{"id":5964,"date":"2012-02-25T19:05:49","date_gmt":"2012-02-25T17:05:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=5964"},"modified":"2012-04-28T21:54:58","modified_gmt":"2012-04-28T18:54:58","slug":"vesile-adiyla-meshur-olan-hutbesi-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/vesile-adiyla-meshur-olan-hutbesi-1\/","title":{"rendered":"&#8220;Vesile&#8221; Ad\u0131yla Me\u015fhur Olan Hutbesi"},"content":{"rendered":"<p>Vehimlerin, O\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 idraktan \u00f6teye ula\u015fmas\u0131na ruhsat vermeyen ve ak\u0131llar\u0131 zat\u0131n\u0131 hayal etmekten engellemi\u015f olan Allah&#8217;a hamd olsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc O&#8217;nun zat\u0131n\u0131n benzeri ve \u015fekli olmas\u0131 muhald\u0131r. O&#8217;nun (mukaddes) zat\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik olmaz; kemal (nitelik-ler)inde say\u0131 b\u00f6l\u00fcnmesi gibi b\u00f6l\u00fcnme bulunmaz. Her \u015feyden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ama mek\u00e2n (mesafe) ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil; her \u015feyde vard\u0131r, kar\u0131\u015f\u0131m olarak de\u011fil. Her \u015feyi bilir ama g\u00f6z, kulak gibi bir organ vas\u0131tas\u0131yla de\u011fil. O&#8217;nunla bildi\u011fi \u015fey aras\u0131nda, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n ilmi vas\u0131ta de\u011fildir. E\u011fer, var idi, denirse bu  varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ezeli oldu\u011fu manas\u0131nad\u0131r. Ebedidir, denirse, yoklu\u011fu O&#8217;ndan nefyetmek anlam\u0131nad\u0131r. O&#8217;ndan gayri bir mabud se\u00e7ip ibadet eden kimsenin s\u00f6z\u00fcnden \u00e7ok \u00e7ok y\u00fcce ve m\u00fcnezzehtir O. <\/p>\n<p>O&#8217;na mahlukat\u0131ndan be\u011fendi\u011fi ve kabul\u00fcn\u00fc kendisine farz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde hamd ediyoruz. Allah&#8217;tan ba\u015fka bir ilah\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, O\u2019nun tek ve \u015feriksiz oldu\u011funa \u015fehadet ederim ve Muham-med&#8217;in de O&#8217;nun kulu ve el\u00e7isi oldu\u011funa \u015fehadet ederim. Bu iki \u015fehadet, s\u00f6z\u00fc y\u00fcceltir, ameli a\u015fa\u011f\u0131 indirir (yani amel terazisinde ameli a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131r). Bu iki \u015fehadet hangi teraziden kald\u0131r\u0131l\u0131rsa, o terazi (amel bak\u0131m\u0131ndan) hafif kal\u0131r. Bu iki \u015fehadet hangi teraziye konulursa, o terazi a\u011f\u0131r olur. Bu iki \u015fehadetle cennet elde edilir, cehennemden kurtulmak ve s\u0131rat k\u00f6pr\u00fcs\u00fcnden ge\u00e7mek m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu iki \u015fehadetle cennete girersiniz ve Peygamber&#8217;e salavat getirmekle rahmete nail olursunuz. \u00d6yleyse Peygamber&#8217;inize \u00e7ok salavat getirin; &#8220;\u015e\u00fcphe yok ki, Allah ve melekleri salavat getirir Peygamber\u2019e, ey inananlar siz de ona salavat getirin, tam teslim olarak da selam verin.