{"id":5972,"date":"2012-02-25T19:10:01","date_gmt":"2012-02-25T17:10:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=5972"},"modified":"2012-02-25T19:10:01","modified_gmt":"2012-02-25T17:10:01","slug":"kisa-sozleri-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/kisa-sozleri-6\/","title":{"rendered":"K\u0131sa S\u00f6zleri"},"content":{"rendered":"<p>1- \u00d6\u011f\u00fct vermeye \u00f6l\u00fcm, zenginli\u011fe takva, me\u015fgul etmeye ib\u00e2det, s\u0131\u011f\u0131nak olmaya k\u0131yamet ve kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye Allah yeterlidir.<\/p>\n<p>2- \u0130ki hasletten daha \u00fcst\u00fcn bir iyilik yoktur: Allah\u2019a iman etmek ve Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na yararl\u0131 olmak. \u0130ki hasletten ise daha k\u00f6t\u00fc bir haslet yoktur: Allah\u2019a \u015firk ko\u015fmak ve Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na zarar vermek.<\/p>\n<p>3- Bir adam Resulullah\u2019a: &#8220;Bana bir tavsiyede bulun ki, Allah onu bana yararl\u0131 k\u0131ls\u0131n.&#8221; dedi. Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6l\u00fcm\u00fc \u00e7ok hat\u0131rla; \u00e7\u00fcnk\u00fc seni d\u00fcnyadan kopar\u0131r. (D\u00fcnya sevgisini kalbinden \u00e7\u0131kar\u0131r.) Daima \u015f\u00fckret; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015f\u00fck\u00fcr, nimeti \u00e7o\u011falt\u0131r. \u00c7ok dua et; \u00e7\u00fcnk\u00fc duan\u0131n ne zaman kabul olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorsun. Zulmetmekten ka\u00e7\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah-u Te\u00e2la zulme u\u011frayan kimseye yard\u0131m edece\u011fini takdir etmi\u015f[1] ve \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: &#8220;Ey insanlar, azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131z ancak kendi zarar\u0131n\u0131zad\u0131r.&#8221; [2] Hile  yapmaktan ka\u00e7\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah-u Te\u00e2la: &#8220;K\u00f6t\u00fc hile, ancak sahibinindir.&#8221; [3] (neticesi ona d\u00f6ner) diye takdir etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>4- Pek yak\u0131n zamanda h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011fa ihtiras g\u00f6sterirsiniz; fakat \u00e7ok ge\u00e7meksizin yak\u0131nman\u0131za ve pi\u015fmanl\u0131k duyman\u0131za sebep olur. S\u00fct vermesi ne g\u00fczel, ama s\u00fctten almas\u0131 ise ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr! (Yani ba\u015flang\u0131c\u0131 g\u00fczel fakat sonucu k\u00f6t\u00fcd\u00fcr; \u00e7\u00fcnk\u00fc vebal ve \u015ferri kal\u0131r, ama kendisi zail olup gider.)<\/p>\n<p>5- Y\u00f6netimlerini bir kad\u0131n\u0131n eline veren toplum hi\u00e7bir zaman kurtulu\u015fa eremez. <\/p>\n<p>6- &#8220;Hangi arkada\u015f daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr?&#8221; diye Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih\u2019e sorulunca \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Allah\u2019\u0131 hat\u0131r\u00adlad\u0131\u011f\u0131nda sana yard\u0131m eden, Allah\u2019\u0131 unuttu\u011funda ise sana hat\u0131rlatan kimsedir.&#8221; &#8220;Halk\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc kimlerdir?&#8221; diye sorduklar\u0131nda Resulullah: &#8220;Fesada bula\u015fan \u00e2limlerdir.&#8221; buyurdu.<\/p>\n<p>7- Rabbim dokuz \u015feyi bana tavsiye etmi\u015ftir: &#8220;Gizlide ve a\u00e7\u0131kta ihlasl\u0131 olmay\u0131, hem r\u0131za (ne\u015fe) ve hem de gazap (\u00f6fke) halinde adaletli davranmay\u0131, fakirlik ve zenginlikte iktisatl\u0131 olmay\u0131, bana zul\u00fcm yapan\u0131 affetmeyi, bana bir \u015fey vermeyene ihsanda bulunmay\u0131, benimle ili\u015fkisini kesenle ili\u015fki kurmay\u0131, susmam\u0131n tefekk\u00fcr, konu\u015fmam\u0131n zikir ve bak\u0131\u015f\u0131m\u0131n da ibret olmas\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>8- \u0130lmi yazarak ba\u011flay\u0131n (koruyun).<\/p>\n<p>9- Bir kavmi f\u00e2s\u0131klar y\u00f6netti\u011finde, al\u00e7aklar \u00f6nc\u00fc oldu\u011funda ve f\u00e2s\u0131k kimseye sayg\u0131 g\u00f6sterildi\u011finde, belan\u0131n inmesi beklenmelidir.<\/p>\n<p>10- Sur\u2019atli y\u00fcr\u00fcmek m\u00fc\u2019min\u2019in de\u011ferini giderir.[4]<\/p>\n<p>11- Bazen mal\u0131 \u00e7al\u0131nan kimse, su\u00e7suz kimselere o kadar ithamda bulunur ki, su\u00e7u h\u0131rs\u0131z\u0131n su\u00e7undan b\u00fcy\u00fck olur.<\/p>\n<p>12- Allah-u Te\u00e2la ilah\u00ee haklar\u0131 \u00f6demede c\u00f6mert olan kimseyi sever.<\/p>\n<p>13- \u0130yileriniz y\u00f6neticileriniz, zenginleriniz c\u00f6mertleriniz olur ve i\u015fleriniz isti\u015fareyle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrse yerin \u00fcst\u00fc (ya\u015famak) sizin i\u00e7in yerin alt\u0131ndan (\u00f6l\u00fcmden) daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Ama k\u00f6t\u00fcleriniz amir, zenginleriniz cimri ve i\u015fleriniz kad\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n elinde olursa o zaman yerin alt\u0131 (\u00f6l\u00fcm) sizin i\u00e7in yerin \u00fcst\u00fcnden (ya\u015famaktan) daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>14- Kim \u015fu \u00fc\u00e7 \u015feye sahip olarak ak\u015famlay\u0131p sabahlarsa, d\u00fcnya nimeti onun hakk\u0131nda tamamlanm\u0131\u015f olur: Beden s\u0131hhati, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n \u015ferrinden g\u00fcvencede olma ve gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcne yetecek az\u0131k. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bir \u015feye de sahip olursa hem d\u00fcnya, hem de \u00e2hiret nimeti ona tamamlanm\u0131\u015f olur; o da imand\u0131r.<\/p>\n<p>15- Zay\u0131f d\u00fc\u015fen b\u00fcy\u00fc\u011fe, fakirle\u015fen zengine ve cahillerin elinde kalan \u00e2lime ac\u0131y\u0131n.<\/p>\n<p>16- \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu iki haslet hususunda fitneye d\u00fc\u015fer (denenir): S\u0131hhat ve bo\u015f vakit.<\/p>\n<p>17- Kalpler, kendisine iyilik edeni sevmek ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckte bulunana bu\u011fzetmek \u00fczere yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>18- Biz peygamberler, insanlarla ak\u0131l seviyelerine g\u00f6re konu\u015fmakla g\u00f6revlendirildik.<\/p>\n<p>19- Kendi y\u00fck\u00fcn\u00fc halk\u0131n \u00fczerine atan kimse, mel\u2019undur. (Allah\u2019\u0131n rahmetinden uzakt\u0131r.)<\/p>\n<p>20- \u0130badet yedi k\u0131s\u0131md\u0131r; en faziletlisi hel\u00e2l (r\u0131z\u0131k) pe\u015finde olmakt\u0131r.<\/p>\n<p>21- Allah\u2019a ne cebir \u00fczere itaat edilir ve ne de ma\u011flup b\u0131rak\u0131larak isyan edilir (g\u00fcnah i\u015flenir). Allah kullar\u0131 kendi ba\u015f\u0131na da b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. O, kullar\u0131n\u0131 muktedir k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 her \u015feye kadirdir ve onlara verdi\u011fi her \u015feye de maliktir. Allah\u2019\u0131n emirlerine itaat ederlerse, onlar i\u00e7in bir mani ve engel yoktur. Ama g\u00fcnah i\u015flerlerse, Allah-u Te\u00e2la onlar\u0131 engellemeye kadirdir. Ancak g\u00fcc\u00fc oldu\u011fu halde di\u011ferinin bir i\u015f yapmas\u0131na engel olmayan, o i\u015fi yapan\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fe zorlam\u0131\u015f say\u0131lmaz.<\/p>\n<p>22- Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih, o\u011flu \u0130brahim\u2019e can verdi\u011fi s\u0131rada \u015f\u00f6yle buyurdular: &#8220;Ey \u0130brahim, e\u011fer gidenler geride kalanlar\u0131n \u00f6nc\u00fcleri olmasayd\u0131lar ve sonrakiler de \u00f6ncekilere ula\u015fmasalard\u0131, sana \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcrd\u00fck.&#8221; Sonra Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih\u2019in m\u00fcbarek g\u00f6zleri ya\u015fland\u0131 ve \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;G\u00f6z ya\u015far\u0131r ve kalp ac\u0131r, fakat biz Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, hi\u00e7bir s\u00f6z s\u00f6ylemeyiz. Ey \u0130brahim, biz senin i\u00e7in \u00fczg\u00fcn\u00fcz.&#8221;<\/p>\n<p>23- G\u00fczellik dildedir.<\/p>\n<p>24- (Halk ilmin de\u011ferini  bilmezlerse)  \u0130lim  halktan  al\u0131nmaz, alimler al\u0131n\u0131r. Alim kalmad\u0131\u011f\u0131nda ise halk, cahilleri kendilerine \u00f6nder se\u00e7er ve din\u00ee h\u00fck\u00fcmleri onlardan sorar. Onlar da bilmeden fetva verirler,  b\u00f6ylece  hem  kendileri  sapar,  hem de ba\u015fkalar\u0131n\u0131 sapt\u0131r\u0131rlar. <\/p>\n<p>25- \u00dcmmetimin en faziletli cihad\u0131, kurtulu\u015fu beklemesidir[5].<\/p>\n<p>26- Biz Ehl-i Beyt\u2019in yi\u011fitli\u011fi, bize zulmedeni affetmek ve bizi mahrum b\u0131rakana ba\u011f\u0131\u015fta bulunmakt\u0131r.<\/p>\n<p>27- Benim nazar\u0131mda, \u00fcmmetimden en fazla imrenilmesi gereken veliler, (d\u00fcnya a\u00e7\u0131s\u0131ndan) hafif y\u00fckl\u00fc, namazdan nasibi olan, Rabbine yaln\u0131zken g\u00fczel ibadet eden, halk\u0131n aras\u0131nda tan\u0131nmayan, ancak kendine yetecek kadar r\u0131zk\u0131 olan, bu duruma \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar sabreden, miras\u0131 ve a\u011flayan\u0131 az oland\u0131r.