler vard\u0131r ki, Allah’\u0131n ihsan ve nimetleriyle gafil avlan\u0131rlar.[2] Nice kimseler vard\u0131r ki, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n \u00f6rt\u00fclmesiyle ma\u011frur olurlar. Nice kimseler de vard\u0131r ki, haklar\u0131nda yap\u0131lan \u00f6vg\u00fclere aldan\u0131rlar. Allah-u Te\u00e2la insanlar\u0131, m\u00fchlet ve f\u0131rsat gibi hi\u00e7 bir \u015feyle s\u0131namam\u0131\u015ft\u0131r; Allah-u Te\u00e2la \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Onlara m\u00fchlet ve f\u0131rsat verdik ki g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 art\u0131rs\u0131nlar.”[3]<\/p>\n
21- Kalbinde, halka kar\u015f\u0131 hem ihtiya\u00e7 duymal\u0131s\u0131n, hem de onlardan m\u00fcsta\u011fni olmal\u0131s\u0131n. Halka olan ihtiyac\u0131n, yumu\u015fak konu\u015fman ve g\u00fcler y\u00fczl\u00fcl\u00fck olmal\u0131d\u0131r; onlardan m\u00fcsta\u011fni olman ise \u0131rz\u0131n ve haysiyetini korumak i\u00e7in olmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
22- Ne halka \u00f6fkelenin, ne de halk\u0131 \u00f6fkelendirin; (herkese) selam verin ve g\u00fczel konu\u015fun. <\/p>\n
23- Kerim adam, iyilik ve \u015fefkat g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde yumu\u015far; fakat al\u00e7ak adam ho\u015f ve g\u00fczel davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sertle\u015fir. <\/p>\n
24- Ger\u00e7ek fakihin kim oldu\u011funu size s\u00f6yleyeyim mi? Ger\u00e7ek fakih, insanlar\u0131n Allah’a masiyet etmesine izin vermeyen, onlar\u0131 Allah’\u0131n rahmetinden \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fc\u015f\u00fcrmeyen, onlara Allah’\u0131n azab\u0131 hususunda g\u00fcvence vermeyen ve Kur\u2019an\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p ba\u015fka \u015feylere y\u00f6nelmeyen kimsedir. Bilin\u00e7siz ibadette, fikirsiz ilimde, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp anlamadan yap\u0131lan k\u0131raatta hay\u0131r yoktur.<\/p>\n
25- Allah-u Te\u00e2la, insanlar\u0131 (k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc) bir araya toplad\u0131\u011f\u0131nda, bir m\u00fcnadi y\u00fcksek bir sesle \u015f\u00f6yle seslenir: Ey insanlar, bu g\u00fcn Allah’a en yak\u0131n olan\u0131n\u0131z, O\u2019ndan en \u00e7ok korkan\u0131n\u0131zd\u0131r; Allah kat\u0131nda en fazla sevileniniz, en g\u00fczel amel yapm\u0131\u015f olan\u0131n\u0131zd\u0131r; Allah nezdinde makam\u0131 en \u00fcst\u00fcn olan\u0131n\u0131z, O\u2019nun kat\u0131nda olan \u015feyler i\u00e7in en fazla amel etmi\u015f olan\u0131n\u0131zd\u0131r; Allah kat\u0131nda en kerametli (de\u011ferli) olan\u0131n\u0131z, en fazla \u00e7ekineninizdir. <\/p>\n
26- \u015ea\u015far\u0131m o kimselere ki, hastal\u0131k korkusundan \u015f\u00fcpheli yemeklerden ka\u00e7\u0131n\u0131rlar da, ate\u015fin korkusundan g\u00fcnahlardan ka\u00e7\u0131nmazlar. \u015ea\u015far\u0131m o insanlara ki, mallar\u0131yla k\u00f6leleri sat\u0131n al\u0131rlar da, ihsan ve iyilik yapmakla \u00f6zg\u00fcr insanlar\u0131 sat\u0131n almazlar (kendilerine \u00e7ekmezler). <\/p>\n
Sonra \u015f\u00f6yle dedi: Hay\u0131r ve \u015fer, insanlar vesilesiyle tan\u0131n\u0131r; hayr\u0131 tan\u0131mak istedi\u011finde hay\u0131r i\u015f yap, ehlini tan\u0131rs\u0131n; \u015ferri tan\u0131mak istedi\u011finde de \u015fer i\u015f yap, ehlini tan\u0131rs\u0131n.<\/p>\n
27- Sizin i\u00e7in en \u00e7ok korktu\u011fum iki \u015feydir: Uzun dileklere kap\u0131lmak, heva ve hevese uymak. Uzun dileklere kap\u0131lmak ahireti unutturur, heva ve hevese uymak ise insan\u0131 haktan al\u0131koyar. <\/p>\n
Basra’da birisi karde\u015fler hakk\u0131nda sordu\u011funda, \u0130mam \u015f\u00f6yle buyurdu: Karde\u015fler iki k\u0131s\u0131md\u0131r: G\u00fcvenilir karde\u015fler ve insan\u0131n y\u00fcz\u00fcne g\u00fclen karde\u015fler. <\/p>\n
G\u00fcvenilir karde\u015fler, insan\u0131n s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131, kanad\u0131, akrabas\u0131 ve servetidir. Karde\u015fine g\u00fcvenin tam oldumu, mal\u0131n\u0131, servetini onun yetkisine b\u0131rak; dostuyla dost, d\u00fc\u015fman\u0131yla d\u00fc\u015fman ol; onun s\u0131rr\u0131n\u0131, ay\u0131b\u0131n\u0131 gizle; iyiliklerini a\u00e7\u0131kla. Fakat bil ki, b\u00f6yle bir karde\u015f, halis k\u0131rm\u0131z\u0131 alt\u0131ndan, k\u0131rm\u0131z\u0131 yakuttan da az bulunur. <\/p>\n
\u0130nsan\u0131n y\u00fcz\u00fcne g\u00fclen karde\u015flere gelince; onlardan yararland\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in onlarla olan ili\u015fkini kesme. Bundan fazla da onlar\u0131n g\u00f6n\u00fclden seni sevmelerini bekleme; onlar sana kar\u015f\u0131 g\u00fcler y\u00fczl\u00fc ve tatl\u0131 dilli olduk\u00e7a, sen de onlara kar\u015f\u0131 \u00f6yle ol. <\/p>\n
28- Dostunun d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 kendine dost edinme; zira dostunla d\u00fc\u015fman olursun. <\/p>\n
29- Ku\u015fku \u00fczerine karde\u015flik ba\u011f\u0131n\u0131 koparma; \u00f6z\u00fcr dilemeyip de ili\u015fkiyi kesme (m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a g\u00f6nl\u00fcn\u00fc alarak dostlu\u011funu s\u00fcrd\u00fcr).<\/p>\n
30- M\u00fcsl\u00fcman bir kimsenin, \u015fu \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle arkada\u015fl\u0131k yapmaktan sak\u0131nmas\u0131 gerekir: Facir (dine \u00f6nem vermeyen), ahmak ve yalanc\u0131. Facir bir adam, amelini iyi g\u00f6sterir; senin de kendisi gibi olman\u0131 ister; din ve ahiret hususunda sana yard\u0131mda bulunmaz; onunla oturup kalkmak eziyete ve kalbin kat\u0131la\u015fmas\u0131na sebep olur; gelip gitmesi ay\u0131planmana yol a\u00e7ar. <\/p>\n
Ahma\u011fa gelince; b\u00f6yle bir adam, (akl\u0131 az oldu\u011fu i\u00e7in) hay\u0131r yolu sana g\u00f6steremez; gayret g\u00f6sterse bile k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc senden uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131 \u00fcmit edilmez; \u00e7ok zaman fayda vermek istedi\u011finde zarar verir; b\u00f6yle bir arkada\u015f\u0131n \u00f6lmesi kalmas\u0131ndan, susmas\u0131 konu\u015fmas\u0131ndan, uzakla\u015fmas\u0131 yakla\u015fmas\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Yalanc\u0131 bir adama gelince; onunla ya\u015faman\u0131n bir tad\u0131 olmaz; senin s\u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u015fkas\u0131na, ba\u015fkas\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc de sana ta\u015f\u0131r. Bir d\u00fczmeceyi bitirdi\u011finde ba\u015fka bir d\u00fczmeceye ba\u015flar; art\u0131k do\u011fru s\u00f6z\u00fcne de inan\u0131lmaz; halk aras\u0131nda d\u00fc\u015fmanl\u0131k \u00e7\u0131kar\u0131r; g\u00f6n\u00fcllerde kin olu\u015fturur. \u00d6yleyse (b\u00f6yle bir adam hakk\u0131nda) Allah’tan sak\u0131n\u0131n ve kendi halinizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. <\/p>\n
31- Ak\u0131ll\u0131 bir adam ile cimri olsa bile arkada\u015fl\u0131k etmenin sana bir zarar\u0131 yoktur; fakat akl\u0131ndan yararlan ve k\u00f6t\u00fc huyundan sak\u0131n. C\u00f6mert adam ile de dost olmay\u0131 akl\u0131ndan yararlanmasan bile elden ka\u00e7\u0131rma; fakat kendi akl\u0131n ile onun c\u00f6mertli\u011finden yararlan. Ahmak cimriden ise, b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcnle ka\u00e7. <\/p>\n
32- Sab\u0131r \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Musibete kar\u015f\u0131 sabretmek; itaata sabretmek (hakka itaat etmek, mal ve candan ge\u00e7meyi veya zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 gerektiriyorsa korkmamak) ve g\u00fcnaha kar\u015f\u0131 sabretmek (\u015fehvet, gazap, makam, para vb. kar\u015f\u0131s\u0131nda teslim olmamak).<\/p>\n
33- Kendisini d\u00f6rt \u015feyden koruyabilen, ho\u015flan\u0131lmayan \u00e7irkin \u015feyleri hi\u00e7 bir zaman g\u00f6rmemeye lay\u0131kt\u0131r. “O d\u00f6rt \u015fey nedir?” diye sorduklar\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurdu: Acelecilik, inat\u00e7\u0131l\u0131k, bencillik ve gev\u015feklik. <\/p>\n
34- Ameller \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Farz, m\u00fcstehab ve g\u00fcnah. Farz olan ameller, Allah’\u0131n emri, iste\u011fi, r\u0131zas\u0131, ilmi ve takdiri \u00fczeredir. \u0130nsanlar bu amellerde bulunarak Allah’\u0131n azab\u0131ndan kurtulmu\u015f olurlar. <\/p>\n
M\u00fcstehab olan ameller ise Allah’\u0131n emri ile de\u011fildir; yaln\u0131zca O\u2019nun iste\u011fi, r\u0131zas\u0131, ilmi ve takdiri \u00fczeredir; insanlar bu amelleri yapmakla sevap kazan\u0131rlar. <\/p>\n