&#8221;[2]<\/p>\n<p>Ey insanlar, \u0130slam&#8217;dan daha \u00fcst\u00fcn bir \u015feref, takvadan daha g\u00fczel bir keramet, \u015f\u00fcpheli \u015feylerden \u00e7ekinmekten daha sa\u011flam bir kale, t\u00f6vbeden daha \u00fcst\u00fcn bir \u015fefaat, afiyetten daha g\u00fczel bir elbise, sa\u011fl\u0131ktan daha \u00f6nleyici bir korunma, ho\u015fnutluk ve kanaat gibi fakirli\u011fi giderecek daha etkin bir servet yoktur. Ya\u015fatacak kadar yiyecekle yetinen, rahatl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f olur. Tamah, zorlu\u011fun anahtar\u0131d\u0131r. \u0130htik\u00e2r (stok\u00e7uluk), me\u015fakkat bine\u011fidir. Haset, dinin afetidir. A\u015f\u0131r\u0131 istek, g\u00fcnaha d\u00fc\u015fmeye ve g\u00fcnaha d\u00fc\u015fmekse mahrumiyete sebep olur. Zul\u00fcm, helak olmaya sebep olur. A\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fck ve oburluk, b\u00fct\u00fcn ay\u0131plar\u0131 i\u00e7erir. Nice tamahlar vard\u0131r ki, bo\u015fa \u00e7\u0131kar; nice arzular vard\u0131r ki, yalan olur; nice umutlar vard\u0131r ki, insan\u0131 mahrumiyete g\u00f6t\u00fcr\u00fcr ve nice ticaretler vard\u0131r ki, ziyanla son bulur. Ak\u0131betini d\u00fc\u015f\u00fcnmeden bir i\u015fe giri\u015fen kimse, felaketlerin rezaletine u\u011frar. Bor\u00e7[3] m\u00fc&#8217;min i\u00e7in k\u00f6t\u00fc bir gerdanl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Ey insanlar, ilimden daha faydal\u0131 hazine, hilimden daha yararl\u0131 izzet, edepten  daha yetkin soy,  gazaptan daha dertli me\u015fakkat, ak\u0131ldan daha iyi g\u00fczellik, cehaletten daha k\u00f6t\u00fc arkada\u015f, yalandan daha i\u011fren\u00e7 k\u00f6t\u00fc \u00f6zellik, susmaktan daha koruyucu bek\u00e7i ve \u00f6l\u00fcmden daha yak\u0131n bir gay\u0131p yoktur. <\/p>\n<p>Ey insanlar, kendi ay\u0131b\u0131na bakan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ay\u0131b\u0131yla me\u015fgul olmaz. Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi r\u0131zka raz\u0131 olan, halk\u0131n elinde olana (g\u00f6z dikip) \u00fcz\u00fclmez. Zul\u00fcm k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131 k\u0131n\u0131ndan s\u0131y\u0131ran, onunla \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Karde\u015fine kuyu kazan, kazd\u0131\u011f\u0131 kuyuya d\u00fc\u015fer. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ay\u0131b\u0131n\u0131 a\u00e7an\u0131n, ailesinin ay\u0131b\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r. Kendi s\u00fcr\u00e7mesini unutan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00e7mesini b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcr. Kendi fikrinden ho\u015flanan, sapar. Kendi akl\u0131n\u0131 yeterli g\u00f6ren s\u00fcr\u00e7er. Halka kar\u015f\u0131 kibirli olan, zelil olur. Halka kar\u015f\u0131 ak\u0131ls\u0131zl\u0131k eden, s\u00f6v\u00fcl\u00fcr. Alimlerle oturup kalkan, sayg\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Ayak tak\u0131m\u0131ndan kimselerle oturup kalkan, k\u00fc\u00e7\u00fcmsenir. G\u00fcc\u00fcnden fazla y\u00fck ta\u015f\u0131yan, aciz kal\u0131r. <\/p>\n<p>Ey insanlar, ak\u0131ldan daha faydal\u0131 mal, cehaletten daha \u00e7etin fakirlik, iyi niyetlilikten daha yetkin vaiz, ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck gibi ak\u0131l, tefekk\u00fcr gibi ibadet, isti\u015f\u00e2re gibi g\u00fcvenilir yard\u0131mc\u0131, bencillikten daha korkun\u00e7 yaln\u0131zl\u0131k, (g\u00fcnahtan) \u00e7ekinmek gibi ver\u00e2, sab\u0131r ve susmak gibi de yumu\u015fakl\u0131k yoktur.