<\/p>\n<p>28- M\u00fc\u2019minin \u00e7ekti\u011fi her eziyet, dert, \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve hatta duydu\u011fu s\u0131k\u0131nt\u0131 bile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnahlar\u0131na keffaret say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>29- Kim her istedi\u011fini yer, istedi\u011fini giyer ve istedi\u011fi i\u015fi yaparsa, bunlardan vazge\u00e7meyene kadar Allah ona (rahmet g\u00f6z\u00fcyle) bakmaz.[6]<\/p>\n<p>30- M\u00fc\u2019min bir ba\u015fak gibidir; bazen e\u011filir, bazen d\u00fczelir. Ama k\u00e2fir, selvi a\u011fac\u0131 gibi daima diktir; sa\u011fa sola e\u011filip b\u00fck\u00fclmez. [7]<\/p>\n<p>31- Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih\u2019e: &#8220;Kim d\u00fcnyada herkesten daha \u00e7ok \u00e7etin imtihanlara tabi tutulur?&#8221; diye sorulunca \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Peygamberler, daha sonra derecelerine g\u00f6re (peygamberlere) en \u00e7ok benzeyenler. M\u00fc\u2019min, iman\u0131 ve amelinin g\u00fczelli\u011fi miktar\u0131nca zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. \u0130man\u0131 k\u00e2mil, ameli de g\u00fczel olan\u0131n imtihan\u0131 zor; iman\u0131 zay\u0131f, ameli  az olan\u0131n imtihan\u0131 ise az olur.&#8221;<\/p>\n<p>32- E\u011fer Allah kat\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n, bir sine\u011fin kanad\u0131 miktar\u0131nca de\u011feri olsayd\u0131, Allah ondan k\u00e2fire ve m\u00fcnaf\u0131\u011fa bir \u015fey vermezdi.<\/p>\n<p>33- D\u00fcnya elden ele dola\u015f\u0131r; yarar\u0131na olan \u015fey, g\u00fc\u00e7s\u00fcz olsan da sana ula\u015facakt\u0131r; zarar\u0131na olan \u015feyin ula\u015fmas\u0131n\u0131 ise g\u00fcc\u00fcnle \u00f6n\u00adleyemezsin. Kim elinden \u00e7\u0131kan \u015feyden \u00fcmidini keserse, v\u00fccudu rahatlar. Kim Allah\u2019\u0131n taksim etti\u011fi \u015feye raz\u0131 olursa sevinir.<\/p>\n<p>34- Allah\u2019a andolsun ki, sizi cehenneme yakla\u015ft\u0131ran her ameli bildirip sizi ondan nehyettim ve sizi cennete yakla\u015ft\u0131ran her ameli de s\u00f6yleyip size onu emrettim. Ruh-ul Emin (Cebrail) kalbime, hi\u00e7bir kimsenin r\u0131zk\u0131n\u0131 tamam\u0131yla almadan \u00f6lmeyece\u011fini ilham etti. \u00d6yleyse r\u0131z\u0131k toplamada g\u00fczel davran\u0131n. R\u0131zk\u0131n gecikmesi, sizi Allah kat\u0131nda olan\u0131 haram yoldan aramaya mecbur k\u0131lmas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah kat\u0131nda olan, ancak O\u2019na itaat etmekle elde edilir.<\/p>\n<p>35- \u0130ki sesi Allah sevmez: Musibete u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda feryat etmeyi ve nimete kavu\u015ftu\u011funda saz \u00e7almay\u0131.<\/p>\n<p>36- Allah\u2019\u0131n, kullar\u0131ndan ho\u015fnutlu\u011funun ni\u015fanesi, fiyatlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck, h\u00fck\u00fcmdar\u0131n ise adaletli olmas\u0131d\u0131r. Allah\u2019\u0131n, onlara gazap etmesinin ni\u015fanesi ise, h\u00fck\u00fcmdar\u0131n adaletsiz, fiyatlar\u0131n ise y\u00fcksek olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>37- Kimde \u015fu d\u00f6rt haslet olursa, Allah\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck nurunda yer al\u0131r: Allah\u2019\u0131n birli\u011fine ve benim risaletime \u015fehadet etme\u011fi kendine siper k\u0131lmak; bir musibetle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca &#8220;\u0130nna lillah ve inna ileyhi raciun&#8221; (\u015e\u00fcphesiz biz Allah\u2019tan gelmi\u015fiz ve O\u2019na d\u00f6n\u00fcc\u00fcleriz) demek; bir hay\u0131r ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda &#8220;Elhamd-u lillah&#8221; ve bir g\u00fcnah i\u015fledi\u011finde ise &#8220;Este\u011ffirullahe ve etubu ileyh&#8221; (Allah\u2019tan ma\u011ffiret diler ve O\u2019na d\u00f6nerim) demek.<\/p>\n<p>38- \u015eu d\u00f6rt \u015fey kime verilirse, d\u00f6rt nimetten mahrum kalmaz: Kendisine ma\u011ffiret dilemek (hasleti) verilen, ba\u011f\u0131\u015flanmaktan mahrum kalmaz. \u015e\u00fckretmek (hasleti) verilen, nimetin \u00e7o\u011falmas\u0131ndan mahrum olmaz. T\u00f6vbe etmek (hasleti) verilen, t\u00f6vbesinin  kabul olunmas\u0131ndan mahrum olmaz ve dua etmek (hali) verilen de icabet edilmekten mahrum olmaz.<\/p>\n<p>39- \u0130lim bir hazinedir; anahtar\u0131 sormakt\u0131r. Allah size rahmet etsin, sorun; \u00e7\u00fcnk\u00fc sormakla d\u00f6rt kimse m\u00fck\u00e2fat al\u0131r: Soran, cevap veren, dinleyen ve onlar\u0131 seven.<\/p>\n<p>40- Alimlere sorun; hekimlerle konu\u015fun ve fakirlerle oturun.<\/p>\n<p>41- \u0130lmin fazileti, bana, ibadetin faziletinden daha \u00e7ok sevimlidir. Dininizin en \u00fcst\u00fcn ameli ise, haram ve \u015f\u00fcpheli \u015feylerden ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r.<\/p>\n<p>42- Kim halka bilmeden fetva verirse, g\u00f6\u011f\u00fcn ve yerin melekleri ona lanet eder.<\/p>\n<p>43- B\u00fcy\u00fck belan\u0131n, b\u00fcy\u00fck de m\u00fck\u00e2fat\u0131 vard\u0131r. Allah bir kulu sevdi\u011finde onu belayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r. Kim belaya raz\u0131 olursa, Allah ondan raz\u0131 olur. Kim de belaya raz\u0131 olmazsa, Allah ondan raz\u0131 olmaz. <\/p>\n<p>44- Bir adam gelip: &#8220;Ya Resulallah, bana nasihat et.&#8221; dedi\u011finde Resulullah \u015f\u00f6yle buyurdu: Sana i\u015fkence yapsalar, ate\u015fte yaksalar da Allah\u2019a \u015firk ko\u015fma. Kalbin iman ile mutmain olursa (tak\u0131yye ile bir s\u00f6z s\u00f6ylersen) o ba\u015fka. Anne  ve baban\u0131n  em\u00adrine itaat et; gerek hayatta ve gerekse \u00f6ld\u00fcklerinde onlara iyilikte bulun. E\u011fer e\u015finden, mal\u0131ndan el \u00e7ek derlerse bunu yap.[8] \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle yapmak imandand\u0131r. Farz namaz\u0131 kas\u0131tl\u0131 terketme; \u00e7\u00fcnk\u00fc farz namaz\u0131 kas\u0131tl\u0131 terkeden, Allah\u2019\u0131n kefaletinden (eman\u0131ndan) \u00e7\u0131kar. \u015earap ve sarho\u015f edici her \u015feyden ka\u00e7\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar her k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn anahtar\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p>45- Ben\u00ee Tem\u00eem kabilesinden olan Ebu \u00dcmeyye isminde bir ki\u015fi, Peygamber\u2019in huzuruna gelip: &#8220;Ya Muhammed, halk\u0131 neye davet ediyorsun?&#8221; dedi. Resulullah \u015f\u00f6yle buyurdu: Ben ve bana uyanlar, basiret \u00fczere halk\u0131 Allah\u2019a davet ediyoruz.[9] Bir zarara u\u011fray\u0131p kendisini \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n vakit o zarar\u0131 senden gideren, gam ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc i\u00e7erisinde olup yard\u0131m istedi\u011fin vakit sana yard\u0131mda bulunan, yoksul olup da zengin olmay\u0131 istedi\u011finde seni m\u00fcsta\u011fni (ihtiya\u00e7s\u0131z) k\u0131lan birisine (Allah\u2019a) davet ediyoruz. O adam: &#8220;Ya Muhammed, bana bir \u00f6\u011f\u00fct ver.&#8221; dedi. Peygamber: &#8220;Sinirlenme&#8221; buyurdu. &#8220;Yine nasihat et.&#8221; dedi. Resulullah: &#8220;Kendin i\u00e7in sevdi\u011fin \u015feyi halk i\u00e7in de sev.&#8221; buyurdu. &#8220;Yine nasihat et.&#8221; dedi. Resulullah: &#8220;Halka s\u00f6vme; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar sana d\u00fc\u015fman kesilir.&#8221; buyurdu. &#8220;Yine nasihat et.&#8221; dedi. Resulullah &#8220;\u0130yilik ve ihsan ehli olana iyilikte bulunmay\u0131 terketme.&#8221; buyurdu. &#8220;Biraz daha fazla nasihat et.&#8221; dedi. Resulullah buyurdu ki: &#8220;Sen halk\u0131 sev, onlar da seni sevsinler. Karde\u015fini a\u00e7\u0131k y\u00fczle kar\u015f\u0131la ve tahamm\u00fcls\u00fcz olma. \u00c7\u00fcnk\u00fc tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fck seni d\u00fcnya ve ahiretten al\u0131 koyar. Ayak bile\u011finin yar\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6rtecek bir \u015fekilde izar giy. Uzun izar ve uzun g\u00f6mlek giymekten sak\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n uzun olmas\u0131 tekebb\u00fcrdendir. Allah-u Te\u00e2la da tekebb\u00fcr\u00fc sevmez.[10]<\/p>\n<p>46-       Allah zina eden (herkesi ve \u00f6zellikle zinak\u00e2r) ihtiyar\u0131, zul\u00fcm eden zengini, tekebb\u00fcr eden fakiri ve \u0131srar eden yoksul dilenciyi sevmez. Allah, minnet ederek ba\u011f\u0131\u015fta bulunan\u0131n sevab\u0131n\u0131 yok eder; kibirli, k\u00fcstah ve yalan konu\u015fana da gazap eder. <\/p>\n<p>47-       Kendisini fakir g\u00f6steren kimse, fakirle\u015fir.<\/p>\n<p>48-       Halkla ge\u00e7inebilmek iman\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r. Onlara yumu\u015fak davranmak da (m\u00fcsamaha etmek de) mai\u015fet ve ge\u00e7imin yar\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>49-       Allah\u2019a iman ettikten sonra en \u00fcst\u00fcn ak\u0131l, bir hakk\u0131 terk etmeden, halkla ge\u00e7inebilmektir. Sakal\u0131n hafif olmas\u0131 ki\u015finin saadetindendir.