G\u00fcnah olan ameller ise Allah’\u0131n emri, iste\u011fi, r\u0131zas\u0131 ile de\u011fildir; fakat ilmi ve takdiri onlara taalluk etmi\u015ftir; onlar\u0131 ancak kendi vaktinde mukadder buyurur; insanlar ise kendi ihtiyarlar\u0131 (istekleri) ile g\u00fcnah i\u015flerler, Allah-u Te\u00e2la da onlar\u0131, g\u00fcnah i\u015fledikleri i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 g\u00fcnah i\u015flemekten sak\u0131nd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r, ama onlar kabul etmemi\u015flerdir. <\/p>\n
35- Ey insanlar, bilin ki, Allah-u Te\u00e2la’n\u0131n her nimet kar\u015f\u0131s\u0131nda bir hakk\u0131 vard\u0131r, kim onu eda ederse nimeti \u00e7o\u011fal\u0131r; kim kusur ederse, nimeti yok olabilir ve \u00e7abuk azaba u\u011frar. Allah-u Te\u00e2la sizi g\u00fcnahtan korkan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi nimetten (nimetin \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc eda etmemekten) de \u00e7ekinen (bir kimse gibi) g\u00f6rmelidir. <\/p>\n
36- Kim fakir olup fakirli\u011fini Allah’\u0131n bir l\u00fctf\u00fc olarak bilmezse, umulan rahmeti (sevab\u0131) yok etmi\u015f olur. Kim de zengin olup bu zenginli\u011fini Allah’\u0131n yava\u015f yava\u015f azaba yakla\u015ft\u0131rmas\u0131 olmas\u0131ndan endi\u015fe etmezse, tehlikeli bir \u015feyden kendisini emniyette sanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
37- Ey insanlar, Allah’tan yakin isteyin; O\u2019ndan afiyet, s\u0131hhat dileyin; zira Allah’\u0131n en b\u00fcy\u00fck nimeti afiyettir; kalpte kalacak en g\u00fczel \u015fey yakindir. Aldat\u0131lm\u0131\u015f, dininde aldat\u0131lan kimsedir; g\u0131bta edilecek, yakini iyi olan kimsedir. <\/p>\n
38- \u0130nsan, hay\u0131r ve \u015ferden kendisine ula\u015fan \u015feyin, muhakkak ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ve ula\u015fmayan \u015feyin de ula\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 kavramad\u0131k\u00e7a, iman\u0131n tad\u0131n\u0131 anlayamaz. <\/p>\n
39- M\u00fc’min, \u00fc\u00e7 s\u0131fattan mahrum kalmaktan daha \u00e7etin hi\u00e7 bir belaya du\u00e7ar olmam\u0131\u015ft\u0131r. “O \u00fc\u00e7 s\u0131fat nelerdir?” diye sorduklar\u0131nda \u0130mam Ali aleyhi’ssel\u00e2m buyurdu ki: Servetli olursa (karde\u015flerle) e\u015fitli\u011fi g\u00f6zetmek, halk\u0131n hakk\u0131nda insafl\u0131 davranmak, Allah’\u0131 \u00e7ok anmak. Ben size, (yaln\u0131z) subhanellah, velhamdulillah (deyin) demiyorum; Allah’\u0131, her helal ve haramda g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun (diyorum). <\/p>\n
40- Kim d\u00fcnyada kendisine yetecek olan miktara raz\u0131 olursa, onun i\u00e7in en az \u015fey yeterli gelir. Kim bu miktara raz\u0131 olmazsa, d\u00fcnyadan hi\u00e7 bir \u015fey ona yeterli gelmez. <\/p>\n
41- \u00d6l\u00fcme evet, al\u00e7akl\u0131\u011fa hay\u0131r; deri soyulmas\u0131na evet, boyun e\u011fip zilleti kabul etmeye hay\u0131r. Zaman iki t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr: Bir g\u00fcn senin lehine, di\u011fer bir g\u00fcn de aleyhine olur. Lehine oldu mu azma, kendini kaybetme; aleyhine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde de \u00fcz\u00fclme. Zira her ikisiyle imtihan ediliyorsun.<\/p>\n
42- Kime istersen iyilik et; o art\u0131k senin esirin olsun. <\/p>\n
43- Dalkavukluk ve haset, m\u00fc’minin s\u0131fatlar\u0131ndan de\u011fildir; ilim talep etmek i\u00e7in olursa o hari\u00e7.<\/p>\n
44- K\u00fcfr\u00fcn erk\u00e2n\u0131 d\u00f6rtt\u00fcr: Ra\u011fbet, korku, ho\u015fnutsuzluk ve gazap (\u00f6fke).<\/p>\n
45- Sab\u0131r, hedefe ula\u015fman\u0131n anahtar\u0131d\u0131r; direni\u015fin sonu zaferdir. Her iste\u011fin ger\u00e7ekle\u015fmesinin bir vakti vard\u0131r; kader, o vakti harekete ge\u00e7irir (v\u00fccuda getirir). <\/p>\n
46- Dil bir \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr; cehalet onu hafifletti\u011fi gibi ak\u0131l da onu a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n
47- Kim \u00f6fkesini, haks\u0131z olarak y\u00fcr\u00fctmek isterse, Allah-u Te\u00e2la hak olarak zillet ve hakirli\u011fi ona tatt\u0131r\u0131r; Allah-u Te\u00e2la \u00e7irkin i\u015fleri sevmez. <\/p>\n
48- Allah’tan hay\u0131r dileyen (istiharede bulunan) \u015fa\u015fk\u0131n kalmaz, me\u015fveret eden de pi\u015fman olmaz. <\/p>\n
49- \u015eehirler, vatan sevgisiyle imar edilir.<\/p>\n
50- \u00dc\u00e7 \u015feye riayet eden mesut olur: Nimet ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00fckretmek, r\u0131z\u0131k kesildi\u011finde ma\u011ffiret dilemek, s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7ok “La havle vela kuvvete illa billah” demek.<\/p>\n
51- \u0130lim \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Din \u00f6\u011frenmek i\u00e7in f\u0131k\u0131h, beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in t\u0131p ve dili yanl\u0131\u015fl\u0131klardan korumak i\u00e7in nahiv ilmi (edebiyat).<\/p>\n
52- Zorlukta Allah’\u0131n hakk\u0131, r\u0131za ve sab\u0131rd\u0131r; kolayl\u0131kta ise hamd ve \u015f\u00fckretmektir. <\/p>\n
53- G\u00fcnah i\u015flememek, t\u00f6vbe etmekten daha kolayd\u0131r; nice bir saatl\u0131k \u015fehvetler vard\u0131r ki, uzun \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve gamlara yol a\u00e7ar. \u00d6l\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 rezil etmi\u015ftir; d\u00fc\u015f\u00fcnce sahibi i\u00e7in bir sevin\u00e7, ak\u0131l sahibi i\u00e7in de bir tad b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r onda. <\/p>\n
54- \u0130lim, \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapar ve insan\u0131 iyili\u011fe do\u011fru \u00e7eker; amel ise itici g\u00fc\u00e7t\u00fcr, ama nefs inat\u00e7\u0131 bir binek gibidir. <\/p>\n
55- \u00dcmit etti\u011fin \u015feyden daha \u00e7ok \u00fcmit etmedi\u011fin \u015feye \u00fcmidin olsun; zira (bazen \u00fcmitler bo\u015fa \u00e7\u0131kar, \u00fcmit edilmeyen bir yoldan insana hay\u0131r ula\u015f\u0131r,) Hz. Musa aleyhi’ssel\u00e2m e\u015fi i\u00e7in ate\u015f bulmaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda Allah’la konu\u015fma iftihar\u0131na nail olup peygamberlik makam\u0131yla geri d\u00f6nd\u00fc. Seba krali\u00e7esi (Belk\u0131s) kendi \u00fclkesinden (Hz. S\u00fcleyman\u2019a kar\u015f\u0131 bir \u00e7are bulmak i\u00e7in) \u00e7\u0131kt\u0131, (fakat) S\u00fcleyman aleyhi’ssel\u00e2m’\u0131n eliyle iman etti. Firavun\u2019un sihirbazlar\u0131 onun izzet ve \u015ferefini (tac\u0131n\u0131 taht\u0131n\u0131) korumak i\u00e7in (Hz. Musa’n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na) \u00e7\u0131kt\u0131lar, fakat (Hz. Musa’n\u0131n mucizesini g\u00f6r\u00fcnce) m\u00fc’min olarak d\u00f6nd\u00fcler. <\/p>\n
56- \u0130nsanlar, (din ve ahlak hususunda) babalar\u0131ndan daha \u00e7ok, y\u00f6neticilere benzerler.<\/p>\n
57- Ey insanlar! Bilin ki, haks\u0131z bir s\u00f6zle rahats\u0131z olan ak\u0131ll\u0131 de\u011fildir; cahilin \u00f6vmesinden ho\u015flanan da hikmet sahibi de\u011fildir. \u0130nsanlar, becerdikleri \u015feylerle tan\u0131n\u0131rlar. Herkesin de\u011feri, becerdi\u011fi i\u015f miktar\u0131ncad\u0131r. De\u011ferinizin bilinmesi i\u00e7in, ilim hususunda konu\u015fun.<\/p>\n
58- Rabbinin emrini g\u00f6zetip g\u00fcnahtan uzakla\u015fan, nefsan\u00ee arzular\u0131na kar\u015f\u0131 direnen, iste\u011fini bo\u015f sayan, nefsini takvayla kontrol alt\u0131na alan, Allah korkusuyla onu gemleyen, yular\u0131ndan tutup onu Allah’\u0131n itaatine do\u011fru \u00e7eken, gemini \u00e7ekerek g\u00fcnahlardan al\u0131koyan, g\u00f6z\u00fcn\u00fc ahirete diken, her zaman \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bekleyen, daima tefekk\u00fcr eden, geceleri az uyuyan, d\u00fcnyadan vazge\u00e7en, ahiret i\u00e7in zahmet \u00e7eken, sabr\u0131 kurtulu\u015f bine\u011fi yapan, takvay\u0131 \u00f6l\u00fcm g\u00fcn\u00fc i\u00e7in az\u0131k olarak haz\u0131rlayan, i\u00e7indeki \u0131st\u0131rab\u0131 takva suyu ile yat\u0131\u015ft\u0131ran, (d\u00fcnya olaylar\u0131ndan) ibret alan, (d\u00fcnyan\u0131n durumunu) \u00f6l\u00e7en, d\u00fcnya ve (d\u00fcnyaperest) insanlar\u0131 terkeden, anlamak ve do\u011fruluk i\u00e7in \u00f6\u011frenen, kalbi ahireti anmakla sakinle\u015fen, yata\u011f\u0131n\u0131 toplayan, yast\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakan, Allah kat\u0131nda olan sevaba y\u00f6nelen, Allah’\u0131n azab\u0131ndan hakk\u0131yla korkan, s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamayan ve (konu\u015fmada) bildi\u011finden az\u0131na yetinen kimseye Allah rahmet etsin. Bu \u00e7e\u015fit insanlar, Allah’\u0131n \u015fehirlerdeki emanetleridir; onlar\u0131n bereketiyle belalar\u0131 insanlardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Onlardan birisi, yemin verdirirek Allah Teala\u2019dan bir \u015fey isterse, Allah onun yeminini yerine getirir. Onlar\u0131n en son s\u00f6zleri, “Elhamdu lillahi rabbil alemin” demektir. <\/p>\n