<\/p>\n<p>Ey insanlar, insanda dilinin izhar etti\u011fi on haslet vard\u0131r. Dil, kalpten haber veren bir tan\u0131kt\u0131r, h\u00fck\u00fcm veren hakimdir, cevap veren s\u00f6zc\u00fcd\u00fcr, ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layan \u015fefaat\u00e7i (vas\u0131ta)dir, e\u015fyalar\u0131 tarif eden vas\u0131fc\u0131d\u0131r, iyi \u015feylere emreden komutand\u0131r, \u00e7irkin i\u015ften al\u0131koyan vaizdir, \u00fcz\u00fcnt\u00fcleri yat\u0131\u015ft\u0131ran teselli vericidir, kinleri gideren \u00f6v\u00fcc\u00fcd\u00fcr ve kulaklar\u0131 e\u011flendiren e\u011flendiricidir. Ey insanlar, hikmetli s\u00f6z s\u00f6ylemeyip susmakta hay\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, cahilane konu\u015fmakta da bir hay\u0131r yoktur. <\/p>\n<p>Ey insanlar, bilin ki diline hakim olmayan, pi\u015fman olur. \u0130lim \u00f6\u011frenmeyen, cahil kal\u0131r. Sab\u0131rl\u0131 olmayan, halim (yumu\u015fak) olmaz. (K\u00f6t\u00fc i\u015ften) vazge\u00e7meyen, ak\u0131ll\u0131 olmaz; ak\u0131ll\u0131 olmayan zay\u0131f ve gev\u015fek olur; zay\u0131f ve gev\u015fek olan sayg\u0131 g\u00f6rmez. Takval\u0131 olan kurtulu\u015f bulur. Haramdan mal kazanan, o mal\u0131 m\u00fck\u00e2fat\u0131 olmayan bir i\u015fte harcar. Sayg\u0131yla (k\u00f6t\u00fcl\u00fckten) vazge\u00e7meyen, k\u0131nanarak vazge\u00e7er. Rahatl\u0131\u011f\u0131nda ihsan etmeyen, zor durumda kald\u0131\u011f\u0131nda mahrum b\u0131rak\u0131l\u0131r. Haks\u0131z yere izzet isteyen, zelil olur. Hakka kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan, zay\u0131fl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fer. F\u0131k\u0131h \u00f6\u011frenen, sayg\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Tekebb\u00fcr eden, a\u015fa\u011f\u0131lan\u0131r. \u0130yilik yapmayan, methedilmez. <\/p>\n<p>Ey insanlar, zilletle ya\u015famaktansa \u00f6l\u00fcm, zilletle topra\u011fa kapanmaktansa derinin soyulmas\u0131 ve azap g\u00f6rmektense (kendini) muhasebe etmek daha iyidir. Kabir, fakirlikten ve k\u00f6rl\u00fck de bak\u0131\u015flar\u0131n \u00e7o\u011fundan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Zaman iki g\u00fcnd\u00fcr; bir g\u00fcn yarar\u0131nad\u0131r, di\u011fer bir g\u00fcn ise zarar\u0131na; \u00f6yleyse sab\u0131rl\u0131 ol; \u00e7\u00fcnk\u00fc her ikisiyle de imtihan olunmaktas\u0131n.<\/p>\n<p>Ey insanlar, insan\u0131n v\u00fccudunda en \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u015fey kalptir; \u00e7\u00fcnk\u00fc hem hikmetin ve hem de hikmete ayk\u0131r\u0131 olan \u015feylerin kayna\u011f\u0131d\u0131r. (\u0130nsan) \u00fcmitlendi\u011fi zaman, tamah onu zelil k\u0131lar; tamah\u0131 tahrik edildi\u011finde, a\u015f\u0131r\u0131 istek onu helak eder. \u00dcmitsizlik ona musallat oldu\u011funda, \u00fcz\u00fcnt\u00fc onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcr; gazaba maruz kald\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6fkesi artar. Ho\u015fnut oldu\u011funda kendisini (zararl\u0131 \u015feylerden) kollamay\u0131 unutur. Korkulu bir durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, keder her taraf\u0131n\u0131 ku\u015fat\u0131r. Kendisini emniyet ve g\u00fcvencede buldu\u011funda, d\u00fc\u015fmandan