Faz uzay\u0131, boyut say\u0131s\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek olan bir uzayd\u0131r ve bu \u00e7ok boyutlu uzayda her bir nokta, ara\u015ft\u0131rmaya konu olan sistemi meydana getiren par\u00e7ac\u0131klar\u0131n o noktadaki konumlar\u0131n\u0131 ve momentumlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaya yarar. Par\u00e7ac\u0131klar bu muazzam faz uzay\u0131 i\u00e7inde bir arada bunmakta ve hareket etmektedir. Faz uzay\u0131 i\u00e7inde bir nokta se\u00e7elim. Par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015fan sistem, zaman ilerledik\u00e7e kendi geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, se\u00e7ti\u011fimiz nokta da faz uzay\u0131nda ba\u015fka ba\u015fka y\u00f6nlere do\u011fru k\u0131m\u0131ldamaktad\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak da entropi s\u00fcrekli artmaktad\u0131r.<\/p>\n
Entropi ile esas olarak anlat\u0131lmak istenen \u015fey, sistemin hallerini \u201ckalburdan ge\u00e7irerek\u201d yani hangisi hangisidir bilemediklerinizi bir araya toplayarak guruplaman\u0131z gerekti\u011fidir. Faz uzay\u0131n\u0131n diyelim ki bu b\u00f6lgesinde olanlar\u0131n\u0131 bir yerde toplamal\u0131,toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131z b\u00f6lgenin hacmini hesaplamal\u0131, buldu\u011funuz hacmin logaritmas\u0131n\u0131 almal\u0131 ve burada buldu\u011funuz sonucu da Boltzman sabiti diye bilinen sabitle \u00e7arpmal\u0131s\u0131n\u0131z. B\u00f6ylelikle hesaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fey entropidir. Termodinami\u011fin \u0130kinci Yasas\u2019n\u0131 bize s\u00f6yledi\u011fi \u015fey ise entropinin artmakta oldu\u011fudur. Asl\u0131nda size s\u00f6yledi\u011fi \u015fey bir bak\u0131ma olduk\u00e7a g\u00fcl\u00fcn\u00e7t\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015funun \u015furas\u0131nda s\u00f6yledi\u011fi tek \u015fey, sistem hareketine ufak tefek bir kutucuktan yola \u00e7\u0131karak ba\u015flayacak olursa, geli\u015fmek \u00fczere serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda, gitgide daha b\u00fcy\u00fck kutucuklara do\u011fru yol alaca\u011f\u0131d\u0131r. Lakin bunun b\u00f6yle olaca\u011f\u0131 besbellidir. Zira e\u011fer probleme dikkatle bakacak olursan\u0131z, b\u00fcy\u00fck baloncuklar\u0131n, kendilerine kom\u015fu k\u00fc\u00e7\u00fck baloncuklardan bariz derecede daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu g\u00f6rebilirsiniz. Yani b\u00fcy\u00fck baloncuklardan birisini i\u00e7ine bir kez ad\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 att\u0131n\u0131z m\u0131, tekrar daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir baloncu\u011fun i\u00e7ine ge\u00e7mek i\u00e7in hemen hemen hi\u00e7bir \u015fans\u0131n\u0131z kalmayacakt\u0131r. Art\u0131k olan olmu\u015ftur. Sistem bir \u00f6ncekinden gitgide daha b\u00fcy\u00fck kutucuklara y\u00f6nelmeyi s\u00fcrd\u00fcrerek faz uzay\u0131nda dolan\u0131p duracakt\u0131r. \u0130\u015fte \u0130kinci Yasa\u2019n\u0131n bize s\u00f6yledikleri bundan ibaret. Yoksa de\u011fil mi?<\/p>\n
Ger\u00e7ekte bu, a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u015feyin sadece yar\u0131s\u0131d\u0131r. Bundan ba\u015fka bize, sistemin \u015fu anki durumunu biliyorsak, gelecekte eri\u015febilece\u011fi en olas\u0131 durumunun bilebilece\u011fimiz de bildirilmektedir. Ne var ki ayn\u0131 ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyi ters y\u00f6nde kullanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda,tamamen yanl\u0131\u015f bir yan\u0131t elde etmekteyiz. Kadehin masan\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda durmakta oldu\u011funu varsayal\u0131m. \u015eu soruyu sorabiliriz: \u201cBu kadehin o konuma gelirken izledi\u011fi en olas\u0131 yol acaba hangisidir?