59- R\u0131z\u0131k, zekas\u0131zlar\u0131n; mahrumiyet, ak\u0131ll\u0131lar\u0131n; bela ise sabr\u0131n pay\u0131d\u0131r.<\/p>\n
60- Hz. Ali aleyhi’ssel\u00e2m E\u015f’as (b. Kays)’a, karde\u015fi Abdurrahman’\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc m\u00fcnasebetiyle ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dilerken buyurdular ki: Sab\u0131rs\u0131zl\u0131k g\u00f6sterirsen Abdurrahman’\u0131n hakk\u0131n\u0131 yerine getirmi\u015f olursun, aksi takdirde Allah’\u0131n hakk\u0131n\u0131 eda etmi\u015f olursun. Buna ilaveten, e\u011fer sabretsen takdir ger\u00e7ekle\u015fir ve sen de \u00f6v\u00fcl\u00fcrs\u00fcn; sabretmezsen (yine de) takdir ger\u00e7ekle\u015fir, fakat sen k\u0131nanm\u0131\u015f olursun. E\u015f’as: “\u0130nna lillah ve inna ileyhi raciun” dedi. Hazret, ona: Bu kelimenin tefsirini biliyor musun? diye sordu\u011funda, E\u015f’as: “Hay\u0131r, ilmin nihayeti sensin.” dedi. Hz. Ali aleyhi’ssel\u00e2m buyurdu ki: Dedi\u011fin “\u0130nna lillah” kelimesi m\u00fclk\u00fc itiraf etmektir (yani bizim sahibimiz Allah’t\u0131r). “Ve inna ileyhi raciun” kelimesi de fani olmay\u0131 itiraf etmektir.<\/p>\n
61- Hz. Ali aleyhi’ssel\u00e2m bir g\u00fcn bine\u011fe binip hareket edince, bir grup halk\u0131n yaya olarak arkas\u0131 s\u0131ra y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcler: \u2018Bir binek \u00fczerinde gidenin yan\u0131nda yaya y\u00fcr\u00fcmenin binekte olan\u0131 bozdu\u011funu ve yaya y\u00fcr\u00fcyeni de k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyor musunuz? Geriye d\u00f6n\u00fcn\u2019 dedi. <\/p>\n
62- \u0130\u015fler \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fittir: Do\u011fru oldu\u011fu a\u00e7\u0131k olan bir i\u015f; b\u00f6yle bir i\u015fin ard\u0131na d\u00fc\u015f. Do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 belli olan bir i\u015f; b\u00f6yle bir i\u015ften ka\u00e7\u0131n. Kar\u0131\u015f\u0131k ve \u015f\u00fcpheli olan bir i\u015f; b\u00f6yle bir i\u015fi ehline (o i\u015fi iyice bilene) b\u0131rak.<\/p>\n
63- Bir g\u00fcn Cabir, Hz. Ali’ye: “Ya Emir-el M\u00fc’minin, nas\u0131l sabahlad\u0131n\u0131z?” dedi\u011finde \u015f\u00f6yle buyurdular: \u0130\u015fledi\u011fimiz bu kadar g\u00fcnahlarla birlikte, Rabbimizin say\u0131lmayacak nimetleri bizde oldu\u011fu halde sabahlad\u0131m. Hangisine \u015f\u00fckredece\u011fimizi bilmiyoruz; a\u015fik\u00e2r etti\u011fi g\u00fczelliklere kar\u015f\u0131 m\u0131, yoksa gizledi\u011fi \u00e7irkin i\u015flerimize kar\u015f\u0131 m\u0131? <\/p>\n
64- Abdullah ibn-i Abbas’\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde, Hz. Ali aleyhi’ssel\u00e2m ona tesliyette bulunup \u015f\u00f6yle dedi: Ba\u015fka birisinin musibete u\u011fray\u0131p (d\u00fcnyadan gidip) senin onun (mateminde) sevap alman, benim i\u00e7in, senin musibete u\u011fray\u0131p ba\u015fkas\u0131n\u0131n sevap almas\u0131ndan daha sevimlidir. O zaman sevap senin hakk\u0131nda (ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in) de\u011fil de senin i\u00e7in olur, ba\u015fkalar\u0131 senin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131nda de\u011fil de sen ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131nda (\u00f6l\u00fcm\u00fcnde) iyi sabretmi\u015f olursun. Allah o \u00e7ocu\u011fa senin i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131k verdi\u011fi gibi onun i\u00e7in de sana m\u00fck\u00e2fat verir. <\/p>\n
65- \u201cNasuh t\u00f6vbe nedir?\u201d diye sorduklar\u0131nda \u0130mam aleyhi’ssel\u00e2m \u015f\u00f6yle cevap verdi: Kalple pi\u015fmanl\u0131k duymak, dille ma\u011ffiret dilemek ve bir daha (g\u00fcnaha) d\u00f6nmemeye karar vermektir.<\/p>\n
66- Siz insanlar, Allah’\u0131n kudretiyle yarat\u0131lm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r; ister istemez rabbinize boyun e\u011fip, kabirlere konulursunuz; toprak olur \u00e7\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz; tek tek (kimsesiz) ha\u015fredilirsiniz; yapt\u0131klar\u0131n\u0131z neyse kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. \u00d6yleyse g\u00fcnah i\u015fledi\u011finde g\u00fcnah\u0131n\u0131 itiraf eden, korkup kullu\u011fa y\u00f6nelen, sak\u0131n\u0131p ibadete koyulan, ya\u015fay\u0131p ge\u00e7mi\u015flerden ibret alarak kendine gelen, korkutuldu\u011funda \u00e7ekinen, \u00e7a\u011fr\u0131ya uyup k\u00f6t\u00fcl\u00fckten vazge\u00e7en, geri d\u00f6n\u00fcp t\u00f6vbe eden, (hayr\u0131n\u0131 isteyenlerin tavsiyesine) uyarak hareket eden, kurtulu\u015f yolunu ara\u015ft\u0131ran, kurtulu\u015f s\u0131n\u0131r\u0131na do\u011fru ka\u00e7an, az\u0131k toplayan, bat\u0131n\u0131n\u0131 tertemiz eden, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc i\u00e7in haz\u0131rlanan, (takva) az\u0131\u011f\u0131ndan g\u00f6\u00e7ece\u011fi g\u00fcn, y\u00f6nelece\u011fi yol, muhta\u00e7 olaca\u011f\u0131 g\u00fcnler, yoklukyoksulluk yurdu i\u00e7in yard\u0131m alan ve ebedi kalaca\u011f\u0131 evi i\u00e7in \u00f6nceden (az\u0131k) g\u00f6nderen kimseye Allah rahmet etsin. <\/p>\n
Kendiniz i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yap\u0131n. Acaba gen\u00e7liklerinin en g\u00fczel g\u00fcnlerinde bulunanlar, ihtiyarl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve s\u0131hhatli ya\u015fayanlar, hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015f g\u00f6stermesinden, ya\u015fay\u0131p \u00f6m\u00fcr s\u00fcrenler, fenan\u0131n ans\u0131z\u0131n sald\u0131rmas\u0131ndan, fevt’in (ecelin) yakla\u015fmas\u0131ndan, \u00f6l\u00fcm\u00fcn ula\u015fmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015feyi mi beklerler? <\/p>\n
67- Ete\u011fini beline ba\u011flay\u0131p kollar\u0131 s\u0131vazlayan, m\u00fchlet zaman\u0131 ciddiyet g\u00f6steren, titreyerek korkan, Allah\u2019a tekrar d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn ak\u0131beti ve bu hareketin sonucu hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnen bir kimse gibi Allah’tan korkun. Allah yard\u0131m ve intikam i\u00e7in yeterlidir. Cennet yeterli bir m\u00fck\u00e2fat ve kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r. Cehennem de yeterli bir ceza ve azapt\u0131r. Allah’\u0131n kitab\u0131 ise davac\u0131 ve has\u0131m olarak yeterlidir. <\/p>\n
68- Birisi Hz. Ali aleyhi’ssel\u00e2m’dan s\u00fcnnet, bid\u2019at, f\u0131rka ve cemaat hususunda sordu\u011funda \u015f\u00f6yle buyurdular: S\u00fcnnet Resulullah’\u0131n s\u00fcnnetidir; bid\u2019at, s\u00fcnnete muhalif olan \u015feylerdir; f\u0131rka (muhalefet ederek toplumdan ayr\u0131lan), say\u0131lar\u0131 \u00e7ok olsa bile, bat\u0131l ehli kimselerdir; cemaat, say\u0131lar\u0131 az olsa bile, hak ehli olan kimselerdir.[4]<\/p>\n
Resulullah buyurmu\u015f ki: “\u0130nsan ancak Allah’a g\u00fcvenmeli ve ancak kendi g\u00fcnah\u0131ndan korkmal\u0131d\u0131r. Alim, kendisinden bilmedi\u011fi bir \u015feyi sorduklar\u0131nda: “Allah daha alimdir” demekten utanmamal\u0131d\u0131r. Sabr\u0131n imandaki yeri, ba\u015f\u0131n bedendeki yeri gibidir.<\/p>\n
69- Bir ki\u015fi, bana tavsiyede bulun, dedi\u011finde \u0130mam aleyhi’ssel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdular: Sen, hay\u0131rl\u0131 i\u015flere \u00e7okluk y\u00f6n\u00fcnden bir s\u0131n\u0131r tan\u0131mamal\u0131s\u0131n, g\u00fcnaha da azl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden bir had b\u0131rakmamal\u0131s\u0131n.(\u015eu kadar g\u00fcnah azd\u0131r dememelisin.)<\/p>\n
70- Ba\u015fka birisi de bana nasihat et dedi\u011finde \u015f\u00f6yle buyurdular: Fakirli\u011fi ve uzun \u00f6mr\u00fc kendine telkin etme.<\/p>\n
71- Dindar kimselerin baz\u0131 alametleri vard\u0131r ki onlarla tan\u0131n\u0131rlar: Do\u011fru konu\u015fmak, emaneti sahibine vermek, verdi\u011fi s\u00f6ze ba\u011fl\u0131 kalmak, akrabalara iyilikte bulunmak, zay\u0131flara ac\u0131mak, kad\u0131nlara az teslim olmak, ba\u011f\u0131\u015f ve ihsanda bulunmak, g\u00fczel huylu olmak, \u00e7ok sab\u0131rl\u0131 olmak, ilme ve insan\u0131 Allah’a yakla\u015ft\u0131ran her \u015feye tabi olmak. Ne mutlu bu s\u0131fatlar\u0131 haiz olan kimselere, var\u0131lacak yerin g\u00fczel olan\u0131 da onlar\u0131nd\u0131r.<\/p>\n