gaflet eder. Yeni bir nimete ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6v\u00fcn\u00fcr. Bir mal elde etti\u011finde, zenginlik onu isyana s\u00fcr\u00fckler. Fakirli\u011fe u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda, bela ve s\u0131k\u0131nt\u0131 onu me\u015fgul eder. Bir musibetle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fck onu rezil eder; sab\u0131rs\u0131zl\u0131k onu me\u015fakkate d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde, zaafa du\u00e7ar olur.Yemekte a\u015f\u0131r\u0131 gitti\u011finde, rahat nefes alamayacak derecede yer. \u00d6yleyse her tefrit ona zararl\u0131 oldu\u011fu gibi, her ifrat (a\u015f\u0131r\u0131 gitmek) da onu mahveder. <\/p>\n<p>Ey insanlar, fakir olan, zelil olur. Ba\u011f\u0131\u015fta bulunan, y\u00fccelir. Mal\u0131 \u00e7ok olan, mal\u0131yla \u00f6v\u00fcn\u00fcr. Hilmi \u00e7ok olan, \u015ferefli olur. Allah&#8217;\u0131n k\u00fcnh\u00fc (zat\u0131) hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnen, dinden \u00e7\u0131kar. Bir \u015feyi \u00e7ok yapan, onunla tan\u0131n\u0131r. \u00c7ok \u015faka yapan, k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr. \u00c7ok g\u00fclen, heybetini kaybeder. Edebi olmayan\u0131n, soyu bozulur. En iyi i\u015f mal\u0131n\u0131 harcayarak \u015fahsiyetini korumakt\u0131r. Cahille d\u00fc\u015f\u00fcp kalkan, ak\u0131ll\u0131 de\u011fildir. Cahil bir kimseyle oturup kalkan, dedikoduya maruz kalmaya haz\u0131r olmal\u0131d\u0131r. Ne zengin, mal\u0131yla \u00f6l\u00fcmden kurtulabilir, ne de fakir fakirli\u011fiyle. <\/p>\n<p>Ey insanlar,  \u015f\u00fcphesiz, kalpleri  kusur edenlerin tutumundan    uzakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kalplerin tan\u0131klar\u0131 vard\u0131r. \u00d6\u011f\u00fctleri anlamak hususunda ferasetli (uyan\u0131k) olmak, nefsi hatadan \u00e7ekinmeye sevkeder. Heva ve heves, bazen kalbe s\u0131zar; ama ak\u0131l, (heva ve hevesi) engelleyip al\u0131kor. Tecr\u00fcbelerde yeni ilimler vard\u0131r. \u0130bret almak, (insan\u0131) hidayete sevkeder. Ba\u015fkalar\u0131nda g\u00f6r\u00fcp de sevmedi\u011fin \u00f6zellikler, \u00f6\u011f\u00fct alman i\u00e7in sana yeter. M\u00fc&#8217;min karde\u015finin senin \u00fczerinde olan hakk\u0131, senin onun boynundaki hakk\u0131n gibidir. Kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile yetinen, kendisini tehlikeye atm\u0131\u015f olur. <\/p>\n<p>Bir i\u015fe giri\u015fmeden tedbir almak, pi\u015fman olmay\u0131 \u00f6nler. \u00c7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fleri ara\u015ft\u0131ran, hatalar\u0131 tesbit edebilir. Bo\u015f s\u00f6zlerden \u00e7ekinenin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, b\u00fct\u00fcn ak\u0131llara denk olur. \u015eehvetini s\u0131n\u0131rlayan, kadrini ve k\u0131ymetini korumu\u015f olur. Kim dilini korursa, kavmi ona itimat eder ve iste\u011fine ula\u015f\u0131r. Durum ve \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle insanlar\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti ortaya \u00e7\u0131kar. Zaman, gizli kalan ger\u00e7ekleri senin i\u00e7in g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131r. Karanl\u0131klara dalan bir kimseye, \u00e7akan \u015fim\u015fe\u011fin faydas\u0131 