<\/p>\n<p>50-       Putlara tapman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, halkla cedelle\u015fmekten men edildi\u011fim kadar hi\u00e7bir \u015feyden men edilmedim.<\/p>\n<p>51-       M\u00fcsl\u00fcman karde\u015fine sahtek\u00e2rl\u0131k yapan, ona zarar veren ve ona hile yapan bizden de\u011fildir.<\/p>\n<p>52-       Resul-i Ekrem salla\u2019llahu aleyhi ve alih (Mina\u2019daki) &#8216;Hiyf&#8217; camiinde aya\u011fa kalk\u0131p \u015f\u00f6yle buyurdu: Allah-u Te\u00e2la, s\u00f6z\u00fcm\u00fc duyup h\u0131fzeden ve onu duymayanlara ula\u015ft\u0131ran kulu sevindirsin. Nice fakih vard\u0131r ki ilmi, kendisinden daha fakih olan kimseye ula\u015ft\u0131r\u0131r. Nice fakih de vard\u0131r ki f\u0131kh\u0131, fakih olmayan kimseye ula\u015ft\u0131r\u0131r. \u00dc\u00e7 \u015feyde M\u00fcsl\u00fcman\u0131n kalbi h\u0131yanet etmez: Ameli Allah i\u00e7in halis k\u0131lmakta, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00f6nderlerine hayr\u0131 istemekte ve onlar\u0131n cema\u00e2t\u0131ndan kopmamakta. M\u00fc\u2019minler birbirlerinin karde\u015fleridir ve kanlar\u0131 e\u015fittir; d\u00fc\u015fmanlar kar\u015f\u0131s\u0131nda bir el gibidirler. Onlardan en k\u00fc\u00e7\u00fck bir ferdin, d\u00fc\u015fmanlardan birine verdi\u011fi aman onlar\u0131n hepsini ba\u011flar. <\/p>\n<p>53-       Bir M\u00fcsl\u00fcman, zimm\u00ee (gayr-i m\u00fcslim) birisiyle mu\u00e2mele yapt\u0131\u011f\u0131 zaman \u015f\u00f6yle demelidir: &#8220;Allah\u2019\u0131m, ona kar\u015f\u0131 bana hay\u0131r ver.&#8221; Bir M\u00fcsl\u00fcman ile muamele yapt\u0131\u011f\u0131nda da: &#8220;Allah\u2019\u0131m, bana da hay\u0131r ver, ona da.&#8221; demelidir.<\/p>\n<p>54-       Allah Te\u00e2la hay\u0131r s\u00f6yleyip faydalanan veya k\u00f6t\u00fc s\u00f6zler s\u00f6ylemektense susup salim kalan kula rahmet eylesin.<\/p>\n<p>55-       \u00dc\u00e7 \u015fey kimde olursa, iman\u0131n (b\u00fct\u00fcn) hasletlerini tamamlar: Ho\u015fnut olunca, ho\u015fnutlu\u011fu onu bat\u0131l i\u015flere s\u00fcr\u00fcklemez. Sinirlenince, siniri onu haktan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131karmaz. Kudret sahibi olunca hakk\u0131ndan fazla bir \u015fey istemez.<\/p>\n<p>56-       Haks\u0131zl\u0131kla bir makama ula\u015fan kimse, haddini a\u015fm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>57-       Namazda Kur&#8217;\u00e2n okumak, namaz\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Kur&#8217;\u00e2n okumaktan daha faziletlidir. Allah\u2019\u0131 anmak sadakadan, sadaka da oru\u00e7tan faziletlidir; oru\u00e7 ise (Allah kat\u0131nda) sevab\u0131 olan bir i\u015ftir. Daha sonra \u015f\u00f6yle buyurdu: Amelle birlikte olmayan s\u00f6z\u00fcn, do\u011fru niyetle olmayan s\u00f6z ve amelin, s\u00fcnnete uymaks\u0131z\u0131n s\u00f6z, amel ve niyetin faydas\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>58-       Sab\u0131rl\u0131 ve temkinli davranmak Allah\u2019tan; acele etmek ise \u015feytandand\u0131r.<\/p>\n<p>59-       Kim cahillerle m\u00fcnaka\u015fa yapmak, alimlere kar\u015f\u0131 \u00f6v\u00fcnmek veya ona sayg\u0131 g\u00f6stersinler diye halk\u0131 kendisine y\u00f6neltmek i\u00e7in ilim tahsil ederse, yerini ate\u015fte haz\u0131rlamal\u0131d\u0131r. Riyaset ancak Allah\u2019a ve ehline (bu makama lay\u0131k olanlara) yak\u0131\u015f\u0131r. Kim Allah\u2019\u0131n  kendisi i\u00e7in tayin etmedi\u011fi bir makama oturursa, Allah ona gazap eder. Kim halk\u0131 kendine davet eder ve haks\u0131z yere riyaset iddias\u0131nda bulunursa, bu dedi\u011fi s\u00f6zden d\u00f6n\u00fcp iddia etti\u011fi \u015feyden t\u00f6vbe edinceye kadar Allah ona rahmet g\u00f6z\u00fcyle bakmaz.<\/p>\n<p>60-    Meryem o\u011flu \u0130sa havarilerine \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Kendinizi Allah\u2019a sevdirin ve O\u2019na yakla\u015f\u0131n.&#8221; &#8220;Ey Ruhullah, hangi vesile ile kendimizi O\u2019na sevdirelim ve O\u2019na yakla\u015fal\u0131m?&#8221; dediler. Hz. \u0130sa aleyhi\u2019s-selam:  &#8220;G\u00fcnah i\u015fleyenleri sevmeyerek ve onlara bu\u011fzederek Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 elde ediniz.&#8221; buyurdu. &#8220;Ey Ruhullah, kiminle otural\u0131m?&#8221; dediklerinde Hz. \u0130sa aleyhi\u2019s-selam: &#8220;G\u00f6r\u00fc\u015fmesi size Allah\u2019\u0131 hat\u0131rlatan, konu\u015fmas\u0131 bilginizi art\u0131ran ve ameli sizi ahirete meyillendiren kimseyle oturun.&#8221; buyurdu.<\/p>\n<p>61-       Bana benzemekten en \u00e7ok uzak olan\u0131n\u0131z, cimri, a\u011fz\u0131 bozuk ve \u00e7irkin s\u00f6z s\u00f6yleyen kimsedir.<\/p>\n<p>62-       K\u00f6t\u00fc ahlakl\u0131l\u0131k, u\u011fursuzluktur. <\/p>\n<p>63-       Ne s\u00f6yledi\u011fine ve hakk\u0131nda s\u00f6ylenene \u00f6nem vermeyen birini g\u00f6r\u00fcrseniz (bilin ki) o, ya veled-\u00fcz zina veya \u015feytand\u0131r. <\/p>\n<p>64-       Allah-u Te\u00e2la cenneti, \u00e7irkin s\u00f6z s\u00f6yleyen, a\u011fz\u0131 bozuk, s\u00f6yledi\u011fine ve hakk\u0131nda s\u00f6ylenilene \u00f6nem vermeyen hay\u00e2s\u0131z kimselere haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer b\u00f6yle bir adam\u0131n soyunu   ara\u015ft\u0131rsan, onun ya veled-\u00fcz zina, ya da \u015feytan kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. <\/p>\n<p>Resulullah\u2019a: &#8220;\u0130nsanlar\u0131n i\u00e7erisinde \u015feytan var m\u0131?&#8221; diye sorulunca \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Evet vard\u0131r; Allah-u Te\u00e2la\u2019n\u0131n (\u015eeytan\u2019a): &#8220;Malda, evlatta onlara ortak ol.&#8221; diye buyurdu\u011funu Kur\u2019an\u2019da okumam\u0131\u015f m\u0131s\u0131n?[11]<\/p>\n<p>65-       Kime yarar\u0131n dokunursa, sana yarar\u0131 dokunur. Kim zaman\u0131n hadiselerine kar\u015f\u0131 sab\u0131r g\u00fcc\u00fc haz\u0131rlamazsa \u00e2ciz kal\u0131r. Kim insanlar\u0131 k\u0131narsa insanlar da onu k\u0131nar. Ama kim onlar\u0131 kendi haline b\u0131rak\u0131rsa, onlar onu kendi haline b\u0131rakmaz. Bir adam: &#8220;Ya Resulallah, \u00f6yleyse ne yapal\u0131m?&#8221; dedi\u011finde &#8220;Haysiyetinden ve mal\u0131ndan yoksulluk g\u00fcn\u00fcn i\u00e7in onlara \u00f6d\u00fcn\u00e7 ver.&#8221; buyurdular.<\/p>\n<p>66-       D\u00fcnya ve ahiretin en iyi ahlak\u0131n\u0131 size bildireyim mi? \u0130li\u015fkisini kesenle ili\u015fki kurman\u0131z, sizi mahrum b\u0131rakana ba\u011f\u0131\u015fta bulunman\u0131z ve size zulmedeni affetmeniz.<\/p>\n<p>67-       Bir g\u00fcn Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih yola \u00e7\u0131k\u0131p giderken, kuvvetlerini s\u0131namak i\u00e7in ta\u015f f\u0131rlatan bir grupla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Sizin en kuvvetliniz, sinirlendi\u011finde kendisine hakim olan, en g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcz de g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131na ra\u011fmen affeden kimsedir.&#8221;<\/p>\n<p>68-       Resulullah buyurdu ki: Allah-u Te\u00e2la \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: &#8220;Bu dini kendim i\u00e7in be\u011fenmi\u015fim. Onu c\u00f6mertlik ve g\u00fczel ahlaktan ba\u015fka bir \u015fey do\u011frultmaz. Onu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z m\u00fcddet\u00e7e bu iki huyla ona ikramda bulunun.&#8221;<\/p>\n<p>69-       \u0130man\u0131 en \u00fcst\u00fcn olan\u0131n\u0131z, en g\u00fczel ahlakl\u0131 olan\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>70-       G\u00fczel ahlak insan\u0131, g\u00fcnd\u00fczleri oru\u00e7 tutmakla, geceleri namaz k\u0131lmakla ge\u00e7iren kimsenin makam\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131r. &#8220;Kula verilen <\/p>\n<p>71-       G\u00fczel ahlak, dostlu\u011fu sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>72-       G\u00fcler y\u00fczl\u00fcl\u00fck kini giderir.<\/p>\n<p>73-       En iyileriniz, halka (kolayca) \u0131s\u0131nabilen, g\u00fczel ahlak sahibi olan kimselerdir.<\/p>\n<p>74-       Eller \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131md\u0131r: Alan el, veren el ve tutan el. Bunlar\u0131n en iyisi ise veren eldir.<\/p>\n<p>75-       Hay\u00e2 iki k\u0131s\u0131md\u0131r: Ak\u0131ldan kaynaklanan hay\u00e2 ve ahmakl\u0131ktan kaynaklanan hay\u00e2. Ak\u0131l hay\u00e2s\u0131 ilmin ni\u015fanesidir; ah\u00admakl\u0131k hay\u00e2s\u0131 ise cehaletin alametidir. (\u00d6rne\u011fin \u00e7irkin i\u015f yapmaktan hay\u00e2 etmek ak\u0131ldand\u0131r; sorup \u00f6\u011frenmekten utanmak ise ahmakl\u0131ktand\u0131r.) <\/p>\n<p>76-       Hay\u00e2 \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc atan kimsenin g\u0131ybeti haram de\u011fildir.<\/p>\n<p>77-       Allah\u2019a ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne inanan bir kimse, verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc yerine getirmelidir.<\/p>\n<p>78-       Emanettarl\u0131k r\u0131zk\u0131 \u00e7o\u011falt\u0131r; h\u0131yanet ise fakirlik getirir.<\/p>\n<p>79-       Evlad\u0131n anne ve babaya sevgiyle bak\u0131\u015f\u0131, ibadettir.