72- Uzun arzulu olan, ameli unutur. <\/p>\n
73- \u0130nsano\u011flu, her \u015feyden daha \u00e7ok terazinin (kefelerine) benzer; ya cehaletiyle hafif veya ilmiyle a\u011f\u0131r olur. <\/p>\n
74- M\u00fc’mine k\u00fcf\u00fcr etmek f\u0131skt\u0131r; onunla sava\u015fmak k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr; m\u00fc\u2019minin mal\u0131, can\u0131 gibi muhteremdir (kan\u0131n\u0131 d\u00f6kmek haram oldu\u011fu gibi mal\u0131n\u0131 da gasbetmek haramd\u0131r). <\/p>\n
75- Mal ve can\u0131n\u0131 karde\u015fine, adalet ve insaf\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131na, ihsan ve g\u00fcler y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ise herkese ba\u011f\u0131\u015fla. Halka selam ver ki, onlar da sana selam versinler. <\/p>\n
76- D\u00fcnyada halk\u0131n efendileri c\u00f6mertler, ahirette ise \u00e7ekinenlerdir. <\/p>\n
77- (D\u00fcnyada bulunan) \u015feyler iki \u00e7e\u015fittir: Biri, ge\u00e7mi\u015fte bana verilmeyen, gelecekte de ummad\u0131\u011f\u0131m ba\u015fkalar\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu \u015feylerdir. \u0130kincisi ise yerin ve g\u00f6\u011f\u00fcn t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc harcasam dahi zaman\u0131 gelmedik\u00e7e elde edemiyece\u011fim \u015feylerdir. \u00d6yleyse bunlardan hangisi i\u00e7in \u00f6mr\u00fcm\u00fc harc\u0131yay\u0131m.[5]<\/p>\n
78- M\u00fc’min, bakt\u0131\u011f\u0131nda ibret al\u0131r; sustu\u011funda tefekk\u00fcr eder; konu\u015ftu\u011funda zikreder; musta\u011fni oldu\u011funda \u015f\u00fckreder; s\u0131k\u0131nt\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda sabreder. \u00c7abuk raz\u0131 olur, ge\u00e7 \u00f6fkelenir. Az nimetle Allah’tan raz\u0131 olur, \u00e7ok (belaya) da \u00f6fkelenmez. Hay\u0131r i\u015flerde irade etti\u011fi \u015feylerin hepsine ula\u015fmaz. \u0130yi i\u015fleri \u00e7ok niyet eder, fakat onlardan baz\u0131s\u0131n\u0131 yapmaya muvaffak olur. Elinden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hay\u0131r i\u015flere, \u015fiddetle \u00fcz\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
M\u00fcnaf\u0131ka gelince; e\u011flenmek i\u00e7in bakar;; sustu\u011funda gaflete dalar; konu\u015ftu\u011funda yalan s\u00f6yler; m\u00fcsta\u011fni oldu\u011funda haddini a\u015far; s\u0131k\u0131nt\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda inleyip durur; \u00e7abuk sinirlenir, ge\u00e7 raz\u0131 olur; Allah az nimet verirse \u00f6fkelenir; \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015fta bulunursa da raz\u0131 olmaz. \u00c7ok k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ama\u00e7lar, fakat onlar\u0131n hepsini yapmaya muvaffak olmaz; yapamad\u0131\u011f\u0131 \u015fer ve fitnelerden dolay\u0131 teess\u00fcf eder, \u00fcz\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
79- D\u00fcnya ve ahiret birbirine sald\u0131ran iki az\u0131l\u0131 d\u00fc\u015fman ve iki ayr\u0131 yoldur. D\u00fcnya ve ondaki g\u00fczellikleri seven kimse, ahirete nefretle bakar ve ona d\u00fc\u015fman kesilir. Bunlar\u0131n misali do\u011fu ve bat\u0131ya benzer; ikisinin aras\u0131nda y\u00fcr\u00fcyen kimse, birinden uzakla\u015fmad\u0131kca \u00f6b\u00fcr\u00fcne yakla\u015fmaz. <\/p>\n
80- \u0130lahi tehditten (amellerin cezas\u0131ndan) korkan kimseye, uzak yak\u0131n olur (\u00f6l\u00fcm\u00fc, uzak olsa bile yak\u0131n g\u00f6r\u00fcr). <\/p>\n
D\u00fcnya az\u0131\u011f\u0131ndan a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 giderecek miktarla doymayan (kanaati olmayan) kimse, her ne kadar d\u00fcnya mal\u0131 toplasa da yetinmez. Kim d\u00fcnyay\u0131 elde etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa elinden \u00e7\u0131kar gider; kim d\u00fcnyan\u0131n ard\u0131ndan gitmezse d\u00fcnya ona ula\u015f\u0131r. D\u00fcnya, s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00fcnlerin sonuna dek yay\u0131lm\u0131\u015f bir g\u00f6lgedir. Allah rahmet etsin o kula ki, hikmetli s\u00f6z\u00fc duyar, onu beller; do\u011fru yola \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yakla\u015f\u0131r; bir kurtar\u0131c\u0131n\u0131n, k\u0131lavuzun ete\u011fine sar\u0131l\u0131r da kurtulur. \u0130yi i\u015fler g\u00f6nderir; iyi i\u015flerle kullukta bulunur; (kendi kabrine) az\u0131k g\u00f6nderir; \u00e7ekinilmesi gereken \u015feyden \u00e7ekinir; hedefine y\u00f6nelir; nefs\u00ee isteklerine kar\u015f\u0131 direnir; arzular\u0131n\u0131 yalanlar; sabr\u0131, kurtulu\u015funa binek yapar; takvay\u0131 \u00f6l\u00fcm g\u00fcn\u00fc i\u00e7in haz\u0131rlar; apa\u00e7\u0131k do\u011fru yoldan ayr\u0131lmaz; f\u0131rsat\u0131 ganimet sayar; ecele haz\u0131rlanmaya ko\u015far; ameli ile az\u0131k toplar. <\/p>\n
81- Hz. Ali aleyhi’ssel\u00e2m bir adama, \u201cNas\u0131ls\u0131n\u0131z?\u201d deyince, o:”\u00dcmit ediyor ve korkuyoruz” dedi. \u0130mam aleyhi\u2019ssel\u00e2m bunun \u00fczerine \u015f\u00f6yle buyurdular: Bir \u015feye \u00fcmidi olan onu elde etme\u011fe \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; bir \u015feyden korkan, ondan ka\u00e7ar. Bilmiyorum bu nas\u0131l bir korkudur ki, ki\u015fi bir lezzetle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, korktu\u011fu \u015feyden (cehennem ate\u015finden) dolay\u0131 onu terkedemiyor ve nas\u0131l bir \u00fcmit beslemektir ki, bir bela geldi\u011finde ki\u015fi \u00fcmit etti\u011fi \u015feye ula\u015fmak (sevap) i\u00e7in ona kar\u015f\u0131 sabredemiyor.<\/p>\n
82- Hz. Ali aleyhi’ssel\u00e2m’a: “Kendisiyle oturup kalkt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fc\u00e7 (iyi ve k\u00f6t\u00fc i\u015flere kar\u015f\u0131 olan kudret) hususunda (bu g\u00fc\u00e7 bizden midir yoksa Allah’tan m\u0131? diye) soru soran Abaye b. R\u0131b\u2019i\u2019nin cevab\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurdu: Sen yetenek (g\u00fc\u00e7) hakk\u0131nda soru sordun. Acaba ona, Allah’tan olmaks\u0131z\u0131n sen mi maliksin, yoksa Allah ile birlikte mi maliksin? (Yani o kudret senin kendinden mi, yoksa Allah ile ortak m\u0131s\u0131n?) <\/p>\n
Abaye susup kald\u0131; \u0130mam Ali aleyhi\u2019ssel\u00e2m \u015f\u00f6yle buyurdu: E\u011fer Allah ile birlikte maliksin, deseydin, \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fcm seni (\u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015frik olurdun); yaln\u0131z ben malikim deseydin, yine de \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fcm seni. Ab\u00e2ye, “\u00d6yleyse ne diyeyim?” dedi, Ali aleyhi\u2019ssel\u00e2m buyurdu ki: \u015f\u00f6yle de: Ben ona malikim, fakat ona malik olan Allah beni ona malik k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; e\u011fer bu malikiyeti bana verirse, ba\u011f\u0131\u015fta bulunmu\u015f olur; vermezse bu O\u2019ndan bir bela olur. \u00d6yleyse seni malik k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerin as\u0131l maliki O\u2019dur, seni kadir k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylere ger\u00e7ek kadir O\u2019dur. <\/p>\n
83- Asbe\u011f b. Nebate naklediyor ki: Emir-\u00fcl M\u00fc’minin Hz. Ali aleyhi’ssel\u00e2m’\u0131n \u015f\u00f6yle buyurdu\u011funu duydum: “Size her m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ezberlemesi gereken bir hadis s\u00f6yleyeyim” Sonra bize bakarak (s\u00f6z\u00fcne) \u015f\u00f6yle devam etti: Allah-u Te\u00e2la bir m\u00fc’min kulu, hem d\u00fcnyada, hem de ahirette cezaland\u0131rmaktan daha c\u00f6mert, daha uludur. Yine Allah-u Te\u00e2la bu d\u00fcnyada bir kulu affedip ahirette aff\u0131n\u0131 ondan esirgemesinden daha y\u00fcce, daha c\u00f6mert, daha kerimdir. <\/p>\n
Sonra; “Bazen olur ki Allah-u Te\u00e2la, bir m\u00fc’mini, can\u0131, mal\u0131, evlad\u0131 ve ailesi hakk\u0131nda bir belaya du\u00e7ar eder.” buyurarak \u015fu ayeti tilavet etti: “Ba\u015f\u0131n\u0131za gelen her musibet, kendi ellerinizin kazand\u0131\u011f\u0131 \u015feyler y\u00fcz\u00fcndendir. (Allah) g\u00fcnahlar\u0131n bir \u00e7o\u011funu da ba\u011f\u0131\u015flar.\u201d[6] \u00dc\u00e7 defa elini yumup a\u00e7arak \u015f\u00f6yle buyurdu: “(Allah) \u00e7o\u011funu da affeder.”<\/p>\n