olmaz. Hikmetle me\u015fhur olan bir kimseye, vakar ve heybet g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131r. En g\u00fczel zenginlik, arzular\u0131 terketmektir. Sab\u0131r, yoksullu\u011fa kar\u015f\u0131 bir siperdir. A\u015f\u0131r\u0131 istek, fakirli\u011fin alametidir. Cimrilik, miskinli\u011fin elbisesidir. Dostluk, kazan\u0131lm\u0131\u015f akrabal\u0131kt\u0131r. C\u00f6mert yoksul, kat\u0131  y\u00fcrekli zenginden daha iyidir. \u00d6\u011f\u00fct, kabul eden kimse i\u00e7in bir s\u0131\u011f\u0131nakt\u0131r. G\u00f6z\u00fcn\u00fc serbest b\u0131rakan\u0131n, \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u00e7ok olur. Ahlak\u0131 k\u00f6t\u00fc olan\u0131n, ailesi ondan b\u0131k\u0131p-usan\u0131r. Hedefine (mal ve makama) ula\u015fan, b\u00f6b\u00fcrlenir. Arzun, sana \u00e7ok az do\u011fru s\u00f6yler (arzular genellikle aldat\u0131c\u0131 ve yalan olur). Tevazu sana heybet elbisesini giydirir. G\u00fczel ahlak, r\u0131zk\u0131n hazineleridir. Hay\u00e2 elbisesini giyenin, ay\u0131plar\u0131 halka gizli kal\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fc konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc konu\u015fan\u0131n, y\u00fck\u00fc hafifler. Nefsin olgunla\u015fmas\u0131, ona muhalefet etme\u011fe ba\u011fl\u0131d\u0131r. Zaman\u0131 tan\u0131yan, (g\u00f6\u00e7mek i\u00e7in) haz\u0131rlanmaktan gaflet etmez. Bilin ki, her yudum suda bo\u011faza ka\u00e7\u0131p bo\u011fulma ve her lokmada da bo\u011faza t\u0131kan\u0131p kalma tehlikesi vard\u0131r. Bir nimet elden \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a, ba\u015fka bir nimet elde edilmez. Her canl\u0131n\u0131n bir r\u0131zk\u0131 oldu\u011fu gibi, her tanenin de bir yiyeni vard\u0131r. Sen de \u00f6l\u00fcm\u00fcn yeme\u011fisin.<\/p>\n<p>Ey insanlar, bilin ki, yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcr\u00fcyen herkes, yerin alt\u0131na g\u00f6m\u00fclecektir. Geceyle g\u00fcnd\u00fcz \u00f6m\u00fcrleri t\u00fcketmek i\u00e7in adeta yar\u0131\u015fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Ey insanlar, nank\u00f6rl\u00fck al\u00e7akl\u0131kt\u0131r. Cahille arkada\u015f olmak, u\u011fursuzluktur. Yumu\u015fak konu\u015fmak, b\u00fcy\u00fckl\u00fcktendir. Hileden sak\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc hile al\u00e7ak kimselerin huyudur. Her arayan bulamaz; her yolculu\u011fa \u00e7\u0131kan, geri d\u00f6nemez. Seninle so\u011fuk olan (seni terkeden) kimseye, ilgi g\u00f6sterme. Nice uzak vard\u0131r ki, yak\u0131ndan da yak\u0131nd\u0131r. Yoldan \u00f6nce yolculuk arkada\u015f\u0131n\u0131, evden \u00f6nce de kom\u015funu sor. Kendinde olan\u0131 bildi\u011fin i\u00e7in, karde\u015finin ay\u0131b\u0131n\u0131 \u00f6rt. D\u00fc\u015fman\u0131n sana galip gelece\u011fi bir g\u00fcn i\u00e7in, arkada\u015f\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezlikten gel. Zarar vermeye g\u00fc\u00e7 yetiremedi\u011fi bir kimseye bu\u011fzeden ki\u015finin \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc uzun, ruhu ise azap i\u00e7erisinde olur. Allah&#8217;tan korkan, zulmetmekten \u00e7ekinir. Hayr\u0131 \u015ferden ay\u0131rt edemeyen, hayvan mesabesindedir. Az\u0131\u011f\u0131 yok etmek, bozgunculuktand\u0131r. D\u00fcnya