<\/p>\n<p>80-       Belalar\u0131n en \u00e7etini \u015funlard\u0131r: \u0130nsan\u0131n savunma kudreti olmaks\u0131z\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp boynunun vurulmas\u0131, d\u00fc\u015fman\u0131n elinde esir kalmas\u0131 ve bir kimseyi han\u0131m\u0131yla bir arada g\u00f6rmesidir.<\/p>\n<p>81-       \u0130lim, m\u00fc\u2019minin dostu; hilim, yard\u0131mc\u0131s\u0131; ak\u0131l, k\u0131lavuzu; sab\u0131r, ordusunun komutan\u0131; mudara (halkla iyi ge\u00e7inmek) babas\u0131; iyilik karde\u015fi; nesebi, Hz. Adem; aile \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, takvas\u0131; mertli\u011fi de mal\u0131n\u0131 \u0131slah etmesidir.<\/p>\n<p>82-       Bir adam Resul-i Ekrem\u2019in huzuruna, yemesi i\u00e7in s\u00fct ve bal getirdi\u011finde Resulullah \u015f\u00f6yle buyurdu: \u0130ki i\u00e7ilecek \u015feydir; ikisinden birine kanaat etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ben her ikisini (birlikte) i\u00e7miyorum, i\u00e7ilmesini de haram k\u0131lm\u0131yorum; fakat Allah i\u00e7in tevazu ediyorum. Allah i\u00e7in tevazu eden kimseyi Allah y\u00fcceltir. Tekebb\u00fcr eden kimseyi Allah a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Ya\u015fant\u0131s\u0131nda iktisatl\u0131 olan (ne cimri, ne savurgan olan) kimseyi Allah r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fcz ve savurgan kimseyi mahrum b\u0131rak\u0131r. O\u2019nu \u00e7ok anan kimseyi de m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131r. <\/p>\n<p>83-       Yar\u0131n k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde bana en yak\u0131n olan\u0131n\u0131z, herkesten daha \u00e7ok  do\u011fru konu\u015fan, emaneti yerine ula\u015ft\u0131ran, verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc yerine getiren, ahlak\u0131 g\u00fczel olan ve halka en yak\u0131n olan\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>84-       F\u0131sk-u f\u00fccur yapan bir adam \u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Allah\u2019\u0131n ar\u015f\u0131 sars\u0131l\u0131r ve Allah Te\u00e2la gazap eder.<\/p>\n<p>85-       Adam\u0131n birisi, Resulullah\u2019a: &#8220;\u0130ler g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck ve sa\u011flam i\u015f yapmak nedir?&#8221; dedi\u011finde cevaben: &#8220;G\u00f6r\u00fc\u015f sahibi birisiyle isti\u015fare edip g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne uymand\u0131r&#8221; buyurdu. <\/p>\n<p>86-       Bir g\u00fcn Resulullah halka &#8220;Ey insanlar, sizce \u00e7ocuksuz kimdir?&#8221; diye sordu\u011funda: &#8220;Geride bir \u00e7ocuk b\u0131rakmadan \u00f6len kimsedir.&#8221; dediler. Resulullah: &#8220;Hay\u0131r, ger\u00e7ek \u00e7ocuksuz her ne kadar kendisinden sonra kalan \u00e7ocuklar\u0131 \u00e7ok olsa bile, \u00e7ocuklar\u0131ndan kendi hayat\u0131nda \u00f6leni olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu y\u00fczden Allah nezdinde bir sevap ummadan kimsedir.&#8221; buyurdu. Resulullah daha sonra: &#8220;Sizce fakir kimdir?&#8221; sordu\u011funda, &#8220;Mal\u0131 olmayan kimsedir.&#8221; dediler. &#8220;Hay\u0131r, dedi, ger\u00e7ek fakir, kendisinden sonra fazla servet b\u0131raksa bile Allah kat\u0131nda de\u011feri olan bir \u015fey g\u00f6ndermeyen kimsedir&#8221;. Daha sonra Resulullah: &#8220;Pehlivan kimdir&#8221; diye sorudu\u011funda, &#8220;S\u0131rt\u0131 yere getirilemeyen \u00e7ok kuvvetli kimsedir&#8221; dediler. &#8220;Hay\u0131r&#8221; dedi, ger\u00e7ek pehlivan hiddetlenip \u00f6fkelenmesi ve kan\u0131n\u0131n kaynamas\u0131 i\u00e7in \u015feytan\u0131n kalbini h\u0131rpalamas\u0131na ra\u011fmen, Allah\u2019\u0131 anarak, hilmiyle \u00f6fkesini yenen kimsedir.&#8221;<\/p>\n<p>87-       Bilgisi olmadan bir i\u015f yapan kimsenin bozdu\u011fu, d\u00fczeltti\u011finden \u00e7ok olur.<\/p>\n<p>88-       Camide namaz\u0131 beklemek i\u00e7in oturmak, bir hadese (abdesti bozan \u015feylere) du\u00e7ar olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e ibadettir. &#8220;Ya Resul-lullah, hades nedir?&#8221; diye sorduklar\u0131nda &#8220;G\u0131ybet etmektir.&#8221; buyurdular.<\/p>\n<p>89-       Oru\u00e7 tutan yata\u011f\u0131nda uyusa bile, bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n g\u0131ybetini etmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e ibadet etmektedir.<\/p>\n<p>90-       Bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yayan, o k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ilk olarak icat eden kimse gibidir. Bir m\u00fc\u2019mini, yapt\u0131\u011f\u0131 bir i\u015ften dolay\u0131 ay\u0131playan kimse, o i\u015f ba\u015f\u0131na gelmeden \u00f6lmez.<\/p>\n<p>91-       \u00dc\u00e7 kimse kendilerine haks\u0131zl\u0131k yapmasan da sana haks\u0131zl\u0131k yaparlar: D\u00fc\u015f\u00fck adamlar, e\u015fin ve hizmet\u00e7in (yani bunlar kendi haklar\u0131yla yetinmezler).[12]<\/p>\n<p>92-       D\u00f6rt \u015fey bedbahtl\u0131\u011f\u0131n ni\u015fanesidir: G\u00f6z ya\u015f\u0131n\u0131n kurumas\u0131 (a\u011flayamamak), kalbin kat\u0131la\u015fmas\u0131, d\u00fcnya mal\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck ve g\u00fcnaha \u0131srar etmek.<\/p>\n<p>93-       Bir ki\u015fi Resulullah\u2019a: &#8220;Bana nasihat ediniz.&#8221; dedi. Resulullah &#8220;Sinirlenme.&#8221; diye buyurdu. O adam s\u00f6z\u00fcn\u00fc tekrar\u00adlay\u0131nca yine: &#8220;Sinirlenme.&#8221; diye buyurdu. Daha sonra: &#8220;Kahraman, g\u00fcre\u015fde yenilmeyen kimse de\u011fildir; kahraman sinirlendi\u011finde kendisine hakim olan kimsedir.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>94-       M\u00fc\u2019minlerden iman\u0131 en k\u00e2mil olan, en g\u00fczel ahlakl\u0131 olan\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p>95-       Yumu\u015fakl\u0131k, nede olursa onu ziynetlendirir, sertlik de nede olursa onu \u00e7irkinle\u015ftirir.<\/p>\n<p>96-       (G\u00fczel) elbise, zenginli\u011fin ni\u015fanesidir. Hizmet\u00e7iye iyilik yapmak d\u00fc\u015fman\u0131 al\u00e7alt\u0131r.[13]<\/p>\n<p>97-       Risaleti ula\u015ft\u0131rmaya emrolundu\u011fum gibi, halkla iyi ge\u00e7inmeye de emrolunmu\u015fum.<\/p>\n<p>98-       \u0130\u015flerinizi gizli tutarak onlar\u0131n ilerlemesini sa\u011flay\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc her nimet sahibi k\u0131skan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>99-       \u0130man ikiye ayr\u0131l\u0131r; yar\u0131s\u0131 sab\u0131r ve yar\u0131s\u0131 da \u015f\u00fck\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n<p>100- S\u00f6z\u00fcn\u00fc yerine getirmek imandand\u0131r.<\/p>\n<p>101- \u00c7ar\u015f\u0131da bir \u015fey yemek al\u00e7akl\u0131kt\u0131r.[14] <\/p>\n<p>102- B\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 Allah\u2019\u0131n elindedir; halk ise vesiledir. \u00d6yleyse halk\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hacetlerinizi Allah\u2019tan dileyin. Halk onu kar\u015f\u0131lamazsa, sab\u0131rla onu Allah\u2019tan al\u0131n. (\u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015fey Allah\u2019\u0131n elindedir, ger\u00e7ekte onu kar\u015f\u0131layan Allah\u2019t\u0131r.)<\/p>\n<p>103- M\u00fc\u2019minin durumu ne ilgin\u00e7tir! \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019\u0131n ona takdir etti\u011fi her \u015fey, ister ho\u015funa gitsin, ister ho\u015funa gitmesin, onun i\u00e7in hay\u0131rd\u0131r. Bir s\u0131k\u0131nt\u0131ya u\u011frat\u0131rsa g\u00fcnah\u0131n\u0131n keffareti k\u0131lar. Ba\u011f\u0131\u015f ve ikramda bulunursa da ona l\u00fctfetmi\u015f olur.<\/p>\n<p>104- En b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcncesi ahiret olarak sabahlay\u0131p ak\u015famlayan kimsenin kalbine Allah zenginlik yerle\u015ftirir; i\u015flerini d\u00fczene koyar ve r\u0131zk\u0131n\u0131 tamam\u0131yla almadan da d\u00fcnyadan \u00e7\u0131karmaz. Ama en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcncesi d\u00fcnya olarak sabahlay\u0131p ak\u015famlayan\u0131n ise Allah, fakirli\u011fi iki g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne diker (yani daima onu fakirlikle korkutur); i\u015flerini da\u011f\u0131t\u0131r; d\u00fcnyadan da ancak kendi pay\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<p>105- \u00dcmmetinin cemaat\u0131n\u0131n kimler oldu\u011fu hakk\u0131nda Resulullah\u2019a soru soran bir ki\u015fiye \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;\u00dcmmetimin cemaat\u0131, az olsalar da hak ehli olanlard\u0131r.&#8221;[15]<\/p>\n<p>106- Allah-u Te\u00e2la, yapt\u0131\u011f\u0131 bir amelinden dolay\u0131 birisine sevap vaat ederse, onu mutlaka ger\u00e7ekle\u015ftirir. Ama i\u015fledi\u011fi bir g\u00fcnahtan dolay\u0131 birisine ceza verece\u011fine dair vaatte bulunursa buna vefa edip etmemek O&#8217;nun elindedir. <\/p>\n<p>107- &#8220;Ahlak bak\u0131m\u0131ndan sizin bana daha \u00e7ok benzeyeninizi tan\u0131tay\u0131m m\u0131?&#8221; buyurunca, &#8220;Evet, ya Resulallah.&#8221; dediler. Resu-lullah \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Ahlak\u0131 hepinizden daha iyi, hilmi hepinizden daha fazla, akrabalar\u0131na iyili\u011fi hepinizden daha \u00e7ok, sevin\u00e7 ve \u00f6fke halinde halka kar\u015f\u0131 insaf\u0131 hepinizden daha fazla olan kimsedir.