{"id":602,"date":"2011-05-25T11:12:41","date_gmt":"2011-05-25T08:12:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=602"},"modified":"2011-05-25T11:12:41","modified_gmt":"2011-05-25T08:12:41","slug":"kirgizlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/kirgizlar\/","title":{"rendered":"K\u0131rg\u0131zlar"},"content":{"rendered":"<p>K\u0131rg\u0131zlar<\/p>\n<p>   Adlar\u0131n\u0131n men\u015fei ve man\u00e2s\u0131 hakk\u0131nda, \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olan K\u0131rg\u0131zlar, \u00c7in kaynaklar\u0131nda K\u2019i-ku, Kien-kun adlar\u0131 ile zikredilmekte ve Hanlardan (\u00c7in&#8217;deki &#8216;Han&#8217; hanedan\u0131, M.\u00d6. 206 &#8211; M.S. 220) beri mevcudiyetleri bildirilmektedir. Asya Hunlar\u0131 zaman\u0131nda kuzey-bat\u0131da Baykal\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131nda \u0130rti\u015f Nehri havalisinde bir T\u00fcrk kavmi olan Ting-linglerle kar\u0131\u015f\u0131k olarak oturmu\u015flard\u0131r. <\/p>\n<p>   Fakat, K\u0131rg\u0131zlar, kaynaklarda T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 g\u00f6sterilmekte ve tahminen 5-6. as\u0131rlarda, T\u00fcrkle\u015fmi\u015f kavimlerden say\u0131lmaktad\u0131r. 6. as\u0131r sonlar\u0131nda \u00c7in kaynaklar\u0131nda Hia-kia-sseu diye zikredilen K\u0131rg\u0131zlar\u0131n, G\u00f6kt\u00fcrk hakan\u0131 Mu-kan zaman\u0131nda, 560\u2019a do\u011fru, hakanl\u0131\u011fa ba\u011fland\u0131ktan sonra, 630-680 aras\u0131ndaki fetret devrinde, m\u00fcstakil bir \u201ckagan\u201da sahip olmalar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor. II. G\u00f6k-T\u00fcrk Hakanl\u0131\u011f\u0131 devrinde tekrar G\u00f6k-T\u00fcrk idaresine al\u0131nan K\u0131rg\u0131zlar, Mo-yen-\u00e7ur Ka\u011fan taraf\u0131ndan Uygur Hakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na ba\u011flanm\u0131\u015f (758), fakat 840 y\u0131l\u0131nda \u015fiddetli bir h\u00fccumla, Uygur devletini y\u0131karak, \u00d6t\u00fcken\u2019de kendi devletlerini kurmu\u015flard\u0131. <\/p>\n<p>   Ancak orada fazla kalamad\u0131lar. 920\u2019de b\u00fct\u00fcn Mo\u011folistan\u2019\u0131 ele ge\u00e7iren K\u2019i-tanlar (\u00c7in\u2019de Liao s\u00fclalesi), K\u0131rg\u0131zlar\u0131 \u00d6t\u00fcken b\u00f6lgesinden \u00e7\u0131kart\u0131p, eski yurtlar\u0131na s\u00fcrd\u00fcler. K\u2019i-tanlar ve devamlar\u0131 olan Kara-Hitaylar\u0131n, Yenisey havalisine kadar sokulamad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Cengiz, Mo\u011folistan\u2019\u0131 idaresi alt\u0131nda birle\u015ftirmek istedi\u011fi i\u00e7in, Merkit ve Naymanlarla olan sava\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131nda, K\u0131rg\u0131zlar\u0131 da itaate alm\u0131\u015ft\u0131r (1207) ki, bu suretle K\u0131rg\u0131zlar, Cengiz Mo\u011follar\u0131na itaat eden \u201cilk T\u00fcrk kavmi\u201d oluyorlar. 1217\u2019de Mo\u011follara kar\u015f\u0131 direnmek istedikleri i\u00e7in, ertesi y\u0131l, Yenisey\u2019i buz \u00fczerinden ge\u00e7en, Cengiz\u2019in o\u011flu Co\u00e7i taraf\u0131ndan tenkil edilen K\u0131rg\u0131zlar\u0131n, art\u0131k, \u201chakan\u201dlar\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p>   Tolui ulusuna dahil edilen iki k\u0131s\u0131m halinde ya\u015famaya devam ettiler. K\u0131rg\u0131z kavminin, Uygur Hakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 y\u0131karak i\u015fgal etti\u011fi \u00d6t\u00fcken\u2019de tutunamay\u0131p, buran\u0131n Mo\u011fol K\u2019i-tanlara ge\u00e7mesine ve tam idrak ve intibak edemedi\u011fi \u201cOrhun k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ortadan kalkmas\u0131na\u201d sebep olmak, dolay\u0131s\u0131 ile eski T\u00fcrk Hakanlar yurdunu, bir daha geri gelmemek \u00fczere Mo\u011follara intikal ettirmek suretiyle, T\u00fcrk tarihinde oynad\u0131\u011f\u0131 menfi rol, dikkatten ka\u00e7mam\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Karluklar, \u00d6t\u00fcken\u2019de K\u0131rg\u0131z hakimiyetini reddetmi\u015flerdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0131rg\u0131zlar Adlar\u0131n\u0131n men\u015fei ve man\u00e2s\u0131 hakk\u0131nda, \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olan K\u0131rg\u0131zlar, \u00c7in kaynaklar\u0131nda K\u2019i-ku, Kien-kun adlar\u0131 ile zikredilmekte ve Hanlardan (\u00c7in&#8217;deki &#8216;Han&#8217; hanedan\u0131, M.\u00d6. 206 &#8211; M.S. 220) beri mevcudiyetleri bildirilmektedir. Asya Hunlar\u0131 zaman\u0131nda kuzey-bat\u0131da Baykal\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131nda \u0130rti\u015f Nehri havalisinde bir T\u00fcrk kavmi olan Ting-linglerle kar\u0131\u015f\u0131k olarak oturmu\u015flard\u0131r. Fakat, K\u0131rg\u0131zlar, kaynaklarda T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 g\u00f6sterilmekte &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[1868,1697,1869,1867],"class_list":["post-602","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-cengiz","tag-kirgizlar","tag-otuken","tag-turk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=602"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/602\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}