musibeti, yar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck yoksullu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda ne kadar da k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr?! <\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131z kendi isyan ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131zdan kaynaklan\u0131r. Rahatl\u0131k zorlu\u011fa, yoksulluk da de\u011fi\u015fime ne kadar da yak\u0131nd\u0131r. Ard\u0131nda cennet olan k\u00f6t\u00fcl\u00fck, k\u00f6t\u00fcl\u00fck de\u011fildir; ard\u0131nda cehennem olan hay\u0131r da hay\u0131r de\u011fildir. Cennetten ba\u015fka her nimet \u00f6nemsizdir. Cehennem ate\u015finden ba\u015fka her bela afiyettir. \u0130nsan, bat\u0131n\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek istedi\u011finde, b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar a\u015fik\u00e2r olur. Ameli halis k\u0131lmak, amelin kendisinden daha zordur. Amel edenlere, niyeti bozgunculuktan ar\u0131nd\u0131rmak, cihad\u0131n uzamas\u0131ndan daha \u00e7etindir.<\/p>\n<p>Heyhat, e\u011fer Allah korkusu olmasayd\u0131, Araplar\u0131n en siyaset\u00e7isi olurdum. Gizlide ve a\u00e7\u0131kta Allah&#8217;tan sak\u0131nmaya, ho\u015fnutlukta ve gazap halinde hakk\u0131 s\u00f6ylemeye, zenginlikte ve fakirlikte orta halli olmaya, dosta ve d\u00fc\u015fmana adeletle davranmaya, ne\u015fe ve yorgunluk halinde amel etmeye, darl\u0131kta ve geni\u015flikte Allah&#8217;tan ho\u015fnut olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.  S\u00f6z\u00fc \u00e7ok olan\u0131n, hatas\u0131 \u00e7ok olur; hatas\u0131 \u00e7ok olan\u0131n, utanc\u0131 az olur; utanc\u0131 az olan\u0131n, vera&#8217;s\u0131 azal\u0131r; vera&#8217;s\u0131 azalan\u0131n, kalbi \u00f6l\u00fcr; kalbi \u00f6len ise cehenneme girer. Tefekk\u00fcr eden ibret al\u0131r; ibret alan, inzivaya \u00e7ekilir; inzivaya \u00e7ekilen ise salim kal\u0131r. Heva ve hevesten vazge\u00e7en h\u00fcr olur. K\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 terkeden, halk\u0131n yan\u0131nda sevimli olur. M\u00fc&#8217;minin izzeti, halka el a\u00e7mamas\u0131ndad\u0131r. Kanaat, t\u00fckenmez bir mald\u0131r.[4] \u00d6l\u00fcm\u00fc fazla anan, d\u00fcnyadan az bir miktara raz\u0131 olur. S\u00f6z\u00fcn\u00fcn de amelinden oldu\u011funu bilen ki\u015finin, s\u00f6z\u00fc azal\u0131r; ancak yararl\u0131 olan s\u00f6z\u00fc s\u00f6yler. Cezadan korkup g\u00fcnahtan sak\u0131nmayan, sevap dileyip t\u00f6vbe etmeyen kimseye \u015fa\u015far\u0131m do\u011frusu. Tefekk\u00fcr nur, gaflet zulmet, cehalet ise sap\u0131kl\u0131k do\u011furur. Mutlu olan, ba\u015fkalar\u0131ndan \u00f6\u011f\u00fct alan kimsedir. Edep, en iyi mirast\u0131r. G\u00fczel ahlak, en iyi arkada\u015ft\u0131r. Akrabalarla ili\u015fkiyi kesmekte, bolluk ve bereket olmad\u0131\u011f\u0131 gibi f\u0131sk-u f\u00fccurda da zenginlik olmaz. <\/p>\n<p>Afiyet on k\u0131s\u0131md\u0131r; dokuz k\u0131sm\u0131, Allah&#8217;\u0131n zikri d\u0131\u015f\u0131nda susmaktad\u0131r; bir k\u0131sm\u0131 ise ak\u0131ls\u0131z kimselerle d\u00fc\u015f\u00fcp kalkmamaktad\u0131r. \u0130lmin ba\u015f\u0131, yumu\u015fakl\u0131k ve iyi davranmakt\u0131r; afeti, kabal\u0131k ve sertliktir. Musibetlere sabretmek, iman hazinelerindendir. \u0130ffetlilik