84- \u0130li\u015fkiyi kesmenin ba\u015flang\u0131c\u0131, y\u00fcz \u00e7evirmektir. \u00c7abuk usan\u0131p b\u0131kan adam\u0131n (usan\u0131p b\u0131kmas\u0131na) \u00fcz\u00fclme.[7] En k\u00f6t\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131k, k\u00f6t\u00fcl\u00fckle kar\u015f\u0131l\u0131k vermektir (\u0130yili\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmakt\u0131r). <\/p>\n
85- Ki\u015finin kendisini be\u011fenmesinin ba\u015flang\u0131c\u0131, akl\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 (sars\u0131lmas\u0131)d\u0131r. Diline hakim olan\u0131n, \u015ferrinden amanda kal\u0131n\u0131r. Ahlak\u0131n\u0131 d\u00fczeltmeyen kimsenin, felaketleri \u00e7ok olur. Ahlak\u0131 k\u00f6t\u00fc olan\u0131n, ailesi ondan b\u0131kar. Nice s\u00f6zler vard\u0131r ki nimeti, insan\u0131n elinden al\u0131r. \u015e\u00fckretmek, fitnenin \u00f6n\u00fcn\u00fc al\u0131r. Haysiyeti korumak, yi\u011fitli\u011fin ba\u015f\u0131 mesabesindedir. G\u00fcnahk\u00e2r\u0131n al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, onun \u015fefaat\u00e7isidir. \u0130htiyat\u0131n esas\u0131, \u015f\u00fcpheli \u015feylerde durmakt\u0131r. R\u0131z\u0131k hazineleri, g\u00fczel ahlaktad\u0131r. <\/p>\n
86- Musibetler halk aras\u0131nda e\u015fit olarak b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00f6vbe kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e, g\u00fcnahlar\u0131n i\u00e7in \u00fcmitsiz olma. Hidayet, \u015fehvetlerle muhalefet etmektedir. Arzular\u0131n tarihi (sonu), \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Cimri bir kimseye bakmak, kalbi kat\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r. Ahmak adama bakmak, g\u00f6z\u00fc karart\u0131r. C\u00f6mertlik, zekiliktir. Cimrilik, gaflettir. <\/p>\n
87- Yoksulluk en b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Ailenin azl\u0131\u011f\u0131, iki zenginlikten biridir; bu da huzurun yar\u0131s\u0131d\u0131r. Gam, ihtiyarl\u0131\u011f\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130ktisatl\u0131 davranan, fakir olmaz. \u0130sti\u015fare eden, helak olmaz. \u0130hsan ve iyilik, soylu (\u015feref sahibi) ve dindar kimseden ba\u015fkas\u0131n\u0131n yan\u0131nda yerini bulmaz. Mutlu, ba\u015fkalar\u0131ndan ibret alan kimsedir. Aldat\u0131lm\u0131\u015f bir kimse, ne \u00f6v\u00fcl\u00fcr, ne de m\u00fck\u00e2fat al\u0131r. \u0130yilik \u00e7\u00fcr\u00fcmez; g\u00fcnah unutulmaz. <\/p>\n
88- \u0130yilik yap\u0131n, \u00f6vg\u00fcy\u00fc kazan\u0131n. Ak\u0131ll\u0131 kimselerin sizinle iyi il\u015fki kurmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6vg\u00fcy\u00fc kendinize \u015fiar edinin; ak\u0131ls\u0131z kimselerin sizden uzakla\u015fmas\u0131 i\u00e7in, sa\u00e7ma s\u00f6zleri terkedin. Meclisinizin mamur olmas\u0131 i\u00e7in birlikte oturdu\u011funuz arkada\u015f\u0131n\u0131za ikramda bulunun. Arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6yle g\u00f6zetleyin ki, yan\u0131n\u0131zda bulunmaya ilgi g\u00f6stersin. Halk\u0131n size itimad etmesi i\u00e7in, onlara kar\u015f\u0131 insafl\u0131 olun. G\u00fczel ahlaka sar\u0131l\u0131n; zira o bir y\u00fcceliktir. K\u00f6t\u00fc ahlaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc o \u015feref sahibi adam\u0131 al\u00e7altt\u0131\u011f\u0131 gibi azameti de giderir. <\/p>\n
89- Kanaat et (k\u0131smetine raz\u0131 ol), aziz olursun. <\/p>\n
90- Sab\u0131r, yoksullu\u011fa kar\u015f\u0131 bir siperdir; ihtiras, fakirli\u011fin alametidir; s\u00fcslenmek (nefsini al\u00e7ak d\u00fc\u015f\u00fcrmemek), a\u015fa\u011f\u0131l\u0131ktan uzak durmakt\u0131r; \u00f6\u011f\u00fct, s\u0131\u011f\u0131nan i\u00e7in bir s\u0131\u011f\u0131nakt\u0131r. <\/p>\n
91- \u0130lim kisvesine b\u00fcr\u00fcnen kimsenin ay\u0131b\u0131, halk\u0131n g\u00f6z\u00fcnden gizli kal\u0131r.<\/p>\n
92- Haset\u00e7inin huzuru, \u00e7abuk dar\u0131lan\u0131n dostlu\u011fu, yalanc\u0131n\u0131n ise yi\u011fitli\u011fi olmaz.<\/p>\n
93- Yaln\u0131zl\u0131\u011fa al\u0131\u015fmakla, izzetinin bekas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f.<\/p>\n
94- Kudret alt\u0131nda olan her aziz, zelildir. <\/p>\n
95- \u0130ki \u015fey halk\u0131 yok eder: Fakirlik korkusu ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck talep etmek.<\/p>\n
96- Ey insanlar, d\u00fcnya sevgisinden sak\u0131n\u0131n; zira d\u00fcnya sevgisi her g\u00fcnah\u0131n ba\u015f\u0131, her belan\u0131n kap\u0131s\u0131, her fitnenin yolda\u015f\u0131, her musibetin de sebebidir.<\/p>\n
97- B\u00fct\u00fcn hay\u0131rlar \u00fc\u00e7 \u015feyde toplanm\u0131\u015ft\u0131r: Bak\u0131\u015f, susma, konu\u015fma. \u0130bret al\u0131nmayan her bak\u0131\u015f bo\u015f; fikirle birlikte olmayan her susma gaflet; i\u00e7erisinde zikir olmayan her konu\u015fma la\u011fvdir (bo\u015ftur). Bak\u0131\u015f\u0131 ibret, susmas\u0131 tefekk\u00fcr, konu\u015fmas\u0131 zikir olan, hatalar\u0131na a\u011flayan ve \u015ferrinden insanlar\u0131n emin olduklar\u0131 kimseye ne mutlu. <\/p>\n
98- \u0130nsan ne kadar da ilgin\u00e7 bir varl\u0131kt\u0131r; kendisi i\u00e7in garantilenmi\u015f \u015feye ula\u015fmakla ho\u015fnut olur ve asla elde edemiyece\u011fi \u015feye ula\u015famamakla da \u00fcz\u00fcl\u00fcr; e\u011fer ki\u015fi tedbir alt\u0131nda oldu\u011funu ve r\u0131zk\u0131n takdir edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp anlasayd\u0131, kolay elde edilen \u015feyle yetinir, zor i\u015flere giri\u015fmezdi. <\/p>\n
99- Pazarda dola\u015f\u0131rken pazarc\u0131lara nasihat etmek istedi\u011finde \u015f\u00f6yle buyuruyordu: Ey t\u00fcccar toplulu\u011fu, muamaleden \u00f6nce Allah’tan hay\u0131r dileyin; muamelede kolayl\u0131k g\u00f6stermekle bereket umun. Al\u0131c\u0131lara yakla\u015f\u0131n; sab\u0131r ve yumu\u015fak huyla s\u00fcslenin; yemin etmekten sak\u0131n\u0131n; yalan konu\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n; zul\u00fcm etmekten korkun; mazlumlar\u0131n hakk\u0131nda insafl\u0131 olun; faize yakla\u015fmay\u0131n; do\u011fru \u00f6l\u00e7\u00fcp tart\u0131n, halk\u0131n mal\u0131n\u0131 eksik vermeyin; yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk etmeyin. <\/p>\n
100- \u201cAllah-u Te\u00e2la’n\u0131n yarat\u0131klar\u0131ndan hangisi daha g\u00fczeldir?\u201d diye sorduklar\u0131nda Ali aleyhi’ssel\u00e2m: \u201cKelamd\u0131r (s\u00f6zd\u00fcr)\u201d buyurdular; \u201cHangisi daha k\u00f6t\u00fcd\u00fcr?\u201d diye sorduklar\u0131nda ise yine \u201cKelamd\u0131r\u201d buyurdular. Daha sonra buyurdular ki: \u0130nsan\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u011fartan da kelamd\u0131r, karartan da kelamd\u0131r. <\/p>\n
101- Hay\u0131rl\u0131 s\u00f6z s\u00f6yleyin, onunla tan\u0131n\u0131rs\u0131n\u0131z. Hay\u0131r i\u015f yap\u0131n, onun ehlinden olursunuz. <\/p>\n
102- Bir bela geldi\u011finde mal\u0131n\u0131z\u0131 can\u0131n\u0131za feda edin; bir olay vuku buldu\u011funda (d\u00fc\u015fman sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda) can\u0131n\u0131z\u0131, dininize feda edin. Bilin ki, yok olan, dini yok olmu\u015f oland\u0131r, ya\u011fmaya u\u011fram\u0131\u015f olan da dini elinden al\u0131nm\u0131\u015f oland\u0131r. Cennete giren i\u00e7in fakirlik, cehenneme d\u00fc\u015fen i\u00e7in de zenginlik olmaz. <\/p>\n
103- Hi\u00e7 bir insan, ister \u015faka olsun, ister ciddi, yalan konu\u015fmay\u0131 terketmedik\u00e7e iman\u0131n tad\u0131n\u0131 anlamaz. <\/p>\n
104- M\u00fcsl\u00fcman bir kimsenin, yalanc\u0131yla arkada\u015f olmaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yalanc\u0131 o kadar yalan konu\u015fur ki, do\u011fru konu\u015ftu\u011funda da s\u00f6z\u00fcne inan\u0131lmaz.<\/p>\n
105- En b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah, haks\u0131z yere m\u00fcsl\u00fcman bir kimsenin mal\u0131n\u0131 gasbetmektir. <\/p>\n
106- K\u0131sastan korkan bir kimse, halka zul\u00fcm etmekten \u00e7ekinir. <\/p>\n
107- Haset eden bir kimse gibi, mazluma benzer zalim g\u00f6rmedim. <\/p>\n
108- Zalim, zalime yard\u0131m eden ve onun zulm\u00fcne r\u0131za g\u00f6sterenin \u00fc\u00e7\u00fc de (g\u00fcnahta) ortakt\u0131rlar. <\/p>\n
109- Sab\u0131r iki \u00e7e\u015fittir: Musibete kar\u015f\u0131 sabretmek; bu iyi ve g\u00fczel bir \u015feydir; bundan daha g\u00fczeli ise, Allah’\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feye kar\u015f\u0131 sabretmektir. <\/p>\n
Zikir de (Allah’\u0131 hat\u0131rlamak) iki \u00e7e\u015fittir: Musibet vakti zikretmek, bu iyi ve g\u00fczeldir; bundan daha g\u00fczeli ise insan\u0131 Allah’\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylere y\u00f6nelmekten al\u0131koyan zikirdir.<\/p>\n