&#8221;<\/p>\n<p>108- Yiyip \u015f\u00fckreden kimse, m\u00fcstehap oru\u00e7 tutup susan kimseden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>109- M\u00fc\u2019minin, m\u00fc\u2019mini Allah i\u00e7in sevmesi, iman\u0131n en b\u00fcy\u00fck k\u0131s\u0131mlar\u0131ndand\u0131r. Allah i\u00e7in seven, Allah i\u00e7in \u00f6fkelenen, Allah i\u00e7in ihsanda bulunan ve Allah i\u00e7in esirgeyen, se\u00e7kin kimselerdendir.<\/p>\n<p>110- Allah kat\u0131nda en iyi kullar, insanlara en fazla yararl\u0131 olan ve Allah\u2019\u0131n hakk\u0131n\u0131 en \u00e7ok g\u00f6zeten kimselerdir. Allah-u Te\u00e2la onlara marufu ve iyi amelleri sevdirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>111- Size iyilikte bulunana, siz de kar\u015f\u0131l\u0131k verin. Kar\u015f\u0131l\u0131k veremedi\u011finiz takdirde ise onu bu i\u015finden dolay\u0131 iyilikle yad edin. \u00c7\u00fcnk\u00fc  birini iyilikle yad etmek, bir nevi (iyili\u011fe) kar\u015f\u0131l\u0131k vermektir.<\/p>\n<p>112- Ba\u015fkalar\u0131yla iyi ge\u00e7inemeyen kimse, b\u00fct\u00fcn hay\u0131rlardan mahrum kal\u0131r.<\/p>\n<p>113- Din karde\u015finle (bo\u015f yere) tart\u0131\u015fma, onunla (k\u00f6t\u00fc ve k\u0131r\u0131c\u0131) \u015faka da yapma ve s\u00f6z verdi\u011finde de verdi\u011fin s\u00f6z\u00fcn \u00fczerinde dur.<\/p>\n<p>114- Her m\u00fc\u2019minin, riayet etmesi ve vefal\u0131 olmas\u0131 gerekli olan hususlar \u015funlard\u0131r: Din sayg\u0131s\u0131, edep sayg\u0131s\u0131 ve sofra sayg\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>115- M\u00fc\u2019min \u015fakac\u0131 ve samimi olur; m\u00fcnaf\u0131k ise as\u0131k suratl\u0131 ve \u00f6fkeli olur.<\/p>\n<p>116- Zenginlik, takva i\u00e7in en iyi yard\u0131mc\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>117- Cezas\u0131 en \u00e7abuk ula\u015fan \u015fer, ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakk\u0131na tecav\u00fcz etmektir.<\/p>\n<p>118- Hediye \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fittir: M\u00fck\u00e2fat hediyesi, dostluk hediyesi ve Allah i\u00e7in olan hediye.<\/p>\n<p>119- G\u00f6rmedi\u011fi halde, vaat edilen cennet i\u00e7in, pe\u015fin olan \u015fehveti terkeden kimseye ne mutlu.<\/p>\n<p>120- Kim yar\u0131n\u0131 kendi \u00f6mr\u00fcnden sayarsa, \u00f6l\u00fcmle arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n gere\u011fini yapmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>121- Resulullah: &#8220;Kad\u0131nlar\u0131n\u0131z fasid, gen\u00e7leriniz f\u00e2s\u0131k oldu\u011funda, marufu emretmeyi ve m\u00fcnkeri nehyetmeyi terketti\u011finizde ne yapars\u0131n\u0131z?&#8221; diye sordu. Halk: &#8220;Ya Resulallah, b\u00f6yle bir \u015fey olacak m\u0131d\u0131r?&#8221; dediler. Resulullah: &#8220;Evet, dedi, bundan daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc de vuku bulacakt\u0131r.&#8221; Sonra: &#8220;K\u00f6t\u00fc i\u015fleri emredip, iyi i\u015fleri de nehyetti\u011finizde ne yapars\u0131n\u0131z?!&#8221; diye buyurdu. Halk: &#8220;Ya Resulallah, b\u00f6yle bir \u015fey olacak m\u0131? Resulullah: &#8220;Evet, dedi. Bundan daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc de olacakt\u0131r.&#8221;  Sonra: &#8220;\u0130yi i\u015fi k\u00f6t\u00fc, k\u00f6t\u00fc i\u015fi de iyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde ne yapars\u0131n\u0131z?&#8221; diye buyurdu.<\/p>\n<p>122- Bir \u015feyi u\u011fursuz sayd\u0131\u011f\u0131nda itina etme. K\u00f6t\u00fc zanda bulundu\u011funda h\u00fck\u00fcm verme. Haset etti\u011finde ise haddini a\u015fama (ve kimseye zul\u00fcm etme).[16]<\/p>\n<p>123- Dokuz \u015fey \u00fcmmetimden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (onlara su\u00e7 say\u0131lmaz): Yanl\u0131\u015fl\u0131k, unutkanl\u0131k, mecbur edildikleri \u015fey, bilmeyerek yapt\u0131klar\u0131 \u015fey, g\u00fc\u00e7lerinin yetmedi\u011fi \u015fey, \u00e7aresiz kald\u0131klar\u0131 \u015fey, haset (d\u00fc\u015f\u00fcncesi), bir \u015feyi u\u011fursuz saymak ve  yarat\u0131l\u0131\u015f hakk\u0131nda a\u011f\u0131za al\u0131p s\u00f6ylemeksizin kalpten ge\u00e7en vesveseli d\u00fc\u015f\u00fcnceler.<\/p>\n<p>124- Herhangi biriniz r\u00fcya g\u00f6rmezse \u00fcz\u00fclmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilmin derinliklerine dalan kimse, r\u00fcya g\u00f6rme \u00f6zelli\u011fini kaybeder.<\/p>\n<p>125- \u00dcmmetimden iki kesim var ki, \u0131slah olurlarsa b\u00fct\u00fcn \u00fcmmetim \u0131slah olur; bozulurlarsa da b\u00fct\u00fcn \u00fcmmetim fasid olur. &#8220;Ya Resulallah, onlar kimlerdir?&#8221; diye soruldu\u011funda: &#8220;Fakihler ve y\u00f6neticiler.&#8221; diye buyurdu.<\/p>\n<p>126- Halk\u0131n en ak\u0131ll\u0131s\u0131, Allah\u2019tan  en fazla korkan ve O\u2019na en \u00e7ok itaat eden kimsedir. Halk\u0131n, ak\u0131ldan yoksun olan\u0131 ise, h\u00fck\u00fcmdarlardan en fazla korkan ve onlar\u0131n emirlerine en fazla uyan kimsedir.<\/p>\n<p>127- \u00dc\u00e7 \u015fey kalbi \u00f6ld\u00fcr\u00fcr: D\u00fc\u015f\u00fck seviyeli kimselerle d\u00fc\u015f\u00fcp kalkmak, kad\u0131nlarla konu\u015fmak ve zenginlerle oturmak.<\/p>\n<p>128- Allah-u Te\u00e2la bir kavme gazap eder de onlara azap g\u00f6ndermezse, fiyatlar y\u00fckselir, \u00f6m\u00fcrleri k\u0131sal\u0131r, t\u00fcccarlar\u0131 k\u00e2r etmez, meyvalar\u0131 bol olmaz, \u0131rmaklar\u0131n\u0131n suyu azal\u0131r, ya\u011fmurlar\u0131 kesilir ve i\u00e7lerinden en k\u00f6t\u00fcleri onlara musallat olur.<\/p>\n<p>129- Benden sonra zina \u00e7o\u011fal\u0131rsa beklenmedik ani \u00f6l\u00fcmler de \u00e7o\u011fal\u0131r, \u00d6l\u00e7\u00fcy\u00fc eksik tuttuklar\u0131nda, Allah-u Te\u00e2la onlar\u0131 k\u0131tl\u0131\u011fa du\u00e7ar eder. Zek\u00e2t vermediklerinde yery\u00fcz\u00fc bereketini, yani toprak, meyve ve madenlerini onlardan esirger. H\u00fck\u00fcm vermede adaletsizlik yapt\u0131klar\u0131nda, zul\u00fcm ve tecav\u00fcze yard\u0131mda bulunurlar. Ahitlerini bozduklar\u0131nda, Allah-u Te\u00e2la d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 onlara musallat k\u0131lar. Akrabalar\u0131ndan ili\u015fkilerini kestiklerinde, mallar\u0131 k\u00f6t\u00fclerin ellerine ge\u00e7er. Marufu emretmeyip m\u00fcnkerden sak\u0131nd\u0131rmad\u0131klar\u0131 ve Ehl-i Beyt\u2019imin iyilerine uymad\u0131klar\u0131nda, Allah-u Te\u00e2la onlar\u0131n en k\u00f6t\u00fclerini onlara  musallat  eder. Bu  durumda iyileri dua eder, fakat dualar\u0131 kabul olmaz.<\/p>\n<p>130- &#8220;Onlardan baz\u0131 gruplar\u0131, kendilerini onunla denemek i\u00e7in  yararland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcne g\u00f6z\u00fcn\u00fc dikme&#8230;&#8221;[17] ayeti nazil oldu\u011funda \u015f\u00f6yle buyurdu: Kim Allah\u2019\u0131n indindeki m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 umarak musibetlere sabretmezse, d\u00fcnyadaki nimetlerin hasretinden can\u0131 \u00e7\u0131kar. Kim halk\u0131n elinde olan d\u00fcnya mal\u0131na g\u00f6z dikerse, h\u00fczn\u00fc artar ve Allah\u2019\u0131n taksim etti\u011fi r\u0131zka dar\u0131l\u0131r, ya\u015fant\u0131s\u0131 karar\u0131r. Allah\u2019\u0131n ona verdi\u011fi nimeti ancak yemekte ve i\u00e7mekte bilen kimse, Allah\u2019\u0131n nimetlerini g\u00f6rmezlikten gelmi\u015f ve nank\u00f6rl\u00fck etmi\u015ftir. B\u00f6yle birisinin \u00e7abalar\u0131 neticesiz kal\u0131r ve azaba u\u011framas\u0131 \u00e7abuk olur.<\/p>\n<p>131- Cennete, ancak M\u00fcsl\u00fcman olan kimse girebilir. Ebuzer: &#8220;Ya Resulallah, \u0130slam nedir?&#8221; diye sorunca Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih \u015f\u00f6yle buyurdu: \u0130slam \u00e7\u0131plakt\u0131r; elbisesi takvad\u0131r; astar\u0131 hidayettir; kaftan\u0131  (\u00fcst giyece\u011fi)  hay\u00e2d\u0131r; mihveri vera\u2019d\u0131r; kemali akidedir; meyvesi salih ameldir; her \u015feyin temeli vard\u0131r ve \u0130slam\u2019\u0131n temeli de biz Ehl-i Beyt\u2019in sevgisidir.&#8221; <\/p>\n<p>132- Kim mahlukun r\u0131zas\u0131n\u0131, Hal\u0131k\u0131n gazab\u0131yla kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa, Allah-u Te\u00e2la o mahluku ona musallat eder.<\/p>\n<p>133- Allah-u Te\u00e2la, kullar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131, halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r; bunlar iyilik yapmaya meyilli olur ve c\u00f6mertli\u011fi de \u015feref bilirler. Allah-u Te\u00e2la y\u00fcce ahlak\u0131 sever.<\/p>\n<p>134- Allah-u Te\u00e2la\u2019n\u0131n, ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in halk\u0131n s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 kullar\u0131 vard\u0131r. \u0130\u015fte bunlar, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc Allah\u2019\u0131n azab\u0131ndan korunmu\u015f kimselerdir. <\/p>\n<p>135- M\u00fc\u2019min ilah\u00ee edeple edeplenir. Allah-u Te\u00e2la ona bol bol verdi\u011finde, o da (kendi ailesine) bol bol verir. Ondan k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131nda, o da k\u0131s\u0131tlar. <\/p>\n<p>136- Bir g\u00fcn gelir ki baz\u0131 kimseler, d\u00fcnyalar\u0131 d\u00fczende oldu mu art\u0131k dinlerinden neyi kaybettiklerine \u00f6nem vermezler.