fakirli\u011fin ziynetidir; \u015f\u00fck\u00fcrde bulunmak da zenginli\u011fin ziynetidir. \u00c7ok g\u00f6r\u00fc\u015fmek, usand\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Birisini denemeden itimat etmek, ihtiyata (ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011fe) ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n kendisini be\u011fenmesi, akl\u0131n\u0131n az oldu\u011funu g\u00f6sterir. G\u00fcnahk\u00e2r\u0131 (Allah&#8217;\u0131n rahmetinden) \u00fcmitsiz etme; \u00e7\u00fcnk\u00fc nice g\u00fcnahk\u00e2r kimseler vard\u0131r ki, ak\u0131betleri hay\u0131rla son bulmu\u015f ve nice iyi amel eden kimseler de vard\u0131r ki, sonunda bozgunculu\u011fa ba\u015flay\u0131p cehenneme y\u00f6nelmi\u015flerdir. Kullar\u0131n hakk\u0131na tecav\u00fcz etmek, ahiret i\u00e7in ne de k\u00f6t\u00fc bir az\u0131kt\u0131r. Amelini, ilmini, bu\u011fzunu, almas\u0131n\u0131, vazge\u00e7mesini, susmas\u0131n\u0131, i\u015fini ve s\u00f6z\u00fcn\u00fc yaln\u0131z Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in halis yapan kimseye ne mutlu. <\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman, (g\u00fcnahlardan ve \u015f\u00fcpheli \u015feylerden) sak\u0131nmad\u0131k\u00e7a m\u00fcsl\u00fcman olamaz; zahit olmad\u0131k\u00e7a da (g\u00fcnah ve \u015f\u00fcpheli \u015feyleden) sak\u0131nan olamaz; ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olmad\u0131k\u00e7a da zahit olamaz; ak\u0131ll\u0131 olmad\u0131k\u00e7a da ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olamaz; ak\u0131ll\u0131 kimse ise, ancak Allah&#8217;\u0131n emrini kavray\u0131p ahiret evi i\u00e7in amel eden kimsedir. Allah&#8217;\u0131n salat ve selam\u0131 Peygamber&#8217;e ve onun pak Ehl-i Beyt&#8217;ine olsun. <\/p>\n<p>[1]- Biz bu hutbeden kitaba uygun olan miktar\u0131n\u0131 naklettik. (M\u00fcellif)<\/p>\n<p>[2]- Ahzab\/56.<\/p>\n<p>[3]- Vafi kitab\u0131n\u0131n nakline g\u00f6re: \u201cG\u00fcnah.\u201d<\/p>\n<p>[4]- Ba\u015fka bir rivayette: &#8220;t\u00fckenmez bir hazinedir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vehimlerin, O\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 idraktan \u00f6teye ula\u015fmas\u0131na ruhsat vermeyen ve ak\u0131llar\u0131 zat\u0131n\u0131 hayal etmekten engellemi\u015f olan Allah&#8217;a hamd olsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc O&#8217;nun zat\u0131n\u0131n benzeri ve \u015fekli olmas\u0131 muhald\u0131r. O&#8217;nun (mukaddes) zat\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik olmaz; kemal (nitelik-ler)inde say\u0131 b\u00f6l\u00fcnmesi gibi b\u00f6l\u00fcnme bulunmaz. Her \u015feyden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ama mek\u00e2n (mesafe) ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil; her \u015feyde vard\u0131r, kar\u0131\u015f\u0131m olarak de\u011fil. Her \u015feyi &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[11438,11434,11437,11436,11435,11433],"class_list":["post-5964","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-2","tag-tuhef-ul-ukul-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-bolumleri","tag-tuhef-ul-ukul-indir","tag-tuhef-ul-ukul-oku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5964\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}