110- Allah’\u0131m, beni \u015fer sahibi kullar\u0131ndan hi\u00e7 birisine muhta\u00e7 k\u0131lma. Beni muhta\u00e7 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6yle birine muhta\u00e7 k\u0131l ki, herkesten daha a\u00e7\u0131k y\u00fczl\u00fc, ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamakta daha c\u00f6mert, dili daha a\u00e7\u0131k, minneti daha az olsun. <\/p>\n
111- Halk ile dostluk ve samimiyeti, Allah’\u0131n itaati \u00fczere olan kimseye ne mutlu.<\/p>\n
112- \u0130nsan\u0131n do\u011fruyu se\u00e7erek kendi yarar\u0131na olan yalandan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 ve s\u00f6z\u00fc ilminden \u00f6teye a\u015fmamas\u0131 do\u011fru bir imana sahip oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n
113- Emaneti, peygamberlerin evlad\u0131n\u0131n katiline ait olsa bile sahibine geri \u00e7evirin. <\/p>\n
114- Takva, iman\u0131n temelidir. <\/p>\n
115- Allah’a itaat etmek yolunda kimsesiz kal\u0131p hor ve hakir olmak, g\u00fcnahta birbiriyle yard\u0131mla\u015fmaktan daha \u00e7ok insan\u0131n izzetli olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
116- Mal ve evlat d\u00fcnya \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr; iyi i\u015fler ise ahiret \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr; Allah baz\u0131 ki\u015filere her ikisini de verir. <\/p>\n
117- Tevrat’\u0131n iki sahifesinde \u015funlar yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: Birinci sahifede: \u2018D\u00fcnyaya \u00fcz\u00fclen, ilah\u00ee kaza ve kadere gazap etmi\u015ftir. M\u00fc’minlerden kendi musibetini, dinine muhalif olan bir kimseye \u015fik\u00e2yet eden ise, Rabbini d\u00fc\u015fman\u0131na \u015fik\u00e2yet etmi\u015ftir. Zengine, onun elinde olan \u015feyden talep etmek i\u00e7in tevazu eden bir kimsenin dininin \u00fc\u00e7te ikisi yok olur. Kur’an okudu\u011fu halde \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde cehenneme gidenler ise, Allah’\u0131n ayetlerini alaya alan kimselerdendir (Kur’an’dan maksat, semavi kitaplar olabilir).\u2019 diye yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130kinci sahifede ise \u015f\u00f6yle yaz\u0131lm\u0131\u015f: \u0130sti\u015fare etmeyen, pi\u015fman olur; mal toplay\u0131p tekelcilik yapan, helak olur. Yoksulluk en b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. <\/p>\n
118- \u0130nsan\u0131n \u00f6z\u00fc onun dilidir; akl\u0131, dinidir; yi\u011fitli\u011fi, ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 mevkiye ba\u011fl\u0131d\u0131r. R\u0131z\u0131k taksim edilmi\u015ftir. G\u00fcnler d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131r. \u0130nsanlar Hz. Adem’e ula\u015f\u0131ncaya kadar hepsi e\u015fit (ve karde\u015f)tirler.<\/p>\n
119- Kumeyl b. Ziyad’a \u015f\u00f6yle buyurdu: Me\u015fhur olmaman i\u00e7in sakin ol; isminin dillerde dola\u015fmamas\u0131 i\u00e7in \u015fahsiyetini gizle; alim olman i\u00e7in \u00f6\u011fren; selamette kalman i\u00e7in sus; (Allah) dinini sana tan\u0131tt\u0131ktan sonra art\u0131k halk\u0131 tan\u0131maman\u0131n ve onlar\u0131n seni tan\u0131mamas\u0131n\u0131n hi\u00e7 bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur. <\/p>\n
120- Kendisiyle uyu\u015fmak gerekli ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan kimse ile uyu\u015fam\u0131yana bilgili (hekim) denilmez.<\/p>\n
121- D\u00f6rt \u015feyi \u00f6\u011frenmek i\u00e7in develere binip \u00e7\u00f6lleri katetseniz de\u011fer mi de\u011fer: Hi\u00e7 kimse, Rabbinden ba\u015fka hi\u00e7 kimseden bir \u015fey beklemesin, g\u00fcnah\u0131ndan ba\u015fka bir \u015feyden korkmas\u0131n, bilmedi\u011fi bir \u015fey soruldu\u011funda, “bilmiyorum” demekten \u00e7ekinmesin ve bilmedi\u011fi bir \u015feyi \u00f6\u011frenmekte kibirlenmesin. <\/p>\n
122- Abdullah b. Abbas’a \u015f\u00f6yle yazd\u0131: Allah’a hamd-u sena, Peygamber’e salat-u selamdan sonra; i\u015fine yarayan \u015feyin pe\u015fine git, i\u015fine yaram\u0131yan \u015feyi terket. Zira i\u015fine yaram\u0131yan \u015feyi terketti\u011finde, i\u015fine yarayan \u015feyi elde edebilirsin. Zira sen (\u00f6l\u00fcmden sonra) ancak \u00f6nceden g\u00f6nderdi\u011fin \u015feylere ula\u015fabilirsin, geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n \u015feylere de\u011fil. Yar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fmak istedi\u011fin \u015feyi, kar\u015f\u0131la\u015fmak istedi\u011fin \u015fekilde haz\u0131rlay\u0131p g\u00f6nder.<\/p>\n
123- Dostlar\u0131n kalplerini insanna \u0131s\u0131nd\u0131ran, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n kalplerinden kini gideren en g\u00fczel \u015fey, onlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca g\u00fcler y\u00fczl\u00fc olmak, g\u0131yab\u0131nda hallerini sormak, huzurlar\u0131nda ise iyi ve yumu\u015fak davranmakt\u0131r.<\/p>\n
124- \u0130nsan, (hay\u0131r ve \u015ferden) ona ula\u015fan \u015feyin muhakkak ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ve ula\u015fmayan \u015feyin de ula\u015fmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmedik\u00e7e, iman\u0131n tad\u0131n\u0131 anlayamaz.<\/p>\n
125- Ey Rabbim, senin m\u00fclk ve saltanat\u0131ndan kalbiyle ve g\u00f6z\u00fcyle g\u00f6r\u00fcp m\u00fc\u015fahede etti\u011fini, g\u00f6r\u00fcp m\u00fc\u015fahede etmedi\u011fi m\u00fclk ve saltanat\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmeyen kimse ne bedbahtt\u0131r. Bundan da bedbaht\u0131 senin azamet ve celalin kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fclk\u00fcn ve saltanat\u0131ndan g\u00f6z\u00fc ve kalbiyle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00f6remedi\u011fi miktar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmeyen kimsedir. Senden gayri bir mabud yoktur; m\u00fcnezzehsin sen, hi\u00e7 ku\u015fkusuz ben zalimlerdendim.<\/p>\n
126- D\u00fcnya, yok olma, zahmete u\u011frama, de\u011fi\u015fme ve ibret alma yurdudur. Yok olma yurdu olmas\u0131na \u00f6rnek \u015fudur ki, g\u00f6r\u00fcyorsun zaman, yay\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor, okunu hedefe do\u011frultuyor; oku hata yapm\u0131yor ve yaras\u0131 iyile\u015fmiyor; s\u0131hhatli olan\u0131 hastal\u0131kla, ya\u015f\u0131yan\u0131 ise \u00f6l\u00fcmle hedef al\u0131yor. <\/p>\n
Zahmete u\u011frama yurdu oldu\u011funa \u00f6rnek \u015fudur ki, insan kendi harcayamad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri toplar ve kendisi oturmad\u0131\u011f\u0131 binalar yapar. Sonra da mals\u0131z, binas\u0131z Allah’a do\u011fru g\u00f6\u00e7 eder. <\/p>\n
De\u011fi\u015fme yurdu oldu\u011funa \u00f6rnek de \u015fudur ki, imrenilen kimseyi, (bir s\u00fcre sonra) ac\u0131n\u0131lan, ac\u0131n\u0131lan kimseyi ise (bir s\u00fcre sonra) imrenilen kimse olarak g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Bunun sebebi ise yok olan nimet ve inen belad\u0131r. <\/p>\n
\u0130bret alma yurdu oldu\u011funa delil de \u015fudur ki, insan arzusuna ula\u015fmak istedi\u011fi vakit aniden ecel onu yakalar; ne arzuya ula\u015f\u0131l\u0131r, ne de arzu eden baki kal\u0131r. <\/p>\n
Subhanellah, bu d\u00fcnyan\u0131n sevinci ne de azd\u0131r, suya kanma\u011f\u0131 ne de susat\u0131c\u0131, g\u00f6lgesi ne de devams\u0131zd\u0131r. D\u00fcnyada var olan \u015fey sanki yokmu\u015f; mevcut olmayan \u015fey g\u00fcya (y\u0131llard\u0131r) varm\u0131\u015f gibidir. Evet, ahiret evi, kal\u0131c\u0131 ikamet yeridir; cennet ve cehennemin bulundu\u011fu yerdir. Evliyaullah, sab\u0131rla sevaba, amel ile de arzulara ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. <\/p>\n
127- Allah’a do\u011fru giden en sevimli yollardan biri, iki \u015feyi yutmakt\u0131r: Bunlardan birisi olgunlukla \u00f6fkeyi yutmak, di\u011feri ise sab\u0131rla kederi yutmakt\u0131r. Allah’a do\u011fru giden en sevimli yollardan biri de d\u00f6k\u00fclen iki damlad\u0131r: Gece yar\u0131s\u0131nda g\u00f6zden akan ya\u015flar ve Allah yolunda d\u00f6k\u00fclen kan damlalar\u0131. Yine Allah’a do\u011fru giden en sevimli yollardan biri de iki ad\u0131md\u0131r: Birincisi, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n Allah yolundaki bir saf\u0131 muhkem k\u0131lmak i\u00e7in att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131m; ikincisi ise, s\u0131la-i rahim (yak\u0131nlar\u0131 ziyaret) i\u00e7in at\u0131lan ad\u0131m. Bu ad\u0131m birincisinden daha faziletlidir. <\/p>\n
128- Arkada\u015f\u0131n\u0131 zorlukta, g\u0131yab\u0131nda ve \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra korumayan dost, dost de\u011fildir. <\/p>\n