<\/p>\n<p>137- Allah-u Te\u00e2la kullar\u0131n\u0131n kalplerini, onlara iyilik edenlerin muhabbeti ve onlara k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapanlar\u0131n bu\u011fzu \u00fczere yaratm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p>138- \u00dcmmetimde on be\u015f haslet olursa onlara bel\u00e2 nazil olur. &#8220;Ya Resulallah, onlar nelerdir?&#8221; diye sorduklar\u0131nda Resulullah \u015f\u00f6yle buyurdu: Serveti elden ele devrettiklerinde (m\u00fcstahak olan kimselerden esirgediklerinde), emaneti ganimet bildiklerinde, zek\u00e2t\u0131 zarar sayd\u0131klar\u0131nda, erkek han\u0131m\u0131na itaat edip annesine kar\u015f\u0131 geldi\u011finde, arkada\u015f\u0131na iyilik yap\u0131p, babas\u0131na zulmetti\u011finde, camide sesler y\u00fckseldi\u011finde, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmas\u0131ndan korkarak baz\u0131 kimselere sayg\u0131 g\u00f6sterildi\u011finde, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kimseler toplumu y\u00f6netti\u011finde, (erkek taraf\u0131ndan) ipek elbise giyildi\u011finde, \u015farap i\u00e7ildi\u011finde, \u015fark\u0131c\u0131 kad\u0131n ve \u00e7alg\u0131 aletleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ve \u00fcmmetin, sonradan gelenleri \u00f6ncekileri lanetlediklerinde.[18]<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131nda \u00fc\u00e7 belay\u0131 beklemelidirler: K\u0131rm\u0131z\u0131 (sam) yelinin esmesini, insanlar\u0131n meshedilmesi (hilkatlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesini) ve toplumun \u00e7\u00f6z\u00fclmesini.<\/p>\n<p>139- D\u00fcnya, m\u00fc\u2019mine zindan, k\u00e2fire ise cennettir.[19]<\/p>\n<p>140- Bir zaman gelir ki insanlar, kurt gibi olurlar; o zamanda kurt olmayan kimseyi kurtlar yer.[20]<\/p>\n<p>141- Ahir zamanda pek az bulunan \u015fey, g\u00fcvenilecek karde\u015f ve hel\u00e2l yoldan kazan\u0131lan parad\u0131r.<\/p>\n<p>142- Su-i zan ile (ihtiyatl\u0131 davranmakla) kendinizi halk\u0131n \u015ferrinden koruyun.[21]<\/p>\n<p>143- B\u00fct\u00fcn hay\u0131rlar ak\u0131lla elde edilir; akl\u0131 olmayan\u0131n, dini olmaz.<\/p>\n<p>144- Bir grup insan Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih\u2019in huzurunda, bir ki\u015fiyi \u00f6verek b\u00fct\u00fcn g\u00fczel s\u0131fatlar\u0131n onda oldu\u011funu s\u00f6ylediler. Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih: &#8220;O adam\u0131n akl\u0131 nas\u0131ld\u0131r?&#8221; diye sordu. Onlar, &#8220;Ya Resulallah, biz onun ibadet ve di\u011fer hay\u0131r i\u015flerdeki \u00e7abas\u0131n\u0131 dile getiriyoruz; ama sen yine de bizden onun akl\u0131n\u0131 soruyorsun?&#8221; dediler. Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih buyurdu ki: &#8220;Ahmak kendi ahmakl\u0131\u011f\u0131yla, fas\u0131\u011f\u0131n f\u0131sk-\u0131 f\u00fccurundan daha b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlara d\u00fc\u015fer. Yar\u0131n (k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde) insanlar, ak\u0131llar\u0131 miktar\u0131nca y\u00fcksek derecelere ula\u015f\u0131rlar ve Allah-u Te\u00e2la\u2019ya yak\u0131n olma \u015ferefine eri\u015firler. <\/p>\n<p>145- Allah-u Te\u00e2la akl\u0131 \u00fc\u00e7e b\u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Onlar kimde olursa, akl\u0131 k\u00e2mil olur, kimde de olmazsa, akl\u0131 olmaz: Allah\u2019\u0131 iyi tan\u0131mak, Allah\u2019a g\u00fczel ibadet etmek ve Allah\u2019\u0131n emrini uygulamada g\u00fczelce sab\u0131rl\u0131 olmak. <\/p>\n<p>146- Necran H\u0131ristiyanlar\u0131ndan konu\u015fmas\u0131 g\u00fczel, a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 ve heybetli birisi Medine\u2019ye geldi; birisi: &#8220;Ya Resulallah, bu h\u0131ris\u00adtiyan ne kadar da ak\u0131ll\u0131d\u0131r?&#8221; dedi. Resulullah o adam\u0131 bu s\u00f6zden men&#8217; edip: &#8220;Sus, ak\u0131ll\u0131 adam Allah\u2019\u0131n birli\u011fine inanan ve O&#8217;nun emrine boyun e\u011fen kimsedir.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>147- \u0130lim m\u00fc\u2019minin dostu, hilim yard\u0131mc\u0131s\u0131, ak\u0131l k\u0131lavuzu, amel yetki sahibi, sab\u0131r ordusunun komutan\u0131, halkla iyi ge\u00e7inebilmek babas\u0131, iyilik karde\u015fi, nesebi Hz. Adem, hasebi (aile iftihar\u0131) takvas\u0131, c\u00f6mertli\u011fi de mal\u0131n\u0131 (ge\u00e7imini) d\u00fczene koymakt\u0131r.<\/p>\n<p>148- Kime iyilik yap\u0131l\u0131rsa o da ona kar\u015f\u0131l\u0131k iyilik yapmal\u0131d\u0131r.  Bunu yapamad\u0131\u011f\u0131 takdirde (en az\u0131ndan) te\u015fekk\u00fcr etmelidir. Bunu da yapmazsa, nank\u00f6rl\u00fck etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>149- Musafaha edin. \u00c7\u00fcnk\u00fc musafaha etmek, kini giderir.<\/p>\n<p>150- M\u00fc\u2019min bir kimse, her t\u00fcrl\u00fc s\u0131fata tabiat\u0131 gere\u011fi e\u011filim g\u00f6sterir ama ihanet etmek ve yalan konu\u015fma hari\u00e7.<\/p>\n<p>151- Baz\u0131 \u015fiirler hikmettir. Baz\u0131 beyanlar ise sihirdir.<\/p>\n<p>152- Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih Ebuzer\u2019e: &#8220;\u0130man\u0131n hangi kulpu daha sa\u011flamd\u0131r?&#8221; dedi Ebuzer: &#8220;Allah ve Resulu daha iyi bilir.&#8221; dedi. Resulullah: &#8220;\u0130man\u0131n en sa\u011flam kulpu, Allah i\u00e7in dost olmak, Allah i\u00e7in d\u00fc\u015fman olmak ve Allah i\u00e7in \u00f6fkelenmektir.&#8221; buyurdu.<\/p>\n<p>153- \u0130\u015flerde Allah\u2019tan hay\u0131r dilemek, Allah\u2019\u0131n kaza ve kaderine raz\u0131 olmak, insan o\u011flunun saadetindendir. Allah\u2019tan hay\u0131r dilemeyi terketmek, Allah\u2019\u0131n kaza ve kaderine raz\u0131 olmamak ise insan o\u011flunun \u015fekavetindendir (bedbahtl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ni\u015fanesidir).<\/p>\n<p>154- Pi\u015fmanl\u0131k duymak, bir \u00e7e\u015fit t\u00f6vbedir.<\/p>\n<p>155- Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, helal sayan bir kimse, Kur\u2019\u00e2n\u2019a inanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>156- Bir ki\u015fi Resulullah\u2019a: &#8220;Bana nasihat ediniz&#8221; dedi. Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih: &#8220;Dilini koru.&#8221; buyurdu. Yine &#8220;Bana nasihat ediniz&#8221; dedi. Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih yine: &#8220;Dilini koru.&#8221; buyurdu. O adam yine: &#8220;Ey Allah\u2019\u0131n el\u00e7isi, bana nasihat ediniz.&#8221; dedi\u011finde, bu defa Resulullah: &#8220;Yaz\u0131klar olsun sana, dilin \u00fcr\u00fcnlerinden ba\u015fka, insanlar\u0131 y\u00fcz\u00fc \u00fczere cehennem ate\u015fine atan bir \u015fey var m\u0131d\u0131r?&#8221; diye buyurdu.<\/p>\n<p>157- Hay\u0131r i\u015fler, (insan\u0131) k\u00f6t\u00fc \u00f6l\u00fcmden korur. Gizli sadaka, Allah\u2019\u0131n gazab\u0131n\u0131 giderir. S\u0131la-i rahim (akrabalara iyilikte bulun\u00admak), \u00f6mr\u00fc uzat\u0131r. B\u00fct\u00fcn hay\u0131rl\u0131 i\u015fler bir \u00e7e\u015fit sadakad\u0131r. D\u00fcnyada hay\u0131r ehli olan kimseler, ahirette de hay\u0131r ehlidirler. D\u00fcnyada m\u00fcnker (k\u00f6t\u00fc i\u015f) ehli olan kimseler, ahirette de m\u00fcnker ehlidirler. Cennete herkesten \u00f6nce girecek olan maruf ehli kimselerdir.<\/p>\n<p>158- Allah-u Te\u00e2la insana nimet verdi\u011finde o nimetin eserini onda g\u00f6rmeyi sever. Kendisini fakir ve musibete u\u011fram\u0131\u015f bir kimse gibi g\u00f6steren kimseyi sevmez.<\/p>\n<p>159- G\u00fczel soru sormak ilmin, halkla iyi ge\u00e7inmek de huzurlu ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r.[22]<\/p>\n<p>160- \u0130nsan o\u011flu ihtiyarlad\u0131k\u00e7a ondaki iki haslet gen\u00e7le\u015fir: \u0130htiras (tamah) ve arzu.<\/p>\n<p>161- Hay\u00e2 imandand\u0131r.<\/p>\n<p>162- K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc d\u00f6rt \u015fey hakk\u0131nda sorulmad\u0131k\u00e7a insan ad\u0131m atamaz: \u00d6mr\u00fcn\u00fc nerede ge\u00e7irdi\u011finden, gen\u00e7li\u011fini hangi yolda harcad\u0131\u011f\u0131ndan, mal\u0131 nereden kazan\u0131p nerede sarfetti\u011finden ve biz Ehli Beyt\u2019in sevgisinden.<\/p>\n<p>163- Kim insanlarla mu\u00e2mele yapt\u0131\u011f\u0131nda, onlara zulmetmez, konu\u015ftu\u011funda yalan konu\u015fmaz ve s\u00f6z verdi\u011finde yerine getirirse, yi\u011fitli\u011fi k\u00e2mil, adaleti \u00e2\u015fik\u00e2r, sevab\u0131 sabit ve g\u0131ybeti haram olur.<\/p>\n<p>164- M\u00fc\u2019minin her \u015feyi; haysiyeti, mal\u0131 ve can\u0131 muhteremdir.<\/p>\n<p>165- Selam vermekle olsa bile s\u0131la-i rahimde bulunun.<\/p>\n<p>166- \u0130man, kalple ba\u011flanmak (kalb\u00ee itikad), dille ikrar etmek ve uzuvlarla da amel etmektir.<\/p>\n<p>167- Zenginlik, servetin \u00e7oklu\u011fuyla de\u011fildir. Ger\u00e7ek zenginlik ruhun zenginli\u011fidir.<\/p>\n<p>168- \u015eerri terketmek bir \u00e7e\u015fit sadakad\u0131r.<\/p>\n<p>169- D\u00f6rt \u015fey \u00fcmmetimin ak\u0131l sahipleri i\u00e7in laz\u0131md\u0131r. &#8220;Ya Resulallah, bunlar nelerdir?