\u201d E\u011fer az \u00f6nce verdi\u011fimiz ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyi bu kez ters y\u00f6nde kullanacak olursan\u0131z, izlenen en olas\u0131 yol hakk\u0131nda \u015fu kan\u0131ya var\u0131rs\u0131n\u0131z: Sistem, hal\u0131n\u0131n \u00fczerindeki darmada\u011f\u0131n\u0131k bir halden ba\u015flad\u0131,kendini toparlay\u0131p hal\u0131dan ayr\u0131ld\u0131 ve bir b\u00fct\u00fcn halinde masan\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131. Bunun do\u011fru bir a\u00e7\u0131klama olmayaca\u011f\u0131 besbellidir. Do\u011fru a\u00e7\u0131klama, onu oraya birisinin getirip koymu\u015f oldu\u011fudur. Bu sebep ise ba\u015fka bir sebepten do\u011fmu\u015ftur. Bu b\u00f6yle s\u00fcrer gider. Uslamlama zinciri, ge\u00e7mi\u015fte kalan gitgide daha d\u00fc\u015f\u00fck entropi halleri boyunca gerilere do\u011fru uzan\u0131r. Entropinin ge\u00e7mi\u015fe do\u011fru artmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcrebilirsiniz. Bu ileri s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz, g\u00f6zlemlerle taban tabana z\u0131tt\u0131r. Onun i\u00e7in entropi ge\u00e7mi\u015fe gittik\u00e7e daha d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferlere uzanmaktad\u0131r.(s:61)<\/p>\n
Gelece\u011fe y\u00f6neldik\u00e7e, entropinin neden art\u0131\u015fa ge\u00e7ti\u011fi, gitgide geni\u015fleyen kutucuklara do\u011fru s\u00fcr\u00fcp giden bir hareket tarz\u0131yla kolayca a\u00e7\u0131klanabilmektedir. Ge\u00e7mi\u015fe doru neden azalmakta oludu\u011fu ise b\u00fcsb\u00fct\u00fcn farkl\u0131 bir sorundur. Ge\u00e7mi\u015fte onu d\u00fc\u015f\u00fck seviyede tutan bir \u015feyler olmu\u015f olmal\u0131d\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fe do\u011fru y\u00f6neldik\u00e7e entropi d\u00fc\u015fer, d\u00fc\u015fer, d\u00fc\u015fer ve en sonunda B\u00fcy\u00fck Patlama\u2019ya ula\u015f\u0131r\u0131z.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck patlama s\u0131ras\u0131nda \u00e7ok ama \u00e7ok \u00f6zel bir \u015feyler olmu\u015f olmal\u0131d\u0131r. Ancak bunun tam olarak ne oldu\u011fu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k bir konudur. Bundan \u00f6nce ayn\u0131 fikirde olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtti\u011fim,ama pek \u00e7ok insan\u0131n \u00fczerinde \u0131srarla durduklar\u0131 pop\u00fcler bir kuram geni\u015fleyen evren kuram\u0131d\u0131r. Bu kuram\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc fikre g\u00f6re,Evren\u2019in b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte bu derecede d\u00fczg\u00fcn bi\u00e7imli olmas\u0131n\u0131n sebebini, geli\u015fmesinin en erken evrelerinde aramak gereklidir. Evren\u2019de, hen\u00fcz do\u011fmunun 10 \u00fczeri -36.nc\u0131 saniyesinde iken, tam anlam\u0131yla muazzam bir geni\u015flemenin meydana geldi\u011fi san\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
10 -33 cm (evrenin ilk d\u00f6nemi… 10 60 kat geni\u015fleyerek … 10 27 cm (evreni yakla\u015f\u0131k b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc)<\/p>\n
Ve Evren bu ilk evrelerinde nas\u0131l g\u00f6r\u00fcn\u00fcrse g\u00f6r\u00fcns\u00fcn, 10 \u00fczeri 60 gibi dev bir oranda geni\u015fledi\u011fi takdirde g\u00f6ze d\u00fcz bir yap\u0131da g\u00f6r\u00fcnece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir kan\u0131 vard\u0131r. S\u00f6z konusu kimselerin d\u00fcz yap\u0131daki bir Evren\u2019den ho\u015flanmalar\u0131n\u0131n bir nedeni budur.<\/p>\n
Oysa g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla, bu ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme kendinden bekleneni verememektedir. rastgele tayin edilen b\u00f6ylesi ba\u015flang\u0131\u00e7 ko\u015fullar\u0131nda, olsa olsa deh\u015fet bir karma\u015fa h\u00fck\u00fcm s\u00fcrecektir. B\u00f6yle bir karma\u015fay\u0131 da hangi oranda geni\u015fletirseniz geni\u015fletin, kar\u015f\u0131l\u0131k aynen s\u00fcr\u00fcp gidecektir. Hatta geni\u015fledik\u00e7e daha da berbat bir hal alacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Faz uzay\u0131, boyut say\u0131s\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek olan bir uzayd\u0131r ve bu \u00e7ok boyutlu uzayda her bir nokta, ara\u015ft\u0131rmaya konu olan sistemi meydana getiren par\u00e7ac\u0131klar\u0131n o noktadaki konumlar\u0131n\u0131 ve momentumlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaya yarar. Par\u00e7ac\u0131klar bu muazzam faz uzay\u0131 i\u00e7inde bir arada bunmakta ve hareket etmektedir. Faz uzay\u0131 i\u00e7inde bir nokta se\u00e7elim. Par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015fan sistem, zaman ilerledik\u00e7e kendi …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[11483,6885,2729,11482,6864],"class_list":["post-6035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-buyuk-patlama","tag-entropi","tag-evren","tag-faz-uzayi","tag-momentum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}