129- Tamah cahillerin kalplerini hafifle\u015ftirir, yerinden s\u00f6ker; arzular, onu rehin al\u0131r; hileler, onu ba\u011flar.<\/p>\n
130- Kimin v\u00fccudunda iyi hasletlerden biri (sabit) olursa, mevcut olmayan di\u011fer hasletleri ba\u011f\u0131\u015flar\u0131m; ama akl\u0131n ve dinin yok olmas\u0131n\u0131 affetmem. Dinin yok olmas\u0131, emniyetin yok olmas\u0131d\u0131r; korku ve vah\u015fetle de ya\u015faman\u0131n bir anlam\u0131 yoktur. Akl\u0131n yok olmas\u0131 da, hayat\u0131n yok olmas\u0131d\u0131r. (Ak\u0131ls\u0131z bir toplum) ancak \u00f6l\u00fclerle k\u0131yaslan\u0131r.<\/p>\n
131- Nefsini t\u00f6hmete maruz k\u0131lan, suizanda bulunan kimseyi k\u0131namamal\u0131d\u0131r. S\u0131rr\u0131n\u0131 gizleyenin yetkisi kendi elinde olur. <\/p>\n
132- Allah-u Te\u00e2la, alt\u0131 gruba, alt\u0131 \u00f6zellik y\u00fcz\u00fcnden azap edecektir: Araplar\u0131 asabiyet, muhtarlar\u0131 tekebb\u00fcr, emir sahiplerini zul\u00fcm, fakihleri haset, tacirleri h\u0131yanet, k\u00f6yl\u00fcleri cehalet y\u00fcz\u00fcnden. <\/p>\n
133- Ey insanlar, Allah’tan korkun (takval\u0131 olun); takval\u0131 olmak i\u00e7in sabretmek, Allah’\u0131n azab\u0131na sabretmekten daha kolayd\u0131r. <\/p>\n
134- Zahidlik, arzular\u0131 azaltmak, her nimete kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckretmek ve Allah’\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r. <\/p>\n
135- Her \u015fey \u00e7ifle\u015fti\u011finde, tembellik ve \u00e2cizlik de \u00e7iftle\u015fti; onlar\u0131n \u00e7iftle\u015fmesi sonucu fakirlik meydana geldi. <\/p>\n
136- Bilin ki g\u00fcnler \u00fc\u00e7t\u00fcr: Ge\u00e7mi\u015f ve tekrar d\u00f6nmesi \u00fcmit edilmeyecek d\u00fcn; mevcut olan, fakat s\u00fcreklili\u011fi olmayan bug\u00fcn, daha gelmemi\u015f ve de kendisine g\u00fcvenilemeyecek olan yar\u0131n. D\u00fcn, \u00f6\u011f\u00fct kayna\u011f\u0131d\u0131r; bug\u00fcn ganimettir; yar\u0131n\u0131n ehli ise kim olaca\u011f\u0131n\u0131 bilemezsin. D\u00fcn kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f muteber bir \u015fahit, bug\u00fcn ise emaneti geri veren bir emanet\u00e7i, yar\u0131n ise s\u00fcratle gelip ge\u00e7endir. O senin yan\u0131na gelmi\u015f, sen onun yan\u0131na gitmemi\u015fsin.<\/p>\n
Ey halk, \u015funu iyi bilin ki: Fenadan sonra beka vard\u0131r. Biz ge\u00e7mi\u015flerin varisiyiz, gelecekler de bizim varislerimizdirler. Durum b\u00f6yle iken b\u0131rak\u0131p gidece\u011finiz \u015feylerle varaca\u011f\u0131n\u0131z yeri bay\u0131nd\u0131r hale getirmelisiniz. \u0130yilik yollar\u0131n\u0131 katedin. Bu yollar\u0131 katedenlerin azl\u0131\u011f\u0131ndan korkmay\u0131n, Allah’\u0131n bu yolculukta sizlere arkada\u015f oldu\u011funu hat\u0131rlay\u0131n. Dikkat edin, bug\u00fcn elde ne bulunduruyorsan\u0131z size verilmi\u015f bir \u00f6d\u00fcn\u00e7t\u00fcr, ba\u011f\u0131\u015flar ise yar\u0131nd\u0131r. Biz yok olup gitmi\u015f olan bir k\u00f6k\u00fcn dal ve budaklar\u0131y\u0131z. K\u00f6k yok olduktan sonra budaklar ne kadar devam edebilir ki!<\/p>\n
Ey insanlar, e\u011fer d\u00fcnyay\u0131 ahirete tercih ederseniz, bu de\u011fersiz metalara kap\u0131l\u0131p d\u00fcnyan\u0131n davetine icabet eder, arzular merkebine binerseniz bu merkeb sizi nihayeti pi\u015fmanl\u0131k olan bir kayna\u011fa g\u00f6t\u00fcrecektir, eski zamanlarda ya\u015fay\u0131p giden \u00fcmmetlere yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 size de yapacakt\u0131r. Sonu\u00e7ta hallerin de\u011fi\u015fmesi ve cezalar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesiyle, geleceklere ibret olacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n
137- Namaz, Allah’a yakla\u015fmak isteyen muttakiler i\u00e7in vesiledir. Hac, zay\u0131f ki\u015filerin cihad\u0131d\u0131r. Her \u015feyin zek\u00e2t\u0131 vard\u0131r, bedenin zek\u00e2t\u0131 ise oru\u00e7tur. \u0130nsan\u0131n en iyi ameli, fereci (kurtulu\u015fu) beklemektir. Amelsiz dua eden, yays\u0131z ok atan kimseye benzer. M\u00fck\u00e2fata yakini olan, c\u00f6mert\u00e7e ba\u011f\u0131\u015fta bulunur. Sadaka vermekle r\u0131zk\u0131 indirin. Zek\u00e2t vermekle, mallar\u0131n\u0131z\u0131 koruyun. \u0130ktisatl\u0131 olan kimse fakir olmaz. Masrafta \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc davranmak, ge\u00e7imin yar\u0131s\u0131d\u0131r. \u015eefkatli olmak, akl\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r. Gam, ihtiyarl\u0131\u011f\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r. Ailenin azl\u0131\u011f\u0131, iki kolayl\u0131ktan biridir. Ana-babay\u0131 \u00fczmek, onlara kar\u015f\u0131 asiliktir. Musibet vakti, dizini d\u00f6ven kimsenin sevab\u0131 yok olup gider. \u0130yilik ancak asil veya dindar bir insan hakk\u0131nda yap\u0131l\u0131rsa, iyilik say\u0131l\u0131r. Allah-u Te\u00e2la sabr\u0131, musibet miktar\u0131nca nazil eder. Allah, tutumlu davranan kimseyi, r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r; israf yapan kimseyi ise mahrum b\u0131rak\u0131r. Emanet, r\u0131zk\u0131 \u00e7ekip getirdi\u011fi gibi h\u0131yanet de fakirli\u011fi getirir. E\u011fer Allah-u Te\u00e2la bir kar\u0131ncan\u0131n maslahat\u0131n\u0131 istese ona kanat vermez.<\/p>\n
138- D\u00fcnya meta\u0131 (mal\u0131 m\u00fclk\u00fc), kurumu\u015f ve d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f kuru otlara benzer. Miras\u0131 ise \u00e7amura benzer. D\u00fcnya meta\u0131n\u0131n yeterli miktar\u0131, fazlas\u0131ndan daha iyi ve \u0131zt\u0131rab\u0131 ise huzurundan daha g\u00fcvenilirdir. Zengini fakir olmaya mahkumdur. Ona g\u00f6z yuman rahata kavu\u015fur. G\u00fczelliklerine kap\u0131lan\u0131n g\u00f6z\u00fc ve g\u00f6nl\u00fc k\u00f6relir; sevincine g\u00f6n\u00fcl ba\u011flayan\u0131n kalbi \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle dolar; s\u00fct\u00fcn \u00fczerindeki kayma\u011f\u0131n \u00e7alkant\u0131s\u0131 gibi onun da kalbinde gam \u00e7alkalan\u0131r. Baz\u0131 sorunlar onu \u00fczer ve baz\u0131 sorunlar da onu kendisine me\u015fgul eder. Bo\u011faz\u0131ndan yakalay\u0131p kalbinin damarlar\u0131n\u0131 kopar\u0131ncaya ve cans\u0131z bir v\u00fccut olarak b\u0131rak\u0131l\u0131ncaya kadar \u00f6m\u00fcr bu ke\u015fmeke\u015fliklerle devam eder. Ne Allah bu c\u00fcssenin ne olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nemser ve ne de iyiler bu le\u015fin nereye d\u00fc\u015fece\u011fine ilgi g\u00f6sterirler. (Fakat uyan\u0131k m\u00fc’minler b\u00f6yle de\u011fildirler;) M\u00fc’min ibret g\u00f6z\u00fcyle d\u00fcnyaya bakar, ihtiyac\u0131 kadar ondan beslenir, \u00f6fkeli bir kulakla sesleri dinler.<\/p>\n
139- Hilim \u00f6\u011frenin; hilim m\u00fc’minin dostu ve yaveridir; ilim ise m\u00fc’minin k\u0131lavuzu, yumu\u015fak davranmak karde\u015fi, ak\u0131l yolda\u015f\u0131, sab\u0131r ise komutan\u0131d\u0131r. <\/p>\n
140- Hz. Ali aleyhi’ssel\u00e2m Allah\u2019\u0131n verdi\u011fi nimetlerden yararlanmayarak eski elbiseler giyip yoksullar gibi bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sergileyen birisine rastlad\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurdu: “Ey adam, Allah’\u0131n bu s\u00f6z\u00fcn\u00fc duymam\u0131\u015f m\u0131s\u0131n? “Rabbinin nimetini an, s\u00f6yle.”[8] Vallahi Allah’\u0131n nimetlerini amelin ile g\u00f6stermen, dilin ile a\u00e7\u0131klamandan daha iyidir, Allah indinde.” <\/p>\n
141- O\u011flu \u0130mam Hasan’a buyurdular ki: Allah’tan \u00e7ekinmeyi, namaz\u0131 zaman\u0131nda k\u0131lmay\u0131, zek\u00e2t\u0131 vaktinde vermeyi, (kullar\u0131n) su\u00e7unu ba\u011f\u0131\u015flamay\u0131, \u00f6fkeyi yenmeyi, akrabalarla iyi ili\u015fki kurmay\u0131, cahiller kar\u015f\u0131s\u0131nda olgun ve hilimli olmay\u0131, dinde fakih olmay\u0131, i\u015flerde tedbirli davranmay\u0131, Kur’an’a kar\u015f\u0131 taahh\u00fctl\u00fc olmay\u0131, kom\u015fularla iyi ge\u00e7inmeyi, iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koymay\u0131, \u00e7irkin i\u015flerden ka\u00e7\u0131nmay\u0131 ve Allah’a kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcnahtan \u00e7ekinmeyi sana tavsiye ediyorum. <\/p>\n
142- D\u00fcnya d\u00f6rt \u015feyle ayakta duruyor: \u0130lmine amel eden alim, iyiliklerini yayan zengin, \u00f6\u011frenmekten tekebb\u00fcr etmeyen cahil ve ahiretini ba\u015fkas\u0131n\u0131n d\u00fcnyas\u0131na satmayan fakir. Alim ilmine amel etmeyince, zengin iyilik yapmaktan sak\u0131n\u0131nca, cahil \u00f6\u011frenmekten tekebb\u00fcr edince ve fakir de ahiretini ba\u015fkalar\u0131n\u0131n d\u00fcnyas\u0131na sat\u0131nca helak olurlar.<\/p>\n