&#8221; diye sorulunca: &#8220;\u0130lmi dinlemek, onu ezberlemek, onu ne\u015fretmek ve onunla amel etmektir.&#8221; buyurdular.<\/p>\n<p>170- Baz\u0131 beyanlar sihirdir. (\u00c7ok cezbe dilidir) Baz\u0131 ilimler cehalettir.[23] Baz\u0131 s\u00f6zler, maksad\u0131 ifade etmek i\u00e7in yetersizdir.<\/p>\n<p>171- S\u00fcnnet iki \u00e7e\u015fittir: Biri, benden sonra amel edilmesi hidayet, terkedilmesi de sap\u0131kl\u0131k olan farz s\u00fcnnettir. Di\u011feri ise, amel edilmesi fazilet olan, terkedilmesi ise hata say\u0131lmayan m\u00fcstehap s\u00fcnnettir.<\/p>\n<p>172- Kim Allah\u2019\u0131 gazapland\u0131rmakla bir g\u00fc\u00e7 sahibini (h\u00fck\u00fcm-dar\u0131) ho\u015fnut ederse, Allah\u2019\u0131n dininden \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>173- Hay\u0131rdan daha hay\u0131rl\u0131, onu yapan kimsedir. K\u00f6t\u00fcden daha k\u00f6t\u00fc de, onu i\u015fleyen kimsedir.<\/p>\n<p>174- Allah-u Te\u00e2la, kimi g\u00fcnah zilletinden kurtar\u0131p itaat izzetine ula\u015ft\u0131r\u0131rsa, onu servetsiz oldu\u011fu halde zenginle\u015ftirir; a\u015firetsiz oldu\u011fu halde izzetlendirir ve kimsesizlikte onunla birlikte olur. Kim Allah\u2019tan korkarsa, Allah her \u015feyi ondan korkutur. Kim de Allah\u2019tan korkmazsa, Allah onu her \u015feyden korkutur. Her kim Allah\u2019\u0131n verdi\u011fi az r\u0131zka raz\u0131 olursa, Allah onun az ameline raz\u0131 olur. Kim helal r\u0131z\u0131k kazanmaktan utanmazsa, masraf\u0131 az, g\u00f6nl\u00fc rahat, ailesi ise refah i\u00e7erisinde olur. Kim d\u00fcnyada z\u00fchd ederse (d\u00fcnyaya ilgi g\u00f6stermezse), Allah-u Te\u00e2la hikmeti kalbine yerle\u015ftirir ve onu dilinde cari k\u0131lar, d\u00fcnyan\u0131n dert ve derman\u0131n\u0131 ona tan\u0131t\u0131r ve onu sa\u011flam olarak ebedi kalacak yurduna g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>175- Musibete u\u011frayan kimselerin hatalar\u0131n\u0131 affedin.<\/p>\n<p>176- D\u00fcnyada zahidlik; arzular\u0131 azaltmak, nimetlere kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckretmek ve Allah\u2019\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 her \u015feyden \u00e7ekinmektir. <\/p>\n<p>177- Hi\u00e7bir hayr\u0131 g\u00f6steri\u015f i\u00e7in yapma, onu utanarak da terketme.<\/p>\n<p>178- \u00dc\u00e7 \u015feyden dolay\u0131 \u00fcmmetim i\u00e7in korkuyorum: \u0130htirasl\u0131 olmak, heva &#8211; hevese uymak ve sap\u0131k \u00f6nder.<\/p>\n<p>179- Gam\u0131 \u00e7ok olan\u0131n bedeni hasta olur. Huyu k\u00f6t\u00fc olan\u0131n can\u0131 azapta kal\u0131r. \u0130nsanlarla m\u00fcnaka\u015fa yapan\u0131n da  yi\u011fitlik ve y\u00fcceli\u011fi azal\u0131r.<\/p>\n<p>180- Bilin ki, \u00fcmmetimin en k\u00f6t\u00fcleri, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinin korkusundan dolay\u0131 sayg\u0131 g\u00f6sterilen kimselerdir. \u015eerrinden korkularak sayg\u0131 g\u00f6sterilen kimse benden de\u011fildir.<\/p>\n<p>181- D\u00fc\u015f\u00fcncesi Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131 olan ve b\u00f6ylece sabahlayan kimsenin, Allah\u2019la bir ba\u011f\u0131 yoktur. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u015flerine \u00f6nem vermeyen kimse, M\u00fcsl\u00fcman de\u011fildir. A\u00e7\u0131k\u00e7a zillete boyun e\u011fen kimse, biz Ehl-i Beyt\u2019ten de\u011fildir.<\/p>\n<p>182- Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih\u2019in Mu\u00e2z\u2019\u0131n o\u011flunun \u00f6l\u00fcm\u00fc m\u00fcnasibetiyle ona yazm\u0131\u015f oldu\u011fu tesliyet mektubu: <\/p>\n<p>&#8220;Allah\u2019\u0131n el\u00e7isi Muhammed\u2019den Cebel o\u011flu Mu\u00e2z\u2019a. <\/p>\n<p>Selamun aleyk. Kendisinden ba\u015fka ilah olmayan Allah\u2019a hamd ederim. <\/p>\n<p>Allah\u2019\u0131n emriyle \u00f6len o\u011flun i\u00e7in sab\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum. O\u011flun, Allah\u2019\u0131n tatl\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131 ve sana verilen emanetlerinden biriydi. Bir m\u00fcddet seni ondan faydaland\u0131rd\u0131, belirli s\u00fcresi dolunca da ruhunu ald\u0131. \u0130nna lillah ve inna ileyhi raciun. (Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz biz Allah\u2019tan\u0131z ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz de O\u2019nad\u0131r.) Sab\u0131rs\u0131zl\u0131k yap\u0131p sevab\u0131n\u0131 yok etmekten sak\u0131n. E\u011fer musibetin sevab\u0131na bakm\u0131\u015f olsayd\u0131n, Allah-u Te\u00e2la\u2019n\u0131n, teslim olan ve sabreden kimselere verdi\u011fi o kadar b\u00fcy\u00fck m\u00fck\u00e2fat\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu musibetlerin \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011funu anlard\u0131n. Bil ki, sab\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmak \u00f6l\u00fcy\u00fc diriltmedi\u011fi gibi, kaza ve kaderi de geri \u00e7evirmez. \u00d6yleyse, g\u00fczel bir \u015fekilde yas tut ve Allah\u2019\u0131n vaat etti\u011fi \u015feye kavu\u015f. Sana ve b\u00fct\u00fcn insanlara Allah\u2019\u0131n takdiri ile inecek olan \u015feye eseflenme. <\/p>\n<p>Allah\u2019\u0131n selam\u0131, rahmeti ve bereketleri \u00fczerine olsun.<\/p>\n<p>183- Kur\u2019\u00e2n okuyanlar\u0131n \u00e7o\u011fal\u0131p fakihlerin azalmas\u0131, emir sahiplerinin fazlala\u015f\u0131p emin insanlar\u0131n azalmas\u0131, ya\u011fmurlar\u0131n bolla\u015f\u0131p bitkilerin k\u0131t olmas\u0131, k\u0131yametin alametlerindendir.<\/p>\n<p>184- Hacetini bana ula\u015ft\u0131ramayan kimselerin, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 bana ula\u015ft\u0131r\u0131n. Kim ihtiyac\u0131n\u0131 kudret sahibi bir kimseye ula\u015ft\u0131rmaya g\u00fcc\u00fc yetmeyen bir kimsenin ihtiyac\u0131n\u0131 ona ula\u015ft\u0131r\u0131rsa, Allah-u Te\u00e2la k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, onun ayaklar\u0131n\u0131 s\u0131rat k\u00f6pr\u00fcs\u00fc \u00fczerinde sabit k\u0131lar.<\/p>\n<p>185- \u0130ki s\u00f6z gariptir (ilgin\u00e7tir): Cahilden hikmetli s\u00f6z; onu kabul edin ve hekimden faydas\u0131z laf; ondan vazge\u00e7in.[24]<\/p>\n<p>186- Tembelin alameti \u00fc\u00e7t\u00fcr: \u0130\u015fte ba\u015f\u0131 bo\u015flu\u011fa yol a\u00e7acak derecede gev\u015feklik yapar; (sonra) i\u015fi zayi edecek derecede ba\u015f\u0131 bo\u015fluk yapar ve (sonunda) g\u00fcnaha d\u00fc\u015fecek derecede i\u015fi zayi eder.<\/p>\n<p>187- Kim helal bir kazan\u00e7tan (i\u015ften) utanmazsa, kendisini faydaland\u0131r\u0131r, gideri hafif olur ve kibir de ondan uzakla\u015f\u0131r. Kim Allah\u2019\u0131n az r\u0131zk\u0131na raz\u0131 olursa, Allah da onun az ameline raz\u0131 olur. Kim d\u00fcnyaya ilgi g\u00f6sterir, arzusu da uzun olursa, Allah-u Te\u00e2la onun, d\u00fcnyaya ilgi g\u00f6sterdi\u011fi miktarda kalbini k\u00f6r eder. Kim d\u00fcnyaya ilgi g\u00f6stermez, arzusunu da azalt\u0131rsa, Allah-u Te\u00e2la ona ders okumaks\u0131z\u0131n ilim ba\u011f\u0131\u015flar; onu k\u0131lavuzsuz hidayete kavu\u015fturur ve k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc giderip basiretli k\u0131lar. Benden sonra bir kavim gelir ki onlar, ancak cinayet ve zorbal\u0131kla saltanata ula\u015f\u0131rlar; cimrilik yapmakla zengin olurlar; halk\u0131n sevgisini, heva &#8211; hevese uymak ve dinde laubalilik yapmakla kazan\u0131rlar. Bilin ki, kim o devirde olursa, zengin olmaya kadir oldu\u011fu halde fakirli\u011fe, izzetli olmaya g\u00fcc\u00fc yetti\u011fi halde hakirli\u011fe ve muhabbet kazanmaya kudreti oldu\u011fu halde halk\u0131n bu\u011fzuna ve \u00f6fkesine, s\u0131rf Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131 ve ahiret sevab\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in sabrederse, Allah-u Te\u00e2la, elli s\u0131dd\u0131k\u0131n sevab\u0131n\u0131 ona verir. (S\u0131dd\u0131k, ya\u015fay\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 yalan s\u00f6ylemeyen ve makam\u0131 da peygamberlerin makam\u0131 seviyesinde olan kimseye denir.)<\/p>\n<p>188- Bedenin hu\u015fu edip kalbin hu\u015fu etmedi\u011fi m\u00fcnaf\u0131k\u00e7a hu\u015fudan, (m\u00fcnaf\u0131k\u00e7a Allah kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u011filmekten) sak\u0131n\u0131n. <\/p>\n<p>189- Yapt\u0131\u011f\u0131 iyi i\u015ften dolay\u0131 (haks\u0131z yere) k\u0131nanan bir kimse, Allah\u2019\u0131n rahmetini kazan\u0131r.<\/p>\n<p>190- Hediyeyi kabul edin. En g\u00fczel hediye, ta\u015f\u0131mas\u0131 kolay ve g\u00fczel kokulu olan \u0131t\u0131rd\u0131r (esanst\u0131r).<\/p>\n<p>191- \u0130yilik, dindar ve soylu kimseye yap\u0131l\u0131r. G\u00fc\u00e7s\u00fczlerin cihad\u0131, hacd\u0131r. Kad\u0131n\u0131n cihad\u0131, kocas\u0131na iyi e\u015f olmas\u0131d\u0131r (ona kar\u015f\u0131 g\u00fczel davranmas\u0131d\u0131r). \u015eefkatli olmak, dinin yar\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130ktisatl\u0131 olan (savurgan olmayan) bir ki\u015fi, asla fakir olmaz. Sadaka vermekle, r\u0131zk\u0131n g\u00f6kten inmesini sa\u011flay\u0131n. Allah-u Te\u00e2la, m\u00fc\u2019min kullar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131, zannettikleri yoldan ula\u015ft\u0131rmay\u0131 istememi\u015ftir.<\/p>\n<p>192- Hi\u00e7bir kimse, haramdan sak\u0131n\u0131p \u015f\u00fcpheli olan \u015feyleri terk etmedik\u00e7e takval\u0131 kimselerin makam\u0131na eri\u015femez.<\/p>\n<p>[1] &#8211; Kur&#8217;an&#8217;da da bu anlamda ayetler yer alm\u0131\u015ft\u0131r: Hac\/60. Fat\u0131r\/43.<\/p>\n<p>[2] &#8211; Yunus\/23.<\/p>\n<p>[3] &#8211; Fat\u0131r\/43.<\/p>\n<p>[4]- Maksat, a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 zedeleyecek \u015fekilde suratl\u0131 y\u00fcr\u00fcmektir; b\u00f6yle surat insan\u0131n toplumsal kariyerimi ister-istemez d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>[5] -Bir \u00e7ok hadisten anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, kurtulu\u015fu beklemekten maksat Hz. Mehdi (a.s)\u2019\u0131n zuhur edip yery\u00fcz\u00fcn\u00fc adaletle doldurmas\u0131n\u0131 beklemektir. Bu beklentinin \u00f6nemi \u015fu noktalar nazara al\u0131n\u0131rsa daha bir a\u00e7\u0131kl\u0131k kazan\u0131r: <\/p>\n<p>B\u00f6yle bir beklenti, <\/p>\n<p>1- Masum ve adil olan bir \u0130mam\u2019\u0131 tan\u0131may\u0131, <\/p>\n<p>2-\u0130nsan\u0131 ve \u0130lahi ideallere ba\u011fl\u0131 olmay\u0131, ve hayat\u0131n\u0131 bu ideallere ula\u015fmak do\u011frultusunda d\u00fczenlemeyi,<\/p>\n<p>3- \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi hususunda karamsar olmay\u0131p gelecekte mutlak zaferin hak taraftarlar\u0131na ait oldu\u011funa inan\u0131p bu yolda daha azimle \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 gerektirmektedir. Bu y\u00fczden Hz. Mehdi (a.s)\u2019\u0131 beklemek, insan\u0131n hayat\u0131na ilahi bir y\u00f6n ve anlam vermektedir. Bu y\u00fczden hadiste en faziletli cihat olarak vas\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[6] &#8211; Allah\u2019a do\u011fru y\u00f6nelmenin temel \u015fartlar\u0131ndan biri, insan\u0131n nefsi isteklerine esir olmamas\u0131 ve sadece ilahi muhabbete engel olmayacak \u015fekilde yani akl\u0131n belirledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde maddi imkanlardan yararlanmas\u0131d\u0131r Aks\u0131 taktirde nefsi isteklerinin esiri oldu\u011fu i\u00e7in asla Allah\u2019\u0131n dostlar\u0131na mahsus olan \u00f6zel ilahi makamlara eri\u015femez.<\/p>\n<p>[7]- M\u00fc\u2019min daima belalara du\u00e7ar olur, zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda sa\u011fa sola e\u011filir ve Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r. Fakat k\u00e2fir bir direk gibi, yere d\u00fc\u015fene kadar ayn\u0131  halde kal\u0131r.<\/p>\n<p>[8] -Allah Teala\u2019ya ibadetten sonra riayet edilmesi gereken en \u00f6nemli vazife, baba ve annenin hakk\u0131n\u0131 riayet etmek oldu\u011fu bizzat Kur\u2019n\u0131 Kerim\u2019ide a\u00e7iklanm\u0131\u015ft\u0131r Bu hadiste de baba ve anneye itaatin, hatta insan\u0131n en \u00e7ok sevdi\u011fi \u015feylerden ayr\u0131lmak hususunda bile olsa gereklili\u011fi ifade edilmektedir. Ellbette bu vazifeyi yerine getirmek bir ba\u015fkas\u0131na z\u00fcl\u00fcm yapmay\u0131 gerektiriyorsa o zaman baba ve annenin emri olsa bile o i\u015fi yapmamak gerekir \u00e7\u00fcnk\u00fc o i\u015fi yapmak bizzat Allah\u2019\u0131n emirlerine  itaatsizlik say\u0131l\u0131r. <\/p>\n<p>[9] -Yusuf \/ 108<\/p>\n<p>[10]- Resulullah salla&#8217;llahu aleyhi ve alih\u2019in uzun g\u00f6mlek giymemeyi emretmesi o d\u00f6nemdeki \u015fartlar dahilinde fazla uzun g\u00f6mlek giymenin yayg\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ve bunun bir kibirlenme ni\u015fanesi say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indir. O d\u00f6nemde fakirli\u011fin yayg\u0131n olu\u015fu, elbise \u00fcretiminin \u00e7etin olu\u015fu b\u00f6yle bir gelene\u011fin olu\u015fmas\u0131nda etkili olabilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise uzun g\u00f6mlek giyinmek asla tekebb\u00fcr ni\u015fanesi say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan uzun g\u00f6mlek giymenin bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Bu hadisi bug\u00fcn tekebb\u00fcr ni\u015fanesi say\u0131lan elbiseleri giyinmemek \u015feklinde yorumlayabiliriz.<\/p>\n<p>[11]- \u0130sr\u00e2 \/ 64<\/p>\n<p>[12]- Bunun ise genelde s\u00f6z konusu kesimlerde olan a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Bu y\u00fczden onlara de\u011fer verip a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksinden kurtulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakla bu sorun giderilebilmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir. <\/p>\n<p>[13]- Bu hadis, insan\u0131n i\u00e7 do\u011frulu\u011funun yan\u0131 s\u0131ra d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc de d\u00fczeltmesi gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>[14]- Maksat, yemek salonlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rne\u011fin \u00e7ar\u015f\u0131da y\u00fcr\u00fcrken bir \u015fey yemektedir. Bu i\u015f \u00e7e\u015fitli mahzurlar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra insan\u0131n hafifletir ve al\u00e7almas\u0131na sebep olur. <\/p>\n<p>[15]- Soruyu soran\u0131n maksad\u0131, \u00fcmmet aras\u0131nda ihtilaf oldu\u011funda hangi taraf\u0131n uyulmas\u0131 gereken camaat oldu\u011fu hususundad\u0131r. Resulullah ise bu sualin cevab\u0131nda \u00f6nemli bir noktaya de\u011finmi\u015ftir; o da: \u0130slam&#8217;da rakam ve niceli\u011fe \u00f6nem verilmedi\u011fidir. Say\u0131lar\u0131 ne kadar az olsa da Resulullah\u2019\u0131n \u00fcmmetinin cemaat\u0131, hak \u00fczere toplananlard\u0131r; bat\u0131l \u00fczere olanlar de\u011fil.<\/p>\n<p>[16]- Ba\u015fkas\u0131ndaki bir nimeti \u00e7ekememek hissi bazen insanda irade d\u0131\u015f\u0131 olu\u015fur bu durumda insan\u0131n riayet etmesi gereken en \u00f6nemli nokta bu his gere\u011fi bir giri\u015fimde bulunmamas\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 zul\u00fcm yapmamas\u0131 ve bu duyguyu kendi i\u00e7inde hapsetmesidir. <\/p>\n<p>[17]- T\u00e2h\u00e2\/131.<\/p>\n<p>[18] &#8211; Belki de maksat sonrakilerin kendilerini ilerici ve \u00f6ncekileri ise gerici bilmeleridir.<\/p>\n<p>[19]- M\u00fcmin i\u00e7in ahirette kavu\u015faca\u011f\u0131 nimetlere nazaran bu d\u00fcnya zindan say\u0131l\u0131r. Kafire ise ahirette kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 azaba nazaran bu d\u00fcnya cennet say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>[20]- Yani iyilikten hi\u00e7 bir \u015fey anlamayan sald\u0131rgan insanlara kar\u015f\u0131 tak\u0131nmas\u0131 gereken tav\u0131r onlar\u0131n insana tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tavr\u0131n ayn\u0131s\u0131yla mukabele etmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc aksi takdirde insan kendisini savunamaz.<\/p>\n<p>[21]- Bu hadisten anla\u015f\u0131l\u0131yor ki \u00f6nemli meselelerde muhtemel zararlardan korunman\u0131n yolu yersiz g\u00fcvenden ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r.<\/p>\n<p>[22]- Do\u011fru sorunun deneysel ve deneysel olmayan bilimlerin geli\u015fmesinde rolu bug\u00fcn tespit edilen \u00f6nemli bir ger\u00e7ektir. Bu ger\u00e7e\u011fin Resulullah (s.a.a)\u2019\u0131n dilinde ifade edilmi\u015f olmas\u0131 kendisi bir ilmi m\u00fccize say\u0131labilecek derecede \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>[23]- Baz\u0131 bilgiler insana bir yarar sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onlar\u0131n pe\u015finde olmak bir nevi cehalettir.<\/p>\n<p>[24]- Yani insan akl\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla ve do\u011frulu\u011funda \u015f\u00fcphe olmayan \u00f6l\u00e7\u00fclerin (Kur\u2019an Kerim ve Masumlar\u0131n s\u00f6zlerinin) \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda di\u011fer insanlar\u0131n s\u00f6zlerini de\u011ferlendirmelidir, faydal\u0131 s\u00f6z\u00fc kabul etmelidir s\u00f6yleyeni cahil olsa bile. Faydas\u0131z laf\u0131 da kabul etmemelidir, onu s\u00f6yleyen bilgin bir insan olsa bile.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- \u00d6\u011f\u00fct vermeye \u00f6l\u00fcm, zenginli\u011fe takva, me\u015fgul etmeye ib\u00e2det, s\u0131\u011f\u0131nak olmaya k\u0131yamet ve kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye Allah yeterlidir. 2- \u0130ki hasletten daha \u00fcst\u00fcn bir iyilik yoktur: Allah\u2019a iman etmek ve Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na yararl\u0131 olmak. \u0130ki hasletten ise daha k\u00f6t\u00fc bir haslet yoktur: Allah\u2019a \u015firk ko\u015fmak ve Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na zarar vermek. 3- Bir adam Resulullah\u2019a: &#8220;Bana bir &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[11438,11434,11437,11436,11435,11433],"class_list":["post-5972","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-2","tag-tuhef-ul-ukul-akillara-hediye","tag-tuhef-ul-ukul-bolumleri","tag-tuhef-ul-ukul-indir","tag-tuhef-ul-ukul-oku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5972"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5972\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}