143- D\u00f6rt \u015feyden sak\u0131nabilen bir kimse, ebedi olarak sevilmeyecek \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015fmamaya lay\u0131kt\u0131r: Acelecilik, inat\u00e7\u0131l\u0131k, bencillik ve gev\u015feklik.<\/p>\n
144- Ey Allah’\u0131n kullar\u0131, bilin ki takva, sa\u011flam bir kaledir ama fisk-u f\u00fccur da g\u00fcvensiz bir s\u0131\u011f\u0131nakt\u0131r; bu s\u0131\u011f\u0131nak ehlini korumad\u0131\u011f\u0131 gibi, ona s\u0131\u011f\u0131nan kimseyi d\u00fc\u015fman\u0131n \u015ferrinden kurtarmaz. Bilin ki, takvayla g\u00fcnahlar\u0131n zehiri etkisiz hale gelir; Allah’a itaat etmeye sabretmekle, O’nun sevap ve m\u00fck\u00e2fat\u0131na eri\u015filir. Yakin ile nihai hedefe ula\u015f\u0131l\u0131r. Ey Allah’\u0131n kullar\u0131, Allah-u Te\u00e2la kurtulu\u015f yollar\u0131n\u0131 kullar\u0131ndan esirgememi\u015ftir; zira kendisi kullar\u0131n\u0131, o yollara hidayet etmi\u015ftir; t\u00f6vbe ederlerse, onlar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 sebebiyle kendi rahmetinden mahrum b\u0131rakmaz. <\/p>\n
145- Susmak hikmettir; susmak selamettir; s\u0131r saklamak, saadetin bir k\u00f6\u015fesidir. <\/p>\n
146- \u0130\u015fler, takdir ve al\u0131nyaz\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6ylesine boyun e\u011fer ki bazen tedbirin kendisi, d\u00f6n\u00fcp afet olur. <\/p>\n
147- \u0130nsan dininde derin bilgiye sahip, ge\u00e7iminde tutumlu, musibetlere kar\u015f\u0131 sab\u0131rl\u0131 olmad\u0131k\u00e7a ve karde\u015fleri taraf\u0131ndan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ac\u0131lar\u0131 tatl\u0131 bilmedik\u00e7e onun yi\u011fitli\u011fi k\u00e2mil olmaz. <\/p>\n
148- Yi\u011fitlik nedir? diye sorduklar\u0131nda \u0130mam Ali aleyhi’ssel\u00e2m: “A\u00e7\u0131kta yapmas\u0131ndan utand\u0131\u011f\u0131n bir g\u00fcnah\u0131 gizlide de yapmamand\u0131r” diye cevap verdi. <\/p>\n
149- G\u00fcnaha devam etmenin yan\u0131s\u0131ra bir de Allah Teala\u2019dan ma\u011ffiret dilemek yeni bir g\u00fcnaht\u0131r.<\/p>\n
150- \u0130badet etti\u011finiz Allah’\u0131n marifetini kalbinize yerle\u015ftirin ki, organlar\u0131n\u0131zla ibadet olarak yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z hareketlerin size faydas\u0131 olsun.<\/p>\n
151- Dinini ekmek kazanmak i\u00e7in satan kimsenin dininden nasibi, yedi\u011fi \u015feydir. <\/p>\n
152- \u0130man, kabul olan s\u00f6z (dil ile \u015fehadet etmek), yap\u0131lm\u0131\u015f olan amel ve ak\u0131l ile tan\u0131maktan ibarettir. <\/p>\n
153- \u0130man\u0131n d\u00f6rt temeli vard\u0131r: Allah’a tevekk\u00fcl etmek, i\u015fleri O’na b\u0131rakmak, emirleri kar\u015f\u0131s\u0131nda teslim olmak, kaza ve kaderine raz\u0131 olmak. K\u00fcfr\u00fcn de temeli d\u00f6rtt\u00fcr: E\u011filim, korku, \u00f6fke, \u015fehvet. <\/p>\n
154- Kim d\u00fcnyada zahid olur, zilletinden korkmaz ve izzetine ilgi g\u00f6stermezse, Allah-u Te\u00e2la, onu insanlar\u0131 vas\u0131ta k\u0131lmadan hidayete erdirir, ders okumadan alim k\u0131lar, hikmeti kalbine yerle\u015ftirerek diline ak\u0131t\u0131r.<\/p>\n
155- Allah’\u0131n \u00f6yle kullar\u0131 vard\u0131r ki, ihlasla ve halk\u0131n g\u00f6z\u00fcnden uzak olarak kendisiyle muamelede bulunmu\u015flard\u0131r. Allah-u Te\u00e2la da bunlar\u0131 halisane bir \u015fekilde m\u00fck\u00e2fatland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde bo\u015f ve beyaz bir defterle mah\u015feri ge\u00e7erler; Allah’\u0131n derg\u00e2h\u0131na vard\u0131klar\u0131nda Hak Te\u00e2la onlarla kendi aras\u0131nda var olan s\u0131rlarla onlar\u0131n amel defterlerini doldurur.<\/p>\n
156- Ahlak\u0131n\u0131z\u0131, g\u00fczel hasletlere y\u00f6neltin; onu iyilik ve c\u00f6mertliklerin taraf\u0131na \u00e7ekin; kendinizi hilimli olmaya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. K\u00fc\u00e7\u00fck ve \u00f6nemsiz \u015feyleri g\u00f6rmezlikten gelerek kendi kadrinizi y\u00fcceltin. Zay\u0131f bir adam\u0131n hayat\u0131n\u0131, kendi makam\u0131n\u0131zla ve ona yard\u0131m etmekle koruyun. Halk\u0131n gizli olan s\u0131rr\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmay\u0131n. Zira size gizli kalan \u015feyler \u00e7o\u011fal\u0131r. Kendinizi yalandan koruyun; zira yalan b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fc huylardan daha i\u011fren\u00e7 ve daha k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. Yalan, bir \u00e7e\u015fit \u00e7irkinlik ve bir nevi al\u00e7akl\u0131kt\u0131r. M\u00fcsamaha g\u00f6sterip \u00f6nemsiz ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feyleri aramaktan sak\u0131n\u0131n.<\/p>\n
157- Siper olarak belirlenen ecel yeterlidir; Allah taraf\u0131ndan her insan\u0131, kuyuya d\u00fc\u015fmesinden, y\u0131k\u0131nt\u0131 alt\u0131nda kalmas\u0131ndan, y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvana yakalanmas\u0131ndan koruyan koruyucular vard\u0131r; eceli geldi\u011finde ise onu \u00f6l\u00fcm\u00fcn emrine b\u0131rak\u0131rlar. <\/p>\n
[1]- Nehc-\u00fcl Bela\u011fa\u2019da: “Erlerin g\u00fcc\u00fc”.<\/p>\n
[2]- Yani, maddi zorluklar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gaflet i\u00e7erisinde d\u00fcnyan\u0131n zevklerine dalarak f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirmezler; derken ans\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcm onlar\u0131 yakalar.-\u00e7ev.<\/p>\n
[3]- Al-i \u0130mran\/178.<\/p>\n
[4]- Yani hakk\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fc say\u0131 olarak \u00e7ok olmak de\u011fildir; as\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fc, hakka uymakt\u0131r. Hak \u00e7evresinde toplanan kimselere cemaat denilir, say\u0131 bak\u0131m\u0131ndan az olsalar bile onlara kat\u0131lmak gerekir; haktan sapan f\u0131rkalar, say\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok olsalar bile onlardan uzakla\u015fmak laz\u0131md\u0131r. Bazen olur ki bir tek insan, bir \u00fcmmet say\u0131labilir. Nas\u0131l ki Kur’an-\u0131 Kerim’de Hz. \u0130brahim aleyhi\u2019s-sel\u00e2m hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurulmu\u015ftur: “Ger\u00e7ek \u015fu ki, \u0130brahim (tek ba\u015f\u0131na) bir \u00fcmmetti…” (Nahl\/120)<\/p>\n
[5]- Bu t\u00fcr hadislerden maksat \u2018her \u015feyi takdir ve kazay-i ilahiye b\u0131rak\u0131yorum\u2019 diyerek insan\u0131n hedefsiz ve \u00e7abas\u0131z bir varl\u0131k haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesi de\u011fildir; maksat \u015fudur ki insan evren ve kendisi hakk\u0131nda do\u011fru bir bilince sahip olursa o zaman hedeflere ula\u015ft\u0131racak i\u015fleri tam olarak yapman\u0131n yan\u0131s\u0131ra onu bu i\u015fleri yapmaya sevkeden fakt\u00f6r, vazifesini yerine getirmek olur; mutlak surette o hedefe ula\u015fmak de\u011fil; \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir kimse bu alemde \u00e7ok kapsaml\u0131 ve adil bir nizam alt\u0131nda y\u00f6netildi\u011fi ve onun iradesi haricinde nice etkenlerin varoldu\u011funu bilir. Bunun fark\u0131nda olan arif bir m\u00fc\u2019min bundan ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnemez zaten.<\/p>\n
[6]- \u015eura\/35.<\/p>\n
[7]- Nehc-\u00fcl Bela\u011fa kitab\u0131nda: “\u00c7abuk usan\u0131p b\u0131kan adama itimad etme, onu emin bilme” diye ge\u00e7er.<\/p>\n
[8]- Duha\/11.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1- \u0130yilik yapmak, hay\u0131r ameli gizlemek, belalara kar\u015f\u0131 sab\u0131rl\u0131 olmak ve musibetleri dile getirmemek, cennet hazinelerindendir. 2- G\u00fczel ahlak, en iyi arkada\u015ft\u0131r; m\u00fc’minin amel defterinin ni\u015fanesi g\u00fczel ahlak\u0131d\u0131r. 3- Zahid olan kimse; sabr\u0131na, haram galip olmayan, helal ise \u015f\u00fck\u00fcretmesine engel olmayan kimsedir. 4- Abdullah ibn-i Abbas’a \u015f\u00f6yle yazd\u0131: (Allah’a hamd-u sena, Peygamber’e salat-u selamdan) sonra, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[11438,11434,11437,11436,11435,11433],"class_list":["post-5920","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-2","tag-tuhef-ul-ukul-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-bolumleri","tag-tuhef-ul-ukul-indir","tag-tuhef-ul-ukul-oku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5920","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5920"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5920\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}